III SA/Gd 677/23

III SA/Gd 677/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 1589/24 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 735
art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr PS-V.8640.255.2023.AM w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2023 r. Wojewoda Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania H. R., utrzymał w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 11 lipca 2023 r., wydaną po wznowieniu postępowania, w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 6 grudnia 2021 r. skarżący nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku z dniem 24 listopada 2021 r. Po zmianie miejsca zamieszkania, skutkującej zmianą właściwości miejscowej urzędu pracy, od dnia 26 kwietnia 2022 r. skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kartuzach.
W związku z rozpoczęciem odbywania stażu w Spółce W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na stanowisku fotoreportera, na który skarżący został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w Kartuzach (dalej również jako "PUP w Kartuzach"), Starosta Kartuski decyzją z dnia 11 lipca 2022 r. przyznał skarżącemu prawo do stypendium w wysokości 1.565 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, tj. od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 30 grudnia 2022 r.
Po zakończeniu stażu skarżący podjął z dniem 2 stycznia 2023 r. zatrudnienie w Spółce W., co skutkowało wydaniem przez Starostę Kartuskiego decyzji z dnia 13 stycznia 2023 r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dnem 2 stycznia 2023 r.
W dniu 25 stycznia 2023 r. do PUP w Kartuzach wpłynęły 3 wnioski o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu przez firmę I. Sp. z o.o. siedzibą w G. (dalej także jako "Spółka"), w których jako osobę reprezentującą organizatora stażu wskazano skarżącego. Na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalono, że w dniu 30 września 2022 r. dokonano wpisu o objęciu przez H. R. funkcji Prezesa Zarządu Spółki I.
Z uwagi na powyższe, Starosta Kartuski, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", wznowił postępowania administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 13 stycznia 2023 r. w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 2023 r. Następnie decyzją z dnia 11 lipca 2023 r. organ uchylił decyzję z dnia 13 stycznia 2023 r. i orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 sierpnia 2022 r.
Wojewoda Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia utrzymał w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 11 lipca 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, w kontekście podstawy wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie, że nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania uchylonej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 stycznia 2023 r. i nieznaną organowi w dniu jej wydania był fakt braku gotowości skarżącego do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy spowodowanej pełnieniem od 23 sierpnia 2022 r. funkcji Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o. O okoliczności tej organ pierwszej instancji powziął wiadomość dopiero w dniu 25 stycznia 2023 r., spełnione zatem zostały przesłanki do wznowienia postępowania.
W powyższym zakresie organ odwoławczy odnotował, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", wynika, że tylko pełna gotowość i zdolność do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy stanowi pozytywną przesłankę do nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem skarżący od dnia 23 sierpnia 2022 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu, uprawnionego do reprezentowania Spółki, składania oświadczeń woli i podpisów w imieniu Spółki w jej sprawach. Zatem skarżący jest jedyną osobą umocowaną do prowadzenia spraw tej Spółki, co wyłącza jego pełną gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżący jako prezes jednoosobowego zarządu jest jedynym organem realizującym zdolność do czynności prawnych I. Spółki z o.o. Natomiast kompetencje zarządu takiej spółki określone są generalnie jako prowadzenie spraw i reprezentacja, o czym stanowi art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467). Zważywszy na swoje funkcje, zarząd spółki jest organem obligatoryjnym od momentu zarejestrowania spółki. Zarząd podejmuje także uchwały w przypadku spraw spornych w zakresie przekraczającym zwykły zarząd sprawami spółki. Jest ponadto organem wykonawczym wobec uchwał zgromadzenia wspólników i,l co ma rozstrzygające znaczenie w przedmiotowej sprawie, kompetencje zarządu nie mogą być przejmowane przez inne organy spółki. Z powyższego zatem wynika, że ustawowy zakres zadań skarżącego jest tak szeroki, że faktycznie nie może on dysponować pełną zdolnością i gotowością do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Taka natomiast przeszkoda w postaci pełnienia funkcji Prezesa I. Zarządu Spółki z o.o. istnieje po stronie skarżącego.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że oświadczenie skarżącego o jego pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia budzi zasadnicze wątpliwości. Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza bowiem nie tylko zamiar, chęć danej osoby do wykonywania pracy, ale jednocześnie również brak obiektywnych przeszkód po jej stronie do wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Stwierdzenie wykonywania przez skarżącego obowiązków prezesa aktywnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi obiektywną przeszkodę w gotowości skarżącego do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie można oczekiwać zasadnie od organów zatrudnienia przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ustalenia na przykład, jakie czynności w ramach pełnionej funkcji są wykonywane i w jakim czasie, tj. czy w godzinach, w których powszechnie najczęściej działają zakłady pracy, czy też po ich upływie. Ustalenie tego przez organ zatrudnienia jest praktycznie niemożliwe, gdyż natężenie tych czynności i w związku z tym rozkład czasu dziennego ich wykonywania mogą być zmienne w różnych okresach czasu w zależności od potrzeb. Ponadto to tylko od woli osoby, której dotyczy badanie gotowości i dyspozycyjności, zależy czy ujawni, jakie czynności związane z zarządem spółką i w jakiej ilości wykonuje. Organ odwoławczy podkreślił, powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 4159/18, że organ zatrudnienia badając gotowość strony do podjęcia pracy nie ma obowiązku szczegółowo ustalać jakie czynności strona w imieniu spółki podejmuje osobiście. Wystarczające jest ustalenie, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, a strona jako Prezes tę Spółkę reprezentuje i podejmuje w jej imieniu działania.
Konkludując, organ odwoławczy uznał, że skoro w wyniku wznowienia postępowania w sprawie ustalono, że od dnia 23 sierpnia 2022 r. skarżący pełniąc funkcję Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o. nie jest gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, przestając wskutek tego spełniać od tego dnia wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy do przysługiwania statusu bezrobotnego, to decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 13 stycznia 2023 r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 2 stycznia 2023 r. należało, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylić i orzec na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 23 sierpnia 2022 r., co też organ pierwszej instancji uczynił.
Kwestionując decyzję Wojewody Pomorskiego H. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zarzucił:
- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego,
- brak zwrócenia się do skarżącego lub I. Sp. z o.o. w celu ustalenia zakresu obowiązków członka zarządu w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r.,
- brak ustalenia faktycznej ilości czynności podejmowanych przez skarżącego jako członka zarządu I. Sp. z o. o. w związku z pełnioną funkcją,
co skutkowało, zdaniem skarżącego, nierozpoznaniem istoty sprawy w zakresie tego, czy pełniąc funkcję członka zarządu I. Sp. z o. o. nie był dyspozycyjny do podjęcia zatrudnienia w myśl art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy.
W skardze skarżący zawarł szereg wniosków dowodowych, wnosząc o:
- przesłuchanie go w charakterze strony celem wyjaśnienia jego obowiązków w I. Sp. z o. o., czasu i miejsca, w których wykonywał swoje obowiązki, dyspozycyjności do podjęcia zatrudnienia, możliwości zrezygnowania z pełnionej funkcji w przypadku znalezienia zatrudnienia, zamiaru, chęci i gotowości podjęcia zatrudnienia w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r.;
- przesłuchanie w charakterze świadka wspólnika I. Sp. z o.o. - M. T.,
w celu wykazania obowiązków skarżącego w I. Sp. z o. o. w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r., czasu i miejsca, w których skarżący wykonywał obowiązki, dyspozycyjności skarżącego do podjęcia zatrudnienia, możliwości skarżącego w zakresie zrezygnowania z pełnionej funkcji w przypadku znalezienia zatrudnienia, zamiaru, chęci i gotowości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r.;
- przesłuchanie w charakterze świadka Prezesa Zarządu Spółki W. - M. S., w celu wykazania obowiązków skarżącego w I. Sp. z o.o. w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r., czasu i miejsca, w których skarżący wykonywał obowiązki, dyspozycyjności skarżącego do podjęcia zatrudnienia, możliwości skarżącego w zakresie zrezygnowania z pełnionej funkcji w przypadku znalezienia zatrudnienia, zamiaru, chęci i gotowości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r.;
- przeprowadzenie dowodu z protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników I. Sp. z o.o. z dnia 5 lipca 2023 r. w celu wykazania, że skarżący nie pełni już funkcji Prezesa Zarządu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Kartuskiego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ przyjął bezkrytycznie stanowisko jakoby już sam fakt podjęcia przez skarżącego funkcji członka zarządu I. Sp. z o.o. sprawił, iż skarżący nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przedmiotowe stanowisko, zdaniem skarżącego, jest błędne, co wynika chociażby z tego, że pełniąc społecznie funkcję członka zarządu I. Sp. z o.o. skarżący nie posiadał jakichkolwiek bliżej sprecyzowanych godzin, w którym miał wykonywać obowiązki członka zarządu. Wszelkie czynności wykonywał w dowolnie ustalonym czasie i miejscu, np. w godzinach wieczornych w swoim domu. Co ważniejsze, pełnienie obowiązków członka zarządu nie wymagało od skarżącego realizowania zadań z zakresu reprezentowania I. Sp. z o.o. przed organami administracyjnymi i innymi podmiotami, które to zadania absorbowały go w przedziale od 2 do 3 godzin miesięcznie, co wynika z charakteru prowadzonej działalności przez I. Sp. z o.o. oraz struktury organizacyjnej Spółki. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż powołanie skarżącego na członka zarządu I. Sp. z o.o. miało wyłącznie charakter tymczasowy. Tym samym pełnienie obowiązków członka zarządu I. Sp. z o.o. w żaden sposób nie wpływało na to by skarżący nie był gotowy w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r. do podjęcia zatrudnienia.
Skarżący dodał, że już w styczniu 2023 r. został zatrudniony przez Spółkę W. Sp. z o.o., które to zatrudnienie nie kolidowało z pełnionymi przez niego obowiązkami w I. Sp. z o.o. W dniu 5 lipca 2023 r. w trakcie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników I. Sp. z o.o., skarżący został odwołany z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu, co potwierdza tymczasowy charakter pełnionej funkcji oraz incydentalne wykonywanie rzeczonych obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zgłaszając swój udział w sprawie, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym datowanym na dzień 16 kwietnia 2024 r. podtrzymał w całości wnioski i twierdzenia złożone dotychczas w sprawie przez skarżącego.
Pełnomocnik podkreślił, że "gotowość do podjęcia pracy" nie jest przesłanką formalną, o charakterze zero jedynkowym, lecz stanowi okoliczność faktyczną, która powinna być każdorazowo dogłębnie przeanalizowana z perspektywy konkretnego przypadku. Strona powołała się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2023 r. o sygn. akt III SA/Kr 470/23, w myśl którego "to rolą organu jest zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocena, czy w świetle zebranych dowodów można ustalić, że skarżący z racji faktycznych czynności w spółce nie spełniał kryteriów uznania go za osobę bezrobotną w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy." - tym samym organ zobowiązany był nie tylko oprzeć się na samej informacji o tym, że skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o., lecz winien był podjąć ustalenia czy funkcja ta kolidowałaby z podjęciem pracy przez skarżącego. Skarżący od samego początku informował organ administracyjny, że funkcja ta nie koliduję z możliwością podjęcia pracy, a co więcej w styczniu 2023 r. podjął zatrudnienie w Spółce W. Sp. z o.o. z siedzibą w K., pomimo tego, że funkcję Prezesa Zarządu pełnił do lipca 2023 r. Tym samym gotowość do podjęcia pracy przez skarżącego nie była jedynie elementem subiektywnego odczucia skarżącego, lecz faktem, bowiem uzyskawszy ofertę pracy od Spółki W. Sp. o.o. skarżący gotów był (pomimo pełnienia funkcji w zarządzie spółki kapitałowej) przyjąć ofertę pracy i wykonywać ją w pełnym wymiarze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie według powyższych kryteriów kontrola wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż rozstrzygnięcie Wojewody Pomorskiego nastąpiło w wyniku zainicjowania, z urzędu, nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania, które w tej sprawie wszczęte zostało w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W tym stanie prawidłowo organ orzekający pierwszej instancji po powzięciu informacji, że skarżący w czasie zarejestrowania jako osoba bezrobotna pełnił funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zainicjował wskazane postępowanie. Okoliczność ta nieznana w dacie wydania decyzji z dnia 13 stycznia 2023 r. w sposób oczywisty obligowała organ do podjęcia działań i wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego.
Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy (który zawiera legalną definicję osoby bezrobotnej), bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a-m.
Definicja ta skonstruowana jest w istocie z dwóch części. W pierwszej z nich wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Kwestie statusu bezrobotnego, nie zależą od uznania organów orzekających. Brzmienie art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć w przedmiotowych sprawach istotnego znaczenia. Postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia czy zachodzą w sprawie wyliczone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy okoliczności faktyczne.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, organy w sposób uzasadniony treścią przywołanego przepisu uznały, że skarżący od dnia 23 sierpnia 2022 r. nie spełniał przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z uwagi na pełnienie funkcji Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o., tj. przesłanki bycia osobą "zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia" w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub danej służbie.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, które Sąd podziela, pojęcie "gotowości do podjęcia pracy" nie oznacza możliwości podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość - co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych) do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy". Kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można takiego zapisu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia pracy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. (...) Dlatego gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. I OSK 338/11).
Innymi słowy, gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza, że dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. W ocenie Sądu, sprawowanie funkcji prezesa zarządu osoby prawnej stanowi taką przeszkodę.
Odnosząc się do treści skargi - w której skarżący podnosił, że organy nie zbadały jego rzeczywistej możliwości podjęcia pracy, która istnieje pomimo pełnienia funkcji prezesa w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcentując przy tym społeczny charakter pełnionej funkcji - wskazać należy, co już akcentowano powyżej, że wszystkie niezbędne wymogi do uznania za osobę bezrobotną (określone w art. 2 ust. 1 ustawy) muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyłącza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Tak więc nawet sytuacja, gdy osoba nie osiąga dochodów z pracy, ale podejmuje jakąś formę aktywności zawodowej jest wystarczająca dla uznania jej za osobę niespełniającą warunku gotowości do pracy, co wyklucza nadanie jej statusu osoby bezrobotnej. Pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia zatem dla oceny statusu skarżącego jako osoby bezrobotnej pozostaje jego wola co do zakresu korzystania z przysługujących jemu praw w spółce, w tym także do korzystania z wynagrodzenia za wykonywane czynności. W przypadku pełnienia funkcji członka zarządu osoby prawnej istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności wykonywane są odpłatnie, lecz to, że na osobie pełniącej taką funkcję w spółce ciążą określone zadania.
W rozwinięciu tego wątku zwrócić trzeba uwagę na to, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu osoby prawnej wiąże się z nawiązaniem wewnętrznego stosunku organizacyjnego. Z cywilistycznego punktu widzenia jest to rodzaj umowy nienazwanej, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Oznacza to, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu to nawiązanie stosunku organizacyjnego jak też innego stosunku prawnego. Zatem dopóki nie dojdzie do podjęcia uchwały o odwołaniu z pełnienia funkcji członka zarządu, bądź rezygnacji z pełnienia tej funkcji, powołany członek zarządu ma określone prawa i obowiązki. Zakres obowiązków i praw członków zarządu spółki wynika wprost z art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym "zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę". Przez prowadzenie spraw w doktrynie rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych. Z kolei reprezentacja spółki to sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi. Obejmuje ona przede wszystkim czynności prawne dokonywane przez spółkę w obrocie cywilnoprawnym. Do sfery tej należy również zaliczyć występowanie spółki jako osoby prawnej przed organami administracyjnymi i sądami (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 503/22).
Nie można przy tym, zdaniem Sądu, oczekiwać od organów orzekających w sprawie, że powinny one badać zakres dyspozycyjności skarżącego w kontekście wymogu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nie jest rzeczą organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowym i kiedy podejmuje skarżący jako członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jego pełną dyspozycyjność, czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy. Zauważyć bowiem należy, że żaden przepis nie nakłada na organ takiego obowiązku, zatem nie wprowadza także kryteriów, według których organ miałby badać dyspozycyjność osoby bezrobotnej lub ubiegającej się o przyznanie jej takiego statusu, ani nie przewiduje ku temu żadnych instrumentów prawnych, zatem podjęcie takiej próby przez organ mogłoby stanowić działanie bez podstawy prawnej. Stanowisko takie wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 4159/18, gdzie wskazał, że w pełni podziela pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym, nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, badanie rzeczywistego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Stwierdzenie wykonywania przez skarżącego obowiązków prezesa działającej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiło dostateczną podstawę do uznania, że nie spełnił on przesłanki gotowości do pracy.
W orzecznictwie podkreśla się także, że nie ma znaczenia kwestia wynagrodzenia za pełnioną funkcję. Tak więc w przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki, istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą one wykonywać, co do zasady osobiście (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 619/15, z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1982/14 i sygn. akt I OSK 1983/14, z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 3283/15).
W tym kontekście, w ocenie Sądu, zasadnie organy poprzestały jedynie na ustaleniu tego, że skarżący został wybrany z dniem 23 sierpnia 2022 r. na Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o. Skład orzekający w pełni podziela pogląd zawarty m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 338/11, z dnia 9 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 619/15, z dnia z 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2666/17, że gotowości do pracy nie można sprowadzać do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego. Nie można bowiem oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Reasumując, ustalenie wykonywania przez skarżącego od dnia 23 sierpnia 2022 r. obowiązków prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przy niekwestionowanej okoliczności funkcjonowania spółki w obrocie gospodarczym, uznać należało za dostateczną podstawę do stwierdzenia, że od tego dnia skarżący nie spełniał przesłanki gotowości do pracy, co skutkować musiało pozbawieniem go przez organy, obowiązane do działania na podstawie przepisów prawa, statusu osoby bezrobotnej.
Ustosunkowując się do wniosków zawartych w skardze o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony oraz wskazanych osób w charakterze świadka, Sąd nie znalazł podstaw, aby go uwzględnić. Art. 106 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z tym dowód z przesłuchania skarżącego oraz innych osób nie jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).