III SA/Gd 67/24

III SA/Gd 67/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Alina Dominiak
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 31ia
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 63 par. 1 i 3a, art. 64 par. 1 i 2, art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2320
art. 61
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Renata Rombel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2023 r., nr SKO Gd/1934/23 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 stycznia 2023 r., nr WK-IV.5410.12809.2022.WP; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., nr WK-IV.5410.12809.2022.WP, wydaną na podstawie art. 140n w związku z art. 140mb i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.) - dalej jako: "p.r.d.", Prezydent Miasta Gdańska nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu przedmiotowego pojazdu marki Hyundai, nr rejestracyjny [...], nr VIN: [...].
Organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 17 marca 2021 r. M. K. zgłosił zbycie pojazdu oznaczonego jak wyżej, załączając umowę z dnia 13 lutego 2021 r.
Zawiadomieniem z dnia 9 listopada 2022 r. M. K. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z powodu niezawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu ww. pojazdu.
W piśmie z dnia 14 listopada 2022 r. M. K. oświadczył, że od dnia 30 września 2020 r. do końca kwietnia 2021 r. przebywał w areszcie śledczym w S. W czasie śledztwa i pandemii kontakt z rodziną był utrudniony i czasochłonny, a korespondencja była cenzurowana, dlatego jego małżonka długo czekała na jego listy, w tym upoważnienie dotyczące niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść zastosowanych przepisów prawa, a następnie wskazał, że M. K. naruszył obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w nieprzekraczającym 30 dni terminie, tj. do 15 marca 2021 r. Organ stwierdził, że tego typu naruszenie jest pierwszym jakiego dopuściła się strona, z uwagi zaś na fakt, że zawiadomienie starosty o nabyciu oraz zbyciu pojazdu, nie podlega opłacie przy określaniu wysokości kary, odstąpiono od badania korzyści finansowej, jaką strona mogła uzyskać z tytułu naruszenia ustawy.
W ocenie organu pierwszej instancji pobyt w zakładzie karnym nie stanowił przeszkody do zawarcia umowy cywilno-prawnej w związku z czym zgłoszenie zbycia pojazdu nie powinno również stanowić problemu. Z akt sprawy wynika, że M. K. dokonał zgłoszenia zbycia ww. pojazdu za pośrednictwem Poczty Polskiej w Gdańsku dnia 17 marca 2021 r. na podstawie umowy kupna-sprzedaży, zawartej dnia 13 lutego 2021 r., podpisując się własnoręcznym podpisem. Strona nie załączyła pełnomocnictwa dla małżonki do zgłoszenia zbycia pojazdu, a w piśmie wyjaśniającym napisała, że takowe przekazała małżonce. Organ zauważył, że zgłoszenie zbycia/nabycia pojazdu jest czynnością polegającą na złożeniu zawiadomienia wraz z załącznikiem w postaci dokumentu zakupu zgodnie z § 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2130 ze zm.) bez konieczności wcześniejszego umawiania się. Wydział Komunikacji w Urzędzie Miejskim w Gdańsku bezpośrednio obsługiwał i nadal obsługuje interesantów przy zachowaniu reżimu sanitarnego, realizując swoje zadania zgodnie z obowiązującymi godzinami pracy Zespołów Obsługi Mieszkańców w Gdańsku. Ponadto, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów, w całym okresie pandemii wydział pracował w dodatkowe dni. Strona nie dołożyła wszelkich starań w celu wypełnienia ciążącego na niej obowiązku. Brak wiedzy nie może stanowić podstawy do zwolnienia z obowiązku przestrzegania prawa.
Organ pierwszej instancji wskazał, że kara pieniężna w wysokości 200 zł została ustalona w najniższym możliwym zakresie zawartym w art. 140mb pkt 2 p.r.d. Zdaniem organu brak jest podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego oraz odstąpienia od nałożenia kary i udzielenia pouczenia, gdyż waga naruszenia jakiego dopuściła się strona ma istotny wpływ na dalsze działania organów i służb, które w swoich działaniach i prowadzonych postępowaniach wykorzystują dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Jakkolwiek strona zaprzestała naruszenia prawa w dniu 17 marca 2021 r., to jednak nie jest spełniony warunek znikomej wagi naruszenia prawa. Zachowanie przez zbywców i nabywców pojazdów ustawowego terminu na zgłoszenie staroście faktu zbycia lub nabycia jest konieczne z perspektywy bezpieczeństwa pewności legalnego obrotu pojazdami, a ustawodawca, przywiązując dużą wagę do aktualności danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów także dla potrzeb ruchu drogowego, postanowił zabezpieczyć wykonywanie przedmiotowego obowiązku poprzez wprowadzenie sankcji za brak jego wykonania lub wykonanie go po terminie, przewidując obowiązek organu nałożenia kary administracyjnej w wysokości od 200 zł do 1000 zł. Skutkiem naruszenia przez stronę obowiązku terminowego zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu było to, że przez okres opóźnienia dane zawarte w ewidencji były nieaktualne. Jakkolwiek M. K. swoim działaniem nie naruszył takich wartości jak zdrowie lub życie człowieka, to jednak wagę naruszenia należy odnosić do celów ustanowionych przez ustawodawcę i wartości, które w danym przypadku, za pośrednictwem określonych obowiązków ustanowionych w przepisach, mają być chronione. Nie wszystkie przepisy prawa administracyjnego chronią życie lub zdrowie ludzi, albowiem prawo administracyjne w różnych przypadkach zapewnia ochronę rozmaitym wartościom. Takimi wartościami na gruncie analizowanych przepisów są pewność i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz sprawność identyfikacji aktualnego właściciela pojazdu przez zapewnienie aktualności Centralnej Ewidencji Pojazdów. Z uwagi na cel, dla którego ustawodawca nałożył na zbywców i nabywców pojazdów obowiązek zgłoszenia zbycia lub nabycia pojazdu, strona niewątpliwie naruszyła wartości chronione w tym przypadku przez prawo administracyjne, a waga naruszenia nie jest znikoma.
W ocenie organu, w sprawie nie zaszły też podstawy do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Funkcją administracyjnej kary pieniężnej za delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego zgłoszenia staroście faktu zbycia lub nabycia pojazdu, a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r., nr SKO Gd/1934/23, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb pkt 2 p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący zbył przedmiotowy pojazd dnia 13 lutego 2021 r. Tym samym koniec 30-dniowego terminu na poinformowanie o zbyciu pojazdu przez skarżącego przypadł 15 marca 2021 r. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji został zawiadomiony o ww. czynności dnia 17 marca 2021 r., a więc po upływie 2 dni od wymaganego ustawą terminu na wywiązanie się z ciążącego na stronie obowiązku. Organ pierwszej instancji nie miał zatem innej możliwości jak tylko nałożyć na zobowiązanego karę, o której mowa w art. 140mb pkt 2 p.r.d., albowiem decyzja o ukaraniu ma charakter decyzji związanej.
Zdaniem Kolegium brak było podstaw do odstąpienia od ukarania skarżącego, naruszającego obowiązek z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Jak wynika z art. 189d pkt 1 k.p.a., wymierzając administracyjną karę pieniężną organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia.
Kolegium zwróciło uwagę, że prawodawca jako zasadę ustanowił wymierzenie kary za czyn polegający na niezgłoszeniu nabycia bądź zbycia pojazdu. Ustawodawca nałożył na właścicieli pojazdów obowiązek zgłoszenia uznając, że będzie to instrument prawny, który przyczyni się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu, czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W zamiarze ustawodawcy powinno to wpłynąć także na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów.
Organ stwierdził, że skarżący posiadał możliwość terminowego dokonania zgłoszenia zbycia pojazdu, tym bardziej że wywiązanie się obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu nie wymagało osobistego stawiennictwa w organie, albowiem zgłoszenie nabycia, bądź zbycia pojazdu można dokonać m.in. za pośrednictwem operatora pocztowego, profilu e-puap, czy też poprzez ustanowionego pełnomocnika. Podniesione w odwołaniu okoliczności nie mogły prowadzić do zdjęcia odpowiedzialności za brak dokonania zgłoszenia w ustawowym terminie. Sam fakt zbycia pojazdu rodzi obowiązek terminowego zgłoszenia tego właściwemu organowi. Należy więc uznać, że okoliczności, w jakich doszło do naruszenia prawa, to brak należytej staranności w działaniu strony postępowania. Organ nie dostrzegł żadnych uzasadnionych względów, które przemawiałyby za dopuszczalnością odstąpienia od ukarania sprawcy deliktu administracyjnego.
Zgodnie z art. 140n ust. 4 u.p.r.d., ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Biorąc pod uwagę fakt, że stan niezgodności z prawem wyniósł 2 dni, a jednocześnie mając na uwadze fakt braku udowodnionej powtarzalności dokonanych przez stronę naruszeń, a nadto brak korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia ustawy organ odwoławczy stwierdził, że orzeczona kara w kwocie 200 zł, a zatem w najniższej przewidzianą ustawą wysokości, była w przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym uzasadniona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. K. wniósł o umorzenie postępowania, albowiem wysunięte wobec skarżącego konsekwencje są bezzasadne i w gruncie rzeczy nieadekwatne do zachodzącej sytuacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozpatrując odwołanie Kolegium przyznało rację skarżącemu, że okoliczności, przez które nastąpiło dwudniowe opóźnienie w poinformowaniu urzędu o zbyciu pojazdu miało miejsce, jednak minimalizuje wagę tych przeszkód. Kolegium twierdzi wprost, że skarżący posiadał możliwości terminowego dokonania zgłoszenia zbycia pojazdu. Dokumenty, które skarżący dołączył do wniosku odwoławczego ewidentnie temu przeczą, albowiem nie dość, że wszystko działo się podczas pandemii, co w zasadniczy sposób wydłużało wszystkie procedury, to w tym konkretnym czasie skarżący przebywał w areszcie śledczym. W tym też czasie skarżący ustanowił pełnomocnikiem swoją żonę do załatwienia tej sprawy. Jednak zanim pełnomocnictwo przez procedurę prokuratora dotarło na pocztę nastąpiło opóźnienie nie z winy skarżącego. Co za tym idzie, upoważnienie wysłane przez skarżącego było przed zawitym terminem dni. Tak więc skarżący nie miał innych możliwości załatwienia sprawy.
Kolegium nie dostrzegło też, że waga naruszenia prawa jest znikoma, bowiem opóźnienie było raptem dwudniowe i po tych dwóch dniach urząd został poinformowany o zbyciu pojazdu, czyli strona zaprzestała naruszenia prawa. Sytuacja ta nie była nagminna, wydarzyła się pierwszy raz i na pewno skarżący nie zasługuje z tego powodu od razu na karę pieniężną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 200 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu był art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, stanowiący, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z kolei art. 140mb pkt 2 p.r.d. stanowił, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Istotnym uchybieniem, mającym wpływ na wynik sprawy, było pominięcie przez organy obu instancji, przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej jako: "ustawa COVID-19. W świetle bowiem art. 31ia ustawy COVID-19, w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:
1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Zgodnie z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ustawa z 24 czerwca 2021 r. weszła w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem m. in. przepisu art. 1 pkt 29, wydłużającego termin na zawiadomienie o zbyciu pojazdu do 60 dni, który wszedł w życie z dniem ogłoszenia ustawy, tj. 1 lipca 2021 r.
Skoro organ pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą kary orzekał po dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy COVID-19 a więc po dniu 1 lipca 2021 r., przyjąć należało, że skarżący zobowiązany był do zachowania 60-dniowego (a nie jak twierdzą organy 30-dniowego) terminu do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu. Argumentację tę wzmacnia treść art. 189c k.p.a., który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3074/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie względniejszym dla skarżącego jest zastosowanie przepisów dotyczących nałożenia kary administracyjnej za niezawiadomienie organu pierwszej instancji o zbyciu pojazdu w ich brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania, tj. przy uwzględnieniu 60-dniowego terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, nie zaś przepisów obowiązujących w czasie stwierdzenia naruszenia. Skarżący zbył przedmiotowy pojazd dnia 13 lutego 2021 r., a zatem 30-dniowy termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. na zgłoszenie zbycia pojazdu uległ, zgodnie z art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, wydłużeniu do 60 dni. Organy zatem powinny przyjąć, że skarżący zobowiązany był do zachowania 60-dniowego (a nie jak wskazano w uzasadnieniach decyzji - terminu 30-dniowego) do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu.
Nie doszło zatem do uchybienia przez skarżącą 60-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 13 lutego 2021 r. Termin ten bowiem upłynął w dniu 14 kwietnia 2021 r. Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 140mb p.r.d. w zw. z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, które miało wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić w niniejszej sprawie nadto należało, że organy obu instancji nie uwzględniły, że skarżący w dniu 4 marca 2021 r. skierował do organu pierwszej instancji wiadomość nadaną pocztą elektroniczną, w której zawiadomił o zbyciu pojazdu załączając umowę kupna-sprzedaży z dnia 13 lutego 2021 r. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji bezzasadnie uznał, a organ odwoławczy błędnie nie uwzględnił tego uchybienia, że skarżący zawiadamiając o zbyciu pojazdu drogą poczty elektronicznej, zachował również termin 30 dni od dnia zbycia pojazdu.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. - w brzmieniu obowiązującym w dniu nadesłania przez skarżącego zawiadomienia drogą elektroniczną - podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 63 § 3a k.p.a. Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: 1) być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie.
Z treści ww. przepisów wynika, że podanie złożone za pośrednictwem poczty elektronicznej nie spełnia wymogów formalnych podania wniesionego drogą elektroniczną, gdyż nie jest złożone przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu i nie jest opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej. W ocenie Sądu, nie oznacza to jednak, że podanie wnoszone wówczas pocztą elektroniczną na adres elektroniczny organu nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych. Konsekwencją zastosowania zasady ogólnej przyjętej w art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa) jest uznanie, że braki co do treści podania nie mogą powodować automatycznie jego bezskuteczności, jeżeli przepis ustawy wprost nie wskazuje na taki skutek. Uznać należy, iż podanie wniesione pocztą elektroniczną może wywołać skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, pod warunkiem, że jego brak w zakresie podpisu strony zostanie uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Tego rodzaju brakiem jest brak podpisu wnioskodawcy, w tym także brak bezpiecznego podpisu elektronicznego na piśmie wniesionym w formie elektronicznej. W ocenie Sądu, brak formalny podania wniesionego pocztą elektroniczną jest brakiem, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przesłanie podania opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej lub złożenie podania w formie pisemnej czy też ustnie do protokołu. Taki pogląd, w odniesieniu do ww. przepisów w podanym brzmieniu, przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 203/17, z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1901/17, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1989/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na mocy art. 61 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2320) przepis art. 63 § 1 k.p.a. otrzymał brzmienie: "§ 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania." Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r. Skoro w dacie wniesienia podania przez skarżącego (w dniu 4 marca 2021 r.) brak było wyraźnej regulacji wskazującej na brak skuteczności wniesienia podania za pośrednictwem poczty elektronicznej, to przyjąć należy, iż organ I instancji powinien zastosować tryb naprawczy, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a.
W konsekwencji Sąd uznał, że błędnie organy nie uwzględniły, że podanie skarżącego z dnia 4 marca 2021 r. (zawiadomienie o zbyciu pojazdu) wniesione pocztą elektroniczną. Podanie to wywołało skutki prawne i chociaż organ I instancji nie mógł rozpoznać podania wniesionego w nieodpowiedniej formie, lecz w tej sytuacji powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Organy naruszyły zatem w tych warunkach przepisy art. 63 § 1 i art. 64 § 1 k.p.a.
Z powyższego wynika zatem, że niezależnie od wprowadzenia ustawą Covid-19 wydłużonego terminu na dokonanie zawiadomienia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., skarżący skutecznie zawiadomił właściwy organ o zbyciu pojazdu już w dniu 4 marca 2021 r. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było wezwanie strony do usunięcia braku formalnego podania poprzez jego podpisanie, a także nadesłanie umowy kupna-sprzedaży pojazdu.
Wobec tego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Uznając, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania zależy od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ niezasadnie nałożył na skarżącego karę administracyjną w sytuacji, gdy w świetle przytoczonych przepisów skarżący zachował zarówno 30-dniowy termin na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, jak i wydłużony zgodnie z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19. Powyższe czyni wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na to, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. Wobec tego Sąd orzekł jak w punkcie drugimsentencji wyroku.
Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł pobranego wpisu od skargi.