III SA/Gd 667/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki jawnej na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, uznając, że spółka nie udowodniła, iż przewozy były związane wyłącznie z ochroną przeciwpowodziową.
Spółka jawna zaskarżyła decyzję Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i rozporządzeń dotyczących transportu drogowego. Spółka argumentowała, że przewozy były związane z ochroną przeciwpowodziową i powinny podlegać wyłączeniu. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie udowodniła, iż wszystkie naruszenia miały miejsce podczas przewozów objętych zwolnieniem, a ciężar dowodu spoczywał na niej.
Spółka "A" Spółka Jawna w P. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 20 000 zł nałożoną za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i rozporządzeń dotyczących transportu drogowego. Organy administracji ustaliły szereg naruszeń, w tym przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku oraz nieprawidłowości związane z urządzeniami rejestrującymi. Spółka podnosiła, że przewozy wykonywane w kontrolowanym okresie dotyczyły głównie prac związanych z ochroną przeciwpowodziową i powinny być wyłączone z reżimu przepisów rozporządzeń WE nr 561/2006 i EWG nr 3821/85. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że spółka nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, iż wszystkie naruszenia miały miejsce podczas przewozów objętych zwolnieniem. Sąd podkreślił, że spółka sama przyznała, iż nie ewidencjonuje przejazdów niezwiązanych z ochroną przeciwpowodziową, a funkcja "OUT" w tachografach cyfrowych nie była używana. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych dotyczących określenia adresata decyzji i podpisu, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy dopuszczają takie wyłączenia, jednakże ciężar udowodnienia, że konkretne naruszenia miały miejsce podczas takich przewozów, spoczywa na przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie udowodniła, iż wszystkie naruszenia miały miejsce podczas przewozów związanych z ochroną przeciwpowodziową, a sama spółka przyznała, że wykonywała również inne przewozy, których nie ewidencjonowała.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków podlega karze pieniężnej.
u.t.d. art. 92a § ust. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Wykaz naruszeń i wysokości kar określa załącznik nr 3.
u.t.d. art. 92a § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa maksymalną sumę kar pieniężnych w zależności od liczby zatrudnionych kierowców.
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Karę pieniężną nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organów oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu.
u.c.p.k. art. 29
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
Wyłączenia z zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Umorzenie postępowania w przypadku upływu 2 lat od ujawnienia naruszenia.
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przesłanki zwalniające z nałożenia kary pieniężnej (należyta staranność).
Pomocnicze
k.p.a. art. 76 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.s.h. art. 8
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
Podmiotem praw i obowiązków w spółce jawnej jest spółka.
k.s.h. art. 4 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki jawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu w zakresie wykazania, że naruszenia miały miejsce podczas przewozów objętych zwolnieniem spoczywa na przedsiębiorcy. Protokół kontroli jest datą ujawnienia naruszenia w rozumieniu przepisów o przedawnieniu. Spółka nie udowodniła, że wszystkie naruszenia dotyczyły przewozów związanych z ochroną przeciwpowodziową. Spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniom (art. 92b, 92c u.t.d.).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. z powodu upływu 2-letniego terminu od ujawnienia naruszenia. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania w sentencji decyzji adresata i czynów. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że spółka wykonywała przewozy towarów niepodlegające zwolnieniom. Niewłaściwa wykładnia art. 29 u.c.p.k. oraz art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Godne uwagi sformułowania
ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na Spółce jawnej, gdyż wywodzi ona z tego faktu korzystne dla siebie skutki prawne (art. 6 k.c.) przez ujawnienie naruszenia - należy rozumieć przedstawienie kontrolowanemu przedsiębiorcy informacji o stwierdzonych naruszeniu, w odpowiedniej formie, za pomocą dokumentu, który określa wyniki kontroli i zarazem daje podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary za to naruszenie. Spółka jawna sama przyznała, że przewozy, które nie są wykonywane w związku z ochroną przeciwpowodziową - nie są przez nią ewidencjonowane. tachografy cyfrowe są wyposażone w tzw. funkcję OUT, której włączenie powoduje, że w pamięci tachografu i karty rejestrowane okresy aktywności kierowcy są zaznaczane jako wyłączone spod stosowania przepisów rozporządzenia. Uważna zaś analiza danych cyfrowych z kart i tachografów prowadzona przez organ nie wykazała, by powyższa funkcja kiedykolwiek była używana.
Skład orzekający
Paweł Mierzejewski
przewodniczący
Felicja Kajut
członek
Jolanta Sudoł
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie daty ujawnienia naruszenia dla celów przedawnienia, ciężar dowodu w sprawach o naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, możliwość wyłączenia przewozów związanych z ochroną przeciwpowodziową."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki transportowej wykonującej prace związane z ochroną brzegów morskich i przeciwpowodziową. Kluczowe jest udowodnienie przez przedsiębiorcę, że naruszenia miały miejsce wyłącznie w ramach tych zwolnionych przewozów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – czasu pracy kierowców i potencjalnych zwolnień związanych z pracami publicznymi (ochrona przeciwpowodziowa). Pokazuje, jak istotny jest ciężar dowodu po stronie przedsiębiorcy.
“Ochrona przeciwpowodziowa usprawiedliwia naruszenia czasu pracy kierowcy? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić swoje racje.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 667/16 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2017-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Felicja Kajut
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1488/17 - Wyrok NSA z 2019-05-31
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1030
art. 8, art. 4 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6, art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 76 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w P. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm.) nałożył na "A" Spółkę jawną z siedzibą w m. P. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł, której wysokość została ograniczona na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 tej ustawy z kwoty 54.300 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że kara pieniężna została nałożona zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 21 maja 2014 r., stwierdzającymi szereg naruszeń przepisów ww. ustawy. Ustalono, że spółka nie wykorzystywała swoich pojazdów do prac związanych z ochroną przeciwpowodziową, lecz wykonywała przewozy drogowe towarów, które nie podlegają zwolnieniom, określonym w art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz art. 13 ust.1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1).
W następstwie odwołania spółki, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. zapadłym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 688/15 uchylił decyzję organu II instancji wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez popełnienie istotnego błędu w stosowaniu prawa.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., że w zaskarżonej decyzji znalazły się rozbieżności dotyczące stanu faktycznego sprawy, ponieważ pierwsza część decyzji, w której organ przedstawił stan faktyczny sprawy i zarzuty odwołania, dotyczyły zupełnie innej sprawy niż sprawa, która była przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 6 maja 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
W obszernym uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli przedsiębiorstwa przeprowadzonej w dniach od 16 kwietnia 2014 r. do 21 maja 2014 r. (rzeczywisty czas trwania kontroli 6 dni) zostały stwierdzone w protokole kontroli z dnia 12 maja 2014 r. naruszenia, w tym: przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; skrócenie dziennego czasu odpoczynku; skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku; nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; wykonywania przewozu drogowego pojazdami wyposażonym w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień; naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych do powyższej ustawy, w tym w szczególności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców.
Średnia liczba kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy na podstawie innych umów w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli ustalona na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę wynosiła 39 kierowców.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia faktu popełnienia naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 w wymaganym terminie. Nałożoną karę w wysokości 800 zł uznał za niesłuszną i podlegającą uchyleniu. Także odnośnie kary nałożonej w związku z nierejestrowaniem za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie kary pieniężnej nałożonej przez organ I instancji w wysokości 30.000 zł i odpowiednio nałożenie kary w wysokości 5.000 zł;
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumenty przedstawione przez stronę, nie pozwalały stwierdzić, że spółka faktycznie wykonywała przewozy drogowe wyłączone na podstawie art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców. Organ podał, że spółka przedstawiła faktury na zakup materiałów budowlanych w tym kruszyw, a także kolejowe listy przewozowe potwierdzające fakt dostawy tychże materiałów do stacji T.. Nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających by rzeczywiście przewozy drogowe objęte kontrolą przez, dotyczyły przewozu materiałów wykorzystywanych w pracach budowlanych przy budowie umocnień linii brzegowej. Co więcej skarżąca spółka w składanych przez siebie wyjaśnieniach i odwołaniu wskazała, że w okresie objętym kontrolą wykonywała również transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne nie związane z zawartymi umowami na ochronę linii brzegowej. Spółka przyznała, że nie prowadziła specjalnej ewidencji przejazdów nie związanych z realizacją programów ochrony linii brzegowej.
Mając powyższe ustalenia na uwadze organ uznał, że strona postępowania sama nie jest i nie będzie w stanie wskazać i udowodnić, że przewozu drogowe w związku z wykonywaniem których doszło do naruszeń były wyłączone spod reżimu rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Organ odwoławczy podkreślał, że tachografy cyfrowe są wyposażone w tzw. funkcję OUT, której włączenie powoduje, że w pamięci tachografu i karty rejestrowane okresy aktywności kierowcy są zaznaczane jako wyłączone spod stosowania przepisów rozporządzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedstawiła dowodów, które umożliwiałby zastosowanie art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Organ wyjaśnił ponadto, że zgromadzono w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy.
"A" Spółka jawna w P. wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego.
Decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie:
a) precyzyjnego wskazania w treści rozstrzygnięcia na kogo nałożona została kara pieniężna oraz za jakie, jednoznacznie określone czyny, a także
b) wskazania imienia oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej decyzję jako upoważnionej do jej wydania,
art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez orzeczenie co do istoty sprawy pomimo, iż od daty ujawnienia domniemanych, a sprecyzowanych jedynie w uzasadnieniu decyzji naruszeń, tj. najpóźniej od dnia 26 kwietnia 2014 r. upłynął już okres ponad 2 lat co nakazywało zaskarżoną decyzje organu I instancji uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć,
oraz
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie wykorzystywała swoich pojazdów do prac związanych z ochroną przeciwpowodziową, lecz wykonywała przewozy drogowe towarów, które nie podlegają zwolnieniom, określonym w art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 20.000 złotych;
naruszenie art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 13 ust. i lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006,poprzez ich niewłaściwą wykładnię.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzje zapadły z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Żadna z nich w treści sentencji nie wskazuje bowiem na jaki podmiot nałożona zostaje kara, ani nie precyzuje za jakie, jednoznacznie określone czyny (naruszenia). Zdaniem skarżącej nieprawidłowe było określenie jej adresata, bez jednoznacznego wskazania, iż jest to strona tego postępowania. Tak samo należy ocenić przenoszenie opisu czynów za jakie nakładana jest kara do uzasadnienia. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji i by nie było wątpliwości, czego ono dotyczyło. Tymczasem sposób sformułowania rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji uniemożliwia odkodowanie czynów za jakie została nałożona kara, co w przyszłości może budzić wątpliwości co do tego, czy - dla przykładu - nie doszło do dwukrotnego ukarania za to samo.
Ponadto doręczony skarżącej egzemplarz decyzji nie wskazuje imienia osoby ją podpisującej, jak również stanowiska służbowego. Powyższe uniemożliwia zaś ustalenia, czy rzeczywiście została ona wydana przez osobę upoważnioną.
Dalej zarzucono rozstrzygnięciu, że opisane w jej uzasadnieniu naruszenia zostały ujawnione przez organ w dniu 21 maja 2014 r., tj. w dacie podpisania protokołu kontroli, która rozpoczęła się w dniu 21 kwietnia 2014 r. i trwała 6 dni. Skarżąca twierdziła, że protokół kontroli jest czynnością wtórną w stosunku do czynności kontrolnych przeprowadzanych w jej toku i ma charakter sprawozdawczy. Zatem data jego sporządzenia w żadnym wypadku nie powinna być uznana za datę ujawnienia naruszeń za które może zostać nałożona kara. Ujawnienie następuje zatem w konkretnej dacie w której w ramach czynności kontrolnych organ (upoważniony pracownik przeprowadzający kontrolę) uzyskuje wiedzę o określonych zdarzeniach mogących stanowić podstawę do ukarania.
Zważywszy jednak, że kontrola rozpoczęła się w spółce w dniu 21 kwietnia 2014 r. i trwała 6 dni, zdaniem strony można było stwierdzić, że najpóźniej w dniu 26 kwietnia 2014 r. ujawnione zostały domniemane naruszenia. To zaś oznacza, że orzekając w dniu 6 maja 2016 r. organ II instancji nie mógł ponownie kary pieniężnej nałożyć lecz miał obowiązek po uchyleniu decyzji organu I instancji, postępowanie umorzyć. Stosownie bowiem do treści art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, umarza się postępowanie wszczęte w danej sprawie, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zdaniem skarżącej organ bezpodstawnie przyjął, że spółka nie wykorzystywała swoich pojazdów do prac związanych z ochroną przeciwpowodziową, lecz wykonywała przewozy drogowe towarów, które nie podlegają zwolnieniom, określonym w art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i w tym zakresie także błąd w zakresie wykładni w/w przepisów prawa.
Skarżąca twierdziła, że przypadki stwierdzonych przez organ odstępstw od przepisów rozporządzenia 561/2006 oraz rozporządzenia 3821/85, nie stanowią naruszenia przepisów, a to z uwagi na fakt, iż spółka, w okresie objętym kontrolą wykonywała głównie prace związane z ochroną przeciwpowodziową i pracom tym były podporządkowane niemal wszystkie przejazdy, wykonywane pojazdami Spółki.
Spółka dla realizacji swoich zadań, które są podstawą jej działalności, posiada niezbędny specjalistyczny sprzęt ciężki, tabor drogowy, zaplecze techniczne i materiałowe oraz wyszkoloną i doświadczoną kadrę pracowników. Uczestniczy w realizacji państwowego programu ochrony brzegów morskich. W ramach realizacji tego programu, zgodnie z zawartymi umowami, spółka wykonywała między innymi prace w okolicach Półwyspu Helskiego.
W okresie objętym kontrolą, w tym również w wytypowanym okresie: tj. listopad -grudzień 2013 r., spółka wykonywała przewozy drogowe, związane z prowadzoną działalnością, w tym w szczególności przewozy na potrzeby inwestycji w m. P. oraz w m. R.. Skarżąca wykorzystuje w ramach swojej działalności, do różnego rodzaju prac transportowych 35 pojazdów, zatrudniając średnio 35 kierowców. Ponad 90 % wszystkich przejazdów, wykonywanych jej pojazdami w skali całego roku ma związek z wykonywaniem prac w ramach realizacji programu ochrony brzegów morskich. Wykonując prace w ramach tego programu pojazdy spółki wykonywały między innymi przewozy związane z dostawą kruszyw, w różnych frakcjach do umocnienia i zabezpieczania brzegów morskich, zwłaszcza brzegów klifowych, przewoziły piaski i żwiry na plażach morskich lub na podbudowy piaskowe - pod umocnienia brzegów klifowych, wykorzystywane były do przerzutów urobku ziemi, w ramach przygotowania odwodnienia i umocnień brzegowych, dostarczały beton na podbudowę umocnień brzegowych, zwłaszcza do budowy murów oporowych, wykonanych z koszy gabionowych wypełnionych kamieniami, dostarczały beton na budowę falochronu wzdłuż brzegu morskiego na długości około 3 km. w m. R., itd.
Wprawdzie, niezależnie od wyżej wymienionych prac, związanych z ochroną brzegów morskich, pojazdy spółki wykorzystywane były także do transportu materiałów budowlanych, kruszyw i betonów na cele, nie związane z realizacją ww. programu ochrony brzegów morskich. Przejazdy takie stanowią jednak tylko niewielki procent ogółu przejazdów, wykonywanych pojazdami spółki i nie są one specjalnie ewidencjonowane.
W ocenie skarżącej, wszystkie stwierdzone przez kontrolujących przypadki odstępstw od przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz przepisów rozporządzenia 3821/85, powstawały podczas wykonywania prac związanych z ochroną przeciwpowodziową. Odstępstwa dotyczą wyłącznie okresów, w których konieczne było spiętrzenie prac, wskutek przerzutów dużej ilości kamieni i kruszyw w ograniczonym czasie - na potrzeby inwestycji związanej z budową umocnień brzegowych w P. i w R..
Spółka w trakcie kontroli i prowadzonego postępowania, przedstawiła wiarygodne dokumenty, wskazujące na faktyczne wykonywanie przez nią prac związanych z ochroną brzegów morskich, w tym z ochroną przeciwpowodziową oraz prac związanych ze stabilizacją linii brzegowej. Były to między innymi umowy zawarte przez spółkę, przedmiotem których było wykonanie inwestycji w P. i R..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. z 2016 r., poz. 1066, dalej również jako - "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 6 maja 2016 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 25 sierpnia 2014 r. organu I instancji - Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości i nałożył na "A" Spółkę jawną z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
Na wstępie trzeba podnieść, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. III SA/Gd 688/15 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji, gdyż uznał że została ona wydana z naruszeniem art. 77§ 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten podniósł m.in., że przedstawiony w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy jest inny od ustalonego w toku postępowania przed organem I instancji i nie pozostaje w związku ze sprawą, o której mowa w sentencji decyzji, zaś skonstruowane uzasadnienie uniemożliwia dokonanie jej kontroli.
Przy czym, Sąd w tym wyroku nie podzielił zarzutu błędnego określenia adresata decyzji, albowiem obie wydane w sprawie decyzje zostały skierowane do Spółki jawnej z siedzibą w P.. Jak wynika z treści art. 8 w związku z art. 4 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) podmiotem praw i obowiązków w spółce jawnej jest spółka, a nie wspólnicy spółki. Zatem prawidłowo organy przyjęły, że stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją była spółka. Stanowisko to Sąd ponownie orzekający w sprawie w pełni podziela, a także jest nim związany.
Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zatem adresatem zaskarżonej decyzji jest – "A" Spółka jawna z siedzibą w P. (w dalszej części uzasadnienia określana także jako - "Spółka jawna". Tym samym zarzut skargi braku precyzyjnego wskazania w treści rozstrzygnięcia na kogo nałożona została kara pieniężna nie może odnieść skutku. Kara pieniężna w niniejszej sprawie została nałożona więc na Spółkę jawną.
Podstawę materialnoprawną zapadłego rozstrzygnięcia stanowiły zasadniczo przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia - "ustawą" lub "u.t.d.") oraz I p. 1.4., lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 6.1.4, lp. 6.2.1, lp. 6.3.9, Ip. 6.3.11 i Ip. 6.3.12 załącznika nr 3 do tej ustawy, a także przepisy Rozporządzenia (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE.L. 2006.102.1 ze zm.), zwane dalej: - "Rozporządzeniem (WE) nr 561/20" oraz przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), zwane dalej: - "Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85", przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L. 2014.60.1 ze zm.). Ponadto, art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92, poz. 879 ze zm.), art.25a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. nr 180, poz.1494 ze zm.).
Zgodnie z art. 92a ust.1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy).
Suma natomiast kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli (art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy).
Karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 ustawy). Postępowanie więc w sprawie nałożenia kary prowadzone jest na podstawie przepisów postępowania administracyjnego zawartych ustawie w dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.), zwanym dalej "k.p.a."
Nałożenie kary pieniężnej było następstwem przeprowadzonej u podmiotu wykonującego transport drogowy – "A" Spółkę jawną w P. w dniach od 16 kwietnia 2014 r. do 21 maja 2014 r., kontroli problemowej w zakresie przestrzegania obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów określonych w ustawie oraz aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 tej ustawy.
Przeprowadzona kontrola obejmowała okres od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., a jej skutkiem było stwierdzenie naruszeń przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia przepisów prawa zostały udokumentowane protokołem kontroli z dnia 21 maja 2014 r., nr [...].
Protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym.
Zgodnie więc z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, szczególnie w sytuacji, gdy został podpisany bez zastrzeżeń przez kontrolowany podmiot, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12).
W konsekwencji zaskarżoną decyzją stwierdzono następujące naruszenia obowiązków lub warunków prowadzenia przewozu drogowego dotyczące:
- przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy,
- skrócenia dziennego czasu odpoczynku: Ip. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy,
- skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy,
- wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji: Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy,
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi: Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy,
- udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień: Ip: 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy,
- naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę: Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy,
- naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd: Ip. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy.
Stwierdzone w postępowaniu poszczególne przypadki naruszenia przez Spółkę jawną obowiązków lub warunków zostały - we wskazanym powyżej zakresie - szczegółowo wykazane i opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno co do okoliczności ich powstania, argumentacji uznających za wiarygodne przyjęcie tych ustaleń oraz szczegółowej kwalifikacji prawnej tych naruszeń. W każdym przypadku wskazano wysokość nałożonej kary w zależności od stwierdzonego rodzaju naruszenia, zgodnie z taryfikatorem wysokości kary pieniężnej, wynikającym z załącznika nr 3 do ustawy.
Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień, które skutkowałyby podważaniem stwierdzonych naruszeń oraz związanych z nimi kar pieniężnych.
Przy czym, organ II instancji nie stwierdził faktu popełnienia naruszenia ujętego w Ip.1.4 załącznika nr 3 ustawy oraz dokonał weryfikacji stwierdzonych naruszeń i nałożonych kar pieniężnych w konsekwencji, której łączna kwota kar za wszystkie naruszenia utrzymane w mocy przez ten organ w mocy uległa zmianie w stosunku do kwoty ustalonej przez organ I instancji (z kwoty 54.300 zł do kwoty 28.700 zł).
Spółka jawna we wniesionej skardze nie zakwestionowała naruszeń stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie, a które znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji, jak również zasadności i wysokości nałożonych za nie kar pieniężnych. Natomiast Spółka jawna stała na stanowisku, że przypadki stwierdzonych odstępstw od przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, nie stanowią naruszenia przepisów - "a to z uwagi na fakt, iż spółka [...], w okresie objętym kontrolą wykonywała głównie prace związane z ochroną przeciwpowodziową i pracom tym były podporządkowane niemal wszystkie przejazdy, wykonywane pojazdami Spółki".
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się więc do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy organy były uprawnione do nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy jak twierdzi Spółka jawna, w kontrolowanym okresie wykonywała przewozy związane z ochroną przeciwpowodziową.
Jednak przed przystąpieniem do rozważań w tym zakresie, trzeba się odnieść do zarzutu skargi najdalej idącego, a mianowicie do naruszenia przez organ przepisu art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z treścią tego przepisu ustawy, umarza się postępowanie wszczęte w danej sprawie, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zdaniem Spółki jawnej, organ odwoławczy orzekając w dniu 6 maja 2016 r. nie mógł ponownie nałożyć kary pieniężnej lecz miał obowiązek uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowanie w sprawie, gdyż od momentu ujawnienia naruszenia (co nastąpiło jej zdaniem najpóźniej w dniu 26 kwietnia 2014 r.) upłynął okres 2 lat. W ocenie Spółki jawnej protokół kontroli jest czynnością wtórną do czynności kontrolnych prowadzonych w jej toku i ma charakter sprawozdawczy, nie może więc stanowić o dacie ujawnienia naruszeń. Stanowiska to nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 18 października 2016 r. w sprawie sygn. akt II GKS 819/15. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - przez ujawnienie naruszenia - należy rozumieć przedstawienie kontrolowanemu przedsiębiorcy informacji o stwierdzonych naruszeniu, w odpowiedniej formie, za pomocą dokumentu, który określa wyniki kontroli i zarazem daje podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary za to naruszenie. Takim sposobem przewidzianym w procedurze w sprawach dotyczących przewozów drogowych jest protokół kontroli.
Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstawy do umorzenia postępowania przez organ II instancji. Ujawnienie naruszeń nastąpiło ww. protokołem kontroli w dniu 21 maja 2014 r., zaś organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję w dniu 6 maja 2016 r. Zatem nie upłynął jeszcze okres ponad 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia.
Przechodząc do istoty sporu, a mianowicie do kwestii wykonywania przez skarżącą w kontrolowanym okresie przewozów drogowych, które były zwolnione ze stosowania przepisów Rozporządzenia Rady nr (WE) 561/2006 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, to rację ma Spóła jawna, że obowiązujące przepisy pozwalają na wyłączenia pewnych kategorii wykonywanych przewozów z obowiązków wynikających z przedmiotowych rozporządzeń.
Zgodnie z brzmieniem art. 29 cyt. powyżej ustawy o czasie pracy kierowców:
1) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się z zastosowania art. 5-9 tego rozporządzenia.
2) kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1 wyłączone są z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.
Natomiast stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, Każde Państwo członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do następujących przewozów wykonywanych: pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz, elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, ulgami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych oraz wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych.
Jak już podniesiono, w niniejszej sprawie Spółka jawna powoływała się na okoliczność wykonywania przewozów pojazdami używanymi w związku z ochroną przeciwpowodziową. Dlatego, w jej ocenie, stwierdzone przez organ odstępstwa od stosowania przepisów ww. rozporządzeń nie stanowiły naruszeń prawa, za które mogły zostać nałożone kary pieniężne (naruszenia zostały wymienione w na str. 4 uzasadnienia skargi w punktach od a do h).
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Spółka jawna przedstawiła na poparcie swojego stanowiska dokumenty w postaci 2 umów: z dnia 2 października 2013 r. i z dnia 30 września 2013 r. (dotyczących budowy umocnień brzegowych oraz wykonania opaski kamiennej w P.), 5 faktur (z okresu październik-grudzień 2013 r., przedmiotem, których jest kamień łamany i kruszywo hydrotechniczne - granitowe) oraz 6 kolejowych listów przewozowych (stacja T.). Zdaniem Sądu przedstawione dowody, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, mogą wskazywać na wykonywanie przewozów pozostających w związku z ochroną przeciwpowodziową, i to w okresie objętym kontrolą. Jednak prawidłowe rozpoznanie sprawy wymaga uwzględnienia stanowiska reprezentowanego przez Spółkę jawną w czasie całego postępowania administracyjnego (w składanych przez nią wyjaśnieniach i w odwołaniu) oraz w uzasadnieniu skargi, z którego wynika, że w okresie kontrolowanym wykonywała również inne przewozy, nie związane z ochroną przeciwpowodziową (a więc przewozy nie podlegające zwolnieniu). Przy czym Spółka jawna argumentowała, że takie przejazdy stanowią tylko niewielki procent ogółu przejazdów, albowiem w ramach prowadzonej działalności, wyspecjalizowała się w wykonywaniu prac związanych z zabezpieczeniem brzegów morskich i stanowią one ponad 90% całkowitego obrotu firmy (ponieważ nie przedstawiono miarodajnych dowodów w tym zakresie, więc trudno się odnieść do tego ostatniego stwierdzenia).
Niemniej, z reprezentowanego przez Spółkę jawną stanowiska jednoznacznie wynika, że w kontrolowanym okresie wykonywała zarówno przewozy drogowe objęte zwolnieniem przewidzianym w ww. rozporządzaniach, jak i przewozy takiemu zwolnieniu nie podlegające.
Nie kwestionując zatem przedmiotowego stanowiska Spółki jawnej, to w przedstawionej przez nią sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia w oparciu o zaoferowane przez nią dowody, że konkretnie przejazdy podczas, których doszło do naruszeń stwierdzonych podczas kontroli i za które zostały nałożone kary pieniężne, były wykonywane tylko w związku z ochroną przeciwpowodziową.
Samo li tylko wykazanie, że przewozy o takim charakterze były w ogóle wykonywane w kontrolowanym czasie nie jest wystarczające do objęcia ich zwolnieniem.
W ocenie Sądu, ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na Spółce jawnej, gdyż wywodzi ona z tego faktu korzystne dla siebie skutki prawne (art. 6 k.c.). Z takim stanowiskiem przemawia również ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych na tle przepisów art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym obowiązek wykazania i udowodnienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz lub inne czynności związane z przewozem.
Zdaniem Sądu, Spółka jawna będąc przedsiębiorcą, jest podmiotem którego obciąża podwyższony miernik starannego działania w prowadzeniu działalności gospodarczej (uwzględniając zawodowy charakter prowadzonej działalności). Należy podkreślić, że Spółka jawna sama przyznała, że przewozy, które nie są wykonywane w związku z ochroną przeciwpowodziową - nie są przez nią ewidencjonowane. Trzeba się więc zgodzić z organem odwoławczym, że w takiej sytuacji strona nie jest w stanie wykazać i udowodnić, że przewozy drogowe w związku z wykonywaniem, których doszło do naruszeń były wyłączone spod reżimu rozporządzeń. Organ przy tym zaznaczył, że tachografy cyfrowe są wyposażone w tzw. funkcję OUT, której włączenie powoduje, że w pamięci tachografu i karty rejestrowane okresy aktywności kierowcy są zaznaczane jako wyłączone spod stosowania przepisów rozporządzenia. Uważna zaś analiza danych cyfrowych z kart i tachografów prowadzona przez organ nie wykazała, by powyższa funkcja kiedykolwiek była używana.
Nie może też ujść uwadze, że na etapie prowadzenia kontroli, jak i w toku postępowania administracyjnego Spółka jawna była wzywana nie tylko o przesłania dokumentów, danych i wyjaśnień, potwierdzających fakt wykorzystywania pojazdów do przewozów wyłączonych spod rozporządzenia (vide: pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. i z dnia 30 czerwca 2014 r. w aktach administracyjnych), ale również do wskazania m.in. kto kierował pojazdami (o oznaczonych numerach) oraz jakie przewozy drogowe w poszczególnych okresach były wykonywane (vide: z dnia 25 kwietnia 2014 r. i pismo z dnia 21 maja 2014 r. w aktach administracyjnych). Innych dowodów, oprócz powołanych powyżej, Spółka jawna w tym zakresie nie przedstawiła.
W świetle poczynionych powyżej rozważań, zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, albowiem Spółka jawna ciążącemu na niej obowiązkowi dowodowemu nie sprostała.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w całości i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł., której wysokość została ograniczona przez ten organ w związku z brzmieniem art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo winny sposób kończą postępowanie w danej instancji. Jednym z elementów decyzji jest rozstrzygnięcie (art. 107 § 1 k.p.a.). Trzeba zgodzić się ze Spółką jawną, że sentencja decyzji nie wymienia czynów (naruszeń), za które została wymierzona kara pieniężna. Jednak uchybienie to, nie stanowi naruszenia przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Ponadto, z uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie za jakie określone czyny kara została nałożona (każde z zarzucanych naruszeń zostało wyszczególnione, dokładnie opisane i zakwalifikowane, za każde z nich została nałożona kara pieniężna w określonej wysokości). Zatem decyzja pozwala "na odkodowanie czynów", za które została nałożona na Spółkę jawną kara pieniężna.
Spółka zarzuciła również, że doręczony egzemplarz decyzji nie wskazuje imienia osoby jej podpisującej ani stanowiska służbowego, co uniemożliwia ustalenie czy została wydana ona przez osobę upoważnioną. Jak wynika ze złożonej odpowiedzi na skargę zaskarżona decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej w imieniu organu do wydania decyzji: A. B., działającej z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego (upoważnienie z dnia 2 maja 2016 r., załączone do odpowiedzi na skargę). W egzemplarzu decyzji dołączonym do skargi widnieje "A. B." (podpis zawiera więc pierwszą literę imienia oraz nazwisko). Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., II OSK 1242/08, brak pieczątki imiennej na podpisie nie dyskwalifikuje takiego aktu jako wydanego przez uprawniony organ administracyjny. Ponadto, NSA w wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie I OSK 1816/13, podniósł, że uczynienie podpisu w sposób (...) kontrowersyjny ("dwie kreski") nie oznacza, że zachodzi przypadek braku podpisu pod decyzją, gdyż k.p.a. nie zawiera żadnego wymogu odnośnie kształtu tego podpisu.
Tym samym zaskarżona decyzja, wbrew obawom Spółki jawnej została wydana i podpisana przez osobę upoważnioną.
W sprawie dokonano ustaleń stanu faktycznego pozwalających na prawidłowe jej rozpoznanie, dokonano również właściwej jego kwalifikacji prawnej, z zachowaniem reguł postępowania i z zapewnieniem stronie w nim udziału. Organy nie uchybiły zasadom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokładając starań, by dokładnie ustalić - obszerny i dość złożony - stan faktyczny w niniejszej sprawie, o czym świadczy treść uzasadnień zaskarżonych decyzji. Dla potrzeb wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zebrany materiał dowodowy dawał organom podstawę do podjęcia ustaleń co do stwierdzenia przez Spółkę jawną z jednej strony wskazanych naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy, a z drugiej przyjęcia stanowiska, że nie spełnienia ona przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c ustawy, dających organom możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej
Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85; b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Stosownie do art. 92c ust. 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Jak już podniesiono, ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c ustawy spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
Dokonana przez organ w okolicznościach niniejszej sprawy w powyższym zakresie ocena nie budzi wątpliwości Sądu.
Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c ustawy powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16 i WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16).
Na zakończenie rozważań należy wskazać, z organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uniknął również niedokładności i nieścisłości, które co prawda, pozostają bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia, to jednak świadczą o braku staranności i rzetelności przy redagowaniu uzasadnienia. Można tu chociażby wskazać na nieprecyzyjne wymienienie naruszeń na str. 2 uzasadnienia czy wadliwe określenie daty decyzji organu II instancji - 2 czerwca 2016 r., zamiast 22 czerwca 2015 r. na str. 3 uzasadnienia. Takie postępowanie organu narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Dlatego takie postępowanie organu nie może być nie zauważone, ani aprobowane.
Podsumowując dokonane rozważania, w ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wzruszeniem i wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI