III SA/Gd 667/06

III SA/Gd 667/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji [...] z dnia 26 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 11 sierpnia 2006r. Komendant Powiatowy Policji [...], powołując się na przepisy art. 41 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 45 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2003r. nr 192 poz. 1873 z późn. zmianami) zwolnił ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2006r. policjanta w służbie przygotowawczej T. O.
W uzasadnieniu decyzji organ m.in. podał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego – [...] w P. G. z dnia 11 kwietnia 2006r. st. post. T. O. został uznany winnym i skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 kodeksu karnego na karę dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary na okres pięciu lat oraz na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych. Ponadto sąd orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku.
Organ wskazał, iż pomimo, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione z winy nieumyślnej, to jednak pozostawienie policjanta w służbie wymaga zgody właściwego komendanta wojewódzkiego policji ( art. 45 ust. 2 ustawy o Policji).
Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu 31 lipca 2006r. działając z upoważnienia przywołanego wyżej przepisu nie wyraził zgody na pozostawienie wymienionego funkcjonariusza w służbie, a zatem należało go zwolnić ze służby. Organ I instancji stwierdził, że st.post. nie podołał realizacji wartości służby określonych w art. 29 ust. 1 ustawy o Policji – trzyletniej służby przygotowawczej, która jest swoistym okresem próby dla każdego policjanta. Prawomocny wyrok za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 kk. powoduje, iż utracił on zaufanie społeczne, niezbędną w służbie wiarygodność oraz naruszył warunek wymieniony w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji dotyczący niekaralności i nieposzlakowanej opinii policjanta a utrata tych wartości powoduje, iż pozostawienie takiego funkcjonariusza w służbie byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. O. wniósł o jej uchylenie zarzucając, iż w sprawie decyzja odmowna została wydana zanim zaistniała możliwość zapoznania się z jego na piśmie wyrażonym stanowiskiem co odbiło się cieniem na zdolności do właściwej oceny wszystkich okoliczności towarzyszących przedmiotowej sprawie i zaowocowało podjęciem niekorzystnej dla niego decyzji implikując jednocześnie konieczność wydania rozkazu personalnego będącego przedmiotem odwołania. Zarzucił, że decyzja wbrew prawu uwzględnia jedynie interes społeczny a powinna również uwzględniać słuszny interes skazanego. Podkreślił, iż popełnione przez niego przestępstwo nie pozostawało w związku ze służbą. Natomiast skutek spowodowanego przez niego wypadku pozostawił i tak trwałe piętno w jego psychice. Wskazał także na trudną sytuację życiową w której zwolnienie ze służby pogłębi problemy z nią związane.
Decyzją nr [...] z dnia 26 września 2006r. Komendant Wojewódzki Policji [...] uchylił zaskarżoną decyzję - rozkaz personalny nr [...] z dnia 11 sierpnia 2006r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i orzekł, że zwolnienie T. O. następuje z dniem 30 września 2006r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ponownie wskazał na niekwestionowany w sprawie stan faktyczny, powołując przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Dalej podał, że Komendant Powiatowy Policji [...] w oparciu o art. 45 ust. 2 w/w ustawy zwrócił się z prośbą o pozostawienie funkcjonariusza w służbie, uzasadniając swój wniosek bardzo dobrymi wynikami osiąganymi przez niego, podkreślając, iż jest on policjantem zdyscyplinowanym, pracowitym i sumiennym a zlecone zadania wykonuje w sposób rzetelny i terminowy. Ponieważ [...] Komendant Wojewódzki Policji, uwzględniając wszystkie okoliczności w sprawie, nie wyraził zgody na pozostawienie w służbie T. O. Organ I instancji wszczął stosowne postępowanie zakończone decyzją od której T. O. złożył odwołanie. Jednocześnie organ odwoławczy ocenił, iż postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami i realizacja wszelkich praw strony na podstawie art. 10 kpa. jakie przysługiwały odwołującemu były w toku postępowania realizowane.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. O., zarzucając jej:
naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 ust.2 pkt 2 poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyrażenie zgody na pozostawienie w służbie policjanta, przez właściwego wojewódzkiego komendanta Policji, a w efekcie jego zwolnienie i wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia 26.09.2006r. utrzymującego w mocy Rozkaz Personalny Komendanta Powiatowego Policji [...] nr [...] z dnia 11.08.2006r. i zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w kwocie 240 zł.
W uzasadnieniu powołał się na swoją dotychczasową nienaganną opinię w służbie. Wskazał również na pozytywne zaopiniowanie prośby skierowanej do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o pozostawienie go w służbie, przez zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji [...]. Zarzucił, że w przedmiotowej sprawie decyzja odmowna odnośnie możliwości pozostawienia w służbie została wydana przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] zanim zaistniała możliwość zapoznania się z pisemnie wyrażonym stanowiskiem skarżącego co odbiło się cieniem na zdolności do właściwej oceny wszystkich okoliczności towarzyszących przedmiotowej sprawie i zaowocowało podjęciem niekorzystnej dla niego decyzji. Podkreślił, że negatywne działania matki ofiary wypadku, który skarżący spowodował i za który został ukarany, doprowadziło do błędnej oceny sytuacji i niewłaściwego rozstrzygnięcia dokonanego przez [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.
Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) W myśl art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; zgodnie zaś z art. 135 § 1 przedmiotowego aktu normatywnego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] w części dotyczącej zwolnienia ze służby st. post. T. O.
Stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji /Dz.U 02 nr 7 poz. 58 z późn. zm./ policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Jednocześnie ust. 2 pkt 2 wskazanego przepisu stanowi, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4. Przy czym aby pozostawić w służbie policjanta o którym mowa w art. 41 ust.2 pkt 2, wymagana jest zgoda właściwego Komendanta wojewódzkiego Policji / art.45 ust.2/.
W omawianej sprawie, w której stan faktyczny jest niesporny, nie budzi wątpliwości, że zgoda na pozostawienie policjanta w służbie nie została udzielona. W świetle przytoczonych przepisów i zgromadzonego materiału dowodowego, bez znaczenia jest czy policjant przedstawił pisemnie organowi uprawnionemu do wyrażenia zgody swoje stanowisko w sprawie. Z akt sprawy bowiem jednoznacznie wynika, że organ ten był powiadomiony przez powiatowego komendanta Policji o wszystkich okolicznościach sprawy, w tym sytuacji osobistej skarżącego. Tym samym nie jest trafny zarzut, iż brak zgody był wynikiem niemożności dokonania właściwej oceny wszystkich okoliczności towarzyszących przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu zgoda o której mowa w art.45 ust. 2 bądź jej brak, ma wpływ na decyzję podejmowaną w trybie art. 41 ust.2 pkt 2. Mianowicie niewyrażenie zgody przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji eliminuje możliwość pozostawienia policjanta w służbie.
Niezależnie od powyższych rozważań, stosownie do art. 41 ust.2 pkt 2 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo [...] inne niż określone w ust. 1 pkt 4. Użycie w powyższym przepisie sformułowania " można" oznacza, że ustawodawca pozostawił rozstrzygnięcie konkretnej sprawy swobodnemu uznaniu administracyjnemu.
Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa.- załatwić sprawę uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywatela. Sądowe badanie swobodnego uznania organu administracji ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy granice swobodnego uznania, wyrażające się m.in. w wartościach zawartych w zasadach ogólnych procedury administracyjnej nie zostały naruszone. Naruszenie zaś tych zasad musi mieć wyraźne znamiona, znajdujące oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Inaczej bowiem organ pozbawiony byłby prawa dokonywania wyboru, które z instytucją swobodnego uznania jest związane.
W przedmiotowej sprawie uznanie administracyjne nie było dowolne, gdyż podane w zaskarżonej decyzji okoliczności, z powodu których skarżący został zwolniony ze służby pozwalały na przyjęcie, iż nie spełnia on przesłanek wymaganych na podstawie art. 25 ustawy od funkcjonariusza policji. Organy obu instancji uwzględniły wszystkie okoliczności istotne w sprawie, dokonały prawidłowej oceny, mając na względzie zarówno interes skarżącego jak i interes społeczny. Ostateczny wynik sprawy nie przesądza bowiem o tym, że interes skarżącego nie był o ogóle rozpatrywany. Natomiast konieczne jest uwzględnienie w tych rozważaniach szczególnej funkcji jaką spełnia Policja w społeczeństwie. Nie można w sposób automatyczny oddzielić życia prywatnego osoby będącej jednocześnie funkcjonariuszem Policji, uznając że działania podejmowane poza służbą nie łączą się w żaden sposób z faktem pełnienia służby w Policji. Zauważyć bowiem należy, że niewłaściwa postawa w czasie pełnienia obowiązków służbowych rodzi konsekwencje również dyscyplinarne, co w danym wypadku z uwagi na stan faktyczny nie miało miejsca. Organ odwoławczy trafnie podkreślił, że policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego i z tych względów ustawodawca wskazał szczególne kryteria, które powinna spełniać osoba pełniąca służbę w Policji. Jednocześnie tenże ustawodawca wyznaczył dla osoby, która zgłosiła się do podjęcia służby w Policji, w myśl art. 29 ust. 1 ustawy, okres 3 lat na pełnienie służby przygotowawczej. Dopiero po odbyciu służby we wskazanym okresie, można policjanta mianować na stałe. Podkreślić zatem należy, iż celowym działaniem ustawodawcy było wyznaczenie policjantowi, który dobrowolnie zgłosił się do służby, okresu mającego na celu ustalenie, czy spełnia on warunki w zakresie szczególnych wymagań stawianych funkcjonariuszom Policji. Natomiast w sytuacji niespełnienia tych wymogów, ustawodawca umożliwił rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem. Przy ocenie zaskarżonej decyzji nie można pomijać przymiotów wymaganych od policjanta a wymienionych w art.25 ustawy. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący mimo dotychczas dobrej opinii nie spełnia tych przesłanek. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy popełnione przez niego przestępstwo, niezależnie od swojego charakteru i tragicznego skutku nim wywołanego, wiąże się z negatywnym odbiorem społecznym zwłaszcza gdy dopuszcza się go funkcjonariusz publiczny. Dodatkowym elementem przekonującym, iż uznanie administracyjne w tym wypadku nie ma cech dowolności, jest fakt odbywania przez funkcjonariusza służby przygotowawczej, której celem jest ustalenie, czy policjant spełnia wszystkie wymagania aby mianować go na stałe. Zdaniem Sądu organ właściwie ocenił, iż tej próby skarżący nie przeszedł pozytywnie.
Mając powyższe na względzie Sąd, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
.