III SA/Gd 666/22

III SA/Gd 666/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GZ 403/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 128
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2022 r., nr SKO Gd/6821/21 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku P.R. (zwanego dalej także "stroną" "skarżącym") Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 21 października 2021 r. (nr WK-II.5410.135647.2021.BJ) wyrejestrował z powodu demontażu pojazd marki Puch Samara, uchylając m.in. dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne przedmiotowego pojazdu.
W dniu 3 listopada 2022 r. P.R. , wnioskujący uprzednio o wyrejestrowanie pojazdu, wniósł pismo zatytułowane "Odwołanie", wskazując w nim, że "odwołuje się w kwestii poniesionej dalszej szkody tym razem z powodu dewastacji samochodu marki "B"".
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r. (nr SKO Gd/6821/21) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku - działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej powoływanej jako "k.p.a.") - stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi strona w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Artykuł 128 k.p.a. stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
O statusie strony w postępowaniu administracyjnym decyduje kryterium interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym "mieć interes prawny w sprawie znaczy to samo, co wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać ochrony" (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2747/18).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że odwołanie jest niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym. O tym czy pismo jest odwołaniem decyduje intencja strony. Zasadnicze znaczenie ma tutaj niezadowolenie z rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Pismo, w którym jest wyrażone niezadowolenie z takiego rozstrzygnięcia przesądza o zakwalifikowaniu takiego pisma jako odwołanie. Niezadowolenie takie należy traktować jako zawierające żądanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. O charakterze pisma decyduje zatem zawsze intencja strony i jej wola (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1096/21, LEX nr 3339526). Wyrażenie niezadowolenia z wydanej decyzji jest podstawowym elementem konstrukcyjnym odwołania. Może być ono wyrażone w sposób dowolny, ale musi odnosić się do zaskarżonej decyzji.
Organ zauważył, że P.R. w terminie przewidzianym na wniesienie odwołania skierował do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu I instancji, pismo zatytułowane "odwołanie". Z treści tego pisma w żaden sposób nie wynika niezadowolenie z wydanej decyzji. Skarżący wprost wskazał: "odwołuję się w kwestii poniesionej dalszej szkody tym razem z powodu dewastacji mojego samochodu". Odwołujący odniósł się do zniszczenia jego pojazdu na "dzikim" parkingu, co stwierdził 4 października 2021 r. Pojazd ten stał tam od dnia 22 sierpnia 2012 r. do 2019 r., po czym został przestawiony przez "nieznanych sprawców" w inne miejsce. Z treści odwołania wynika, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w marcu 2021 r. wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne i dokonał zajęcia rachunku bankowego i to tym działaniem czuje się pokrzywdzony.
W ocenie Kolegium pismo zatytułowane "odwołanie" nie jest środkiem prawnym w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a., służącym zakwestionowaniu decyzji nieostatecznej. O charakterze pisma przesądza bowiem jego treść a nie nazwa. Skarżący w żadnym miejscu tego pisma nie kwestionuje decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu.
Brak środka prawnego w rozumieniu przepisów k.p.a. sprowadza się do konieczności przyjęcia, że jest on niedopuszczalny w rozumieniu art. 134 k.p.a.
P.R. zaskarżył wyżej opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując na bliżej nieokreślone nieprawidłowości w działaniu organu, a także wskazując na należne mu zadośćuczynienie i odszkodowanie oraz załączył m.in. dokumenty związane z postępowaniem egzekucyjnym oraz z obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku – działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. – stwierdziło niedopuszczalność odwołania, stwierdzając, że wniesione przez skarżącego pismo zatytułowane jako "odwołanie" (wskazujące, że dotyczy decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 21 października 2021 r., nr decyzji WK-II.5410.135647.2021.BJ) nie może zostać z uwagi na jego treść uznane za odwołanie, gdyż z jego treści w żaden sposób nie wynika niezadowolenie z wydanej (zaskarżanej) decyzji, tj. decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 21 października 2021 r. (nr WK-II.5410.135647.2021.BJ) orzekającej o wyrejestrowaniu na wniosek skarżącego z dnia 21 października 2021 r. pojazdu marki "A" (nr nadwozia: ...) z powodu demontażu (art. 79 ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) i uchyleniu m.in. dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych tego pojazdu. W piśmie tym skarżący stwierdził m.in., że "odwołuje się w kwestii poniesionej dalszej szkody tym razem z powodu dewastacji samochodu marki "B"", opisując losy wskazanego pojazdu, począwszy od jego nabycia, poprzez jego postój na "dzikim parkingu" w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 r. do 2019 r., jego przestawienie we wrześniu 2019 r. przez "nieznanych sprawców" w inne miejsce, aż po wszczęcie przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny postępowania egzekucyjnego w sprawie związanej z obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza ww. pojazdu i zajęcia – z uwagi na fakt niewyrejestrowania tego pojazdu – rachunku bankowego skarżącego i dokonania egzekucji na kwotę 5.070,38 zł.
Stosownie do art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że choć odwołanie jest zasadniczo niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym, to winno być powiązane z niezadowoleniem z wydanej przez organ decyzji, przy czym strona może kwestionować w odwołaniu nie tylko naruszenie prawa przez organ I instancji, lecz także lub też słuszność i celowość decyzji nieostatecznej. Podkreśla się jednak, że odwołanie winno mieć związek z decyzją organu I instancji, bowiem niezadowolenie strony musi być skierowane przeciwko któremuś z elementów składających się na wydaną decyzję. Odwołanie, ze swojej istoty, nie wymaga zbyt szczegółowego uzasadnienia żądań podnoszących w nim przez odwołującego się, ale nie oznacza to tym samym, że z treści złożonego środka zaskarżenia nie powinno wynikać, co jest przez niego kwestionowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Brak jakiegokolwiek zarzutu, co do któregokolwiek z punktów władczego rozstrzygnięcia organu powoduje, że organ odwoławczy nie ma podstaw działać za stronę i zmieniać go na korzyść odwołującego, bo nie ma przekonania, z jakiej części aktu strona jest niezadowolona. Podmiot żądający weryfikacji aktu prawnego powinien w złożonym odwołaniu chociaż w minimalny sposób wykazać swoje niezadowolenie z podjętego określonej treści rozstrzygnięcia, wskazując również jego zakres (zob. komentarz do art. 128 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023 oraz wskazane tam orzecznictwo).
W doktrynie wskazuje się także, że na gruncie przepisów dotyczących odwołania interes prawny jest przesłanką wniesienia odwołania i należy go łączyć z legitymacją do bycia stroną postępowania, a szczególną postacią interesu prawnego w zaskarżeniu rozstrzygnięcia jest pokrzywdzenie orzeczeniem (tzw. gravamen). Na gruncie procedury administracyjnej pokrzywdzenie orzeczeniem należy tym samym uznać za przesłankę skorzystania z danego środka zaskarżenia (np. odwołania). Wskazuje się, że gravamen to subiektywne, ale uzasadnione (obiektywne) przekonanie skarżącego, że dane rozstrzygnięcie bądź ustalenie narusza jego prawa lub szkodzi jego interesom, pociągając za sobą krzywdę. Przez gravamen w ścisłym znaczeniu rozumie się niekorzystną dla strony różnicę między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją orzeczenia, która wynika z porównania zakresu tego żądania i treści rozstrzygnięcia. Z kolei gravamen w ujęciu szerokim to koncepcja, zgodnie z którą pokrzywdzenie istnieje nie tylko wtedy, gdy zachodzi różnica między tym, czego strona wcześniej żądała, a rozstrzygnięciem, ale również wówczas, gdy orzeczenie, choć zgodne z żądaniem strony, nie zapewnia jej wszystkich możliwych korzyści. Nawet jeśli rozstrzygnięcie jest w całości zgodne z żądaniami czy wnioskami strony, uprawnione będzie rozważenie, czy skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu rozstrzygnięcia. Wskazuje się także, że istotą gravamen jest domniemanie, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest niekorzystne dla skarżącego, które to domniemanie oparte jest na subiektywnym, ale uzasadnionym przekonaniu skarżącego. Dla oceny istnienia gravamen konieczne jest stwierdzenie istnienia rzeczywistej lub przynajmniej hipotetycznej uciążliwości rozstrzygnięcia dla skarżącego (zob. A. Kuleszyńska, Zaskarżanie rozstrzygnięć korzystnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym - interes prawny oraz gravamen, Przegląd Sądowy 4/2019, s. 88-106).
W ocenie Sądu przyjąć należy, że - w świetle treści pisma skarżącego zatytułowanego "odwołanie", dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta Gdańska, która została wydana na jego wniosek, w pełni i zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku rozstrzygając sprawę zainicjowaną tym wnioskiem (tj. wyrejestrowując pojazd skarżącego) - skarżący nie wykazał się także interesem prawnym w odniesieniu do pokrzywdzenia go zaskarżoną decyzją. Wręcz przeciwnie, należy stwierdzić, że wydana na wniosek skarżącego decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu marki "A"(nr nadwozia: (...)), którego właścicielem był skarżący, skutkowała także w zakresie ubezpieczenia obowiązkowego ww. pojazdu (art. 33 pkt 9 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; t.j.: Dz. U. Z 2022 r., poz. 2277 ze zm.), umożliwiając skarżącemu jak najszybsze zwolnienie się z tego obowiązku i uniknięcie poniesienia kolejnych należności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) związanego z przedmiotowym pojazdem.
Przyjąć zatem należało, że w okolicznościach sprawy Kolegium zasadnie przyjęło, że pismo skarżącego z dnia 3 listopada 2021 r. zatytułowane "odwołanie" nie jest środkiem prawnym w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a., służącym zakwestionowaniu wskazanej w nim decyzji nieostatecznej.
Uznawszy zatem okoliczności podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżone postanowienie narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).