III SA/GD 664/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-04-25

NSAinnewsa

płatności rolnedobrostan zwierzątlochytucznikisystem jarzmowybłąd pisarskikontrola ARiMRsąd administracyjnywspólna polityka rolnarolnictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowych dla loch i tuczników z powodu przekroczenia dopuszczalnego czasu utrzymywania w systemie jarzmowym, uznając błąd w rejestrze za merytoryczny, a nie oczywistą omyłkę.

Rolnik zaskarżył decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowych dla loch i tuczników, argumentując, że wpisany w rejestrze okres utrzymywania loch w systemie jarzmowym był wynikiem błędu pisarskiego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że błąd ten nie był oczywistą omyłką, a jego merytoryczny charakter obciążał wnioskodawcę. Sąd podkreślił, że płatności dobrostanowe wymagają spełnienia wymogów dla wszystkich zwierząt objętych wnioskiem, a odmowa przyznania płatności dla loch skutkowała odmową dla tuczników.

Rolnik M.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności dobrostanowych dla loch i tuczników. Głównym zarzutem skarżącego było to, że wpisany w rejestrze okres utrzymywania loch w systemie jarzmowym (do 13.03.2024 zamiast do 03.03.2024) był wynikiem błędu pisarskiego jego żony, a nie rzeczywistym przekroczeniem 14-dniowego limitu. Skarżący powoływał się na fakt, że inne lochy z tej samej grupy technologicznej były utrzymywane zgodnie z przepisami, a także na wcześniejszą kontrolę, która nie wykazała nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że błąd w rejestrze nie był oczywistą omyłką, którą można by łatwo skorygować, lecz błędem merytorycznym obciążającym wnioskodawcę, który jako profesjonalista powinien dochować należytej staranności. Sąd podkreślił, że płatności dobrostanowe mają na celu poprawę dobrostanu wszystkich zwierząt objętych wnioskiem, a niespełnienie wymogów dla loch skutkowało odmową przyznania płatności również dla tuczników, zgodnie z powiązanymi przepisami rozporządzenia. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia lekarza weterynarii, uznając materiał dowodowy za wystarczający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Błąd ten nie stanowi oczywistej omyłki, lecz jest błędem merytorycznym, który obciąża wnioskodawcę. Rolnik jako profesjonalista powinien dochować należytej staranności przy wypełnianiu wniosków i dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błąd w dacie utrzymywania loch w systemie jarzmowym nie był oczywisty, ponieważ organ nie mógł samodzielnie zweryfikować prawidłowości wpisanej daty. Wpisanie innej daty niż dla pozostałych loch z tej samej grupy technologicznej nie jest wystarczające do uznania błędu za oczywisty. Błąd ten dotyczy istotnego elementu stanu faktycznego, od którego zależy przyznanie płatności.

Przepisy (455)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Planie Strategicznym art. 20 § pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 36

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie dobrostanowe art. 13 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie dobrostanowe art. 26 § ust. 2 pkt 1 lit. b/ tiret drugie podwójne tiret pierwsze

rozporządzenie dobrostanowe art. 21 § ust. 3

rozporządzenie dobrostanowe art. 13 § pkt 3

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Planie Strategicznym art. 66

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 70 § ust. 1 i ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie dobrostanowe art. 40

rozporządzenie dobrostanowe art. 12 § ust. 1 i 2

rozporządzenie dobrostanowe art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2

rozporządzenie dobrostanowe art. 3 § ust. 2 pkt 2 lit. d

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 68

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie 2021/2115 art. 31 § ust. 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia dla strategii planów strategicznych sporządzanych przez Państwa Członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnictwa

rozporządzenie 2021/2115 art. 31 § ust. 5 lit. b

rozporządzenie 2022/1172 art. 2 § ust. 7 lit. a

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 17 czerwca 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 w odniesieniu do planów strategicznych

rozporządzenie 2022/1172 art. 2 § ust. 7 lit. a

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 17 czerwca 2022 r. ustanawiające zas

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący

Bartłomiej Adamczak

sprawozdawca

Adam Osik

członek

Informacje dodatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

płatności rolne dobrostan zwierząt lochy tuczniki system jarzmowy błąd pisarski kontrola ARiMR sąd administracyjny wspólna polityka rolna rolnictwo

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

III SA/Gd 664/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1741
art. 16, art. 20 pkt 1 lit. e, art. 36, art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 7, art. 66
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2024 r., nr 9011-2024-000387 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 13 czerwca 2023 r. - za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego w aplikacji eWniosekPlus - M. C. (zwany dalej także: "stroną", "skarżącym" lub "stroną skarżącą") zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego w Chojnicach z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach:
I. Interwencji w formie płatności bezpośrednich:
1. Podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED),
2. Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematów): a) Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi:
- stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo (E_PN),
- uproszczone systemy uprawy (E_USU),
3. Dobrostan zwierząt:
a) Dobrostan loch:
- zwiększona powierzchnia bytowa >20%,
b) Dobrostan tuczników:
- zwiększona powierzchnia bytowa >20%,
- produkcja w cyklu zamkniętym.
4. Wsparcia dochodów związanego z produkcją do roślin strączkowych na nasiona (P STR).
II. Przejściowego wsparcia krajowego:
1. Uzupełniającej płatności podstawowej (UPP).
Strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 47,65 ha. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny z zaznaczonym położeniem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku.
W wyniku przeprowadzonego na wniosek postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chojnicach – działając na podstawie art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 261 - zwanej: "ustawą o Planie Strategicznym") oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 797 - zwanego dalej "rozporządzeniem dobrostanowym") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a.") – wydał w dniu 7 czerwca 2024 r. decyzję (nr 0203-2024-003849) w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, którą:
1/ odmówił M. C. przyznania:
1. Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% - 2023;
2. Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% - 2023;
3. Cykl zamknięty - dodatkowa płatność do tucznika – 2023;
2/ przyznał M. C.:
1. Podstawowe wsparcie dochodów - 2023 w wysokości 23 906,84 zł;
2. Płatność redystrybucyjna - 2023 w wysokości 5 428,80 zł;
3. Płatność do roślin strączkowych na nasiona - 2023 w wysokości 3 822,94 zł;
4. Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo - 2023 w wysokości 6 507,38 zł;
5. Uproszczone systemy uprawy - 2023 w wysokości 18 011,71 zł.
Ponadto organ przyznał M. C. uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 3.153,11 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 47,65 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 47,59 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1 - zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 2021/2116). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym podstawowe wsparcie dochodów przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia 2022/1172.
Organ wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2023. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności, tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO (maksymalnym obszarem kwalifikowanym). Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Działka C z uprawą groch siewny (w tym z rośliną podporową) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową) została zadeklarowana na powierzchni 4,70 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 4,70 a stwierdzono powierzchnię 4,66 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 4,66 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki C do płatności o 0,04 ha.
Działka E z uprawą ugór z uprawą została zadeklarowana na powierzchni 2,50 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [2] podano 2,50 ha a stwierdzono powierzchnię 2,49 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku poprzez eWniosekPlus przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 2,49 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki E do płatności o 0,01 ha.
Działka H z uprawą rzepak ozimy została zadeklarowana na powierzchni 8,90 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 8,90 ha a stwierdzono powierzchnię 8,89 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 8,89 ha. Zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki H do płatności wyniosło 0,01 ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosiła zatem 0,06 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,13 %.
Zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3 % ale nie więcej niż 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi zatem 47,59 ha.
W przypadku płatności redystrybucyjnej płatność - zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym - jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika na podstawie tytułu prawnego, położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznane płatności na rok 2023 do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 47,65 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 47,65 ha. Zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów nie większej niż 30 ha.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 30 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia 2022/1172.
Odnośnie płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na nasiona powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 4,70 ha. Z kolei powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania 4,64 ha. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności, tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO. Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Działka C z uprawą groch siewny (w tym z rośliną podporową) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową) została zadeklarowana na powierzchni 4,70 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 4,70 a stwierdzono powierzchnię 4,64 ha. Działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności oraz granice obszaru gruntu ornego i wykracza na warstwę PZ TUZ. Powierzchnia stwierdzona działki wynosi 4,64 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki C do płatności o 0,06 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,06 ha.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 1,29 %. Zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3 % ale nie więcej niż 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 4,64 ha.
Przechodząc do schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematy), w przypadku ekoschematu pt. Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, organ stwierdził, że zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego, minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25 % powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar. Zgodnie z powyższym minimalna liczba punktów niezbędna do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi dla gospodarstwa strony została wyznaczona na poziomie 59,5625 punktów. W ramach prowadzonego postępowania stwierdzono, że uzyskana liczba punktów wyniosła 233,76.
Mając na uwadze, że został spełniony warunek minimalnej liczby punktów, płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi podlegały rozpatrzeniu.
Przechodząc do kolejnej kwestii organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności do praktyki - stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo - wynosiła 20,74 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 20,68 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, płatność do ekoschematów przysługuje do działek rolnych położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, spełniających warunki określone w art. 26, posiadanych przez tego rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności i do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia 2022/1172. Mając na uwadze wielkość powierzchni stwierdzonej dla praktyki, uzyskano 62,04 pkt. Wartość ta została uwzględniona przy weryfikacji warunku minimalnej liczby punktów uprawniających do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi zgodnie z § 4 ust. 3h.
Organ wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono również, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2023. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności, tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO. Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Działka C z uprawą groch siewny (w tym z rośliną podporową) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową) została zadeklarowana na powierzchni 4,70 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [3] podano 4,70 ha a stwierdzono powierzchnię 4,66 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 4,66 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki C do płatności o 0,04 ha.
Działka E z uprawą ugór z uprawą została zadeklarowana na powierzchni 2,50 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [4] podano 2,50 ha a stwierdzono powierzchnię 2,49 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 2,49 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki E do płatności o 0,01 ha.
Działka H z uprawą rzepak ozimy została zadeklarowana na powierzchni 8,90 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 8,90 ha a stwierdzono powierzchnię 8,89 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 8,89 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki H do płatności o 0,01 ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,06 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,29 %.
Zgodnie § 28 rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów do powierzchni gruntów, która przekracza obszar zatwierdzony do danej płatności w ramach ekoschematów lub płatności w ramach danej praktyki lub danego wariantu, powierzchnię obszaru zatwierdzonego do danej płatności w ramach ekoschematów lub jej praktyk lub jej wariantów służącą do ustalenia wysokości danej płatności ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy dotyczących przyznawania pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 lit. a-d ustawy, a wysokość kary ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy dotyczących przyznawania pomocy, płatności bezpośrednich o których mowa w art. 20 pkt 1 lit. a-d ustawy.
Mając na uwadze powyższe zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 20,68 ha.
Przechodząc do kolejnej płatności organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności do praktyki - uproszczone systemu upraw wynosiła 43,01 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do praktyki - uproszczone systemu upraw wynosiła 43,01 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 42,93 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, płatność do ekoschematów przysługuje do działek rolnych położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, spełniających warunki określone w art. 26, posiadanych przez tego rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności i do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia 2022/1172. Mając na uwadze wielkość powierzchni stwierdzonej dla praktyki uzyskano 171,72 pkt. Wartość ta została uwzględniona przy weryfikacji warunku minimalnej liczby punktów uprawniających do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego.
Organ wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2023. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO. Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Działka C z uprawą groch siewny (w tym z rośliną podporową) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową) została zadeklarowana na powierzchni 4,70 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 4,70 ha a stwierdzono powierzchnię 4,64 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności oraz granice obszaru gruntu ornego i wykracza na warstwę PZ_TUZ. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 0,06 ha.
Działka E z uprawą ugór z uprawą została zadeklarowana na powierzchni 2,50 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [2] podano 2,50 ha a stwierdzono powierzchnię 2,49 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 2,49 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 0,01 ha.
Działka H z uprawą rzepak ozimy została zadeklarowana na powierzchni 8,90 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 8,90 ha a stwierdzono powierzchnię 8,89 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 8,89 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 0,01 ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,08 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,19 %.
Zgodnie § 28 rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów do powierzchni gruntów, która przekracza obszar zatwierdzony do danej płatności w ramach ekoschematów lub płatności w ramach danej praktyki lub danego wariantu, powierzchnię obszaru zatwierdzonego do danej płatności w ramach ekoschematów lub jej praktyk lub jej wariantów służącą do ustalenia wysokości danej płatności ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy dotyczących przyznawania pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 lit. a-d ustawy, a wysokość kary ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy dotyczących przyznawania pomocy, płatności bezpośrednich o których mowa w art. 20 pkt 1 lit. a-d ustawy.
Mając to na uwadze, zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 42,93 ha.
Przechodząc do zagadnienia związanego z Ekoschematem - Dobrostan zwierząt, organ wyjaśnił, że strona zawnioskowała o płatność do wariantu Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 %. Liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej wynosi 60,12 sztuk. Podczas kontroli stwierdzono, że wykazane na załączniku "Rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym" zwierzęta: 032621534000110, 032621534000089, 032621534000096, 032621534000097, 032621534000043, 032621534000109 były utrzymywane w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym dłużej niż 14 dni. Zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego, płatność do wariantu Dobrostan loch przyznaje się jeżeli lochy nie są utrzymywane w systemie jarzmowym albo są utrzymywane w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym. Mając na uwadze powyższe, odmówiono przyznania płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 %.
Z kolei liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 % wynosiła 827 sztuk. Zgodnie natomiast z § 26 ust. 2 pkt 1 lit. b/ tiret drugie podwójne tiret pierwsze, do płatności kwalifikują się tuczniki pochodzące od loch realizujących interwencję dotyczącą dobrostanu loch lub tuczniki pochodzące od loch utrzymywanych w siedzibie stada położonej nie dalej niż 50 km (w linii prostej) od siedziby stada, w której będą utrzymywane tuczniki, w odniesieniu do których realizowany jest dobrostan tuczników. W związku z tym oraz biorąc pod uwagę fakt, że płatność w ramach wariantu dobrostan loch została odmówiona należy również odmówić płatności w ramach wariantu dobrostan tuczników. Mając to na uwadze odmówiono przyznania płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 %.
Liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach Cykl zamknięty - dodatkowa płatność do tucznika wynosi 827 sztuk. Powołując się ponownie na § 26 ust. 2 pkt 1 lit. b/ tiret drugie podwójne tiret pierwsze, organ wyjaśnił, że biorąc pod uwagę fakt, iż płatność w ramach wariantu dobrostan loch została odmówiona odmówił również płatności w ramach wariantu dobrostan tuczników. Mając to na uwadze odmówiono przyznania płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt Cykl zamknięty - dodatkowa płatność do tucznika.
Z kolei w przypadku uzupełniającej płatności podstawowej organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku wynosiła 40,51 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 40,44 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, uzupełniająca płatność podstawowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia 2022/1172.
Organ wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności, tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO. Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Działka C z uprawą groch siewny (w tym z rośliną podporową) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową) została zadeklarowana na powierzchni 4,70 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [1] podano 4,70 a stwierdzono powierzchnię 4,64 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności oraz granice obszaru gruntu ornego i wykracza na warstwę PZ_TUZ. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 0,06 ha.
Działka H z uprawą rzepak ozimy została zadeklarowana na powierzchni 8,90 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [3] podano 8,90 ha a stwierdzono powierzchnię 8,89 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez wnioskodawcę podczas składania wniosku przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 8,89 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 0,01 ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,07 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,17%.
Mając to na uwadze, zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi więc 40,44 ha.
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Z uzasadnienia odwołania wynikało, że strona w istocie kwestionuje stanowisko organu w odniesieniu do odmowy przyznania płatności dobrostanowej zwierząt, wyjaśniając, że wszystkie loch w okresie okołoporodowym nie przebywały w systemie jarzmowym dłużej niż 14 dni, a wskazane przez organ 6 przypadków, w których w "Rejestrze sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym" wskazano termin: od 22.02.2024 r. do 13.03.2024 r. (zamiast do 03.03.2024 r.) wynikało wyłącznie z błędu pisarskiego osoby wypełniającej ten rejestr (żony strony). W ocenie strony potwierdzeniem tego było, iż wskazane lochy należały do tej samej grupy technologicznej, co locha, w stosunku do której wskazano "termin utrzymywania w systemie jarzmowym od 22.02.2024 do 03.03.2024". Ponadto strona wskazała, że kontrola przeprowadzona w dniu 19 stycznia 2024 r. w gospodarstwie nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości w zapewnieniu zwierzętom podwyższonego dobrostanu.
W wyniku rozpoznania odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2024 r. (nr 9011-2024-000387) Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.) i w zw. z art. 20 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 261 ze zm.) - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stan prawny sprawy. Następnie organ wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wniosek złożony przez stronę jest ważnym środkiem dowodowym w sprawie, dane w nim zawarte są weryfikowane w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Wniosek podlega kontroli i merytorycznej ocenie organu. Jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej, czy kontroli na miejscu okaże się, że dane zawarte we wniosku są niezgodne z rzeczywistością, wówczas organ nie może uznać danych zawartych we wniosku za prawdziwe.
Organ odwoławczy potwierdził zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie ustalenia wysokości podstawowego wsparcia dochodów (PWD), płatności redystrybucyjnej (RED), płatności do roślin strączkowych na nasiona, uzupełniającej płatności podstawowej oraz schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematów) w ramach rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, tj. stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo oraz uproszczone systemy upraw.
Odnosząc się do zarzutów i treści odwołania - cyt.: "(...) W załączniku Rejestr utrzymywania loch w okresie okołoporodowym str. 12 wystąpił błąd pisarski przy terminie utrzymywania loch w systemie jarzmowym "rubryka Do" dotyczących loch o numerach 032621534000097, 032621534000110, 032621534000109, 032621534000096, 032621534000089, 032621534000043 omyłkowo żona wpisała datę 13.03.2024 zamiast 03.03.2024 tak jak przy losze 032621534000088, która była w tej samej grupie technologicznej (zapisana jako pierwsza prawidłowo) co pozostałe zakwestionowane lochy. Oświadczam, że wszystkie w jednym czasie się prosiły i w tym samym terminie były utrzymywane jarzmowo i w okresie okołoporodowym od 22.02.2024 do 03.03.2024 i na pewno nie przekroczyły dopuszczalnych 14 dni. W dniu 19.01.2024 r. podczas kontroli w gospodarstwie dobrostanu pracownicy ARiMR nie stwierdzili nieprawidłowości, wszystkie zwierzęta miały zapewniony podwyższony dobrostan" - organ odwoławczy podkreślił, że stosownie § 11 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, w dniu 13 czerwca 2023 r. strona złożyła wraz z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2023 oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt, w którym m.in. wskazała, że w przypadku realizacji wariantu Dobrostan loch, w zakresie praktyk: zwiększona co najmniej o 20 % powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach, utrzymywanie na ściółce, późniejsze odsądzenie prosiąt w roku bieżącym, lochy są utrzymywane w systemie jarzmowym przez okres nie dłuższy niż 14 dni w okresie okołoporodowym.
Zgodnie zatem z § 12 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, strona zobowiązana jest do prowadzenia rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym oraz jego złożenia za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, w terminie od dnia 15 marca do dnia 21 marca roku następującego po roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej (ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego). W dniu 21 marca 2024 r. (data wpływu dokumentu do Biura Powiatowego ARiMR w Chojnicach) strona złożyła kompletny dokument: "Rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym", z którego wynika, że lochy o nr identyfikacyjnym 032621534000097, 032621534000110, 032621534000109, 032621534000096, 032621534000089 oraz 032621534000043 były utrzymywane w systemie jarzmowym od 22 lutego do 13 marca 2024 r., a więc dłużej niż 14 dni. Z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że lochy, m.in. o nr identyfikacyjnym 032621534000097, 032621534000110, 032621534000109, 032621534000096, 032621534000089 oraz 032621534000043, były zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy w posiadaniu strony, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Mając na uwadze § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, w myśl którego w przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 (wariant Dobrostan loch), płatność dobrostanową przyznaje się jeżeli lochy nie są utrzymywane w systemie jarzmowym albo są utrzymywane w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła przesłanki wskazanej w tym przepisie, ponieważ utrzymywała ww. lochy w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym dłużej niż przez 14 dni.
Organ odwoławczy wskazał również, że kontrola w ramach działania M-14 Dobrostan zwierząt była przeprowadzona w dniu 19 stycznia 2024 r., w związku z tym nie może stanowić potwierdzenia spełnienia przez stronę wymogów określonych w § 13 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego, a weryfikowanych przez organ na podstawie Rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących błędu pisarskiego organ odwoławczy zaznaczył, że prawodawca określił, iż oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, nie później jednak niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności dobrostanowej. Tym samym wszelkie błędy oczywiste mogły być poprawione przez stronę do 7 czerwca 2024 r., tj. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji (§ 45 ust. 11 w zw. z § 40 rozporządzenia dobrostanowego). Organ podkreślił, że błąd oczywisty ma charakter niematerialny i nie może prowadzić do modyfikacji wniosku oraz dokumentów dołączonych do tego wniosku. Poprawienie oczywistej omyłki nie może prowadzić do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli. W przypadku gdy wskutek poprawy błędu doszłoby do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli byłby to błąd nieoczywisty (merytoryczny). Nie można zatem byłoby uznać oświadczenia strony, wyrażonego w Rejestrze sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, dotyczącego terminu utrzymywania loch w systemie jarzmowym (22 lutego do 13 marca 2024 r.) za błąd pisarski.
Organ odwoławczy zaznaczył też, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I GSK 213/18) za zawartość merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Ciąży na nim obowiązek prawidłowego wypełnienia wniosku, zgodnie z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami, których znajomość jest oświadczana przy jego składaniu. Producent rolny występujący jako beneficjent pomocy finansowej traktowany powinien być jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. To wnioskodawca - producent rolny wykonuje swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to wymóg nie tylko posiadania wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej i ich podnoszenia, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że mając na uwadze § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, organ I instancji zasadnie odmówił stronie przyznania płatności w ramach wariantu Dobrostan loch - zwiększona co najmniej o 20 % powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach, a także z uwagi na § 26 ust. 2 pkt 1 lit. b/ tiret drugie podwójne tiret pierwsze rozporządzenia dobrostanowego, prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach wariantu Dobrostan tuczników - zwiększona co najmniej o 20 % powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach oraz ze względu na § 21 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego słusznie nie przyznał płatności w ramach wariantu dobrostan tuczników - utrzymywanie w cyklu zamkniętym.
M. C. zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w części dotyczącej odmowy przyznania płatności na rok 2023 w zakresie: 1/ Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 % - 2023; 2/ Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 % - 2023 oraz 3/ Cykl zamknięty - dodatkowa płatność do tucznika - 2023.
Wnosząc o uchylenie w zaskarżonej w tej części decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentu (tj. oświadczenia lekarza weterynarii z dnia 9 listopada 2024 r.), skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, że lochy w systemie jarzmowym były utrzymywane dłużej niż 14 dni;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie przez organ i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenia ww. decyzji w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy;
II. prawa materialnego, tj. § 13 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego - polegające na uznaniu, że warunkiem przyznania płatności do wariantu Dobrostan loch jest nieutrzymywanie w systemie jarzmowym albo utrzymywanie w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym wszystkich loch w gospodarstwie i na tej podstawie odmówienie przyznania płatności na rok 2023.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że organy obu instancji badając zapisy Rejestru powinny zwrócić uwagę na cykliczność zdarzeń w odniesieniu do poszczególnych grup technologicznych. Począwszy od daty 26 marca 2023 r. wszystkie lochy będące w określonej grupie technologicznej zostały utrzymywane w systemie jarzmowym w tych samych okresach. Jedynie w ostatnim przypadku terminy te nie są zgodne.
W myśl art. 7 k.p.a. na organie administracji spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz podjęcia niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ powinien był podjąć działania mające na celu wyjaśnienie różnić znajdujących się w datach na stronie 12 Rejestru, które w sposób oczywisty odbiegają od całego procesu hodowli. Organ powinien uznać za zasadne wyjaśnienia wskazane w odwołaniu, wskazujące na omyłkę pisarską, gdyż tylko takie uzasadnienie jest zgodnie z regułami wynikającymi z zasad logiki i z doświadczeniem życiowym. Trudno sobie wyobrazić, że znając warunki płatności skarżący wskazał daty, które powodują niespełnienie warunków i pozbawienie możliwości ubiegania się o płatność. Jednocześnie wskazał, że na potwierdzenie faktu przetrzymywania loch w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym do 14 dni w załączeniu przedłożył oświadczenie lekarza weterynarii, który od 2012 r. zajmuje się leczeniem i profilaktyką zwierząt i który oświadcza, że lochy w gospodarstwie skarżącego w okresie okołoporodowym są przetrzymywane w systemie jarzmowym do 14 dni.
Zdaniem skarżącego, gdyby nawet organy uznały, że nie można zakwalifikować wskazanego błędu jako omyłki pisarskiej, to bezpodstawnie odmówiono płatności za wszystkie lochy zgłoszone we wniosku o płatność za 2023 r. Zgodnie bowiem z § 13 ww. rozporządzenia, dla przyznania płatności warunkiem koniecznym nie jest utrzymywanie wszystkich loch nie dłużej niż 14 dni w okresie okołoporodowym albo nieutrzymywanie wszystkich loch w systemie jarzmowym. Gdyby zamiarem prawodawcy było określenie warunku w tym zakresie w stosunku do wszystkich loch w gospodarstwie, to takie zastrzeżenie by wskazał (tak jak ma to miejsce w przypadku § 13 pkt 2 rozporządzenia). Za taką interpretacją przepisu przemawia również § 12 ust. 4 rozporządzenia. Ewidentnie w tym przepisie widać bowiem intencję prawodawcy, który zakłada, że w przypadku gdy rolnik nie jest w stanie udowodnić zachowania warunków, o którym mowa w § 13 ust. 3 rozporządzenia, czyli udokumentować przetrzymywanie loch w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym nie dłużej niż 14 dni, to skutkiem nie jest odmowa płatności za wszystkie lochy zgłoszone we wniosku, tylko odmowa płatności w odniesieniu do loch, których taki skutek dotyczy. W przypadku skarżącego oznacza to, że organy nie miały podstaw do odmowy przyznania płatności za 2023 r. za wszystkie lochy zgłoszone we wniosku o płatność, a tylko za te lochy w stosunku do których nie zgadzał się termin przetrzymywania w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym. Za taką interpretacją przepisu stoi całe rozporządzenie, które w różnych przepisach, w zależności od wagi i rangi uchybienia rolnika, uzależnia przyznanie płatności rolnikowi (np. załącznik nr 6 do rozporządzenia - Wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności dobrostanowej).
Bezpodstawnie też organy odmówiły przyznania płatności: 1/ w ramach ekoschematu Dobrostan Zwierząt Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 % oraz 2/ w ramach ekoschematu Dobrostan Zwierząt Cykl zamknięty - dodatkowa płatność do tucznika - w związku z odmówieniem płatności w ramach wariantu Dobrostan loch, gdyż organ mógł odmówić płatności za lochy (a następnie za tuczniki w ramach ekoschematu), co do których omyłkowo został wskazany okres przetrzymywania w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym dłuższy niż 14 dni a nie za wszystkie lochy. Przedmiotowe wyłączenie loch powinno zostać wzięte pod uwagę w zakresie ustalenia liczby punktów na podstawie § 26 ust. 2 pkt 1 lit. b/ rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tj. weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa kontrolowanych decyzji, postanowień czy innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego w zakresie objętym jego zaskarżeniem.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 10 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chojnicach z dnia 7 czerwca 2024 r. w zaskarżonej części, tj. w zakresie orzekającym o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności związanych z dobrostanem zwierząt.
Uregulowania odnoszące się do przyznawania m.in. płatności dobrostanowej, zawierają przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412 - dalej także jako: "ustawa PSWPR").
Stosownie do art. 16 ustawy PSWPR pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie, z wyłączeniem operacji, w ramach których beneficjent zostaje wyłoniony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320), przy czym – w myśl art. 17 tej ustawy - wniosek o przyznanie pomocy, zmianę tego wniosku lub jego wycofanie składa się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z art. 20 pkt 1 lit. e/ ustawy PSWPR, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności w ramach schematów na rzecz m.in. dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami w ramach ekoschematów". Stosownie do art. 30 pkt 6 ustawy PSWPR płatności w ramach ekoschematów są przyznawane rolnikowi w formie płatności dobrostanowej.
W myśl art. 36 ustawy PSWPR płatności dobrostanowe są przyznawane, jeżeli rolnik realizuje praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt gatunków: m.in. świnia (Sus scrofa), których jest posiadaczem, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (ust. 1). Płatności dobrostanowe są przyznawane do: 1) liczby punktów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 7, uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do zwierząt gatunków m.in. świnia (Sus scrofa), które spełniają warunki przyznania tych płatności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 (ust. 2 pkt 1). Za objęte wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowych uznaje się, zgodnie z art. 65 ust. 4 lit. f rozporządzenia 2021/2116, zwierzęta spełniające warunki przyznania tych płatności, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (ust. 3).
Kwestię warunków i trybu przyznawania płatności dobrostanowej reguluje – wydane na podstawie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 ustawy PSWPR - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 797 - dalej także jako: "rozporządzenie dobrostanowe"), w tym w szczególności – co wynika z § 1 tegoż rozporządzenia – szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie tej płatności (pkt 1) czy też praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt, których realizacja jest warunkiem przyznania płatności dobrostanowej, oraz liczbę punktów przyznawanych za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w odniesieniu do zwierząt gatunków m.in. świnia - Sus scrofa (pkt 4).
W § 3 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego wskazano, że płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi za realizację poszczególnych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach następujących wariantów m.in.: Wariant Dobrostan loch (pkt 1) i Wariant Dobrostan tuczników (pkt 2).
W § 3 ust. 2 omawianego rozporządzenia wskazano natomiast, że realizacja praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt polega na przestrzeganiu wymogów określonych w art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wymogów wykraczających poza określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia odpowiednie minimalne wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt i inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, przy czym w przypadku: 1/ "Wariantu Dobrostan loch" są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt, m.in. zwiększona co najmniej o 20 % powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach (lit. a/); 2/ "Wariantu Dobrostan tuczników" są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt, m.in. zwiększona co najmniej o 20 % powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach (lit a/) oraz utrzymywanie w cyklu zamkniętym (lit. d/).
Zgodnie z § 11 rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 m.in. w pkt 1 i 2, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, który ma plan poprawy dobrostanu zwierząt (ust. 1). Plan poprawy dobrostanu zwierząt sporządza się przy udziale doradcy rolniczego w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej (ust. 3). Plan poprawy dobrostanu zwierząt zawierający podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy którego udziale ten plan został sporządzony, rolnik składa za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, do dnia 31 lipca roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej (ust. 4). Jeżeli rolnik w roku następującym bezpośrednio po roku, za który przyznano mu płatność dobrostanową w ramach wariantów, o których mowa m.in. w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, realizuje ten sam wariant lub tę samą praktykę, to w odniesieniu do tego samego wariantu lub tej samej praktyki ma ten sam plan poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli w gospodarstwie nie zaszły zmiany skutkujące koniecznością zmiany informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. f lub g lub pkt 2 lit. e, lub pkt 5 lit. e, lub pkt 6 lit. c, lub pkt 7 lit. b, lub pkt 8 lit. c, lub pkt 9 lit. d lub e, lub pkt 10 lit. b lub d, lub pkt 11 lit. b lub d, lub pkt 12 lit. b lub d, lub pkt 13 lit. d lub f, lub pkt 14 lit. b lub lit. d tiret drugie, lub pkt 15 lit. d, e lub g załącznika nr 3 do rozporządzenia (ust. 6 pkt 1). Stosownie zaś do § 11 ust. 8 ww. rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, rolnik składa za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej oświadczenie, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły zmiany w zakresie informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. f lub pkt 2 lit. e, lub pkt 5 lit. e, lub pkt 6 lit. c, lub pkt 7 lit. b, lub pkt 8 lit. c, lub pkt 9 lit. d, lub pkt 10 lit. b lub d, lub pkt 11 lit. b lub d, lub pkt 12 lit. b lub d, lub pkt 13 lit. d lub f, lub pkt 14 lit. b lub lit. d tiret drugie, lub pkt 15 lit. d lub g załącznika nr 3 do rozporządzenia, które to oświadczenie jest sporządzane w roku, w którym ten rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, i zawiera również oświadczenie, że lochy nie są utrzymywane w systemie jarzmowym albo są utrzymywane w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym - w przypadku realizacji wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 (ust. 8 pkt 1).
Zgodnie z § 12 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik, który w planie poprawy dobrostanu zwierząt, o którym mowa w § 11 ust. 1, lub w oświadczeniach, o których mowa m.in. w § 11 ust. 8 pkt 1, zobowiązał się do utrzymywania loch w systemie jarzmowym nie dłużej niż 14 dni w okresie okołoporodowym, prowadzi rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym (ust. 1). Rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, o którym mowa w ust. 1, rolnik składa za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, w terminie od dnia 15 marca do dnia 21 marca roku następującego po roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej (ust. 2).
Stosownie zaś do § 13 ww. rozporządzenia, w przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, płatność dobrostanową przyznaje się, jeżeli:
1) rolnik posiada w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach tego wariantu co najmniej jedną lochę oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
2) wszystkie lochy w gospodarstwie są oznakowane kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
3) lochy nie są utrzymywane w systemie jarzmowym albo są utrzymywane w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym.
Stosownie natomiast do art. 66 ustawy PSWPR w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1), zaś strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 21 marca 2024 r. (data wpływu dokumentu do Biura Powiatowego ARiMR w Chojnicach) złożył – stosownie do wymogu § 12 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego - kompletny dokument o nazwie "Rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym", w którym zawarte zostało - złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 297 § 1 i § 2 Kodeksu karnego) - oświadczenie skarżącego, że lochy o numerach identyfikacyjnych: 032621534000097, 032621534000110, 032621534000109, 032621534000096, 032621534000089 oraz 032621534000043 - były utrzymywane w systemie jarzmowym od 22.02.2024 r. do 13.03.2024 r., a więc dłużej niż 14 dni.
Powyższa informacja wskazywała niewątpliwie na brak wypełnienia przesłanki określonej w § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, warunkującej i zarazem uzależniającej przyznanie płatności dobrostanowej od utrzymywania loch w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym.
W toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywał, że złożone w tym zakresie oświadczenie i przedstawiony dokument "Rejestru" zawierał wyłącznie błąd pisarski będący efektem oczywistej omyłki popełnionej przez żonę skarżącego przy wpisywaniu w rubryce "Do" daty "13.03.2024" zamiast daty "03.03.2024". Skarżący wyjaśniał, że zarówno ww. lochy (w stosunku do których została błędnie wpisana data końcowa utrzymywania w systemie jarzmowym), jak też locha o nr identyfikacyjnym 032621534000088 (w stosunku do której prawidłowo zadeklarowano okres utrzymywania w systemie jarzmowym), należały do tej samej "grupy technologicznej", tj. w tym samym czasie się prosiły i w tym samym terminie były utrzymywane jarzmowo w okresie okołoporodowym. Dodatkowo też skarżący powoływał się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 19 stycznia 2024 r., podczas której pracownicy ARMiR nie stwierdzili żadnych nieprawidłowości w gospodarstwie hodowlanym skarżącego i że wszystkie zwierzęta miały zapewniony podwyższony dobrostan.
W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy oceniły, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogły stanowić podstawy do przyznania wnioskowanych płatności dobrostanowych.
Należy w pełni podzielić stanowisko organów, że wypełnienie wniosku o płatności, czy też - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – złożenie określonego oświadczenia wiedzy przez wnioskodawcę (rolnika) w ramach procedury dotyczącej kontynuacji i przyznania wnioskowanej pomocy musi każdorazowo wiązać się ze starannym działaniem, bowiem skutki błędów popełnionych we wniosku o płatność oraz innych składanych dokumentach obciążają wnioskodawcę i to również w przypadku, gdy przy ich sporządzaniu (wypełnianiu) wnioskodawca korzystał z pomocy osób trzecich. Producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany jest bowiem jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. Ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża samego wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1481/14).
W ocenie Sądu należy też w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie powoływane przez skarżącego okoliczności nie mogły zostać uznane za oczywiste błędy, które mogłyby podlegać skorygowaniu w ramach obowiązującej procedury. Stosownie bowiem do § 40 rozporządzenia dobrostanowego, oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, nie później jednak niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności dobrostanowej.
W ocenie Sądu zgodzić należało się z organem odwoławczym, że – abstrahując od momentu przedstawienia przez skarżącego "informacji korygującej" umożliwiającej w świetle § 40 rozporządzenia dobrostanowego skorygowanie przez rolnika omyłki - błąd polegający na nieprawidłowym wpisaniu okresu przebywania loch w systemie jarzmowym, stanowiący jednocześnie informację o okoliczności istotnej z punktu widzenia prawa do uzyskania płatności dobrostanowych, nie może być poczytany za "oczywisty błąd" w rozumieniu przywołanego przepisu rozporządzenia. Jako element składanego przez rolnika wnioskującego o omawianą płatność, koniecznego i wymaganego oświadczenia wiedzy (które – co należy podkreślić - składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej), w oczywisty zatem sposób treść takiego oświadczenia składanego przez rolnika w powyższym zakresie nie może stanowić informacji, którą organ mógłby bezpośrednio zidentyfikować i ocenić jako oczywisty błąd. Organ nie może domniemywać, że akurat w danym przypadku wnioskodawca omyłkowo deklaruje okres utrzymywania wskazanych loch w systemie jarzmowym, zaś jego wolą jest wskazanie innego okresu. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, o oczywistości wskazywanego przez skarżącego błędu nie mogło świadczyć to, że skoro w odniesieniu do lochy o nr identyfikacyjnym 032621534000088 wskazano "termin utrzymywania w systemie jarzmowym od 22.02.2024 do 03.03.2024", to w odniesieniu do pozostałych 6 ww. loch termin ten był w rzeczywistości taki sam, pomimo tego, że został zadeklarowany przez skarżącego - i to pod groźba odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń - zupełnie inny termin (tj. "od 22.02.2024 do 13.03.2024").
Zgodzić także należy się z organem odwoławczym, że "błąd oczywisty" musi posiadać charakter niematerialny i nie może prowadzić do modyfikacji treści wniosku oraz dokumentów dołączonych do tego wniosku. Poprawienie oczywistej omyłki nie może prowadzić do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli. W przypadku gdy wskutek poprawy błędu doszłoby do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli byłby to błąd nieoczywisty, tj. merytoryczny (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1412/20). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że choć nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu o przyznanie płatności, obowiązków organu wynikających z art. 7 , art. 9, art. 10 § 1 i art. 12 k.p.a., to jednak nie mogą one iść tak daleko, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku producenta rolnego. Rozbieżności między np. uprawami zadeklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności a rzeczywistymi uprawami prowadzonymi na gruncie nie mogą być uznawane za oczywiste błędy, gdyż dotyczą istotnych elementów stanu faktycznego, od których zależy stwierdzenie czy spełnione są warunki do przyznania płatności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1483/11). Z tego tez powodu nie można było uznać oświadczenia strony wyrażonego w "Rejestrze sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym", dotyczącego terminu utrzymywania loch w systemie jarzmowym (tj. od 22.02.2024 r. do 13.03.2024 r.) za oczywisty błąd (błąd pisarski).
W ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał w sprawie. W szczególności, należy podzielić też stanowisko organu odwoławczego, że wyniki przywoływanej przez skarżącego kontroli w ramach działania M-14 Dobrostan zwierząt, która została przeprowadzona w dniu 19 stycznia 2024 r., nie mogły wskazywać na potwierdzenie spełnienia przez stronę wymogów określonych w § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, które były – stosownie do obowiązujących przepisów - weryfikowane przez organ na podstawie oświadczenia wiedzy w ramach "Rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym".
W odniesieniu do zarzucanej przez skarżącego błędnej wykładni § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego dokonanej przez organ a polegającej na przyjęciu, że warunkiem koniecznym przyznania płatności jest utrzymywanie wszystkich loch w systemie jarzmowym nie dłużej niż 14 dni w okresie okołoporodowym, w ocenie Sądu, podniesiony zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Należy wyjaśnić, że płatność dobrostanowa jest elementem polityki unijnej na rzecz poprawy dobrostanu zwierząt w hodowli, która wspiera rolników we wdrażaniu lepszych standardów i metod hodowli oraz ma prowadzić do etycznego traktowania zwierząt. Płatność dobrostanowa ma zatem na celu zachęcenie rolników do stosowania podwyższonych standardów utrzymywania zwierząt, które przekraczają minimalne wymagania prawne i ogólnie przyjęte praktyki. Celem jest poprawa dobrostanu zwierząt i zwiększenie ich komfortu. Omawiana płatność jest zatem przyznawana za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, przy czym praktykami w zakresie dobrostanu zwierząt muszą być objęte wszystkie zwierzęta danego gatunku czy grupy zwierząt utrzymywane w danym gospodarstwie przez cały okres, którego dotyczy złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej. Trudno bowiem przyjąć za zasadne przy ocenie wypełnienia przesłanki przyznania omawianej płatności, że nałożone przez prawodawcę "wymogi dobrostanowe dla zwierząt" mogą być raz realizowane a raz nierealizowane, tak w odniesieniu do całej wnioskowanej grupy (rodzaju) zwierząt czy też poszczególnych jej osobników w okresie objętym wnioskiem o przyznaną płatność. Kłóciłoby się to w oczywisty sposób z realizacją celu, który przyświeca przyznawaniu tego rodzaju dofinansowaniu dla rolnika (hodowcy). Nie sposób zatem podzielić stanowiska skarżącego, że skoro prawodawca w § 12 ust. 4 rozporządzenia dobrostanowego stwierdził, że w przypadku, gdy pomimo wezwania rolnika nie złożył on "Rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym" lub przekazał organowi niekompletny rejestr - płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 (czyli Dobrostanu loch) nie przyznaje się jedynie w odniesieniu do lochy, co do której ten rejestr nie jest prowadzony lub ten rejestr jest niekompletny, a zatem w konsekwencji winno być tak samo w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w odniesieniu do określonej lochy (przekroczenia 14-dniowego okresu przetrzymywania w systemie jarzmowym), tj. odmowa przyznania płatności winna dotyczyć jedynie takiej lochy, w stosunku do której stwierdzona została nieprawidłowość, nie zaś wszystkich loch zgłoszonych we wniosku. Jak wskazano powyżej, płatność dobrostanowa zasadniczo przysługuje za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu wszystkich deklarowanych zwierząt, a zatem w sytuacji, gdy realizacja takiej praktyki u danego rolnika nie jest kwestionowana (tzn. rolnik realizuje swoje zobowiązanie do utrzymywania loch w systemie jarzmowym nie dłużej niż 14 dni w okresie okołoporodowym), a jedynie określone względy formalne nie zostały przez rolnika wypełnione (tzn. rolnik nie złożył Rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o ARiMR albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, bądź przekazał niekompletny Rejestr), to płatność dobrostanowa zostaje ograniczona w stosunku do loch, wobec których Rejestr jest prowadzony i jest kompletny. Warunkiem jednak takiego stanu rzeczy musi być bezsprzeczne stwierdzenie, że rolnik realizuje swoje zobowiązanie do utrzymywania loch w systemie jarzmowym nie dłużej niż 14 dni w okresie okołoporodowym, gdyż to ta właśnie okoliczność faktyczna stanowi zasadniczą i jedną z koniecznych przesłanek dla przyznania płatności dobrostanowej w przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, tj. Dobrostanu loch (§ 13 pkt 3 ww. rozporządzenia). Za niezasadny należy uznać również podnoszony przez skarżącego argument, że skoro prawodawca w pkcie 2 § 13 omawianego rozporządzenia wskazuje na "wszystkie" lochy a w pkcie 3 już bez zastrzeżenia, że chodzi o "wszystkie lochy" (posługuje się jedynie pojęciem "lochy"), to – w ocenie skarżącego – należy przyjąć, że prawodawca dopuszcza spełnienie przesłanki przyznania płatności dobrostanowej także w przypadku, gdy nie wszystkie lecz tylko niektóre lochy nie są utrzymywane w systemie jarzmowym albo są utrzymywane w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 14 dni w okresie okołoporodowym. Zdaniem skarżącego w takim to przypadku organ winien odmówić przyznania płatności nie za wszystkie lochy zgłoszone we wniosku o płatność, a tylko za te lochy, w stosunku do których nie zgadza się termin przetrzymywania w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym. W ocenie Sądu, jak to zostało powyżej już wyartykułowane, o tym, że płatność dobrostanowa może zostać przyznana decyduje stan faktyczny, z którego wynika, że praktykami w zakresie dobrostanu zwierząt pozostają objęte przez cały okres wnioskowania wszystkie zwierzęta danego gatunku czy danej grupy zwierząt utrzymywane w danym gospodarstwie, gdyż taki wymóg wynika z samej istoty ustanowionych w tym zakresie norm pomocowych. Rolnik, wnioskujący o przyznanie pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej UE co do wybranego wariantu i w jego ramach określonej praktyki obejmuje wnioskiem całą daną grupę określonego rodzaju zwierząt, a zatem do całej tej grupy – wszystkich zwierząt i przez cały okres ubiegania się o płatności, praktyka dobrostanowa musi być rzeczywiście przez wnioskującego rolnika realizowana, bowiem płatność dobrostanowa jest przyznawana gdy wobec wszystkich zwierząt objętych wnioskiem wymogi przyznania pomocy pozostają spełnione. Wobec powyższego brak "dookreślenia" w § 13 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, że chodzi o wszystkie lochy objęte "Wariantem Dobrostanu loch" było zbyteczne, gdyż wynika to z istoty wnioskowanej pomocy dobrostanowej z zakresie wybranego przez rolnika wariantu.
Stosownie do § 26 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego płatność dobrostanową w ramach wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-6, przyznaje się za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, a jej wysokość ustala się na podstawie liczby punktów, która w odniesieniu do każdej z tych praktyk została określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Konsekwencją natomiast niespełnienia przesłanki przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantu "Dobrostan loch" jest nieprzyznanie płatności w ramach wariantu "Dobrostan tuczników". Zgodnie bowiem z § 26 ust. 2 pkt 1 lit. b/ tiret drugi tiret podwójny pierwszy rozporządzenia dobrostanowego, podstawą ustalenia liczby punktów uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1. Skoro w rozpoznawanej sprawie zakwestionowano spełnienie wymogów przyznania płatności dobrostanowiej dla wariantu "Dobrostan loch" (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), to tym samym brak było podstaw do otrzymania płatności z tytułu realizacji wariantu "Dobrostan tuczników".
Ten sam mechanizm prawny odnosi się do wnioskowanej przez skarżącego płatności do wariantu "Dobrostan tuczników" w zakresie praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt polegającej na "utrzymywaniu w cyklu zamkniętym". Jak wynika bowiem z § 21 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik może realizować wariant, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, w zakresie praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lit. d, jeżeli jednocześnie realizuje warianty, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2. Skoro w przypadku skarżącego odmówiono przyznania płatności w ramach realizacji wariantów "Dobrostan loch" i "Dobrostan tuczników" (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 2), to oczywistym pozostaje, iż brak było podstaw do otrzymania płatności z tytułu wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, w zakresie praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lit. d (tj. wariantu "Dobrostan tuczników" w zakresie praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt polegającej na "utrzymywaniu w cyklu zamkniętym").
Końcowo, odnosząc się do oddalenia na rozprawie wniosku skarżącego zawartego w skardze o dopuszczenie dowodu z oświadczenia lekarza weterynarii – D. W. z dnia 9 listopada 2024 r., Sąd pragnie wskazać, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym kontrola aktów administracyjnych odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), tj. na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający (zob. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2781/22). Innymi słowy, prowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z dokumentu(ów) możliwe i dopuszczalne jest wyłącznie w ograniczonym zakresie oraz w szczególnych warunkach, gdy celem takiego postępowania ma być wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega zatem na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Samo zaś dopuszczenie dowodu przez sąd administracyjny jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 212/24). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzegł konieczności przeprowadzania dowodu z dokumentu stanowiącego oświadczenie lekarza weterynarii z dnia 9 listopada 2024 r., w którym zawarto oświadczenie, iż w gospodarstwie rolnym skarżącego lochy są przetrzymywane w systemie jarzmowym w okresie okołoporodowym nie dłużej niż 14 dni, z uwagi na to, iż materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku postępowania administracyjnego w tym zakresie sąd uznał za wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a jednocześnie zaoferowany przez skarżącego dowód – tak z uwagi na jego treść (brak informacji jakich konkretnie loch i jakiego okresu dotyczy oświadczenie), jak również datę jego uzyskania (już po zakończeniu postępowania administracyjnego) – nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI