III SA/Gd 663/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-03-20
NSApodatkoweWysokawsa
wartość celnaimportsamochódUSAnależności celneVATakcyzapostępowanie dowodowewiarygodność danychstat.vin

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą długu celnego i podatków, uznając, że organ celny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, opierając się na niezweryfikowanych danych z portalu internetowego.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organ celny wartości celnej używanego samochodu osobowego, importowanego z USA. Organ celny uznał, że zadeklarowana wartość była zaniżona i ustalił ją na podstawie danych z portalu internetowego stat.vin, co skutkowało naliczeniem wyższych należności celnych i podatkowych. Skarżąca spółka kwestionowała wiarygodność danych z portalu, wskazując na jego niepewność i brak oficjalnego potwierdzenia. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ celny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, opierając się na niezweryfikowanych danych z portalu internetowego, co naruszyło przepisy postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę P. Spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni. Spór dotyczył określenia wartości celnej używanego samochodu osobowego sprowadzonego z USA, co bezpośrednio wpływało na wymiar należności celnych oraz podatku akcyzowego i VAT. Organ celny pierwszej instancji zakwestionował zadeklarowaną przez spółkę wartość celną, opierając się na danych z portalu internetowego stat.vin, który wskazywał na wyższą cenę sprzedaży tego samego samochodu na aukcji w USA. Organ uznał, że zadeklarowana faktura na kwotę 5 000 USD była zaniżona, a rzeczywista wartość celna powinna być ustalona metodą "ostatniej szansy" na podstawie ceny z aukcji (21 600 USD). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję, uznając dane z portalu stat.vin za wiarygodne i potwierdzające wątpliwości co do ceny transakcyjnej. Skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oparcie się na niezweryfikowanych danych z portalu stat.vin, który sam zastrzegał brak gwarancji dokładności i wiarygodności swoich informacji. WSA w Gdańsku przychylił się do zarzutów spółki w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Sąd uznał, że organ celny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, gdyż oparł się na danych z portalu stat.vin, który zawierał zastrzeżenie o braku gwarancji wiarygodności. Sąd wskazał, że w sytuacji powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej, organ powinien podjąć dodatkowe czynności w celu potwierdzenia danych, np. zwrócić się bezpośrednio do organizatora aukcji. Brak takich działań, w ocenie Sądu, stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dane z portalu stat.vin, który zawiera zastrzeżenie o braku gwarancji dokładności i wiarygodności, nie mogą stanowić jedynej podstawy do ustalenia wartości celnej towaru, jeśli organ nie podjął dodatkowych czynności w celu ich weryfikacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ celny naruszył przepisy postępowania, opierając się na danych z portalu stat.vin, który sam zastrzegał brak gwarancji wiarygodności. W sytuacji powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej, organ powinien podjąć dodatkowe czynności w celu potwierdzenia danych, np. zwrócić się bezpośrednio do organizatora aukcji. Brak takich działań stanowił naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

UKC art. 70 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Zasadniczą podstawą określenia wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

UKC art. 74 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Metoda "ostatniej szansy" jako metoda zastępcza ustalania wartości celnej.

RW art. 140 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

Organy celne mogą wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

RW art. 140 § ust. 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

Jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ celny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dane z portalu stat.vin, na których oparł się organ, nie są wiarygodne ze względu na zawarte w nich zastrzeżenia. Organ powinien podjąć dodatkowe czynności w celu weryfikacji danych z portalu stat.vin.

Godne uwagi sformułowania

organ działał "na skróty" nie gwarantujemy, że wyniki, które można uzyskać w wyniku korzystania z usługi będą dokładne i wiarygodne

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Alina Dominiak

członek

Maja Pietrasik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiarygodność danych z internetu jako dowodu w postępowaniu celnym i podatkowym; obowiązek organów w zakresie wyczerpującego zbierania materiału dowodowego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyfiki ustalania wartości celnej towarów importowanych z USA, z uwzględnieniem danych z portali aukcyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zbieranie dowodów przez organy administracji i jakie mogą być konsekwencje opierania się na niezweryfikowanych danych z internetu, co jest aktualnym problemem w erze cyfrowej.

Czy dane z internetu wystarczą do nałożenia cła? Sąd administracyjny kwestionuje praktyki organów celnych.

Dane finansowe

WPS: 95 643 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 663/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Jacek Hyla /przewodniczący/
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 70 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 140
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. Spółki jawnej [...] z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 października 2024 r. nr 2201-IGC.4310.28.2024.EP w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz P. Spółki jawnej [...] z siedzibą w G. kwotę 5024 (pięć tysięcy dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 maja 2024 r. nr 328000-COC-3.4310.532.2023.EK-M, wydaną wobec P. Spółki jawnej [...] z siedzibą w G., Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu w sprawie wartości celnej samochodu osobowego dopuszczonego do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr [...], orzekł w ten sposób, że: 1/ określił wartość celną towaru w kwocie 95 643 zł; 2/ orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych A00 w wysokości 7 350 zł; 3/ określił różnicę między kwotą podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 15 039 zł; 4/ określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu w wysokości 22 055 zł.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 22 ust. 7 w związku z art. 29, art. 5 ust. 39, art. 48, art. 70 ust. 1 i ust. 2, art. 74 ust. 3, art. 85 ust. 1, art. 102 ust.1, art. 103 ust. 1, art. 105 ust. 4, art. 108 ust. 1, art. 114 ust. 2, art. 172 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z dnia 10.10.2013 r. ze zm.) – dalej jako "UKC"; art. 140, art. 144 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343/558 z dnia 29.12.2015 r. ze zm.) – dalej jako "RW"; art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1590); art. 6, art. 27 ust. 1 pkt 1, ust. 4a, ust. 6b, ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1542); art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30 b ust. 1 i ust. 4, art. 33 ust. 2a, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1aa, art. 41 ust. 1 i art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 361).
W uzasadnieniu organ wskazał, że 28 czerwca 2022 r. A., działając w charakterze przedstawiciela bezpośredniego P. Spółki jawnej [...] (dalej zwanej również "spółką P.", "stroną", lub "skarżącą"), dokonała zgłoszenia celnego używanego i uszkodzonego samochodu osobowego marki Lincoln Aviator rocznik 2021, zakupionego w USA. Dla przedmiotowego samochodu zadeklarowano wartość celną w kwocie 22 140 zł, określoną na podstawie ceny samochodu wykazanej w fakturze z 25.05.2022 r. opiewającej na kwotę 5 000 USD.
Organ uznał, że zadeklarowana dla sprowadzonego samochodu wartość celna została zaniżona, zgodnie bowiem z informacją uzyskaną za pomocą strony internetowej stat.vin, samochód ujęty w zgłoszeniu celnym był przedmiotem sprzedaży na aukcji o numerze [...], zorganizowanej przez platformę aukcyjną Copart i zakończonej 11.04.2022 r. z ceną ostateczną 21 600 USD. Fakt, że importowany samochód był przedmiotem aukcji o ww. numerze jednoznacznie potwierdza numer, wskazany w dokumencie Arizona Certificate of Title nr [...], przedłożonym w załączeniu do zgłoszenia celnego.
Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii.
Odstępstwo od zasady ustalania wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej przewiduje art. 140 RW. Przepis ten stanowi, iż w przypadku, gdy organy celne mając uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
Zdaniem organu wątpliwości wzbudziła faktura przedstawiona do odprawy celnej sprowadzonego samochodu, opiewająca na kwotę 5 000 USD. Wartość przedmiotowej faktury wskazuje na to, że firma L. Ltd sprzedała samochód stronie, zakupiony przez nią wcześniej na aukcji Copart, za kwotę stanowiącą mniej, niż jedną czwartą poniesionych kosztów jego zakupu. Powyższe sugeruje, że dokonując takiej sprzedaży, firma L. Ltd poniosła znaczną stratę. Poniesiona strata była tym większa, że w cenie samochodu zostały ujęte koszty jego transportu z USA do Polski. Wystąpienie takiej sytuacji organ ocenił jako bardzo mało prawdopodobne. Według powszechnych zasad rynku, działalność podmiotów świadczących usługi pośrednictwa w handlu używanymi samochodami, polega bowiem na nabywaniu samochodów i ich późniejszej odsprzedaży z zyskiem.
Organ przytoczył treść art. 74 UKC, który określa sposoby ustalania wartości celnej towaru i wskazał, że charakter importowanego używanego samochodu osobowego, na którego wartość wpływa, obok łatwo mierzalnych czynników takich jak rok produkcji, czy przebieg, także szereg indywidualnych cech wynikających między innymi ze sposobu użytkowania czy uszkodzeń powstałych w toku eksploatacji powoduje, że przedmiotowy towar charakteryzuje się swoją indywidualną, nieporównywalną i właściwą tylko dla siebie wartością. Z tego powodu eliminując kolejne metody zastępcze ustalenia wartości celnej wskazane w art. 74 ust. 2 lit. a, b, c, d UKC, organ przyjął, że jedyną metodą pozwalającą w sposób rzetelny określić wartość celną używanego i uszkodzonego samochodu osobowego jest metoda tzw. "ostatniej szansy" opisana w art. 74 ust. 3 UKC. W myśl regulacji art. 144 ust. 1 RW, przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 74 ust. 3 kodeksu dopuszczalna jest rozsądna elastyczność w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 kodeksu. Ustalona w ten sposób wartość powinna opierać się w możliwie największym stopniu na wcześniej ustalonych wartościach celnych. Z tych względów organ, mając dostęp do informacji na temat ceny samochodu, za którą został on sprzedany na aukcji internetowej bezpośrednio przed dokonaniem jego wywozu do Polski przyjął, że w ramach zastosowania metody "ostatniej szansy", dla określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu zasadnym jest elastyczne zastosowanie metody wartości transakcyjnej. W ramach tej metody, dla ustalenia wartości celnej sprowadzonego samochodu organ posłużył się ceną tego samochodu wylicytowaną na aukcji Copart. Tym samym za wartość celną sprowadzonego samochodu przyjął kwotę stanowiącą równowartość 21 600 USD - to jest 95 643 zł.
Zmiana wartości celnej towaru skutkowała koniecznością określenia na nowo należności celnych wraz z należnymi odsetkami, a także wymiaru należności podatkowych (akcyzy i podatku od towarów i usług w imporcie). Organ opisał sposób wyliczenia i podstawę prawną ustalonych należności.
P. Spółka jawna [...] z siedzibą w G. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, sprzeczności dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, zarzuty arbitralnej oceny materiału oraz nieuzasadnionego podważenia wiarygodności dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Strona zaakcentowała, że organ dokonał ustaleń w sprawie w oparciu o dane z portalu internetowego, który jest niezweryfikowany pod kątem wiarygodności i rzetelności.
Podkreślono, że tego typu informacja mogłyby być zdaniem strony przedmiotem rozważań prawnych tylko w przypadku gdyby potwierdzona urzędowo informacja pochodziła od portalu z aukcyjnego, który organizował aukcję, skutkiem której strona nabyłaby pojazd - a to nie miało miejsca w tej sprawie. Nawet bowiem jeżeli samochód był sprzedany wcześniej na aukcji Copart, to spółka P. nie była stroną tej transakcji. Spółka nabyła bowiem samochód od dealera, a nie z aukcji, posiada dowód w postaci wystawionej jej przez dealera faktury na określoną kwotę i przelewu jej opłacenia. Nie ma też żadnej wiedzy za ile dealer kupił wcześniej samochód.
W ocenie strony w sprawie nie uwzględniono i nie zbadano, że na stronie internetowej stat.vin znajdują się zapisy wprost wskazujące, że nie gwarantuje on użytkownikom, że wyniki, które można uzyskać korzystając z usługi oferowanej przez portal, będą dokładne i wiarygodne. Strona zgodziła się, że niewątpliwie źródłem informacji dla organów mogą być i są różnego rodzaju strony internetowe (portale aukcyjne), ale muszą być to źródła wiarygodne. W tej sprawie organ nie podjął więc adekwatnych działań prawnych w celu ewentualnego potwierdzenia swoich podejrzeń i z proceduralnego punktu widzenia "poszedł na skróty". Już tylko na podstawie zarzutów formalnych związanych z nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, zdaniem strony, decyzja powinna być uchylona, gdzie dopiero po subskrypcji tych zarzutów organ może rozważać przeprowadzenie właściwego rzetelnego postępowania wyjaśniającego w oparciu o dowody wnioskowane przez skarżącego.
W konsekwencji naruszeń proceduralnych doszło w ocenie strony także do naruszenia przepisów prawa materialnego. Postepowanie powinno zostać zatem umorzone, ponieważ brak było podstaw do kwestionowania podanej przez stronę wartości transakcyjnej, w tym podstaw do jej oszacowania przy zastosowaniu metody zastosowanej przez organ.
W odwołaniu nie zgłoszono wniosków dowodowych, natomiast dołączono opinię rzeczoznawcy nr [...], sporządzoną na zlecenie K. J. z dnia 22 marca 2024 r., gdzie rzeczoznawca posługując się metodą urealnionego kosztu naprawy, wskazał, że wartość pojazdu uszkodzonego na podstawie materiału zdjęciowego z zakupu i rozładunku w porcie, szacuje na kwotę 77 600 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 18 października 2024 r. nr 2201-IGC.4310.28.2024.EP utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako prawidłową.
Organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie organ celny pierwszej instancji wskazał na wątpliwości, co do wartości sprowadzonego samochodu przyjętej na fakturze z 25 maja 2022 r. załączonej do zgłoszenia celnego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego L. Ltd, sprzedała stronie samochód, zakupiony przez nią wcześniej na aukcji Copart, za kwotę stanowiącą mniej, niż jedną czwartą poniesionych kosztów jego zakupu. Powyższe sugeruje, że dokonując takiej sprzedaży, L. Ltd poniosła znaczną stratę. Poniesiona strata była tym większa, że w cenie samochodu zostały ujęte koszty jego transportu z USA do Polski. Znaczna różnica pomiędzy ceną sprowadzonego samochodu wynikającą z faktury, a kwotą za którą ten sam samochód sprzedano w ramach aukcji o numerze [...] uzasadniały zatem zdaniem organu odwoławczego powzięcie przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym.
Organ odwoławczy wskazując na orzecznictwo, to jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 1093/21, uznał również prawidłowość oparcia się przez organ pierwszej instancji na metodzie "ostatniej szansy" przy zastępczym ustaleniu wartości celnej samochodu, na podstawie ceny z aukcji internetowej, zorganizowanej w USA, przed dokonaniem eksportu samochodu do Polski. W wyroku tym, zdaniem organu, odniesiono się do analogicznej sytuacji gdy dowód na cenę samochodu, osiągniętą w wyniku licytacji, organ celny pozyskał za pomocą sieci Internet z portalu oferującego dane o aukcjach samochodów w USA.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że strona internetowa stat.vin udostępnia dane z aukcji samochodów, organizowanych przez domy aukcyjne Copart i IAA, które są przez tę stronę pozyskane automatycznie, bez ingerencji człowieka w funkcjonalność serwisu, w oparciu o unikalny numer identyfikacyjny samochodów (numer VIN). Portal ten jest w ocenie organu powszechnie wykorzystywany jako wiarygodne źródło informacji o historii sprzedaży używanych samochodów na aukcjach internetowych.
Z danych pozyskanych z portalu stat.vin. wynika zaś, że sprowadzony przez skarżącą samochód był w 2022 r. przedmiotem dwóch różnych sprzedaży aukcyjnych, zorganizowanych przez portal Copart. Pierwsza z aukcji, oznaczona numerem [...] i zorganizowana dla tego samochodu w czasie, kiedy znajdował się on w C., została zakończona z ceną ostateczną 16 100 USD. Kolejna aukcja, o numerze [...] miała miejsce 11.04.2022 r., kiedy samochód znajdował się w P. Aukcja ta została zakończona z ceną ostateczną 21 600 USD. Zgodnie zaś z informacjami ujętymi w dokumencie Arizona Certificate of Title nr [...], wystawionym dla tego samochodu 31.03.2022 r. (po dacie pierwszej aukcji Copart z 2022 r.), to właśnie na aukcji o numerze [...] ww. samochód został sprzedany firmie L. Ltd, a wiec kontrahentowi spółki P. Ponieważ sprzedaży samochodu na tej aukcji dokonano z zastrzeżeniem jego przeznaczenia na eksport, zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że cena wylicytowana na tej aukcji, odzwierciedlała wartość samochodu w dacie eksportu.
Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji i dokonał jego prawidłowej oceny. Tym samym zarzuty naruszenia art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 198 o.p. nie zasługiwały na uwzględnienie. Ponadto wbrew twierdzeniu strony, wydanie zaskarżonej decyzji nie wymagało pozyskania opinii biegłego do spraw wyceny pojazdów, ponieważ na podstawie dowodów zebranych w sprawie możliwym było ustalenie wartości celnej samochodu w chwili jego importu. Tym bardziej, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane ponad rok od daty sprowadzenia samochodu.
Odnosząc się zaś do załączonej do odwołania opinii rzeczoznawcy organ odwoławczy zauważył, że opinia ta nie stanowi dowodu wartości rynkowej sprowadzonego samochodu w dniu zgłoszenia celnego, ponieważ została wykonana z pominięciem oględzin samochodu tylko i wyłącznie na podstawie zdjęć samochodu. Ponadto opinia ta została oparta na danych o wartości rynkowej samochodu i szacowanym koszcie jego naprawy, według stanu z marca 2024 r.
Organ odwoławczy potwierdził, że prawidłowo ustalona cena wymienionego samochodu, ustalona metodą tzw. ostatniej szansy wynosi 95 643 zł, a w konsekwencji kwota należności celnych wynosi 7 350 zł. Również wyliczenia należności podatkowych dokonane przez organ pierwszej instancji nie zawierają błędów.
P. Spółka jawna [...] z siedzibą w G. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1/ art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo iż uzasadnienie tej decyzji nie zawiera wskazania uzasadnienia ocen i faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym organy dały wiarę oraz uzasadnionych przyczyn, dla których innym dowodom i twierdzeniom skarżącej odmówił wiarygodności, w szczególności w uzasadnieniu brak jest odniesienia do kwestii: prawdziwości faktury handlowej, zarzutów podważających wiarygodność danych przyjętych przez organ, oświadczenia sprzedawcy spornego pojazdu o potwierdzeniu sprzedaży spornego pojazdu skarżącej za kwotę 5 000 USD zawartego w fakturze sprzedaży, wyceny kosztów naprawy pojazdu;
2/ art. 233 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez jego niezastosowanie, pomimo że decyzja I instancji została oparta na błędnych ustaleniach, i pomimo wystąpienia przesłanek uchylenia decyzji I instancji, to jest ustaleniu wartości rynkowej samochodu w oparciu o informacje pozyskane przez organ ze strony internetowej stat.vin, które okazały się nieobiektywne w świetle przedstawionych przez skarżącą not prawnych strony, w której anonimowy administrator tej strony zastrzegł, że informacje o pojazdach zawarte na ww. stronie internetowej nie są wiarygodne i nie mogą stanowić dowodu, z jednoczesnym pominięciem przedstawionych przez skarżącą dowodu zakupu oraz w sytuacji, gdy wymagane było przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby wartość pojazdu na rynku jego nabycia, a tym samym na błędnym ustaleniu, iż skarżąca zakupiła przedmiotowy pojazd za cenę znacznie odbiegającą od cen rynkowych podobnych samochodów na rynku amerykańskim, przy jednoczesnym niewykazaniu przez organ żeby informacja o cenie pojazdu pochodząca z ww. strony internetowej odpowiadała wartości i cenie spornego pojazdu na rynku jego nabycia;
3/ art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 197 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na:
- niezebraniu przez ten organ całego materiału dowodowego - w szczególności zaniechanie przez organ pierwszej instancji dokładnego zbadania wartości i ceny pojazdu na rynku jego nabycia oraz zaniechania ewentualnego wykonania opinii biegłego;
- przekroczeniu przez organy obu instancji granic swobodnej i obiektywnej oceny materiału dowodowego, która przejawia się w kwestionowaniu wartości zakupu samochodu będącej wartością rynkową na rynku amerykańskim w momencie jego zakupu;
- błędnej ocenie dowodów z wydruków z ogólnodostępnej strony internetowej stat.vin, zawierającej niepotwierdzone informacje o cenie nabycia spornego pojazdu, przez inny podmiot niż skarżąca, której nie można przypisać waloru upatrywanego przez organy, to jest uzyskania przez sprzedawcę w drodze licytacji wskazanej ceny za sporny pojazd, przy jednoczesnym pominięciu dowodu w postaci faktury zakupu od dealera L. Ltd;
- bezzasadnym pominięciu not prawnych strony internetowej stat.vin, z których jasno wynika, iż portal ten nie jest sprzedawcą pojazdów, jego zadaniem jest prawdopodobnie archiwizowanie informacji pozyskiwanych z Internetu (nie od serwisu aukcyjnego), ceny pojazdów nie są cenami transakcyjnymi ale ofertowymi, właściciel portalu nie bierze odpowiedzialności za poprawność danych i wyraźnie zaznacza, że nie mogą być one przedmiotem dowodu;
- niewskazania przyczyn wyboru strony internetowej stat.vin, jako wiodącego i wiarygodnego źródła w ustaleniu wartości pojazdu na rynku nabycia, w sytuacji, gdy odwołuje się ona do zewnętrznych źródeł w postaci ofert sprzedaży portali aukcyjnych i nie zawiera potwierdzonych informacji o wartości transakcji zakupu pojazdu, ostatecznie zaś pominięcie treści not prawnych tego portalu, a w konsekwencji powyższego wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a o.p. poprzez jego niezastosowanie;
4/ art. 122 w związku z art. 187 § 1, w związku z art. 191 o.p. poprzez zaniechanie obowiązku, iż w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, będąc obowiązane do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego i naruszenie zasady, że organ sprawę ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona;
5/ rażące naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 126 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 198, art. 210 § 1 pkt 6 o.p., w związku z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne oraz innych, w tym całkowicie dowolną, a nie obiektywną, arbitralną ocenę materiału dowodowego sprawy, przyjęcie za dowód niepotwierdzonych administracyjnie dowodów, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności w zakresie podważenia wiarygodności formalnej i materialnej dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6/ naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez poczynienie swoich ustaleń w oparciu o dane informacyjne z portalu internetowego stat.vin niezweryfikowanego pod kątem wiarygodności i rzetelności, bez ustalenia administratora (który jest anonimowy) oraz bez ustalenia wiarygodności administratora, charakteru prawnego zamieszczonych na nim informacji - co oznacza, że te dane nie mają charakteru dowodu w sprawie, a tak zebrane informacje muszą zostać uznane za zebrane w sposób nierzetelny i nieprawidłowy, a jako takie nie mogą stanowić podstawy wydania zaskarżonych decyzji;
7/ oparcie ustaleń organu powodujących zmianę wartości celnej towarów o dane pozyskane z niezweryfikowanej pod kątem autentyczności i rzetelności strony internetowej stat.vin mającej obejmować pośrednie dane transakcyjne z terenu państwa poza unijnego, tj. USA, co stanowi naruszenie art. 74 ust. 3 UKC;
8/ naruszenie art. 74 ust. 2 UKC poprzez jego niezastosowanie i przejście do metody "ostatniej szansy" art. 74 ust. 3 UKC z rażącym jego naruszeniem poprzez pobranie danych spoza obszaru UE;
9/ zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia prawdy materialnej, na wypadek uchylenia zasadności wartości celnej/transakcyjnej to jest rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, tj. jednoznacznych cech przedmiotowego pojazdu oraz jego wartości w drodze ewentualnej wyceny rzeczoznawcy do spraw wycen samochodów.
Skarżąca wskazała, że naruszenie ww. przepisów mogło mieć wpływ na naruszenie prawa materialnego, tj.:
1/ niewłaściwe zastosowanie art. 70 oraz art. 74 ust. 3 UKC poprzez niezasadne zakwestionowanie wartości transakcyjnej przywiezionego towaru z pominięciem przedłożonych dokumentów i w konsekwencji ustalenie nowej wartości towaru metodami zastępczymi;
2/ złamanie art. 74 ust. 3 UKC poprzez skorzystanie przez organ - w celu ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi - z danych pirackiego portalu internetowego z Ukrainy (nie z UE), którego wiarygodności i prawdziwości danych skarżąca zaprzecza, a których skarżąca, nie jest w stanie zweryfikować, żeby udowodnić swoje tezy, co jest niezgodne z artykułem VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;
3/ niewłaściwe zastosowanie art. 70 UKC w związku z art. 140 RW i uznanie, że w nie można zaakceptować wartości transakcyjnej towaru, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, ze wartością celną przywożonych towarów jest co do zasady wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, nadzwyczajnych, wykazanych dowodami okolicznościach, które w przedmiotowej sprawie nie zaistniały;
4/ niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia RW i niewezwanie skarżącej do przedstawienia dodatkowych informacji w sytuacji powzięcia wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej towaru.
W złożonej skardze podtrzymano tym samym zarzuty zaprezentowane uprzednio w odwołaniu, zarówno co do naruszeń prawa o charakterze procesowym, jak i prawa materialnego.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła argumentację zarzutów, powołując się przy tym na orzecznictwo. W tym zakresie strona szczególnie obszernie zacytowała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt I GSK 1788/20, w którym zwrócono uwagę na specyfikę rynku amerykańskiego dotyczącego sprzedaży używanych samochodów, szczególnie uszkodzonych, gdzie dokładny stan pojazdu może nie być wiadomy nabywcy aż do momentu gdy rzeczywiście obejmie samochód w posiadanie. Podkreślono, w tym kontekście, że dopiero cena odbiegająca całkowicie od cen na rynku nabycia pojazdu przy uwzględnieniu realiów tego rynku może uzasadniać weryfikację wartości celnej w Polsce.
Na etapie skargi strona konsekwentnie kwestionuje korzystnie przez organ ze strony internetowej stat.vin - w kontekście braku wiarygodności tej strony internetowej, a więc także umieszczonych na niej danych. Jedynym źródłem ustaleń organu podważających dowody przedstawione przez stronę (przedłożoną fakturę zakupu), nie powinny zaś być dane ze stron internetowych o nieznanej lub wątpliwej wiarygodności. Podkreślono, że zaskarżona decyzja jest w tym zakresie lakoniczna. Nie odniesiono się też w jej uzasadnieniu do sygnalizowanej przez stronę kwestii, że na portalu stat.vin, z którego organ pozyskał informację, zawarto zapis, iż nie gwarantuje się, że wyniki na nim opublikowane są wiarygodne. Skarżąca dodała, że tego typu strony internetowe ciągle pojawiają się nowe, ale ta konkretna nawet nie istniała, kiedy odbywał się zakup samochodu.
W skardze wyrażono pogląd, że organ prawdopodobnie nie wystąpił bezpośrednio do portalu aukcyjnego Copart o uzyskanie informacji dlatego, że taka informacja, w ocenie strony skarżącej, nie zostałaby mu w ogóle udzielona. Z treści strony internetowej portalu aukcyjnego Copart (w zakładce zawierającej odpowiedzi na szczególnie często zadawane pytana) wynika bowiem, że Copart nie przechowuje danych cen sprzedawanych pojazdów, a zatem nie udostępnia ceny ustalonej w drodze aukcji, a cenę sprzedaży znają tylko faktyczni uczestnicy aukcji.
Strona wskazała też, że poza nieuprawnionym oparciem się o dane ze strony stat.vin, z materiału dowodowego nie można wnioskować, jak to uczynił organ, że firma L. Ltd zakupiła pojazd na aukcji Copart. Zdaniem strony nie wynika to z żadnego dowodu źródłowego, jaki pozyskano w sprawie.
Szeroko przedstawiono również po raz kolejny argumenty, które świadczą w ocenie strony o braku rzetelności portalu, a także braku podstaw do szacowania wartości celnej towaru i odstąpienia od ceny towaru wynikającej z przedstawionej faktury zakupu. Zdaniem strony w sprawie nie zaszły przesłanki odstąpienia od zasadniczej metody ustalenia wartości celnej - ceny transakcyjnej wskazanej w art. 70 ust. 1 UKC. Skoro organy nie podważyły prawdziwości faktury zakupu samochodu, to nie mogły dalej podważać wartości transakcyjnej wynikającej z tej faktury.
Podobnie jak w odwołaniu wskazano więc, że decyzja powinna podlegać uchyleniu już tylko biorąc pod uwagę naruszenia natury formalnej. Jednocześnie zakwestionowano dopuszczalność zmiany wartości celnej towaru, jak i zastosowanej metody szacowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie Sądu dotyczące tego , zy strona skarżąca stale współpracuje z amerykańską firmą L. Ltd. Nie potrafi również wyjaśnić, czy firma ta jest pośrednikiem przy sprzedaży samochodów.
Pełnomocnik organu wskazał natomiast, że dane z portali internetowych są wiarygodne. Portale te rozwinęły się i zbierają obecnie bardzo dużą ilość informacji. Ta sytuacja zmieniła się w ostatnich latach. W takich sprawach nie jest więc zdaniem pełnomocnika organu konieczne kierowanie bezpośrednich zapytań do portali aukcyjnych. Co ważne, dane z portali internetowych odzwierciedlają całą historię sprzedaży samochodów na różnych portalach aukcyjnych. Uzyskanie tych informacji byłoby niemożliwe, gdyby zwrócić się tylko do ostatniego portalu aukcyjnego. Ciąg aukcji jakie się odbyły pokazuje, że samochód miał potencjał, żeby na nim zarobić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane wyżej kryteria, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu skarga podlega uwzględnieniu, przy czym, jak zostanie wyjaśnione szczegółowo poniżej, nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.
Przedmiotem oceny Sądu strona skarżąca uczyniła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IGC.4310.28.2024.EP z dnia 18 października 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nr 328000-COC-3.4310.532.2023.EK-M z dnia 8 maja 2024 r., wydaną w przedmiocie określenia należności celnych oraz należności podatkowych powstałych w związku z dokonanym przez spółkę P. importu samochodu osobowego z USA.
Jak wynika z akt sprawy przedstawiciel bezpośredni spółki P. dokonał zgłoszenia celnego zarejestrowanego pod numerem nr [...] i przyjętego w dniu 28 czerwca 2022 r., którym objęto towar w postaci używanego samochodu osobowego sprowadzonego z USA marki Lincoln Aviator rocznik 2021. Do przedmiotowego zgłoszenia celnego dołączono następujące dokumenty:
1/ fakturę nr 2205.25 z dnia 25 maja 2022 r. wystawioną dla spółki P. przez amerykański podmiot o nazwie L. Ltd dotyczącą sprzedaży samochodu marki Lincoln Aviator rocznik 2021, gdzie jako kwotę sprzedaży, obejmującą również koszty transportu i dostawy na zasadzie CIF Gdynia, wskazano kwotę 5 000 USD;
2/ polecenie przelewu dokonanego w dniu 2 maja 2022 r. przez stronę skarżącą na rzecz sprzedającego L. Ltd na kwotę 5 000 USD tytułem "zapłata za Lincoln Aviator VIN [...]";
3/ dokument Arizona Certificate of Title nr [...] (tzw. świadectwo pochodzenia) wydany w stanie Arizona przez odpowiednie władze w dniu 31 marca 2022 r., dotyczący samochodu Lincoln Aviator rocznik 2021, gdzie samochód został oznaczony jako "salvage", czyli "do odzysku" (co oznacza, że pojazd jest uszkodzony i brał udział w wypadku) oraz gdzie zaznaczono, że jest to samochód tylko na export. W dokumencie tym, wystawionym dla właściciela w postaci P. LLC z Phoenix zaznaczono, że doszło następnie do zmiany właściciela na firmę L. Ltd oraz został też wskazany numer aukcji [...], na której pojazd sprzedano.
Do zgłoszenia celnego dołączono także zdjęcia wykonane podczas rewizji i jej opis. Na zdjęciach są widoczne znaczne uszkodzenia pojazdu.
Istota sporu w tej sprawie dotyczyła wartości celnej towaru, która to wartość przekłada się wprost na wymiar należności celnych, a także należności podatkowych w zakresie podatku akcyzowego z tytułu importu, a także podatku VAT.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą określenia wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Do ceny transakcyjnej dolicza się m.in. koszty pośrednictwa czy koszty załadunku i transportu oraz ubezpieczenia przywożonych towarów aż do miejsca wprowadzenia towarów na obszar celny Unii (art. 71 UKC), o ile wartości te nie zostały już ujęte w zapłaconej cenie towaru.
Natomiast art. 140 RW odnoszący się do art. 70 UKC stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
Pojęcie uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane.
To czy organy miały podstawy, aby powziąć uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 140 RW, oceniać zatem należy każdorazowo odrębnie i w odniesieniu do okoliczności danej sprawy. Najogólniej rzecz biorąc, uzasadniona wątpliwość zachodzi, gdy w kontekście zgromadzonych dokumentów źródłowych trudno znaleźć racjonalne wytłumaczenie dla deklarowanej, szczególnie niskiej ceny towaru.
Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, aby to, że zakupione przez nią auto było wcześniej przedmiotem określonych transakcji było bez znaczenia w tej sprawie w kontekście wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do deklarowanej ceny transakcyjnej.
Istotnie bowiem, jeżeli ciąg danych transakcji wskazuje, że uszkodzone auto osiąga przy kolejnych, odbywających się na terenie USA, nieodległych w czasie sprzedażach prowadzonych w formie aukcji, ceny każdorazowo wyższe, a dopiero przy transakcji bezpośrednio poprzedzającej eksport cena zostaje ustalona w wysokości kilkukrotnie niższej, tego rodzaju sytuacja może wzbudzać uzasadnione wątpliwości, co do zgodnego ze stanem rzeczywistym wykazania ceny transakcyjnej przez importera.
Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy, można przyjąć, że jeżeli pomimo określonych uszkodzeń towaru, cena samochodu systematycznie rosła, to, dany samochód posiadał potencjał, aby można było na nim zarobić oraz posiadał określoną wartość transakcyjną.
W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, może budzić uzasadnione wątpliwości, aby pomimo możliwości sprzedania samochodu w wyższej cenie, dealer sprzecznie ze swoim interesem handlowym, to jest pozbawiając się całkowicie zysku, a nawet zwrotu inwestycji jaką poczynił kupując auto na aukcji, dokonywał na rzecz zagranicznego importera sprzedaży w tak istotny sposób odbiegającej od ceny, jaką pojazd osiągał na rynku amerykańskim.
W tym zakresie Sąd uwzględnił również, że z dołączonej przy odwołaniu przez stronę opinii rzeczoznawcy wynika, że stan uszkodzenia pojazdu w chwili zakupu pojazdu i rozładunku w porcie (uszkodzenie przodu pojazdu, boku lewego, wystrzelenie poduszek kierowcy i pasażera), jak wskazał rzeczoznawca, znajduje też potwierdzenie w materiale zdjęciowym przedstawiającym ten sam pojazd, okazany do transakcji sprzedaży na rynku USA (dostępnym w wyszukiwarkach internetowych).
Pogłębia to wątpliwości co do deklarowanej, tak istotnie niższej ceny sprzedaży, pomimo, że pomiędzy ostatnią sprzedażą aukcyjną na terenie USA, a sprzedażą na rzecz strony skarżącej, stan samochodu nie uległ zmianie, a jego naprawa nastąpiła dopiero w Polsce po dokonaniu importu.
Co zasadnie dostrzeżono w sprawie, uzasadnione wątpliwości, może również pogłębiać okoliczność, że wskazywana przez stronę cena transakcyjna, ma zawierać w sobie także dodatkowe składowe. Zawarte w cenie np. koszty załadunku i transportu, dodatkowo obniżają bowiem kwotę, którą w związku z transakcją realnie otrzyma sprzedawca, a więc stanowią kolejny czynnik, który może budzić wątpliwości co do racjonalności zawarcia niekorzystnej dla sprzedawcy umowy.
Zaskarżoną decyzję Sąd ocenił jednak jako wadliwą uwzględniając podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art.187 § 1 O.p. Wskazany przepis stanowi, że organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na tej podstawie organy zobligowane są zebrać materiał dowodowy umożliwiający ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Warunek ten w odniesieniu do możliwości podniesienia uzasadnionych wątpliwości, nie został w pełni zrealizowany.
Jak wskazano wyżej, w kontekście art. 140 RW nie jest bez znaczenia za jaką kwotę kontrahent skarżącego zakupił auto, ponieważ zwłaszcza jeżeli stało się to w okresie nieodległym od dalszej odsprzedaży, może to budzić istotne wątpliwości.
W okolicznościach tej sprawy skarżąca spółka podniosła zatem istotny zarzut, że strona internetowa stat.vin, w oparciu o którą w zaskarżonej decyzji przyjęto ceny, jakie samochód miał uzyskać na kolejnych aukcjach Copart, zawiera w swej treści w ramach warunków określających użytkowanie portalu skierowane do jego użytkowników zastrzeżenie o treści "nie gwarantujemy, że wyniki, które można uzyskać w wyniku korzystania z usługi będą dokładne i wiarygodne".
W takiej sytuacji, gdy jednocześnie uzyskane ze strony internetowej dane mają stać się podstawą do wyprowadzenia i nałożenia na stronę obciążeń w postaci obowiązków celnych i podatkowych, dane te powinny zostać dodatkowo potwierdzone. Takich czynności jednak w sprawie nie podjęto.
Pomimo wskazanego zastrzeżenia widocznego na portalu stat.vin oraz podnoszonych w tym zakresie przez stronę w toku postępowania zarzutów, również organ odwoławczy nie podjął działań w celu potwierdzenia danych uzyskanych z portalu stat.vin.
Sądowi z urzędu (np. ze sprawy o sygn. akt I SA/Gd 239/24) jest wiadome, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podejmuje skutecznie czynności uzyskania informacji o wartości sprzedaży pojazdów kupowanych na aukcjach internetowych w USA i ich potwierdzenia bezpośrednio przez firmę Copart. W ocenie Sądu, takie działania należało podjąć również w tej sprawie.
Skoro strona skarżąca sama nie dostarczyła wskazanych informacji, o które mogła wystąpić do pośrednika, aby rozwiać wątpliwości organu, wskazać należy, że organ powinien zwrócić do portalu aukcyjnego Copart co najmniej o podanie informacji odnośnie aukcji nr [...], zorganizowanej przez platformę aukcyjną Copart i niewątpliwie dotyczącą auta, na której L. Ltd nabyło pojazd przed jego odsprzedażą stronie.
W tym miejscu Sąd chce bowiem wyraźnie podkreślić, że wbrew wywodom strony skarżącej z akt sprawy, to jest z certyfikatu pochodzenia (Arizona Certificate of Title o numerze [...]) i na podstawie analizy widniejących na nim zapisów można ustalić – i tak uczynił to organ - że to właśnie podmiot o nazwie L. Ltd był nabywcą samochodu Lincoln Aviator rocznik 2021 na kolejnej (drugiej) aukcji Copart i nabył ten samochód od konkretnego podmiotu, to jest P. LLC z Phoenix, dla którego wystawiono certyfikat nr [...] w dniu 31 marca 2022 r. Już z tej dany można zatem wnioskować, że firma P. LLC z Phoenix, nie była nabywcą na aukcji, której numer wskazany w deklaracji (aukcja nr [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r.), ale właśnie firma L. Ltd wpisana w rubryce certyfikatu dotyczącej transferu własności ("transfer of ownership").
Reasumując, Sąd podzielił stanowisko skarżącej spółki tylko w przedstawionym wyżej zakresie, to jest, że organ opierając się na danych ze strony stat.vin. działał w tym postępowaniu, jak wskazała strona, "na skróty".
Praktyka organu pokazuje m.in. w sprawach podatkowych dotyczących wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, że organ ma instrumenty do potwierdzenia kwoty zakupu samochodu na aukcji przez kontrahenta strony. Wobec przyjęcia, że to właśnie cena sprzedaży samochodu w USA może być wykorzystana przy szacowaniu wartości celnej towaru w ramach prowadzonego postępowania, dane dotyczące tej ceny powinny zostać dodatkowo potwierdzone, skoro źródło z którego zostały pozyskane zastrzega, że oferowane informacje mogą być niedokładne i niewiarygodne.
Brak tego rodzaju potwierdzenia skutkuje naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ma bowiem bezpośredni wpływ na dokonanie oceny, czy wskazana przez stronę cena transakcji może budzić uzasadnione wątpliwości, czy też nie.
Sąd nie kwestionuje zatem, że w dobie rozwoju nowych technologii organy celno-skarbowe mogą korzystać z danych publikowanych w Internecie, w tym z wyspecjalizowanych stron internetowych. W okolicznościach tej konkretnej sprawy strona internetowa, którą się posłużono zastrzegała jednak, określając zasady jej użytkowania, że może zawierać dane niedokładne i niewiarygodne. Dodatkowo jak wskazała też skarżąca spółka, portal stat.vin miał nie istnieć jeszcze w chwili dokonanego przez nią zakupu samochodu. Również ta okoliczność powinna być weryfikowana przy dokonywanych przez organ wyborach źródła internetowego. Jeżeli źródło nie istnieje w chwili dokonywania transakcji trudno bowiem następnie argumentować, aby doszło do automatycznego uzyskania danych o aukcji przez portal stat.vin "bez ingerencji człowieka" w chwili dokonania transakcji. Skoro portal posługuje się historycznymi danymi, jeżeli mają one stanowić podstawę do wykazania uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej towaru podanej w zgłoszeniu, tym bardziej należało dokonać dodatkowej weryfikacji danych w zakresie cen, jakie zakupiony przez stronę samochód osiągał wcześniej na aukcjach internetowych Copart.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 w. zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Przed wydaniem decyzji, konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, które w okolicznościach tej sprawy skoncentruje się również na zweryfikowaniu wiarygodności oraz dokładności danych zawartych na stronie stat.vin w zakresie poprzednich cen sprzedaży samochodu Lincoln Aviator rocznik 2021 o oznaczonym w fakturze numerze VIN.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI