III SA/GD 656/24

III SA/Gd 656/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Alina Dominiak /przewodniczący/
Janina Guść
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 261
art. 15 ust. 1, art. 20, art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6, art. 52, art. 66, art. 100 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 187 art. 59, art, 68 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 30 września 2024 r. nr 9011-2024-000346 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. nr 0206-2024-007712, wydaną na podstawie art. 15 ust. 1, art. 20 pkt 4, art. 65 ust. 1 i 2, art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 261) - dalej jako: "ustawa o Planie Strategicznym" oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 483 ze zm.) - dalej jako: "rozporządzenie ONW", Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kartuzach przyznał G. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (dalej zwana "spółką", "stroną" lub "skarżącą") płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 7439,69 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 391,56 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności ONW złożonym w dniu 11 czerwca 2023 r. spółka zadeklarowała do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I powierzchnię 108,75 ha. W przypadku, gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza maksymalny limit, tę powierzchnię zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW zmniejsza się do maksymalnego limitu. Jak wskazano w art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy oraz zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW położonych na obszarach ONW wynoszącej nie więcej niż 75 ha. Mając na uwadze te regulacje, powierzchnia deklarowana we wniosku została zmniejszona do limitu wynoszącego 75 ha.
Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1) - dalej jako: "rozporządzenie 2021/2116".
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatność ONW przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 kontrole administracyjne są uzupełniane o wyniki kontroli na miejscu.
Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179,00 zł.
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW, ponieważ łączna powierzchnia obszaru zatwierdzonego, do której przysługuje płatność ONW, przekracza powierzchnię 25 ha, została zastosowana degresywność kwot pomocy.
Początkowa kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW, wynosiła 7831,25 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych.
Zgodnie z art. 52 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy nakładą się kary administracyjne.
Podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2023. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwaliflkujących się do płatności tzn. leżących poza wektorowym maksymalnym obszarem kwalifikowanym (MKO). Obszar kwaliflkowalny do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku, a mianowicie działka T z uprawą Ugór z uprawą została zadeklarowana na powierzchni 17,15 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano 17,15 ha, a stwierdzono powierzchnię 17,05 ha. Stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia MKO wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki wynosi 17,05 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki T do płatności o 0,10 ha. Na podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. 2023 poz. 1382) – dalej jako: "rozporządzenie ws. liczby punktów" i art. 85 ust 2 rozporządzenia 2021/2116 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 5%. W związku z powyższym kwota płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I winna zostać pomniejszona o kwotę w wysokości 391,56 zł, jednakże ze względu na to, że ogólna kwota pomniejszenia nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, w świetle art. 53 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, należna kwota płatności nie została pomniejszona o wskazaną kwotę.
Organ wyjaśnił, że podczas kontroli stwierdzono niezgodność z wymogami podstawowymi w zakresie wymogów prawa żywnościowego oraz bezpieczeństwa żywności, wynikającymi z SMR 5, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Planów Strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 I (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, ze zm.) - dalej jako: "rozporządzenie nr 2021/2115" w zakresie normy oznaczonej kodem WW.5.6.5., tj. stwierdzono, że rolnik nie posiada dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin.
Stwierdzono również niezgodność z wymogami podstawowymi w zakresie stosowania środków ochrony roślin wynikającymi z SMR 7, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115 w zakresie normy oznaczonej kodem WW.7.1.1., tj. stwierdzono zastosowanie środków ochrony roślin niedopuszczonych do obrotu. Stwierdzona niezgodność nie może być naprawiona - brak odstąpienia.
Nadto wystąpiła niezgodność z wymogami podstawowymi w zakresie stosowania środków ochrony roślin wynikającymi z SMR 7, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115 w zakresie normy oznaczonej kodem WW.7.1.4., tj. stwierdzono niekompletność lub brak ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym. m. in. brak zażądania od strony, w związku z oświadczeniem P. G., dokumentacji związanej ze stosowaniem środków ochrony roślin na działce sąsiedniej nr 13[...]; brak przesłuchania świadków L. B. oraz D. F. - kierownika gospodarstwa na okoliczność stosowania środków ochrony roślin zawierających substancję aktywną fluopyram na działce nr 13[...], a nie na działce, z której pobrano próbki marchwi;
- art. 189f § 1 k.p.a. polegające na wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od jej nałożenia, w postaci znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszania przepisów ustawy - z ostrożności na wypadek uznania, że doszło do naruszenia przepisów, które skutkować mogłyby nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej (czemu strona przeczy);
- art. 52 ustawy o Planie Strategicznym, poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie i pomniejszenia płatności ONW ze względu na rzekome nieprzestrzeganie norm lub wymogów podstawowych;
- rozporządzenia ONW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona nie przestrzegała norm lub wymogów, o których mowa w rozporządzeniu.
Ponadto strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. karty pola dla działki nr 13[...] na okoliczność stosowania preparatu Luna Experience 400 SC, na działce sąsiadującej z działką, z której pobrano do badania próbki marchwi, przyczyn wykrycia w badanej próbce substancji fluopyram, braku naruszenia norm i wymogów oraz braku podstawy do zastosowania kary administracyjnej.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni decyzją z dnia 30 września 2024 r. nr 9011-2024-000346 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu opisał przebieg postępowania wskazując, że z pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Gdańsku (WIORiN) z 21 listopada 2023 r. wynika, iż w dniu 24 października 2023 r. z przechowalni należącej do strony pobrano próbkę marchwi, która została przebadana w Instytucie Ogrodnictwa Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności. W przebadanej próbce wykryto substancję aktywną fluopyram, dopuszczoną w uprawie marchwi, lecz brak było informacji w dokumentacji dotyczącej stosowanych środków ochrony roślin o jej zastosowaniu.
W dniu 29 listopada 2023 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę w zakresie stosowania środków ochrony roślin z uwzględnieniem realizacji zasad integrowanej ochrony roślin. Z czynności sporządzono protokół kontroli, w którym wskazano, że w dniach 24-27 października 2023 r. przeprowadzono kontrole stosowania środków ochrony roślin w uprawie marchwi. Dokonano sprawdzenia dokumentacji, w tym ewidencji stosowania środków ochrony roślin. Pobrano próbkę marchwi odmiany Texto w ilości 1 kg. Spółka sama wytypowała pole, z którego trwał zbiór marchwi, do jej pozyskania na zbadanie pozostałości środków ochrony roślin. Pobrali ją inspektorzy WIORiN z magazynu w R. w trakcie zbioru. Powierzchnia uprawy marchwi poddana kontroli ewidencji stosowanych środków wynosiła 24,09 ha. W czynnościach kontrolnych uczestniczył P. G. - wiceprezes spółki, który osobiście udostępniał i zatwierdził podpisem wszelką dokumentację niezbędną do przeprowadzenia kontroli. Po przeprowadzeniu badań marchwi stwierdzono obecność substancji aktywnych boskalid i pendimentalina, które najprawdopodobniej są wynikiem zastosowania środka Singum 33 WG oraz obecność substancji fluopyram, brak środka z tą substancją aktywną w przedłożonym dokumencie ewidencji wykonanych zabiegów ochrony roślin z dnia 24 października 2023 r.
Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji w tym ewidencji zabiegów ochrony roślin stosowanych na polu, z których pochodziła próbka marchwi stwierdzono brak wpisu z zabiegu ochrony roślin zawierającego fluopyram.
W dniu 29 listopada 2023 r. P. G. złożył pisemne oświadczenie, że na sąsiadującej działce o nr 13[...] zastosowano środek o nazwie Luna Experience 400 SC i wskazał, iż "prawdopodobnie nastąpiło zniesienie na sąsiadujące pole". Takich informacji nie uzyskano w trakcie kontroli. P. G. nie przyjął mandatu, złożono wniosek o ukaranie do sądu.
Na podstawie wyników ww. kontroli opracowano raport z kontroli w zakresie warunkowości. Wykazano w nim dwie niezgodności z wymogami o kodach W W.5.6.5 oraz WW.7.1.4, którym przypisano następujące wagi: zasięg 3 pkt, dotkliwość 3 pkt., trwałość 1 pkt. W uwagach wskazano na "nieprawidłowe prowadzenie ewidencji - dokumentacji stosowanych środków ochrony roślin".
Raport przekazano spółce, która w piśmie z dnia 16 stycznia 2024 r. wniosła zastrzeżenia i nie zgodziła się z informacjami zawartymi w protokole z kontroli. P. G. w tej sprawie złożył oświadczenie. W odpowiedzi na zastrzeżenia, w piśmie z 14 lutego 2024 r. stanowisko zajął WIORiN, z którego wynika, że stwierdzono brak prowadzenia dokumentacji dotyczącej stosowanych środków ochrony roślin, tj. gospodarstwo rolne nie dokonało zapisu w dokumentach w zakresie zastosowania środka Luna Experience 400 SC.
Pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień z uwagi na brak dołączenia do sprawy załączników wymaganych w sprawie przyznania płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego, tj. skanu dowodu zakupu środka ochrony roślin i wykazu realizacji zastosowania biologicznego środka ochrony roślin. W dniu 5 czerwca 2024 r. strona przekazała załączniki - kartę pola oraz fakturę VAT z dnia 14 kwietnia 2023 r., zaś w dniu 19 czerwca 2024 r. przesłała 10 kolejnych kart pól i dwie kolejne faktury VAT.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że okolicznością niesporną w sprawie jest wykrycie w pobranej w dniu 24 października 2023 r. z magazynu spółki w miejscowości R. próbce marchwi obecności m.in. substancji aktywnej fluopyram, co potwierdzają sprawozdanie z badań z dnia 14 listopada 2023 r. oraz protokół kontroli z dnia 29 listopada 2023 r. Treść załączonego do protokołu dokumentu zatytułowanego "Indeks siewu: [...] Marchew" stanowiącego ewidencję zabiegów ochrony roślin na polu, z którego pozyskano materiał do badań, nie potwierdzała zastosowania jakiekolwiek preparatu, który zawierałby tę substancję aktywną.
Przedstawiciele spółki, zarówno w trakcie kontroli (oświadczenie P. G.), jak i w piśmie odwoławczym wyjaśnili, że obecność fluopyramu w próbce wynikała z zastosowania środka ochrony roślin Luna Experience 400 SC, niemniej stwierdzili, że jego aplikacja miała miejsce na sąsiedniej działce ewidencyjnej o numerze 13[...], oraz, że doszło do zniesienia cieszy roboczej na działkę oznaczoną symbolem WL [...].
W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i została wykreowana wyłącznie na potrzeby uchylenia się od negatywnych skutków stwierdzonych niezgodności, które w istocie miały miejsce. Spółka zastosowała środek ochrony roślin zawierający fluopyram na działce, z której pochodziła kontrolowana próbka, co było przyczyną wykrycia w niej występowania tej substancji.
Przedłożone przez spółkę karty pól zawierają m.in. wykaz zabiegów agrotechnicznych, w tym z zastosowaniem środków ochrony roślin, przy czym jako "nr działek" wskazano w nich oznaczenia wykorzystywane przez Spółkę, nie zaś numery działek ewidencyjnych. Należało zatem przypisać zadeklarowanym we wniosku działkom referencyjnym i rolnym poszczególne karty pół, czego dokonano w sposób przedstawiony w tabeli. Dopasowania dokonano na podstawie powierzchni upraw, jedyna niewielka, pomijalna rozbieżność w zakresie tej danej występuje w odniesieniu do działki rolnej Q.
Zdaniem organu z powyższego wynika, że próbka marchwi, w której wykryto fluopyram pochodzi z działki ewidencyjnej nr 18[...]. Strona zaś wywodzi, że środek zawierający tę substancję o nazwie Luna Experience 400 SC (istotnie jednym z jego składników czynnych jest fluopyram) został zastosowany na działce o numerze 13[...] i następnie zniesiony na sąsiadującą działkę 18[...], co spowodowało jego wykrycie w próbce podczas badań laboratoryjnych.
Organ zaznaczył, że powyższe działki ewidencyjne nie sąsiadują ze sobą, co wynika jednoznacznie z danych systemu LPIS. Ich centroidy dzieli odległość około 3,98 km. Działka nr 18[...] jest położona na wschód od działki 13[...], ponadto pomiędzy nimi występuje rozległy obszar gruntów w znacznym stopniu zadrzewionych. Zgodnie z załączoną do odwołania kartą pola w trakcie wykonywania zabiegu ww. środkiem w dniu 12 czerwca 2023 r. wiał wiatr wschodni (tj. wiejący z kierunku wschodniego) o prędkości 6,8 m/s. Nie jest zatem możliwe, aby doszło do zniesienia cieczy roboczej na działkę oddaloną o niemal 4 km w kierunku wschodnim, przy wietrze wiejącym w przeciwnym kierunku, uwzględniając ponadto, że między nieruchomościami występuje naturalna bariera w postaci terenu porośniętego drzewami.
Na marginesie organ odwoławczy wspomniał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz. U. z 2014 r. poz. 516) – dalej jako: "r.ś.o.r." środki ochrony roślin na terenie otwartym stosuje się, jeżeli prędkość wiatru nie przekracza 4 m/s.
Organ odwoławczy podkreślił, że treść karty pola o numerze działek "WL [...]", złożonej wraz z odwołaniem, istotnie różni się od zawartości tożsamego dokumentu przedłożonego za pomocą platformy usług elektronicznych ARiMR w toku postępowania pierwszoinstancyjnego w dniu 19 czerwca 2024 r. Dokument przedstawiony w pierwszej kolejności nie zawiera żadnych danych na temat jakichkolwiek zabiegów wykonanych w dniu 12 czerwca 2023 r. Dane w tym przedmiocie zostały dodane pomiędzy wierszami zawierającymi informacje na temat prac wykonanych w dniach 5 i 23 czerwca 2023 r. oraz przedstawione w karcie stanowiącej załącznik do odwołania.
Według organu odwoławczego niemożliwym było, by w istniejących uwarunkowaniach geograficznych i pogodowych doszło do zniesienia cieczy roboczej z działki nr 13[...] na działkę nr 18[...], ponadto już sama wiarygodność okoliczności zastosowania środka Luna Experience 400 SC na działce 13[...] jest niska z uwagi na dowolny sposób wprowadzania informacji w stosowanych przez grupę kartach pola. W tych okolicznościach stwierdzono, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość polegająca na braku zaewidencjonowania zastosowania środka zawierającego fluopyram na działce ewidencyjnej nr 18[...], której odpowiada karta pola "WL [...]". Rozbieżności w zakresie informacji występują także w przypadku karty o symbolu "WL [...]". Jej wersja załączona do protokołu z kontroli WIORiN zawiera odmianę marchwi Texto, a jako przedplon podano w niej pszenicę/ziemniak. W karcie przedłożonej do ARiMR w czerwcu jako odmianę marchwi wskazano Nerac, zaś jako przedplon - owies.
Zdaniem organu w zaistniałym stanie faktycznym niewątpliwie winny znaleźć zastosowanie kary administracyjne wynikające z nieprzestrzegania wymogów zgodnie z art. 52 ustawy o Planie Strategicznym oraz w przepisach wykonawczych. Wykryta nieprawidłowość stanowi niezgodności w obszarze zdrowia publicznego i zdrowia roślin, w tym bezpieczeństwa żywności i środków ochrony roślin - w zakresie wymogów podstawowych SMR 5 oraz SMR 7.
Zgodnie z rozporządzeniem ws. liczby punktów - jego załącznikiem nr 1, tabelą nr VI, pkt 5 stwierdzono niezgodność z wymogami podstawowymi SMR 5 tj. rolnik nie przestrzega obowiązku posiadania dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin i produktów biobójczych. Rodzaj i numer wykrytego naruszenia to 6.5 - rolnik nie posiada dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin. Zasięg niezgodności wynosi 3 pkt, tzn. jest on ograniczony do gospodarstwa, jednak może wykraczać poza to gospodarstwo. W rozporządzeniu ws. liczby punktów nie przewidziano innej wartości punktowej dla tego kryterium. Dotkliwość niezgodności wynosi 3 pkt, ponieważ grupa posiada ww. dokumentację, lecz jest ona niekompletna, bowiem nie wykazano w niej zabiegu z zastosowaniem środka zawierającego wykryty fluopyram. Trwałość niezgodności ustalono na 1 pkt, uznawszy, iż jest ona odwracalna, krótkotrwała, bez konieczności podejmowania działań naprawczych lub podejmowane działania naprawcze nie wymagają znacznych nakładów pracy. Jest to najniższa możliwa ocena punktowa dla wykrytej niezgodności. Suma punktów dla powyższej niezgodności o kodzie 5.6.5 wynosi 7. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia ws. liczby punktów zmniejszenie wynosi 3%.
Ponadto, stosownie do rozporządzenia ws. liczby punktów, jego załącznikiem nr 1, tabelą nr VIII stwierdzono niezgodność z wymogami podstawowymi SMR 7 - nie przestrzega się wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin. Rodzaj i numer wykrytego naruszenia to 1.4 - niekompletność lub brak ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin. Zasięg niezgodności wynosi 3 pkt w każdym stwierdzonym przypadku. Dotkliwość niezgodności wynosi 3 pkt, ponieważ strona posiada ewidencję zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin, lecz jest ona niekompletna, bowiem nie wykazano w niej zabiegu z zastosowaniem środka zawierającego wykryty fluopyram. Trwałość niezgodności ustalono na 1 pkt, uznawszy, iż jest ona odwracalna krótkotrwała. Jest to najniższa możliwa ocena punktowa dla wykrytej niezgodności. Suma punktów dla powyższej niezgodności o kodzie 7.1.4 wynosi 7. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia ws. liczy punktów zmniejszenie wynosi 3%.
W roku 2023 wystąpiły więc dwie jednorazowe nieumyślne niezgodności – w ramach SMR 5 i SMR 7 - zatem, po przeprowadzeniu procedury ustalania zmniejszenia indywidualnie dla każdej z nich, uzyskane wartości procentowe zsumowano do wartości 6%. Całkowite zmniejszenie nie może przekraczać 5% całkowitej kwoty wynikającej z płatności ONW, zatem winno być zredukowane do tej wartości. Uznano, że żadna z niezgodności nie miała poważnych konsekwencji dla osiągnięcia celu danego wymogu, ani nie stanowiła bezpośredniego ryzyka dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Podstawę do opisanego działania stanowi art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2022/1172. Przy czym prawodawstwo nie uzależnia wysokości kary administracyjnej od wielkości obszaru, na jakim stwierdzono niezgodności. Wykrycie ich nawet jedynie na części deklarowanych gruntów prowadzi do zastosowania stosownych redukcji w odniesieniu do wszystkich płatności.
Organ odwoławczy dodał, że w raporcie z kontroli w zakresie warunkowości z 11 stycznia 2024 r., który został sporządzony wyłącznie w oparciu o wyniki kontroli zrealizowanej przez WIORiN, bez przeprowadzenia faktycznych czynności kontrolnych przez ARiMR, w sekcjach XV.C oraz XV.D oznaczono wystąpienie niezgodności o kodach WW.5.6.5 oraz WW.7.1.4 i przypisano im wartości punktowe zgodnie z oceną ich wagi. W części XVII dokumentu, stanowiącej podsumowanie kontroli błędnie oznaczono, iż przestrzegania wymogów w obszarze II – SMR 5 nie kontrolowano. Podobnie w piśmie z 22 lutego 2024 r. będącym odpowiedzią na zastrzeżenia strony wyłącznie wskazano na niezgodność w zakresie wymogu WW.7.1.4. Niemniej uchybienia te mają jedynie formalny charakter i nie wpływają na niniejsze rozstrzygnięcie, które w znacznej mierze opiera się na ustaleniach dokonanych przez WIORiN. Te zaś, jednoznacznie wskazują na wystąpienie w sprawie niezgodności w obszarach SMR 5 i SMR 7.
W zaskarżonej decyzji nadmiarowo wskazano na wystąpienie niezgodności w zakresie normy oznaczonej kodem WW.7.1.1 - stwierdzono zastosowanie środków ochrony roślin niedopuszczonych do obrotu oraz, że stwierdzona niezgodność nie może być naprawiona - brak odstąpienia. Ze zgromadzonych materiałów sprawy nie wynika, by w gospodarstwie Spółki taka nieprawidłowość wystąpiła. Uchybienie to nie przesądza jednak o konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wysokość kary administracyjnej została w niej ustalona prawidłowo i odpowiada 5% kwoty przyznanej płatności.
Kwotę przysługującej stronie płatności ONW na rok 2023 ustalono w sposób następujący. Spółka zadeklarowała działki rolne o konkretnych powierzchniach, położone na poszczególnych działkach referencyjnych, w tym wykonała szkice zgłoszonych obszarów na podkładzie ortofotomapy w aplikacji eWniosekPlus, a więc przedłożyła tak zwany wniosek geoprzestrzenny opisany w art. 65 ust. 4 lit a rozporządzenia 2021/2166. Wniosek rolnika jest ważnym środkiem dowodowym, ale nie ma decydującego znaczenia w tym sensie, że podane w nim informacje muszą być weryfikowane w toku postępowania administracyjnego. Podlega on zatem merytorycznej ocenie organu w drodze tzw. kontroli administracyjnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 15 ustawy o Planie Strategicznym.
W postępowaniu odwoławczym w oparciu o dane systemu informacji geograficznej stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej T - 17,15 ha - przekracza wartość i wykracza poza geometrię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. Wykluczeniu podlegał południowy fragment działki, nachodzący na przydrożny nieużytek. Wyłączono 0,10 ha, stwierdzona powierzchnia działki wynosi 17,05 ha. W przypadku pozostałych działek rolnych nie wykryto analogicznych nieprawidłowości. Łączna powierzchnia stwierdzona została następnie zredukowana do limitu określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW, wynoszącego 75 ha.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW podstawowa stawka płatności ONW na 1 ha użytków rolnych położonych na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 179 zł. Uwzględniając degresywność płatności przewidzianą w § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW początkowa kwota płatności ONW wynosi łącznie 7 831,25 zł, tj.:
- 179 zł x 100% x 25 ha = 4 475,00 zł,
- 179 zł x 50% x 25 ha = 2 237,50 zł,
- 179 zł x 25% - 25 ha = 1 118,75 zł.
Kwota kary administracyjnej wynosi 5% x 7 831,25 zł = 391,56 zł. Ostateczna kwota płatności ONW wynosi więc 7 831,25 zł - 391,56 zł = 7 439,69 zł i jest zgodna z przyznaną w decyzji organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW organy ARiMR nie są zobowiązane do aktywnego poszukiwania dowodów na potwierdzenie żądania strony i mają za zadanie jedynie wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, czemu w niniejszej sprawie sprostano. Organ pierwszej instancji, w kontekście stwierdzonych niezgodności w obszarach SMR 5 i SMR 7, nie miał więc obowiązku żądania od strony przedstawienia dokumentacji związanej ze stosowaniem środków ochrony roślin na działce nr 13[...]. Uwadze strony umknęło, że organ pierwszej instancji w istocie wezwał spółkę do przedłożenia tego dokumentu z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, w ramach schematu na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt - biologiczna ochrona upraw. Co więcej, strona przedłożyła kartę pola "WL [...]", niemniej jej zawartość, odbiegająca od treści egzemplarza dołączonego do odwołania, w żaden sposób nie wskazywała na zastosowanie środka ochrony roślin zawierającego substancję aktywną fluopyram na działce nr 13[...]. Na żadnym etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie zgłoszono żądania przesłuchania jakichkolwiek świadków.
Ponadto art. 189f § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jak stanowi art. 51 ust. 6 ustawy o Planie Strategicznym, do kar nie stosuje się przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo zastosowano art. 52 ustawy o Planie Strategicznym oraz nie stwierdzono naruszenia norm określonych w rozporządzeniu ONW. W związku z powyższym nie stwierdzono, by w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, a wszystkie okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione.
Organ odwoławczy przeanalizował dokument karty pola dla działki nr 13[...], niemniej nie dowodzi on ponad wszelką wątpliwość, że zastosowano na niej preparat Luna Experience 400 SC, ponieważ jego treść różni się od tożsamego dokumentu przedłożonego w sprawie w czerwcu 2024 r., który pozbawiony jest rekordu obejmującego zabieg dokonany tym środkiem. Nawet przyjmując, że preparat ten został w owym miejscu zastosowany, nie sposób uznać, że mogło to mieć wpływ na wykrycie fluopyramu w badanej próbce, co już opisano w niniejszej decyzji, zwracając uwagę na odległość, warunki pogodowe i przeszkody występujące między poszczególnymi nieruchomościami. Zresztą same rozbieżności pomiędzy kolejnymi wersjami ww. dokumentu dowodzą, że spółka nie przestrzega należycie wymogów posiadania kompletnych dokumentacji dotyczących stosowania oraz ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin.
Wszelkie zastrzeżenia co do ustaleń kontrolujących gospodarstwo grupy zostały przeanalizowane zarówno przez WIORiN oraz ARiMR i nie zostały one uwzględnione, co zakomunikowano stronie m.in. w piśmie z dnia 22 lutego 2024 r.
Z całokształtu akt sprawy wynika, że środek zawierający fluopyram został zastosowany na działce ewidencyjnej nr 18[...], której odpowiada karta pola o symbolu "WL [...]", co było przyczyną jego wykrycia w próbce marchwi zbadanej przez Instytut Ogrodnictwa Państwowy Instytut Badawczy Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności i doprowadziło do stwierdzenia niezgodności w obszarach SMR 5 i SMR 7.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że w żaden sposób brak zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie nie uniemożliwiał przeprowadzenia postępowania ws. przyznania płatności ONW. Decyzje wydano na podstawie posiadanych materiałów dowodowych, w tym w oparciu o protokół z kontroli z dnia 29 listopada 2023 r., który ma charakter dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a., a skarżąca nie była w stanie skutecznie zakwestionować jego treści. Bez znaczenia są okoliczności, że badanie próbki marchwi nie wykazało, by dopuszczalne parametry substancji zostały przekroczone, ani że nie wykryto w niej substancji niedopuszczonych do stosowania.
Przepisy prawa krajowego nie dają podstaw do uznaniowego stosowania odstępstw od nakładania kar administracyjnych w oparciu o nieskodyfikowane w żaden sposób okoliczności łagodzące. Wyjątki od stosowania sankcji zawarto w art. 53 oraz art. 54 ustawy o Planie Strategicznym. Ma to miejsce, gdy kwota kary nie przekracza równowartości 100 euro, a także jeśli stwierdzono drobną niezgodność, tj. taką, której suma punktów nie przekracza 3, jak stanowi § 5 rozporządzenia ws. liczby punktów. W niniejszej sprawie te przesłanki nie ziściły się, a spółka ponosi odpowiedzialność za nierzetelne prowadzenie ewidencji stosowanych środków ochrony roślin.
G. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym m.in. brak zażądania od Spółki, w związku z oświadczeniem P. G., dokumentacji związanej ze stosowaniem środków ochrony roślin na działce sąsiedniej nr 13[...]; brak przesłuchania świadków, co najmniej L. B. oraz D. F. - kierownika gospodarstwa, na okoliczność stosowania środków ochrony roślin zawierających substancję aktywną fluopyram na działce nr 13[...], a nie na działce z której pobrano próbki marchwi;
- art. 189f § 1 k.p.a. polegające na wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od jej nałożenia, w postaci znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszania przepisów ustawy - z ostrożności na wypadek uznania, że doszło do naruszenia przepisów, które skutkować mogłyby nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, czemu skarżąca przeczy:
- art. 52 ustawy o Planie Strategicznym poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie i pomniejszego płatności ONW ze względu na rzekome nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych;
- rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie przestrzegała norm lub wymogów, o których mowa w rozporządzeniu.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że obie wydane decyzja naruszają przepisy prawa i jako takie nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Od początku skarżąca stała na stanowisku, że wykryte w badaniach substancje nie pochodziły ze stosowania środków ochrony roślin bezpośrednio na działkę, z której zebrano marchew poddaną badaniu. Już na etapie kontroli wiceprezes zarządu spółki wyraził sprzeciw do protokołu kontroli w przedmiocie ustaleń organu. Dodatkowo odniósł się do zastrzeżeń w odrębnym oświadczeniu, które stanowi załącznik do protokołu. Co więcej odmówił on przyjęcia mandatu nie zgadzając się z ustaleniami organu. Zatem organy formułują zastrzeżenia, pomimo że odpowiedzialność karna nie została dotychczas potwierdzona we właściwym postępowaniu sądowym, które organ zainicjował w związku z nie przyjęciem mandatu.
Skarżąca jest zdania, że ewentualne decyzje o pomniejszeniu płatności, wskutek stwierdzonych nieprawidłowości, mogły zapaść dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Według stanu obecnego odpowiedzialność spółki za naruszenia przepisów nie została potwierdzona orzeczeniem sądu, a zatem domniemywa się brak odpowiedzialności. Póki co organ powinien był orzekać z pominięciem ustalonej odpowiedzialności, a ewentualnego pomniejszenia płatności dokonać po ustaleniu odpowiedzialności organów spółki przez sąd.
Nadto organ odwoławczy w sposób dowolny oraz nieprawidłowy sporządził na stronie 16 uzasadnienia swojej decyzji tabelę zestawienia działek rolnych, ich powierzchni z wniosku, nr Id, nr działek z kart pola oraz powierzchni z kart pola. Organ sformułował całkowicie błędne wnioski w przedmiocie ustalenia działki, z której w ocenie organu miała pochodzić badana marchew. Organ utrzymywał, że marchew ta pochodziła z działki nr 18[...], co jest nieporozumieniem. Działka 18[...] nigdy nie była przedmiotem żadnej kontroli Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORIN), tyle tylko, że organ nie wystąpił do PIORiN o informacje w tym zakresie.
Spółka złożyła oświadczenia już na etapie kontroli, że środek Luna Experience 400 SC był stosowany na działce 13[...] i to potwierdza. Natomiast badana marchew pochodzi z działki bezpośrednio sąsiadującej z działką 13[...], a mianowicie z sąsiedniej działki nr 11[...].
Skarżąca podkreśliła, że organ nigdy nie wymagał, żeby w kartach pola spółka miała wpisywać nr działek. Wskazała, że nadaje działkom numery nr WL [...], co w tym przypadku oznacza WL – W.-L. (położenie) oraz [...] - powierzchnię działki. Co do działki nr 11[...] organ pomylił oznaczenia gdyż działka 11[...] jest przez skarżącą oznaczana nr WL [...] bowiem ma ona faktycznie powierzchnię 24 ha, a do wniosku o płatności są podawane powierzchnie orne, zatem w tym przypadku 20,68 ha. Zatem działka nr 11[...] powinna być oznaczona w tabeli organu jako WL [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że brak zakończenia postępowania sądowego w sprawie o wykroczenie nie uniemożliwiał przeprowadzenia postępowania dotyczącego przyznania płatności ONW. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie posiadanych materiałów, w tym w oparciu o protokół z kontroli z 29 listopada 2023 r.
Ponadto wskazał, że ustaleń w przedmiocie działki, z której pochodziła badana marchew, dokonano na podstawie akt sprawy, w tym także dostarczonych samodzielnie przez spółkę tzw. kart pól, w których, co prawda, nie wskazano numerów działek referencyjnych, jakich one dotyczą, natomiast wymieniono w nich powierzchnie upraw. W oparciu o te dane możliwe było przyporządkowanie kart pól do poszczególnych działek ewidencyjnych i rolnych zadeklarowanych we wniosku, jak wykazano na str. 16 zaskarżonej decyzji.
Powtórzył, że inspektorzy pobrali próbę marchwi z magazynu spółki znajdującego się w miejscowości R., nie zaś bezpośrednio z terenu upraw. Jak wskazano w protokole kontroli nr 67, to przedsiębiorca sam wytypował pole, z którego trwał zbiór marchwi. Wskazano w nim także, że "powierzchnia uprawy marchwi poddana kontroli ewidencji stosowanych środków [wynosiła] 24,09 ha.". Załącznikiem do protokołu była również karta pola o oznaczeniu "WL [...]", w której także podano "ilość hektarów" wynoszącą 24,09 ha. Jedyną działką rolną o zbliżonej powierzchni była działka rolna Q o deklarowanym obszarze 24,00 ha, usytuowana na działce referencyjnej nr 18[...]. W ten sposób organ stwierdził, że pobrana próbka marchwi pochodziła z owej działki referencyjnej, co stanowiło podstawę do dalszych analiz na temat możliwości zniesienia niezarejestrowanego środka na sąsiednie grunty.
Organ podkreślił, że w żadnym z rejestrów działka nr 11[...] nie posiada powierzchni zbliżonej do 24 ha. Powierzchnia ewidencyjna tej działki wynosi 21,58 ha. Natomiast jej zgłoszona powierzchnia gruntów ornych (20,68 ha) wskazywała jednoznacznie, że działce nr 11[...] odpowiada inna karta pola o oznaczeniu "WP [...]", w jakiej wskazano "ilość hektarów" wynoszącą właśnie 20,68 ha. Podobnie w karcie pola o oznaczeniu "WL [...]" ("ilość hektarów" - 17,15 ha) odpowiadała działka ewidencyjna nr 13[...] o powierzchni 17,15 ha. Zawartość karty pola WL [...] dostarczonej wraz z odwołaniem, różni się od jej wersji złożonej w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Rozbieżności dotyczą istotnej informacji na temat zastosowania środka Luna Experience 400 SC. W dniu 19 czerwca 2024 r. skarżąca dostarczyła kartę pola WL [...], nie zawierającą żadnych danych na temat zastosowania tego środka. Dopiero w egzemplarzu złożonym wraz z odwołaniem w dniu 16 lipca 2024 r. pojawił się wpis obejmujący zabieg z 12 czerwca 2023 r. z użyciem powyższego preparatu. Wobec tego, w dacie kontroli WIORiN (24-27 października 2023 r.), ani do dnia wydania decyzji organu pierwszej instancji, strona nie posiadała żadnej ewidencji zastosowania środka Luna Experience 400 SC, a informacja o jego użyciu została zaewidencjonowana dopiero w chwili złożenia odwołania. To stanowi o niezgodnościach z wymogami podstawowymi SMR 5 i SMR 7, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Spór w niniejszej sprawie, pomiędzy skarżącą spółką a organami ARiMR, sprowadzał się do kwestii oceny zasadności przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 r. pomniejszonej ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W ocenie Sądu skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem w tak zarysowanym sporze rację przyznać należy organom.
Materialnoprawne przesłanki przyznawania zawnioskowanych płatności na rok 2023 r. określone zostały w ustawie o Planie Strategicznym oraz w wydanym na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym - rozporządzeniu ONW.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w:
1) przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 8, art. 70 i art. 71 – w przypadku pomocy przyznawanej w drodze decyzji;
2) regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy lub w ogłoszeniu o zamówieniu publicznym - w przypadku pomocy przyznawanej na podstawie umowy.
Zgodnie z art. 20 ustawy o Planie Strategicznym, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach:
(...)
4) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 69 lit. b rozporządzenia nr 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami ONW".
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
1) położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW", wynoszącej nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
2) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów".
Należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania, Państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii regulującym interwencje unijne. Państwa członkowskie podejmują działania niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania swoich systemów zarządzania i kontroli oraz legalności i prawidłowości wydatków zadeklarowanych Komisji.
Systemy zarządzania i kontroli ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 59 ust. 2 obejmują systematyczne kontrole, ukierunkowane między innymi na obszary, w których ryzyko wystąpienia błędu jest największe. Państwa członkowskie zapewniają, by kontrole były przeprowadzane na poziomie niezbędnym do skutecznego zarządzania ryzykiem dla interesów finansowych Unii. Próba poddawana kontroli jest wybierana przez właściwy organ z całej populacji wnioskodawców i w stosownych przypadkach składa się z części wybranej losowo oraz części wybranej na podstawie analizy ryzyka (art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2116).
Zgodnie natomiast z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2021/2116, system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. Państwa członkowskie zapewniają, aby system identyfikacji działek rolnych:
a) jednoznacznie identyfikował każdą działkę rolną i jednostki gruntów nierolniczych, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w tytule III rozporządzenia (UE) 2021/2115;
b) zawierał aktualne wartości dotyczące obszarów, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w art. 65 ust. 2;
c) umożliwiał prawidłową lokalizację działek rolnych i gruntów nierolniczych, w odniesieniu do których występuje się z wnioskiem o płatność.
Państwa członkowskie ustanawiają system kontroli i kar, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. e. Państwa członkowskie, poprzez agencje płatnicze lub organy przez nie delegowane, co roku przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność, by sprawdzić ich legalność i prawidłowość zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu, które mogą być przeprowadzane zdalnie przy użyciu odpowiedniej technologii (art. 72 rozporządzenia nr 2021/2116).
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy.
Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność (art. 100 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację:
1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach;
2) terminowości złożenia tych wniosków;
3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej;
4) kwalifikowalności kosztów;
5) racjonalności kosztów;
6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności;
7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną (art. 100 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym).
Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. j ustawy o Planie Strategicznym płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/2115, którymi są obszary określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli: 1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą; 2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha.
Według art. 48 ust. 1 pkt 1 lit. j ustawy o Planie Strategicznym wysokość pomocy w postaci płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu kar, w tym kar administracyjnych, oraz zmniejszeń, których konieczność zastosowania wynika z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, w szczególności z art. 17 rozporządzenia 2021/2116.
Stosownie do art. 52 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4, nakłada się kary administracyjne.
Art. 55 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia: 1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi według kryterium zasięgu, dotkliwości i trwałości w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, 2) wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom, 3) przypadki drobnej niezgodności lub poważnej niezgodności lub kryteria uznawania niezgodności za drobną niezgodność lub poważną niezgodność - mając na względzie przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w przepisach rozporządzenia 2021/2116 i w przepisach wydanych na podstawie tego rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie zawartej w ww. przepisie delegacji ustawowej rozporządzenia ws. liczby punktów liczba punktów, o której mowa w § 1 pkt 1, w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie roślin, w tym bezpieczeństwo żywności i środki ochrony roślin - w zakresie wymogów podstawowych SMR 5-8 wskazanych w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115, jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
W załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia ujęto rodzaje stwierdzonych niezgodności oraz rodzaje i numery naruszenia, w tym m.in. niezgodność z kolejnymi normami SMR, tzn. wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania (Statutory Management Requirements). Rolników obowiązują m.in. wymogi mające na celu zapewnienie, że wprowadzana na rynek żywność jest bezpieczna dla ludzi, a pasza jest bezpieczna dla zwierząt. Odnoszące się do tej kwestii wymogi SMR 5 dotyczą m.in. prowadzenia odpowiedniej dokumentacji dotyczącej m.in. stosowania środków ochrony roślin. Nadto rolnicy są zobowiązani do przestrzegania wymogów obszarze zdrowia publicznego i zdrowia roślin, dotyczących w szczególności stosowania środków ochrony roślin, Odnoszące się do tej kwestii wymogi SMR 7 dotyczą m.in. obowiązku prowadzenia ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin.
Stwierdzone w przedmiotowej sprawie niezgodności z wymogami podstawowymi SMR 5 i SMR 7 zostały wykazane w załączniku nr 1 rozporządzenia ws. liczby punktów odpowiednio w Tabeli VI i w Tabeli VIII (nie jak omyłkowo wskazał organ w Tabeli VII).
W Tabeli VI ujęto niezgodność polegającą na nie przestrzeganiu przez rolnika obowiązku posiadania dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin i produktów biobójczych i odpowiadający jej rodzaj naruszenia określony w pkt 6.5. jako stwierdzenie, że rolnik nie posiada dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin.
Z kolei w Tabeli VIII ujęto niezgodność polegającą na nieprzestrzeganiu wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin, które obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin oraz spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009, str. 1, z późn. zm.) i podanych na etykietach i odpowiadający jej rodzaj naruszeń określony w pkt. 1.4. jako stwierdzenie niekompletności lub braku ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin.
Z tego względu, że skarżąca w przeważającej mierze opiera skargę na błędnym ustaleniu przez organy stanu faktycznego sprawy Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii procesowych i zważył, że znaczący z punktu widzenia niniejszej sprawy jest art. 5 ustawy o Planie Strategicznym, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie płatności bezpośrednich Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Cytowany wyżej przepis art. 66 ustawy o Planie Strategicznym nie wyłącza jednak stosowania takich zasad postępowania administracyjnego jak zasada pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.), czy też określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wymogów, co do uzasadnienia decyzji.
W postępowaniu o przyznanie płatności, na organach nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepisy te dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 66/23 i przywołane tam orzecznictwo).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że działanie organu mieściło się w granicach prawa nie doprowadzając do naruszenia zasady praworządności. W zaskarżonej decyzji powołano się na obowiązujące przepisy prawa, które zastosowano do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Dostępny organowi materiał dowodowy został oceniony w zgodzie z regułą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i nie nosi znamion dowolności. Wyniki tej oceny zostały przekonująco przestawione w decyzji. Pamiętać przy tym należy, że aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może sprowadzać się tylko do negowania ustaleń dokonanych przez organ ARiMR. Organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji ocenę zarzutów odwołania, w którym skarżący kwestionował ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji.
Zdaniem Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania za prawidłową oceny organów obu instancji, że w pobranej próbce marchwi uprawianej na powierzchni wynoszącej 24,09 ha stwierdzono obecność środka ochrony roślin, tj. fluopyramu, która to substancja, choć jest dopuszczona w uprawie marchwi, to jednak nie została wskazana w dokumencie ewidencji wykonanych zabiegów ochrony roślin.
Dowodem stwierdzonych nieprawidłowości jest protokół kontroli nr 67 przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Gdańsku oraz raport z kontroli w zakresie warunkowości przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej przez ARiMR, które zawierają opis stwierdzonej niezgodności.
Podkreślenia wymaga, że sporządzony w sprawie protokół kontroli WIORiN jak i raport z kontroli ARiMR są dowodami wiarygodnymi, a podniesione przez skarżącego zarzuty negujące tę wiarygodność nie są zasadne. Protokół kontroli opiera się na sprawozdaniu z badań próbki marchwi pobranej w trakcie zbioru z magazynu prowadzonego przez skarżącą, przy czym, co istotne to skarżąca wskazała pole, z którego trwał zbiór marchwi poddanej badaniom na pozostałość środków ochrony roślin. Z przedłożonej w toku kontroli dokumentacji, tj. dokumentu "Indeksu siewu [...] Marchew" wynikało, że zastosowanie środka ochrony roślin fluopyramu nie zostało w tejże dokumentacji ujęte. Dla powierzchni uprawy wynoszącej 24,09 ha skarżąca w trakcie kontroli WIORiN przedłożyła przedstawicielom organu kontrolującego indeks siewu oznaczony symbolem WL [...]. Z powyższego organy prawidłowo i w sposób zrozumiały wywiodły, że polu o pow. 24,09 ha odpowiada symbol WL [...]. Z oznaczeń działek rolnych stosowanych przez skarżącą jednoznacznie wynika, że na oznaczenie to składa się przede wszystkim powierzchnia działki. Działce o powierzchni 46,92 ha odpowiada oznaczenie WL[...], działce o pow. 20,68 ha odpowiada oznaczenie WL[...]. Ustaleniom w tym zakresie nie można, wbrew zarzutom skargi, zarzucić dowolności. Przedmiotem kontroli WIORiN była marchew będąca w trakcie zbioru i pochodząca z uprawy o pow. 24,09 ha, zaś pole, z którego trwał zbiór wytypował sam przedsiębiorca. Podnoszona w skardze okoliczność, iż oznaczenie WL[...] winno odnosić się do działki nr 11[...] nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Konsekwentnie strona podaje, że działka nr 11[...] posiada faktyczną jej wielkość w metrach kwadratowych wynoszącą 206823.70. Stąd nie budzi wątpliwości ustalenie organu, że działce o pow. 24,09 ha (nr 18[...]) odpowiada oznaczenie WL[...]. Z kolei działce o pow. 17,15 ha odpowiada oznaczenie WL[...]. Działka ta (nr 13[...]) była wskazywana przez skarżącą, jako objęta stosowaniem środka ochrony roślin zawierającego fluopyram, z której to działki miało nastąpić zniesienie tegoż środka na pole sąsiednie, przy czym skarżąca nie wskazywała na jakie pole środek ten miał zostać zniesiony. Stad też należało uznać za prawidłową ocenę dokonaną przez organ, że nie było możliwe zniesienie środka ochrony roślin z działki WL[...] (nr 13[...]) na działkę WL[...] (nr 18[...]), z której to działki pobrano próbkę marchwi do badań. Z istniejących warunków geograficznych, a także wykazanych przez organ warunków pogodowych w dniu deklarowanego dokonania przez spółkę oprysku na działce nr 13[...] jednoznacznie wynikało, że wskazywane przez skarżąca zniesienia środka ochrony roślin zawierającego fluopyram nie było możliwe. Działki nr 13[...] i 18[...] nie sąsiadują ze sobą, co więcej, jak wynika z oglądu mapy oddalone są one od siebie o ok. 4 km i oddzielone są kompleksem leśnym stanowiącym barierę dla ewentualnego zniesienia środka, przy czym działka nr 13[...] jest położona na zachód od działki nr 18[...]. W dacie deklarowanego przez spółkę oprysku środkiem zawierającym fluopyram wiał wiatr wschodni o prędkości 6,8 m/s. Nie można zatem odmówić zasadności ustaleniom faktycznym organu, który wywiódł, że w istniejących warunkach geograficznych i pogodowych nie było możliwe zniesienie środka ochrony roślin zawierającego fluopyram z działki nr 13[...] na działkę nr 18[...], z której to działki zebrana została marchew, której próbki pobrano do badań na pozostałości środków ochrony roślin. Budzi natomiast wątpliwości wiarygodność twierdzeń podnoszonych przez skarżącą w toku przedmiotowego postępowania. Nie zostało bowiem w żaden sposób wyjaśnione przez stronę, z jakich względów do odwołania przedłożyła kartę pola WL[...] z ujętym opryskiem w dniu 12.06.2023 r. z zastosowaniem środka zawierającego fluopyram (Luna Expierience 400 SC), podczas gdy uprzednio w toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona dostarczyła kartę tego samego pola, w której brak jest wskazania oprysku w dniu 12.06.2023 r. i w ogóle brak jest wykazanego zastosowania ww. środka ochrony roślin. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że organ umożliwił stronie inicjatywę dowodowa w sprawie, jednakże zaoferowane przez stronę twierdzenia i dowody nie podważyły prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Stąd tez jednoznacznie należy podzielić dokona przez organy ocenę materiału dowodowego, iż próbka marchwi, w której wykryto fluopyram pochodzi z działki nr 18[...], zaś użycie tego środka na tej działce nie zostało ujęte w dokumentacji stosowania środków ochrony roślin. Powyższe stanowi o niezgodności z wymogami podstawowymi SMR 5 i SMR 7. Z jednej bowiem strony skarżąca nie posiadała dokumentacji stosowania na ww. działce fluopyramu, a z drugiej strony ewidencja zabiegów wykonywanych na ww. działce przy użyciu fluopyramu była niekompletna.
Stwierdzenia zawarte zaskarżonej decyzji są w konsekwencji spójne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skarżąca nie przedstawiła przy tym wystarczających dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, w szczególności mogących zanegować ustalenia organów. Korzystanie z dopłat rolniczych ma charakter dobrowolny, lecz w razie ubiegania się o nie beneficjent powinien spełnić wymagania przewidziane dla danej płatności. W niniejszej sprawie organy ARiMR wykazały prawidłowo, że płatność ONW podlegała zmniejszeniu, z uwagi na naruszenia wymogów podstawowych w zakresie zarządzania, zaś decyzje objęte skargą znajdują swą podstawę prawną w art. 52 ustawy o Planie Strategicznym.
Wskazać należy, że protokół kontroli WIORiN jak i raport z kontroli w zakresie warunkowości są - co do zasady - dokumentami urzędowymi sporządzanymi w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. O wadze takich dowodów świadczy to, że kontrole mogą być przeprowadzane tylko przez określone podmioty. Takim dowodom, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi) i bezstronne - należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z 11 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1069/15).
Nie budziły przy tym wątpliwości Sądu przyjęte przez organy zasady i sposób obliczenia dokonanego zmniejszenia należnej stronie płatności ONW. Organy w sposób jasny przestawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji przepisy, na których obliczenia te zostały oparte, a wyliczona kwota pomniejszenia płatności ONW jest prawidłowa.
Dlatego też Sąd uznał, że organy podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, a dokonane ustalenia i rozstrzygnięcie sprawy znajdują oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania przewidziane w art. 107 k.p.a. Nie mogły zatem zostać uwzględnione zarzuty naruszenia rt. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że odpowiedzialność za wykroczenie przewidziane w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2024 r., poz. 630) jest odpowiedzialnością odrębną od zastosowanych przez organy ARiMR i przewidzianych w art. 52 ustawy o Panie Strategicznym kar administracyjnych za nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych przez podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, w tym płatności ONW. Nie ma zatem podstaw, aby uzależniać możliwość nałożenia kary administracyjnej od wyniku postępowania sądowego wynikającego z odmowy przyjęcia przez skarżącą mandatu karnego w toku kontroli prowadzonej przez właściwego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa.
Strona bezzasadnie wskazywała, że zachodzą okoliczności łagodzące w kontekście ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f k.p.a., skoro z art. 51 ust. 6 ustawy o Planie Strategicznym do kar nie stosuje się przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nadto Sąd miał na względzie, że – jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji – organy dokonały stwierdzenia niezgodności z wymogami podstawowymi w zakresie wymogów prawa żywnościowego oraz bezpieczeństwa żywności, nie zaś niezgodności z normami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania, stąd tez organ nie wskazał, który z przepisów ww. rozporządzenia został naruszony.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.
-----------------------
i