III SA/Gd 653/23

III SA/Gd 653/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 2437/24 - Wyrok NSA z 2026-01-14
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 70 ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 85
art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 2, art. 28 ust. 1 pkt 10, art. 69 ust. 1 pkt 3, art. 70 ust. 1, art. 75 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SRB.420.197.2023 w przedmiocie przyjęcia na jednolite studia magisterskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2020 r. R. C. zwrócił się do Dziekana Wydziału Lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego o przeniesienie z Wydziału Medycyny Uniwersytetu [...] w T. na Gdański Uniwersytet Medyczny, kierunek lekarski, studia jednolite magisterskie, tryb stacjonarny.
Decyzją z dnia 11 września 2020 r., nr WLD/462/2020 Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego odmówił skarżącemu przyjęcia na III rok stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich, kierunek lekarski, Wydział Lekarski Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w roku akademickim 2020/2021 przez przeniesienie z kierunku lekarskiego Wydziału Medycyny Uniwersytety [...] w T. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy (zatytułowanego "odwołanie"), decyzją z 8 października 2020 r., nr SRB.420.192.2020 Rektor utrzymał w mocy w całości decyzję Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego "z 19 sierpnia 2020 r." (prawidłowo należało wskazać decyzję z 11 września 2020 r.) nr WLD/462/2020.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 23 ust. 4, art. 72 ust. 3 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.s.w.n.", art. 104 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a." oraz § 2 ust. 6 pkt 2 i 4 Regulaminu Studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 27 kwietnia 2020 r., zwanego dalej "Regulaminem".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor wskazał, że opisane przez wnioskodawcę okoliczności nie uzasadniają przyjęcia w poczet studentów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Podniósł, że z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż skarżący nie spełnia kryteriów rekrutacyjnych obowiązujących w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. Ponadto zdaniem Rektora względy organizacyjne nie pozwalają na przyjęcie większej liczby studentów w roku akademickim 2020/2021.
R. C. wniósł skargę na opisaną decyzję domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora "z 19 sierpnia 2020 r.". W uzasadnieniu wskazał, że § 2 ust. 6 Regulaminu Studiów przez użycie sformułowania "w szczególności" kreuje otwarty katalog kryteriów, w oparciu o które podejmuje się decyzję o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni krajowej lub zagranicznej. Nieuprawnione jest zatem zawężanie kryteriów rekrutacji przez pryzmat tylko jedynego elementu wskazanego w § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu Studiów. Ponadto w ocenie skarżącego, Rektor kierował się przesłankami określonymi w poprzednio obowiązującej uchwale rekrutacyjnej obowiązującej w roku 2016/2017. W ocenie skarżącego, z lakonicznych uzasadnień decyzji wydanych w toku postępowania nie wynika, aby Rektor rozpatrywał inne okoliczności, które mogłyby przemawiać za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku skarżącego.
Po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. C. na decyzję Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 8 października 2020 r., nr SRB.420.192.2020, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. III SA/Gd 1221/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na autonomię uczelni szkół wyższych. Sąd podzielił stanowisko Rektora, że organ powinien uwzględniać stan prawny z dnia wydania decyzji, a nie z dnia złożenia wniosku. W istocie § 2 ust. 6 Regulaminu, przewidujący przesłanki podjęcia decyzji o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni, posługuje się sformułowaniem "w szczególności". Nie oznacza to jednak, że Rektor nie może wydać decyzji negatywnej. Przepis ten nie stanowi, że spełnienie zawartych w nim warunków skutkuje pozytywnym załatwieniem sprawy wnioskodawcy. Zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Z treści decyzji wynika, że organ dokonał analizy całości złożonej przez skarżącego dokumentacji. Organ uznał za najistotniejszą kwestię niespełnienia przez skarżącego warunków rekrutacji kwalifikujących do przyjęcia na studia na kierunek lekarski w roku akademickim 2016/2017, czyli w roku akademickim, w którym skarżący rozpoczął studia na Uniwersytecie w T. Okoliczność nieprzedłożenia przez skarżącego zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej z wynikami z egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym jest niekwestionowana. Ponadto Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżący w ogóle nie zdawał na maturze biologii i chemii, a historię, język polski, rosyjski i angielski. W konsekwencji Sąd uznał, że przy rozpatrzeniu wniosku może być przeważającą ustanowiona w § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu przesłanka "warunków rekrutacji kwalifikujących do przyjęcia na studia na dany kierunek studiów w Uczelni w roku akademickim, w którym kandydat został przyjęty na studia w innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej, z której ma zostać przeniesiony".
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez organ kwestii względów organizacyjnych Sąd uznał, że jakkolwiek okoliczność ta nie została poparta argumentacją, to nie dyskwalifikuje to zaskarżonej decyzji. Ponadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skoro uczelnia opierając się na zasadzie autonomii szkół wyższych, ustanowiła warunki przyjęcia na studia w drodze przeniesienia odnoszące się do średniej ocen z przedmiotów objętych programem studiów danego roku, a skarżący ocen takich nie otrzymywał, nie było obiektywnie możliwe ustalenie wyników tej nauki w sposób przewidziany Regulaminem. Sąd nie zgodził się też ze skarżącym, że bez znaczenia jest, czy skarżący spełnił wymogi rekrutacji w roku akademickim, w którym rozpoczął studia za granicą. W świetle § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu konieczność wzięcia tych okoliczności pod uwagę świadczy o tym, że niespełnienie ww. wymogu nie może być obojętne. Sąd dodał, że nie stanowi istotnego naruszenia prawa niewskazanie w zaskarżonej decyzji publikatora aktów wewnętrznych uczelni. W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a zarzuty skargi są bezzasadne lub nie mogą doprowadzić do jej uwzględnienia.
Skargę kasacyjną wniósł R. C., zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 p.s.w.n., przez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania, bowiem opartej o postępowanie niewyjaśniające wszystkich okoliczności sprawy, co przejawiało się w braku wyczerpującego rozważenia czy skarżący spełniania kryteria kwalifikujące go do przyjęcia na III rok stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich, kierunek lekarski, Wydział Lekarski Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w roku akademickim 2020/2021 w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 p.s.w.n., przez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji administracyjnej, która nie zawierała właściwego uzasadnienia, bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odniosło się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od pierwotnej decyzji Rektora z 11 września 2020 r., a tym samym nie wyjaśniało przyczyn odmowy przyjęcia skarżącego na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, przez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy istniały ku temu przesłanki, ponieważ wykładnia § 2 ust. 6 pkt 1 – 4 Regulaminu Studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z 27 kwietnia 2020 r. była nieprawidłowa i miała wpływ na wynik sprawy.
Ponadto R. C. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.: § 2 ust. 6 pkt 1-4 Regulaminu Studiów w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że oceny możliwości przeniesienia kandydata na uczelnię można dokonać przez pryzmat jednego tylko kryterium określonego w tym przepisie, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisu wskazuje, iż żadne z kryteriów tam wymienionych nie ma decydującej cechy, zaś brak spełnienia któregoś z warunków wymienionych w przepisie nie wyklucza możliwości przyjęcia danego kandydata na uczelnię.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji Rektor nie był uprawniony do uznania, że sam fakt nieprzedstawienia przez skarżącego zaświadczenia z OKE może prowadzić do wykluczenia możliwości wyrażenia zgody na przeniesienie na Gdański Uniwersytet Medyczny. Podkreślił, że autonomia szkół wyższych nie może być rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni, zaś interpretacja § 2 ust. 6 pkt 1-4 Regulaminu przyjęta przez organ i Sąd pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej R. C., wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023 r. III OSK 6549/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 8 października 2020 r., nr SRB.420.192.2020.
Dokonując wykładni § 2 ust. 6 Regulaminu studiów, w pierwszym rzędzie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przepis ten przez użycie sformułowania "w szczególności" kreuje otwarty katalog kryteriów, w oparciu o które podejmuje się decyzję o przyjęciu na studia. Posiłkując się regułami językowymi, a także poprawnej legislacji podkreślić należy, że posłużenie się zwrotem "w szczególności" wskazuje na wyraźnie przykładowy charakter zastosowanego w przepisie wyliczenia. W przełożeniu na niniejszą sprawę oznacza to, że kryteria wymienione w § 2 ust. 6 Regulaminu studiów stanowią przykładowe wyliczenie, co w rezultacie powoduje, iż inne przesłanki niewymienione expressis verbis w analizowanym przepisie, również mogą być pomocne przy podejmowaniu decyzji o przyjęciu danego kandydata na studia. W rezultacie nieuprawnionym jest zawężanie kryteriów rekrutacji przez pryzmat tylko jednego elementu wskazanego w § 2 ust. 6 Regulaminu studiów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest twierdzenie skarżącego, że błędna jest wykładnia § 2 ust. 6 Regulaminu studiów przyjmująca, że oceny możliwości przyjęcia kandydata na studia w drodze przeniesienia można dokonać przez pryzmat jednego tylko kryterium, określonego w tym przepisie. Prawidłowa interpretacja tego przepisu wskazuje, że żadne z kryteriów tam wymienionych nie ma decydującej cechy, zaś brak spełnienia któregokolwiek z warunków wymienionych w tym przepisie, nie wyklucza możliwości przyjęcia kandydata na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni. Z prawidłowej wykładni tej regulacji regulaminowej wynika, że Rektor badając możliwość przyjęcia na studia w drodze przeniesienia, winien dokonać oceny spełnienia wszystkich przesłanek z § 2 ust. 6 Regulaminu studiów oraz innych przesłanek wskazanych przez kandydata we wniosku. W sytuacji uznania przez Rektora, że kandydat spełnia którąkolwiek z tych przesłanek, winien rozważyć jego przyjęcie biorąc pod uwagę względy organizacyjne Uczelni, oczywiście przy uwzględnieniu zasad wydawania decyzji uznaniowych. W przypadku zgłoszenia się większej liczby kandydatów spełniających przesłanki do przyjęcia na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni, niż liczba wolnych miejsc, o kolejności przyjęć zgodnie z § 2 ust. 6 pkt 4 zd. ostatnie Regulaminu studiów decyduje średnia ocen, o której jest mowa w § 2 ust. 6 pkt 3 Regulaminu studiów.
Rektor odmawiając przyjęcia skarżącego na III rok studiów z powodu niespełnienia przesłanki z § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu studiów i z bliżej niesprecyzowanych względów organizacyjnych, nie zastosował się do przedstawionej wyżej wykładni § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu studiów, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że stosownie do treści art. 72 ust. 3 p.s.w.n., odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Nie kwestionując konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych należy zauważyć, że w poprzednio obowiązującej ustawie z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym istniała zasada odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w indywidualnych sprawach studenckich (art. 207 ust. 1). Wokół interpretacji pojęcia odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. ukształtowało się szereg poglądów orzeczniczych i doktrynalnych, wskazujących na dopuszczalne odstępstwa od zasad postępowania administracyjnego w sprawach studenckich. Przejawami tego orzecznictwa są powołane w odpowiedzi na skargę wyroki sądów. Jednak obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, do całego postępowania przed organami uczelni, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (patrz wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4974/21). Zatem, decyzja o odmowie przyjęcia na studia jest indywidualnym aktem administracyjnym, do którego stosuje się przepisy k.p.a. Stosowanie k.p.a. w sprawach odmowy przyjęcia na studia polega na zachowaniu przez organ procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Wobec tego, między innymi przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. powinny być stosowane w niniejszej sprawie wprost.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że pisma procesowe, jakimi są odpowiedź na skargę i odpowiedź na skargę kasacyjną nie mogą zastąpić, czy też uzupełnić uzasadnienia decyzji. Jedynie uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowi wyłączną podstawę oceny jej zgodności z prawem. Przytoczenie okoliczności uzasadniających, zdaniem organu, wydanie rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia na studia dopiero w odpowiedzi na skargę, pozbawia stronę możliwości odniesienia się do nich w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem Sąd pierwszej instancji swoje orzeczenie oparł w znacznej części na stanie faktycznym i argumentacji organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę, niejako zapominając, że jedynie uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowi wyłączną podstawę oceny jej zgodności z prawem.
Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego, działając w ramach uznania administracyjnego, organ nie przestaje być związany podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, do jakich zalicza się zasada prawdy materialnej (obiektywnej) - obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wiąże się z tym następnie wymóg właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest tym samym uchylanie się przez organ od oceny i wyczerpującego odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, organ powinien wykazać, że nie mógł orzec inaczej, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny przywołał stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest "dość skąpe" ale wada ta nie dyskwalifikuje tej decyzji. NSA nie zgodził się z taką oceną, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jest wyjątkowo lakoniczne i już tylko z tego powodu decyzja ta powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rektor swoje stanowisko zawarł w 12 linijkach uzasadnienia decyzji. Stwierdził jedynie, że wziął pod uwagę okoliczności opisane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, które nie uzasadniają przyjęcia kandydata w poczet studentów, a ze złożonych dokumentów, wynika iż wnioskujący nie spełnia kryteriów rekrutacyjnych obowiązujących w roku akademickim 2016/2017, a nadto względy organizacyjne GUMed nie pozwalają na przyjęcie większej liczby studentów. Zatem Rektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje przesłanki jej podjęcia, jednak pomimo deklaracji, że wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, nie przedstawia żadnego stanu faktycznego ani jego oceny. Brak jest także jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, w tym wykładni przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Rektor nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie przyjętego rozstrzygnięcia, ani nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Zatem zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 p.s.w.n., ponieważ Rektor nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechał zebrania materiału dowodowego w sposób całościowy i rzetelny, co skutkowało nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy i brakiem rzetelnej oceny okoliczności mających miejsce w sprawie. Powyższe przejawiło się brakiem wyczerpującego rozważenia czy skarżący spełnia kryteria wskazane w § 2 ust. 6 Regulaminu studiów, kwalifikujące go do przyjęcia na III rok stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na Wydziale Lekarskim GUM w drodze przeniesienia. Wadliwości tej błędnie nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny okazał się również zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 p.s.w.n. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie posiada elementów wymienionych przez ustawodawcę w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zaś kluczowe znaczenie dla zastosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną i wyręczenie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych uzasadniających wydanie decyzji. Powyższy wymóg w szczególności należy odnieść do decyzji odmownych. Jak bowiem akcentuje się w orzecznictwie sądowym, decyzje odmowne powinny być przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, iż wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno umożliwić kontrolę instancyjną i kontrolę sądowoadministracyjną. Tymczasem wskazane braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji uniemożliwiają kontrolę sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny nie może polegać na zastępowaniu Rektora i przedstawianiu przez Sąd stanu faktycznego i prawnego oraz ich oceny, w sytuacji nieprzedstawienia jakiegokolwiek stanowiska organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Braki w przeprowadzeniu przez organ postępowania dowodowego, brak oceny zebranego materiału dowodowego i oceny prawnej, miały istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika również wprost z przedstawionej wyżej wykładni przepisów regulujących przesłanki przyjęcia na studia w drodze przeniesienia.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowa wykładnia przepisów prawa i ich prawidłowe zastosowanie może istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia Rektora. W rezultacie Sąd pierwszej instancji niezasadnie oddalił skargę, w sytuacji gdy uchybienia zaskarżonej decyzji powinny skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a..
Uchylając zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednocześnie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i rozpoznał skargę i z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił również zaskarżoną decyzję Rektora.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że Rektor ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., zastosuje się do przedstawionej oceny prawnej i do wynikających z przedstawionego stanowiska wskazań Sądu kasacyjnego.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku wydał w dniu 7 sierpnia 2023 r. decyzję nr SRB.420.197.2023, którą orzekł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia 11 września 2020 r. nr WLD/462/2020.
Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 23 ust. 4, art. 72 ust. 3 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 3 p.s.w.n., art. 104 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 2 ust. 15 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 5, 6 i 8 Regulaminu studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Senatu GUMed z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr 26/2022.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z przeanalizowanej dokumentacji związanej z procedurą przenosin wynika, że wnioskodawca podjął naukę na Wydziale Medycyny Uniwersytetu [...] w T. dnia 23 lutego 2017 r., a rokiem akademickim, w którym rozpoczął studia jest rok 2016/2017.
Biorąc natomiast pod uwagę świadectwo dojrzałości wydane dnia 6 czerwca 2003 r., będące "starą maturą", Rektor stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków rekrutacji kwalifikujących do przyjęcia na kierunek lekarski studiów stacjonarnych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w roku akademickim 2016/2017.
Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 8 pkt 2 Regulaminu podejmując decyzję o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej Rektor bierze pod uwagę w szczególności: minimum punktowe i warunki rekrutacji kwalifikujące do przyjęcia na studia na dany kierunek studiów w Uczelni w roku akademickim, w którym kandydat został przyjęty na studia w innej uczelni krajowej lub zagranicznej, z której ma zostać przeniesiony. Warunki przyjęcia obowiązujące w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2016/2017 uregulowane są w tekście jednolitym Uchwały Nr 25/2015 Senatu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 25 maja 2015 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2016/2017. Przepis § 3 ust. 2 wspomnianej uchwały stanowi, że kandydaci ze "starą maturą" (zdawaną przed rokiem 2005) ubiegający się o przyjęcie na kierunek lekarski i lekarsko-dentystyczny, zobowiązani są posiadać na zaświadczeniu z OKE wyniki z egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym.
Do dokumentacji w sprawie przeniesienia wnioskodawca nie przedłożył zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej z wynikami z egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym. Organ podkreślił, że powyższego dokumentu nie mogą zastąpić przywoływane przez stronę we wniosku wyniki z fizyki, chemii i biologii, uzyskane w toku odbywanych studiów.
Następnie, zgodnie z § 2 ust. 8 pkt 3 Regulaminu, Rektor wziął pod uwagę kwestię średniej ocen z całego okresu studiów osiągniętą przez kandydata w innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej, obliczoną zgodnie z § 24 ust. 2 i 3 Regulaminu, która powinna wynosić co najmniej 3,50. Zgodnie z § 24 ust. 2 Regulaminu, średnia ocen uzyskanych w trakcie studiów to średnia arytmetyczna ocen pozytywnych uzyskanych w okresie trwania studiów z egzaminów z przedmiotów objętych programem studiów.
Z analizy dokumentacji przebiegu studiów, tj. dokumentów o nazwach Transcript of Records, Zaświadczenie zbiorcze, Zestawienie ocen z przedklinicznego etapu studiów wynika, że w swojej dotychczasowej historii studenta wnioskodawca zrealizował tylko jeden przedmiot o nazwie "Przedmiot do wyboru: Etap przedkliniczny - Komunikacja międzykulturowa - projekt tandemowy", w wymiarze 20 godzin (wykłady), zakończony zdaniem egzaminu na ocenę 1,0- bardzo dobry.
Na kierunku lekarskim Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego studenci począwszy od roku pierwszego, jak i na kolejnych latach studiów zobowiązani są przystąpić do minimum 4 egzaminów na roku, np. z takich przedmiotów jak: z roku I - Anatomia z elementami neurobiologii, Biofizyka, Chemia medyczna, Histologia z cytofizjologią z roku II - Biochemia, Fizjologia, Język angielski w medycynie 2, Mikrobiologia. Są to przedmioty wiodące, posiadają dużą ilość godzin dydaktycznych do zrealizowania, a forma zaliczenia przedmiotów, tj. egzamin na ocenę, świadczy o ważności ww. przedmiotów w cyklu kształcenia studenta kierunku lekarskiego.
W okresie od 23 lutego 2017 r. do 12 sierpnia 2020 r., tj. na dzień sporządzenia przez uczelnię macierzystą ostatniego dokumentu przedstawiającego przebieg studiów studenta, wnioskodawca zrealizował jeden przedmiot egzaminacyjny kończący się oceną 1,0 tj. bardzo dobry, co daje średnią ocen 5,0. W ocenie Rektora sugerowanie się w tym przypadku wyłącznie średnią ocen wnioskodawcy byłoby niewspółmierne w porównaniu ze średnimi ocen uzyskiwanymi przez studentów kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Ponadto względy organizacyjne Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku, ze względu na stale zwiększane ministerialne limity przyjęć studentów, nie pozwalają na przyjęcie większej liczby studentów w roku akademickim 2023/2024.
Rektor wziął również pod uwagę sytuację osobistą wnioskodawcy, opisaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie prośby, lecz w ocenie organu nie uzasadnia ona w całości prośby o przeniesienie do Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku. Wskazane przez stronę okoliczności pozanaukowe, takie jak trudna sytuacja rodzinna, czy więź wnioskodawcy z miastem Gdańsk, nie mogą przemawiać bowiem za przeniesieniem z innej uczelni zagranicznej w sytuacji, gdy strona nie spełnia opisanych (choćby w przeważającej części) warunków rekrutacyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożonej na powyższą decyzję organu odwoławczego R. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając decyzji naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a., poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt lII OSK 6549/21,
co w rezultacie skutkowało naruszeniem:
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w. zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nie podjęcie wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przejawiające się w braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego pod kątem ustalenia czy skarżący spełniania kryteria kwalifikujące go do przyjęcia na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej,
3) art. 11 w zw. z art 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji niezawierającej należytego uzasadnienia powodów odmowy przyjęcia skarżącego na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej,
4) naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne podanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia Regulaminu Studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 25 kwietnia 2022 r., który to Regulamin nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w świetle art. 153 p.p.s.a., Rektor był w sprawie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania sformułowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku. Tymczasem, w ocenie skarżącego, Rektor wbrew temu obowiązkowi powiela błędy popełnione w uchylonej decyzji. Pomimo, że zaskarżona decyzja w nieco szerszym stopniu (niż to miało miejsce w pierwotnej decyzji) opisuje przyczyny nieprzyjęcia skarżącego na studia, to de facto powiela tezy przedstawione w decyzji uchylonej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarżący wskazał zatem, że w całości podtrzymuje stanowisko wyrażane w skardze do WSA oraz w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i aby nie powielać podniesionych już argumentów czyni je integralną częścią niniejszej skargi.
Następnie, powołując się na treść § 2 ust. 6 pkt 1-4 Regulaminu, skarżący zwrócił uwagę, że poprzez użycie sformułowania "w szczególności" został wykreowany otwarty katalog kryteriów w oparciu, o które podejmuje się decyzję o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej.
Uzasadniając decyzję odmowną Rektor skupia się na wykazaniu, że przyjęcie skarżącego na uczelnię jest niemożliwe ze względu na to, iż nie spełnił on wymogów wskazanych § 2 ust. 8 pkt 2, 3 Regulaminu, a także, iż zaszły okoliczności wskazane w pkt 4. W zakresie pkt 2 Rektor powiela twierdzenia zaprezentowane w pierwotnej decyzji. Rektor powielając twierdzenia podniesione w zaskarżonej decyzji, ponownie kładzie nacisk na okoliczność, że skarżący nie przedstawił zaświadczenia z OKE o zadaniu egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym. Rektor po raz kolejny w żaden sposób nie wyjaśnia, dlaczego taką wagę przywiązuje do przedstawienia przedmiotowego zaświadczenia, jednocześnie kolejny raz pomijając fakt, iż skarżący oba przedmioty zaliczył podczas studiów medycznych podczas nauki na Uniwersytecie w T.
Skarżący wyjaśnił, że zdawał maturę w 2003 r. i nawet gdyby zaliczał na maturze wymienione przedmioty, to wskutek upływu czasu stan jego wiedzy z obu dziedzin nauki byłby znikomy (przy założeniu, iż nie pogłębiałby wiedzy na studiach medycznych). Natomiast w sytuacji, gdy wiedza skarżącego z obu przedmiotów została potwierdzona zaliczonymi egzaminami na studiach medycznych, to opieranie decyzji odmownej jedynie na tym, iż skarżący nie przedłożył zaświadczenia z OKE o zaliczeniu matury z biologii i chemii, nie tylko nie ma uzasadnienia prawnego, lecz kłóci się również z zasadami logiki i celowości.
W sytuacji bowiem, gdy od początku wiadomym było, że skarżący nie legitymuje się ww. zaświadczeniem (a w skutek zmiany Regulaminu nie był bezwzględnie zobowiązany do posiadania tego dokumentu), to w takim stanie rzeczy Rektor powinien rozważyć, czy fakt zaliczenia obu przedmiotów na studiach medycznych nie powinien stanowić wystarczającej przesłanki do pozytywnego rozpoznania podania skarżącego. Natomiast Rektor ponownie akcentuje jedynie sam fakt nieprzedłożenia rzeczonego zaświadczenia z OKE, w żaden sposób nie odnosząc się do tego, iż skarżący oba wspominanie przedmioty zaliczył na studiach. Wydaje się przy tym, że szerszego uzasadnienia nie wymaga fakt, iż poziom wiedzy, jaki jest wymagany do zaliczenia obu egzaminów na studiach jest znacznie wyższy niż w przypadku egzaminu maturalnego.
Odnosząc się do rzekomego niespełnienia przez skarżącego przesłanki wskazanej w pkt 3 Rektor wbrew jasnym zapisom Regulaminu dezawuuje fakt, że skarżący uzyskał średnią ocen z całego dotychczasowego okresu studiów w wysokości 5,0. Rektor akcentuje, że była to średnia z jednego przedmiotu, w sytuacji gdy żaden z zapisów Regulaminu nie wskazuje minimalnej liczby przedmiotów, jaką powinna stanowić średnia ocen. Pomijając już nawet fakt, że twierdzenia Rektora nie mają żadnego oparcia w Regulaminie, to nie sposób nie zauważyć, iż taka interpretacja Regulaminu miałaby charakter dyskryminujący wobec studentów medycyny z Niemiec, bowiem takowe zasady oceniania studentów medycyny obowiązują w tym kraju.
W zakresie przesłanki z pkt 4 Rektor kopiuje swoje stanowisko przedstawione we wcześniejszych decyzjach, lakonicznie wskazując, że "względy organizacyjne" nie pozwalają na przyjęcie większej liczby studentów na GUMed w roku akademickim 2023/2024. W treści decyzji Rektor w żaden sposób nie sprecyzował, jakie "względy organizacyjne" miałyby rzekomo stać na przeszkodzie w przyjęciu skarżącego na studia. W poglądach judykatury wypowiedzianych na kanwie spraw o tożsamej problematyce akcentuje się, że powołanie się na "względy organizacyjne" jako podstawę odmowy przeniesienia na studia stacjonarne wymaga precyzyjnego określenia, jakie to względy i z czego wynikają, zważywszy przy tym, iż odmowa spełnienia wnioskowanego żądania, wymaga dokładnego i przekonywującego wyjaśnienia powodów takiego rozstrzygnięcia (art. 8 k.p.a.).
Okoliczność ta została przedstawiona przez Rektora w sposób niezwykle enigmatyczny, bez jakiejkolwiek argumentacji, czy też dowodów na poparcie podniesionej tezy, co w sposób oczywisty narusza nie tylko art. 153 p.p.s.a., ale również art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 k.p.a. W osnowie zaskarżonej decyzji Rektor powołał się na Regulamin Studiów GUMed z dnia 25 kwietnia 2022 r. Regulamin z 2022 r. nie obowiązywał skarżącego, bowiem skarżący podanie o przyjęcie na studia złożył w okresie obowiązywania Regulaminu Studiów z dnia 29 kwietnia 2019 r. W konsekwencji, w związku z brakiem stosownych regulacji międzyczasowych, w myśl zasady lex retro non agit, Regulamin z dnia 25 kwietnia 2022 r. nie mógł zostać podany jako podstawa rozstrzygnięcia decyzji.
W odpowiedzi na skargę Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego wniósł o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność.
Zdaniem Rektora, organ zastosował się w całości do oceny prawnej wynikającej z wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2023 r. III OSK 6549/21, dotyczącej w istocie wytycznych co do stosowania art. 107 § 3 k.p.a. w konstruowaniu uzasadnienia decyzji. Uprzednio wydana decyzja zawierała bowiem braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Wbrew temu co podnosi skarżący, wyrok ten nie kreował obowiązku organu do wydania decyzji administracyjnej o oznaczonej treści, lecz zwracał uwagę na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń, m.in. oceny zebranego materiału dowodowego, co też organ uczynił. Wydając zaskarżoną decyzję organ na nowo zapoznał się z podaniem skarżącego oraz złożonymi przez niego załącznikami i dokonał ich oceny, czego odzwierciedleniem jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ wezwał również skarżącego do ewentualnego zaktualizowania uprzednio złożonego kompletu dokumentów niezbędnych do ponownego rozpoznania sprawy, jeżeli stan faktyczny uległ zmianie. Stanowiło to podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także wyraz wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Skarżący niezasadnie podnosi również, że organ nie dokonał ustalenia, czy spełnia on kryteria kwalifikujące go do przyjęcia na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej. Skarżący ponownie pomija kluczową kwestię, a mianowicie niespełnienia przez niego wymogów rekrutacyjnych w zakresie zdawanych przez skarżącego przedmiotów w ramach tzw. "starej matury". W oparciu o przepisy wewnętrzne obowiązujące w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, które zakładały, iż kandydat na studia z tzw. przeniesienia powinien spełnić kryteria odpowiadające zasadom przyjęcia na rok akademicki, w którym rozpoczynał kształcenie. W niniejszej sprawie były to kryteria rekrutacyjne na rok akademicki 2016/2017. Skarżący nie spełnił tych kryteriów, gdyż nie podchodził i nie składał egzaminów maturalnych z przedmiotów: biologii i chemii oraz nie przedłożył zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Obowiązujący akt wewnętrzny przewidywał wymagania dla kandydatów z tzw. "starą maturą" nieposiadających ocen maturalnych z przedmiotów biologia i chemia na poziomie rozszerzonym wymóg uzyskania zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Skarżący nie spełnił więc przesłanek regulaminowych, co zadecydowało o odmowie wydania zgody na przeniesienie skarżącego, co też zostało bezpośrednio wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, powyższego dokumentu nie można zastąpić przez powoływanie się na wyniki w toku odbywanych studiów przez skarżącego.
Organ miał również na względzie otwarty charakter § 2 ust. 8 Regulaminu Studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz wziął pod uwagę kryteria wyraźnie tam wskazane m.in. średnią ocen z całego okresu studiów osiągniętą przez skarżącego, dokonując analizy dokumentacji z przebiegu studiów. Z powyższego wynikało, że skarżący zrealizował tylko jeden przedmiot o nazwie "Przedmiot do wyboru: Etap przedkliniczny - Komunikacja międzykulturowa - projekt tandemowy" w wymiarze 20 godzin (wykłady) zakończony zdaniem egzaminu na ocenę 1,0 - bardzo dobry. Jednakże w ocenie Rektora GUMed sugerowanie się wyłącznie średnią ocen skarżącego było niewspółmierne w porównaniu ze średnimi ocen uzyskiwanymi przez studentów kierunku Lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego na co organ przywołał również zakres przedmiotów, które obowiązani są zaliczyć studenci Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Organ wziął pod uwagę również względy organizacyjne, które wbrew twierdzeniom skarżącego uzasadnił ze względu na stale zwiększane ministerialne limity przyjęć studentów, które nie pozwalają na przyjęcie większej liczby studentów w roku akademickim 2023/2024.
Natomiast, w zakresie kryteriów niewskazanych bezpośrednio w tym postanowieniu Regulaminu Studiów, Rektor GUMed wziął również pod uwagę sytuację osobistą skarżącego, wyjaśniając powody ich nieuwzględnienia.
Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że interpretacja stosowanego Regulaminu przez organ ma charakter dyskryminujący. Organ powołał się ponownie na autonomię szkół wyższych, która unormowana jest wprost w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Z powyższego wynika, że jednym z autonomicznych uprawnień szkoły wyższej jest prawo do ustalania konkretnych zasad i kryteriów rekrutacji na studia. Uczelnia może kształtować warunki przyjęć na organizowane przez siebie studia, ale może to czynić z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że autonomia szkół wyższych jest podyktowana specyfiką ich funkcjonowania i zasad działania, odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powinno polegać na zachowaniu przez organ uczelni minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.
Ponadto w przedmiotowej sprawie wszystkie wymienione w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. kryteria zostały przez organ spełnione. Uzasadnienie decyzji organu jest zwięzłe (lecz bardziej rozbudowane niż w poprzedniej decyzji), logiczne, spójne i zrozumiałe. Materiał dowodowy w sprawie został rzetelnie rozpatrzony i skonfrontowany z obowiązującymi w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym aktami wewnętrznymi regulującymi zasady przyjmowania studentów na studia oraz przepisami normatywnymi rangi ustawowej odnoszącymi się do przedmiotowego stanu faktycznego. Nie można zatem przyznać racji skarżącemu, że doszło do naruszenia przywołanych przepisów. Jednocześnie organ zastosował się do dyspozycji art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które powinno zostać uznane za przekonujące.
Organ wyjaśnił też, że prawidłowe było uwzględnienie stanu prawnego istniejącego w dniu wydawania decyzji, a nie w dniu wniesienia podania. Teza ta wyprowadzona jest m.in. z tego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, z tego względu nałożony na nie jest nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania, a nie w chwili złożenia wniosku. Założenia te mają szczególne znaczenie w sytuacji, gdy zmieniane akty prawne nie posiadają przepisów intertemporalnych, co w orzecznictwie sprowadzone zostało do tzw. zasady bezpośredniego działania prawa. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie. Skarżący błędnie zatem podnosi zarzut zastosowania w odniesieniu do jego sprawy niewłaściwego aktu, albowiem odmienne zachowanie organu prowadziłoby do nieakceptowalnej z punktu widzenia obowiązywania zasady praworządności sytuacji, w której organ orzekałby na postawie nieobowiązujących już przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję działał w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6549/21, stosownie do art. 153 p.p.s.a. zw. z art. 193 p.p.s.a.
W myśl tego pierwszego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a tym samym organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowowydanego aktu administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, A. Skoczylas, P. Szustakiewicz (red.), P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2016, t. 6 do art. 153 i powołane tamże orzecznictwo).
Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast art. 170 p.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 141/20; z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4400/21; z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3060/21; z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2588/18; z dnia 1 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15; z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1474/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 p.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli, czy organ lub organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organ zastosował się do ocen zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt III OSK 6549/21, przy jednoczesnym braku zmiany stanu prawnego i faktycznego, które mogłyby uzasadnić odstąpienie do tych ocen.
Przedmiotem skargi była decyzja Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, ponownie utrzymująca w mocy decyzję własną o odmowie przyjęcia skarżącego na III rok studiów na kierunku lekarskim, poprzez przeniesienie z Uniwersytetu w T.
Wskazać należy, że z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP wynika wprost autonomia szkół wyższych, na zasadach określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Autonomia szkół wyższych wynika ze specyfiki ich funkcjonowania i zasad działania. Jednym z wyrazów autonomii szkół wyższych jest prawo do ustalania zasad i kryteriów warunków przyjęcia na studia, z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: . Dz.U. z 2020 r., poz.85 ze zm.), dalej jako "p.w.s.n.". Zasada ta została powtórzona w art. 3 ust. 1 in fine oraz art. 9 ust. 2 p.s.w.n. Zgodnie tymi przepisami podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni (art. 3 ust. 1). Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie (art. 9 ust. 2). Ponadto w art. 28 ust. 1 pkt 10 p.s.w.n. wyraźnie wskazano, że do zadań senatu należy ustalanie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia i na kształcenie specjalistyczne. Uszczegółowienie tej regulacji zawiera art. 70 ust. 1 p.s.w.n., zgodnie z którym uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia. Uchwała senatu jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja, a w przypadku utworzenia uczelni lub studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu – niezwłocznie.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3 p.w.s.n., przyjęcie na studia następuje m.in. przez przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej. W myśl art. 75 ust. 1 p.s.w.n., organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Z treści art. 75 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. wynika , że regulamin studiów stanowiony jest przez senat w drodze uchwały.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, czyli w dniu 7 sierpnia 2023 r., obowiązywał Regulamin studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, stanowiący załącznik nr 1 do Uchwały nr 26/2022 Senatu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu studiów. Sąd w tym miejscu podziela stanowisko organu, że organ powinien uwzględniać stan prawny z dnia wydania decyzji, nie zaś z dnia złożenia wniosku. Uchwalane przez Gdański Uniwersytet Medyczny regulaminy studiów nie zawierają przepisów intertemporalnych, wobec czego zastosowanie ma zasada bezpośredniego stosowania prawa. Obowiązujący zarówno w czasie złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 28 sierpnia 2020 r., który wpłynął do organu w dniu 30 sierpnia 2020 r., jak i w czasie wydania przez Rektora decyzji z dnia 11 września 2020 r., § 2 ust 6 Regulaminu studiów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, stanowiący załącznik do Uchwały nr 29/2019 Senatu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu studiów, miał treść zbliżoną do treści § 2 ust. 6 Regulaminu studiów z dnia 26 kwietnia 2022 r.
W myśl § 2 ust. 6 Regulaminu studiów z dnia 26 kwietnia 2022 r., podejmując decyzję o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej Rektor bierze pod uwagę w szczególności :
1) limit miejsc na danym kierunku studiów ustalony w roku akademickim, w którym kandydat został przyjęty na studia w innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej, z której ma zostać przeniesiony;
2) minimum punktowe i warunki rekrutacji kwalifikujące do przyjęcia na studia na dany kierunek studiów w Uczelni w roku akademickim, w którym kandydat został przyjęty na studia w innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej, z której ma zostać przeniesiony;
3) średnią ocen z całego okresu studiów osiągniętą przez kandydata w innej uczelni krajowej lub uczelni zagranicznej, obliczoną zgodnie z § 24 ust. 2 i 3 Regulaminu – co najmniej 3,50;
4) względy organizacyjne Uczelni, w tym możliwość zapewnienia przez Uczelnię uzupełnienia różnic programowych przez kandydata – w przypadku zgłoszenia się kandydatów w większej liczbie niż liczba wolnych miejsc o kolejności przyjęć decyduje średnia ocen, o której jest mowa w punkcie 3 powyżej.
Odmienne częściowo brzmienie § 2 ust. 6 pkt 1 i 3 Regulaminu studiów z 2022 r. nie ma znaczenia dla wyniku zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego przez Rektora, albowiem w przepisie § 2 ust. 6 pkt 1 Regulamin ten stanowi jedynie doprecyzowanie roku akademickiego, dla którego należy ustalać limit miejsc na danym kierunku studiów brany pod uwagę przy przyjęciu na studia w drodze przeniesienia. Z kolei wskazanie minimum średniej ocen (3,50) osiągniętej przez kandydata w uczelni zagranicznej w przypadku skarżącego nie zmienia jego sytuacji w żaden sposób, skoro bezspornym było między stronami, że skarżący na Uniwersytecie w T. osiągnął średnią 5,0, a strony odmiennie jedynie oceniały znaczenie tej okoliczności dla możliwości przyjęcia skarżącego na studia w drodze przeniesienia. W pozostałym zakresie treść § 2 ust. 6 Regulaminu studiów z 2022 r. nie różni się od treści § 2 ust. 6 Regulaminu z 2020 r., jak i od treści § 2 ust. 6 Regulaminu studiów z 2019 r.
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja w sposób prawidłowy wskazywała podstawę prawną jej podjęcia.
Oceniając zaskarżoną decyzję według kryteriów zgodności z prawem, jak również w świetle wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6549/21, Sąd miał na względzie, że regulacje obowiązujące tak w chwili złożenia przez skarżącego wniosku o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej, jak i w czasie wydania zaskarżonej decyzji Rektora wskazują na ich uznaniowy charakter, wobec czego Rektor może, ale nie musi uwzględnić prośby o przeniesienie. W przypadku skarżącego Rektor uznał, że wniosek skarżącego nie zostanie załatwiony pozytywnie.
Jak zaś wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III OSK 6549/21, decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak dalej wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów (w tym przypadku organów Rektora Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego) i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki, tu rekrutacji studentów. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega więc, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
Sąd obecnie orzekający miał zatem na względzie, że kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny sprowadza się w pierwszej kolejności do ustalenia przestrzegania przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek wynikających z prawa materialnego. Sąd sprawdza tylko, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalaniu stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia granic uznania administracyjnego. Orzekający w sprawie organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów oraz właściwie je zastosował, nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości co do przyczyn jej podjęcia.
Sąd w pełni akceptuje ustalenia poczynione przez organ, a także podziela ocenę o braku podstaw do przyjęcia skarżącego na studia stacjonarne studiów magisterskich, kierunek lekarski Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej, jako poczynioną w oparciu o cały materiał dowodowy, jakim organ dysponował i logicznie z tego materiału wynikającą. W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu dokonania oceny dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej ich oceny.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia 7 sierpnia 2023 r. wynika, że organ, przy ponownym rozpatrzeniu odwołania przeanalizował całość przesłanek określonych w wyżej cytowanym § 2 ust. 6 Regulaminu studiów, które jednak w ocenie organu nie zaistniały, a zatem w ocenie organu brak było podstaw do przyjęcia skarżącego w poczet studentów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Zdaniem Sądu w sposób prawidłowy Rektor uznał za niezbędną do wyjaśnienia w pierwszej kolejności okoliczność, że skarżący nie spełnia warunków rekrutacji kwalifikujących do przyjęcia na studia na kierunek lekarski w GUMed w roku akademickim 2016/2017, czyli roku akademickim, w którym skarżący rozpoczął studia na Uniwersytecie w T. Konieczność odniesienia się do tej przesłanki wynika wprost z § 2 ust. 6 pkt 2 Regulaminu studiów z 2022 r. Kryteria przyjęcia na studia w tym roku akademickim (2016/2017) określone z kolei zostały w Uchwale nr 25/2015 Senatu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia 25 maja 2015 r. Z § 3 tej uchwały wynika jednoznacznie, że kandydaci ze "starą maturą", zdawaną przed 2005 r., ubiegający się o przyjęcie na kierunek lekarski zobowiązani są posiadać na zaświadczeniu z OKE wyniki z egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym. Rektor w decyzji z dnia 11 września 2020 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją stwierdził, że skarżący przedstawił świadectwo dojrzałości z dnia 6 czerwca 2003 r., będące "starą maturą", nie przedłożył natomiast zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej z wynikami z egzaminu maturalnego z biologii i chemii na poziomie rozszerzonym. Okoliczność ta pozostaje bezsporna pomiędzy stronami. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego świadectwa dojrzałości, w ogóle nie zdawał on na egzaminie maturalnym przedmiotów biologia i chemia, lecz historię, język polski, język rosyjski i język angielski. Ocena organu, który wyjaśniał, że wyniki z przedmiotów fizyka, chemia i biologia uzyskane przez skarżącego w toku odbywanych studiów, nie mogą zastąpić dokumentu wydanego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną, nie budzi wątpliwości Sądu.
Przyjąć bowiem należy, że autonomia szkół wyższych pozwala na swobodne kształtowanie procesu rekrutacji, a tym samym wyboru kandydatów, którzy zostają przyjęci na studia. Autonomia szkół wyższych, wynikająca - jak wcześniej wskazano - ze specyfiki ich funkcjonowania i działania, pozwala na samodzielnie kształtowanie przez te szkoły warunków przyjęcia na prowadzone przez nie studia, w wyniku czego są na nie przyjmowane – zdaniem władz uczelni - osoby odpowiednio do nich przygotowane. Przyjęcie przez uczelnię reguły, że wymaganym kryterium przyjęcia na studia kandydata, który przystępował do tzw. starej matury, będzie złożenie egzaminu maturalnego z biologii i chemii w zakresie rozszerzonym, jest wynikiem przyznanej i dopuszczalnej autonomii szkół wyższych w zakresie zasad rekrutacji na studia określonego kierunku. Pozytywny wynik z ww. przedmiotów na poziomie rozszerzonym stanowi niewątpliwie sprawdzalne kryterium opanowania materiału i przyswojenia wiedzy niezbędnej na kierunku lekarskim. Brak jest podstaw, aby organy uczelni odstępowały od przyjętych reguł w przypadku podejmowania decyzji o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej kandydatów, którzy nie spełniają ww. kryterium złożenia w ramach "starej matury" egzaminu maturalnego z biologii i chemii w rozszerzonym zakresie, a nawet nie zdających tych przedmiotów na poziomie podstawowym. Stanowiłoby to, w ocenie Sądu, przejaw nierównego traktowania kandydatów, którzy podjęli skuteczne starania w uzyskaniu pozytywnej oceny z tych przedmiotów już na etapie egzaminu maturalnego. Kryterium to zastosowane było do wszystkich kandydatów w roku akademickim 2016/1017, a nadto oczywistym jest, że inna jest skala trudności egzaminu na poziomie podstawowym, a inna na poziomie rozszerzonym. Uczelnia ma natomiast prawo wymagania od przyszłych studentów posiadania zdanych egzaminów na poziomie poszerzonym, a to ze względu na utrzymanie wysokiego standardu oraz dobrych praktyk kształcenia i działalności naukowej.
Analizując kolejny warunek formalny, którego spełnienie mogłoby prowadzić do pozytywnej dla skarżącego decyzji, czyli wymaganej średniej ocen, Sąd podziela stanowisko organu, który wykazał w sposób jasny i zrozumiały, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w § 2 ust. 6 pkt 3 Regulaminu studiów z 2022 r. Porównanie przebiegu studiów na zagranicznej macierzystej uczelni skarżącego oraz na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym pozwala na wywiedzenie prawidłowego wniosku o daleko idących różnicach w stopniu obciążenia studentów koniecznością przyswojenia wiedzy weryfikowanej w określony sposób.
Sąd stoi na stanowisku, że stopień zaawansowania toku studiów w przypadku skarżącego na Uniwersytecie w T., w porównaniu z tokiem studiów na GUMed, nie pozwala na zrównanie średniej ocen skarżącego wynoszącą 5,0 (a przecież wyliczoną z jednego przedmiotu "Komunikacja międzykulturowa" zakończonego egzaminem i zaliczonego na oceną 1,0 – bardzo dobry) ze średnią ocen 5,0 lub nawet niższą (nie mniejszą jednak niż 3,50) lecz uzyskaną z wiodących przedmiotów kończących się egzaminami (po 4 na każdy rok) na kierunkach lekarskich, które są realizowane również na GUMed, jak podane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tj. na I roku - Anatomia z elementami neurobiologii, Biofizyka, Chemia medyczna, Histologia z cytofizjologią oraz na II roku – Biochemia, Fizjologia, Język angielski w medycynie, Mikrobiologia. Tak uwidocznione różnice w programie studiów oraz systemie oceniania pozwalają uznać za przekonujący argument przedstawiony przez organ, który wywiódł, że sugerowanie się wyłącznie średnią ocen uzyskanych przez skarżącego byłoby niewspółmierne w porównaniu ze średnimi ocen uzyskiwanymi przez studentów kierunku lekarskiego GUMed. Odmienne oczekiwanie skarżącego, który podkreślał doniosłość okoliczności uzyskania średniej ocen na poziomie 5,0, stanowiłoby ponownie przejaw odmiennego - to jest w sposób nieuzasadniony jakimikolwiek względami korzystniejszego - traktowania kandydatów na studia, przyjmowanych w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej, na której tok studiów jest oparty nie na uzyskiwaniu ocen z egzaminów z określonych przedmiotów, lecz na systemie zaliczania przedmiotów bez uzyskiwania określonych ocen. Podkreślić należy, że Sąd nie pomniejsza deklarowanego w skardze nakładu pracy poświęconego przez skarżącego na naukę w uczelni zagranicznej, jednakże ponownie wymaga przywołania fakt oparcia kryteriów przyjęcia na studia w GUMed na zasadzie autonomii szkół wyższych. W ramach takiej autonomii przyjęte zostało jako kryterium, uzyskanie określonej średniej ocen, które jest niewątpliwie sprawdzalnym i miarodajnym kryterium, pozwalające organowi Uczelni na dokonanie oceny stopnia przygotowania studenta do przyjęcia na uczelnię w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej, wykluczającym jednocześnie dowolność w tym zakresie. Ocena z egzaminu z określonego przedmiotu pozwala również na dokonanie oceny konieczności wyrównania różnic programowych między uczelnią macierzystą a uczelnią przyjmującą. W przypadku systemu oceniania na podstawie zaliczenia przedmiotów (bez dokonywania oceny złożonych egzaminów) utrudnionym byłoby uznanie przez uczelnię przyjmującą zaliczenia roku studiów, które wymaga pozytywnej oceny z egzaminów obowiązujących na danym roku akademickim potwierdzonej wpisem w elektronicznym systemie obsługi studenta (por. § 21 Regulaminu studiów z 2022 r.). Wyjaśnić przy tym należy, że w ramach przyjęcia na studia nie jest możliwym dokonywanie przez organ uczelni przyjmującej oceny, czy przedmioty objęte systemem zaliczeń na uczelni macierzystej wymagały - jak to wskazywał w swych pismach skarżący – zdania egzaminów pisemnych i ustnych, czy też stopnia ich trudności. Te okoliczności mogą być brane pod uwagę dopiero w ramach przypisania liczby punktów ECTS i/lub godzin zajęć, jednakże w świetle § 2 ust. 9 Regulaminu studiów z 2022 r., tego przypisania dokonuje się dopiero w stosunku do studenta przyjętego. W konsekwencji brak wystąpienia przesłanki określonej w § 2 ust. 6 pkt 3 Regulaminu studiów, jak i sposób jej rozumienia, zostały zdaniem Sądu prawidłowo ocenione przez organ uczelni, który uwzględnił różnice w toku studiów na uczelni macierzystej skarżącego i na GUMed.
Względy organizacyjne uczelni, w tym możliwość zapewnienia przez uczelnię uzupełnienia różnic programowych przez kandydata (§ 2 ust. 6 pkt 4 Regulaminu studiów), w zaskarżonej decyzji zostały odniesione przez organ do stale zwiększanych ministerialnych limitów przyjęć studentów, co zdaniem organu nie pozwala na przyjęcie większej liczby studentów w roku akademickim 2023/2024. Analizując kolejne rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym, podzielić należy stanowisko organu i jednocześnie przyjąć, że w przypadku wniosku skarżącego za przyjęciem na studia stacjonarne na kierunku lekarskim GUMed nie przemawiały zarówno limity przyjęć w roku akademickim, w którym skarżący został przyjęty do zagranicznej uczelni macierzystej (§ 2 ust. 6 pkt 1 regulaminu studiów), jak również warunki organizacyjne związane z aktualnym limitem przyjęć na kierunek lekarski w tejże uczelni. Skoro w roku akademickim 2016/2017 limit ten dla GUMed wynosił dla obywateli polskich 264 miejsca (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny; Dz. U. z 2016 r., poz. 982), i był stopniowo zwiększany (od roku akademickiego 2018/2019 – 276 miejsc, od roku akademickiego 2019/2020 – 316 miejsc, od roku akademickiego 2021/2023 – 326 miejsc; por. odpowiednio kolejne rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2018 r. – Dz. U. z 2018 r., poz. 1381; z dnia 16 lipca 2019 r. – Dz. U. z 2019 r., poz. 1344; z dnia 22 lipca 2021 r. – Dz. U. z 2021 r., poz. 1359), przyjąć należy, że możliwości organizacyjne uczelni dostosowane są do liczby możliwych przyjęć na studia, a przekroczenie limitu przyjęć nie jest dopuszczalne. Stałe zwiększanie limitów przyjęć oznacza z jednej strony stały wzrost liczby kandydatów chętnych do rozpoczęcia studiów na kierunku lekarskim GUMed, a ponadto jest związane z możliwościami dydaktycznymi uczelni oraz zapotrzebowaniem na absolwentów studiów na kierunkach lekarskich. Jak wynika z art. 444 ust. 2 p.s.w.n. minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, limit przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w poszczególnych uczelniach, uwzględniając możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych studiów. Odpowiednikiem ww. przepisu był przepis art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183), zgodnie z którym minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, limit przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny w poszczególnych uczelniach, uwzględniając zasady określone w ust. 4, możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych kierunków.
Stwierdzić zatem należy, że limit przyjęć na kierunek lekarski GUMed obowiązujący w roku akademickim 2016/2017 był określony w sposób optymalny i nie jest możliwe jego zwiększenie poprzez przyjmowanie dowolnej liczby studentów na studia na tym kierunku w drodze przeniesienia z innych uczelni (§ 2 ust. 6 pkt 1 Regulaminu studiów z 2022 r.), w szczególności w sytuacji, gdy wnioskujący o przyjęcie w tym trybie student nie spełnia (jak w przypadku skarżącego) pozostałych przesłanek określonych w § 2 ust. 6 Regulaminu studiów, jak również nie zasługują na uwzględnienie inne, pozaregulaminowe, okoliczności podnoszone przez wnioskującego. Taka sytuacja zachodziła w odniesieniu do skarżącego, który powoływał się szeroko na swą osobistą sytuację, która miałaby uzasadniać przyjęcie skarżącego na kierunek lekarski GUMed. Sąd podziela ocenę dokonaną w tym zakresie przez organ, że okoliczności te nie przemawiały za uwzględnieniem wniosku. Zdaniem Sądu wskazywanie na okoliczności tego rodzaju, jak sytuacja rodzinna, nawet trudna, jak też chęć związania swego centrum życiowego z miastem G., jest argumentacją pozamerytoryczną, bo niezwiązaną z przebiegiem dotychczasowej nauki skarżącego ani też z możliwościami organizacyjnymi uczelni przyjmującej. Takie okoliczności o charakterze pozanaukowym niewątpliwie, z uwagi na sformułowanie § 2 ust. 6 zdanie wstępne Regulaminu studiów, który używa słów "w szczególności", mogą i powinny być brane pod uwagę w przypadku rozpoznawania wniosku o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia, jednakże nie mogą to być okoliczności występujące jako jedyne, jeżeli wnioskujący, tak jak skarżący w niniejszej sprawie, nie spełnia większości przesłanek merytorycznych przyjęcia na studia, a które z uwagi na ich znaczenie naukowe i organizacyjne, zostały wprost wyrażone w ww. przepisie Regulaminu studiów. Zdaniem Sądu okoliczności tego rodzaju, jako dodatkowe, traktowane pomocniczo, mogłyby mieć przesądzające w sytuacji odmiennej, a mianowicie w sytuacji, w której kandydat spełniałby wszystkie lub większość przesłanek regulaminowych, a organ w ramach uznania administracyjnego rozważałby możliwość uwzględnienia wniosku o przyjęcie na studia. Niewątpliwie w takich sytuacjach dodatkowe pozanaukowe kryteria, czy okoliczności, mogłyby przeważyć za decyzją korzystną dla wnioskodawcy. Taka sytuacja jednak, jak to już wyżej wyjaśniono, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.
Zdaniem Sądu § 2 ust. 6 Regulaminu studiów z 2022 r. należy interpretować w ten sposób, że formułując wymagania uwzględniane przy przyjęciu na studia w drodze przeniesienia organ uchwałodawczy uczelni położył nacisk na względy merytoryczne, a więc naukowo-organizacyjne, zaś innym względom, chociażby natury osobistej, bez ich formalnego wyodrębniania, nadał znaczenie dodatkowe, pomocnicze.
Sąd uznał, że kwestionowanie zasad rekrutacji obowiązujących w GUMed w drodze przeniesienia, chociażby w sposób jaki przedstawia skarżący, a zatem poprzez podważenie zasadności, czy logiki, w odmowie przyjęcia na studia, po odbyciu części toku studiów na uczelni macierzystej, w toku których zdawał trudne w porównaniu przedmiotami branymi pod uwagę przy rekrutacji do uczelni przyjmującej (biologia i chemia na poziomie rozszerzonym zdawane w trackie "starej matury") egzaminy, pozostaje bez znaczenia wobec wspominanej już wyżej autonomii przysługującej GUMed w zakresie określenia tych zasad.
Zaskarżonej decyzji nie można było - w konsekwencji powyższych rozważań - zarzucić skutecznie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na okoliczności faktyczne i prawne, które należało i wzięto pod uwagę przy jej wydawaniu.
Podsumowując, organ rozpatrzył wniosek skarżącego w właściwym trybie, tj. w trybie przyjęcia na studia w drodze przeniesienia z uczelni zagranicznej, uwzględnił wszystkie określone w Regulaminie studiów przesłanki przyjęcia na studia w tym trybie, ustalił w sposób dokładny stan faktyczny sprawy i ocenił w sposób swobodny przedłożone przez skarżącego środki dowodowe. W sytuacji, w której analiza ta wykazała, że żadna z przesłanek przyjęcia na studia nie zachodzi, organ działając w granicach uznania administracyjnego, jak również kierując się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6549/21, podjął prawidłową decyzję utrzymującą w mocy decyzję własną odmawiającą przyjęcia skarżącego na III rok stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.