III SA/Gd 650/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że nie zbadano prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji zgodnie z prawem kraju siedziby spółki (Słowacji), co jest kluczowe dla oceny uchybienia terminu.
Spółka z siedzibą w Słowacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora IAS stwierdzającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiającą przywrócenia terminu. Decyzja organu I instancji została odebrana w siedzibie spółki przez osobę nieupoważnioną. WSA uchylił decyzję Dyrektora IAS, wskazując, że organ ten nie zbadał prawidłowości doręczenia zgodnie z prawem słowackim, co jest niezbędne do oceny, czy termin został uchybiony. Sąd podkreślił, że ocena doręczenia zagranicznego musi uwzględniać przepisy kraju adresata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego i odmówiła przywrócenia terminu. Kluczową kwestią w sprawie była prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji spółce z siedzibą w Słowacji. Decyzja została odebrana przez osobę nieupoważnioną, co spółka podniosła jako podstawę wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, opierając się na przepisach Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń. WSA uznał jednak, że organ odwoławczy nie zbadał prawidłowości doręczenia zgodnie z prawem kraju siedziby spółki (Słowacji) oraz przepisami międzynarodowymi (Konwencja o pomocy administracyjnej, Regulamin Poczty Listowej). Sąd podkreślił, że ocena skuteczności doręczenia zagranicznego musi uwzględniać przepisy kraju adresata, a organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Wobec tego, WSA uchylił decyzję Dyrektora IAS, wskazując, że organ ten naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i stosując niewłaściwe przepisy prawa. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawa słowackiego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zbadał prawidłowości doręczenia zgodnie z prawem kraju siedziby spółki (Słowacji) i przepisami międzynarodowymi, co jest kluczowe dla oceny uchybienia terminu.
Uzasadnienie
Ocena skuteczności doręczenia zagranicznego musi uwzględniać przepisy kraju adresata. Organ odwoławczy nie poczynił ustaleń w oparciu o prawo słowackie, stosując niewłaściwe przepisy polskie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
O.p. art. 162 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie.
O.p. art. 223 § 2 pkt. 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Termin do wniesienia odwołania (14 dni od doręczenia decyzji).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
O.p. art. 144 § 1a, 1b, 1c
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasady dokonywania doręczeń przez organ podatkowy.
O.p. art. 150 § 1-4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Doręczenie zastępcze.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Prawo celne art. 73 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo celne
Przepisy dotyczące odwołania i przywrócenia terminu.
Prawo celne art. 90c
Ustawa - Prawo celne
Przepisy dotyczące doręczeń.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie zbadał prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji zgodnie z prawem kraju siedziby spółki (Słowacji) oraz przepisami międzynarodowymi. Ocena skuteczności doręczenia zagranicznego musi uwzględniać przepisy kraju adresata, a organ stosował niewłaściwe przepisy polskie.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawidłowości doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącej spółki na jej adres rejestrowy w Słowacji wymaga odwołania się do wiążącego Rzeczpospolitą Polską Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego. Skutek doręczenia pisma za pośrednictwem Poczty Polskiej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej musi być więc oceniany na podstawie przepisów prawa wewnętrznego państwa, w którym adresat ma siedzibę.
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Dominiak
członek
Janina Guść
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie korespondencji urzędowej podmiotom zagranicznym, zwłaszcza w kontekście przepisów międzynarodowych i prawa kraju siedziby adresata."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem podmiotów zagranicznych, gdzie kluczowe jest ustalenie prawa właściwego dla doręczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego problemu doręczeń zagranicznych i konieczności stosowania prawa obcego przez polskie organy, co jest istotne dla praktyków prawa międzynarodowego i handlowego.
“Polski sąd bada, czy prawo słowackie decyduje o ważności doręczenia decyzji podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 650/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-05-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/ Janina Guść Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Sygn. powiązane I GSK 980/23 - Wyrok NSA z 2025-12-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 144, art. 150, art. 162 par. 1, art. 228 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1998 nr 141 poz 913 art. 17 ust. 3 i 4 Konwencja o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzona w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988 r. Dz.U. 2007 nr 108 poz 744 art. RL 137 ust. 3 pkt 3.1. Regulamin Poczty Listowej, Światowy Związek Pocztowy sporządzony w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 lipca 2022 r. nr 2201-IOC.4310.9.2022.RSZ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej D. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie III SA/Gd 650/22 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 lipca 2022 roku nr 2201-IOC.4310.9.2022.RSZ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nr 328000-COC-2.4310.1445.2021.KRL z dnia 2 lutego 2022 r. i odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. W podstawie prawnej organ powołał przepisy art. 90c, art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1856 z późn. zm.) oraz art. 162 §1, §2, §3, art. 223 §2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zmianami, powoływanej dalej jako O.p. lub Ordynacja podatkowa). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 2 lutego 2022 r. została odebrana w siedzibie D. przez V. D. w dniu 11 lutego 2022 r. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem 12 lutego 2022 r., a ostatnim dniem tego terminu był 25 lutego 2022 r. Dnia 28 marca 2022 r. do Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wpłynęło przekazane przez organ I instancji odwołanie D. od tej decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie zostało nadane w dniu 7 marca 2022 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. . Przywrócenie terminu jest obwarowane czterema przestankami określonymi w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, które muszą zostać spełnione łącznie. W przypadku niespełnienia przynajmniej jednej z nich, organ administracyjny jest zobowiązany wydać postanowienie odmowne. Do omawianych przesłanek zalicza się: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu; 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku; 4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której termin był określony. Spełnione zostały trzy z wymienionych przesłanek. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został nadany w urzędzie pocztowym wraz z odwołaniem w dniu 7 marca 2022 r. W myśl art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności, skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Strona w swym wniosku o przywrócenie terminu wskazała, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania spowodowane zostało faktem odbioru zaskarżonej decyzji przez osobę nieupoważnioną. Strona poinformowała, że o istnieniu decyzji dowiedziała się dnia 28 lutego 2022r. zatem od tego dnia należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że pod wskazanym adresem siedziby Spółki, nie ma zatrudnionych pracowników jak również nie są dostępni członkowie zarządu. Strona nie ma zorganizowanego sposobu przyjmowania i przekazywania korespondencji. Pełnomocnik strony oświadczył również, że nie wie z jakiego powodu V. D. odbiera korespondencję i powołuje się na upoważnienie spółki. Decyzja została wysłana na adres siedziby D. (C. do R. [...] K.) wynikający z rejestru handlowego oraz wskazany w zgłoszeniu celnym [...]. Strona we wniosku o przywrócenie terminu zarzuciła, że organ I instancji nie skorzystał z metody określonej w art. 144 § 1 a lub 1 b Ordynacji podatkowej (doręczenie na adres do doręczeń elektronicznych lub w ramach publicznej usługi hybrydowej). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że strona w toku postępowania przed organem I instancji nie wskazała innego adresu do korespondencji ani też nie wskazała adresu do doręczeń przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 144a ustawy Ordynacja podatkowa. Należy przyjąć zatem, iż organ I instancji w sposób prawidłowy przesłał decyzję na adres Spółki w formie papierowej za dowodem odbioru. Z wyjaśnień strony wynika, że pod adresem siedziby spółki fizycznie przebywała pani V. D. (nie będąca pracownicą D. ), która odbierała korespondencję kierowaną do strony zarówno w tej sprawie jak i w innych. Tym samym strona miała pełną wiedzę odnośnie osoby odbierającej korespondencję. Wiedząc, że osoba nieuprawniona odbiera korespondencję i nie podejmując działań zmierzających do uregulowania zasad odbioru i przekazywania korespondencji jak i dokumentowania poszczególnych etapów strona godziła się na taki stan rzeczy. Zdaniem Dyrektora Izby na podkreślenie zasługuje fakt, iż strona wskazując datę przekazania jej decyzji 28 lutego 2022 r. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów, iż rzeczywiście tak było. Dlatego też w ocenie organu w niniejszej sprawie okoliczności wskazywane przez stronę, które doprowadziły do uchybienia terminu do złożenia odwołania nie mogą zostać uznane jako usprawiedliwiające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności te nie noszą znamion zdarzeń nagłych, których pokonanie nie było możliwe nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być nadzwyczajne i nieprzewidywalne zdarzenia, np. klęska żywiołowa czy innego rodzaju katastrofy, które nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że strona miała wiedzę o toczącym się przed organem celno-skarbowym postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji w sprawie zgłoszeń celnych. Od strony postępowania administracyjnego należy oczekiwać zachowania dbałości w prowadzeniu własnych spraw. Należało zatem, zdaniem organu, uznać, że decyzja została doręczona w dniu 11 lutego 2022r., a strona nie dokładając należytej staranności w zorganizowaniu zasad obiegu korespondencji przyczyniła się do niedochowania terminu przewidzianego na złożenie odwołania. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Skargę na powyższą decyzję wniosła D. zarzucając jej: 1) naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji gdy strona skarżąca uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy; 2) naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w szczególności poprzez niepełne zebranie oraz niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, czego skutkiem było przyjęcie, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jej winy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że w sytuacji, gdy korespondencję odebrała osoba nieupoważniona przez adresata, a więc osoba postronna, nie można mówić o skutecznym doręczeniu, niezależnie od jurysdykcji krajowej (polskiej lub słowackiej), która miałaby tu zastosowanie. Konsekwentnie, decyzja organu I instancji nie została skarżącej spółce doręczona skutecznie, a zatem nie można mówić o niedotrzymaniu przez spółkę terminu na złożenie odwołania. Natomiast z treści decyzji wynika, że organ jedynie marginalnie odniósł się do tego zagadnienia i w toku postępowania nie poczynił żadnych ustaleń co do regulacji obowiązujących w Słowacji na temat doręczeń i sprawę rozstrzygał w taki sposób, jakby doręczenie następowało w Polsce, a zastosowanie miały jedynie przepisy Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej spółki niewłaściwe odebranie decyzji Naczelnika było rezultatem działań osoby trzeciej, która nie została upoważniona przez skarżącą spółkę do odbierania korespondencji, co nie wynikało z aktywnego działania lub zaniechania spółki, ale z okoliczności, nad którymi spółka nie miała kontroli. Osoba dostarczająca przesyłkę (przedstawiciel słowackiego operatora pocztowego) nie zweryfikował, komu powierza list polecony, w którym przesłana została decyzja Naczelnika. Jest oczywiste, że osoba, która odbiera taką przesyłkę powinna mieć umocowanie do odbierania takiej korespondencji, czyli w omawianej sytuacji być w odpowiedniej relacji ze skarżącą, np. być jej pracownikiem albo posiadać odpowiednie pełnomocnictwo do odbierania korespondencji. Spółka nie upoważniała jednak pani V. D., co znajduje potwierdzenie w jej oświadczeniu złożonym na wcześniejszym etapie sprawy. Natomiast w tym okresie upoważnionym do odbioru korespondencji w siedzibie Spółki był jedynie jej udziałowiec czyli pan K. K., co wynika z załączonego oświadczenia Spółki. Zatem odwołując się do kwestii winy za powstanie omawianego uchybienia należałoby ją wiązać raczej z niedbałością osób, które z jednej strony przekazały przesyłkę osobie niepowołanej, z drugiej zaś przyjęły w nieautoryzowany sposób korespondencję dla nich nieprzeznaczoną. Skarżąca nie wiedząc o decyzji Naczelnika nie mogła skutecznie przeciwdziałać zaistnieniu opisanej sytuacji. Pani V. D. nie posługuje się językiem polskim, przez co mogła mieć utrudnioną ocenę, jaki charakter ma odebrany przez nią list i jakie poważne konsekwencje dla Skarżącej może mieć odebranie tej korespondencji w nieautoryzowany sposób. Znaczenie miało również to, że w okresie kiedy decyzja Naczelnika została wysłana i dotarła pod adres spółki, miało miejsce nasilenie występowania przypadków choroby wywołanej rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zarówno w Polsce, jak i na Słowacji. To również mogło być przyczyną, że doręczenie decyzji odbyło się z naruszeniem zasad dokonywania takich doręczeń. Nie wymaga dowodu fakt nasilenia się epidemii w okresie stycznia i lutego 2022 r., co skutkowało tym, że wiele osób przebywało w izolacji lub na kwarantannach. W rezultacie zmniejszonej obsady, pozostający w pracy (np. doręczyciele pocztowi) byli nią przeciążeni, co mogło powodować błędy i niedochowywanie wymaganych procedur. Nie są to okoliczności, nad którymi skarżąca spółka mogła mieć kontrolę, zatem nie można jej zarzucić, że przyczyniła się do nieskutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. W okolicznościach sprawy nie doszło ani do umyślnego działania, ani zaniedbania po stronie Skarżącej, które uzasadniałyby zarzut zawinienia w związku z uchybieniami przy doręczeniu decyzji Naczelnika. Odbioru decyzji przez osobę nieuprawnioną nie można wiązać z jakimkolwiek niedbalstwem skarżącej, bowiem posiadała ona osobę uprawnioną do odbioru korespondencji, którą był jej udziałowiec, a co za tym idzie nie można jej zarzucić, że nienależycie zorganizowała odbiór korespondencji. Opisaną sytuację można zrównać w skutkach z przykładowymi: przerwami w komunikacji, nagłą chorobą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powodzią, pożarem, które powołuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako okoliczności faktyczne uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu. Rozstrzygnięcia kwestii kiedy (i czy w ogóle) doszło do doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej spółce nie należy analizować w oparciu o polskie przepisy. Istotny jest bowiem fakt, że skarżąca spółka ma siedzibę w Słowacji, a w związku z tym korespondencja nadana u polskiego operatora pocztowego (Poczta Polska S.A.) była przekazywana operatorowi słowackiemu (Slovenska pośta). W tym kontekście określenie terminu odbioru korespondencji w okolicznościach tej sprawy (wydanie listu osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji skarżącej) musi być dokonywane z zastosowaniem przepisów obowiązujących w tym kraju. Dla oceny skutków doręczenia pisma kluczowe są bowiem zasady doręczania korespondencji obowiązujące w państwie, gdzie adresat ma siedzibę, przy tym znaczenie mają regulacje Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 141, poz. 913) oraz Regulaminu Poczty Listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzonego w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 108, poz. 744). W omawianej sytuacji zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące doręczeń korespondencji urzędowej obowiązujące w Słowacji i w oparciu o te zasady organ winien rozstrzygać, w jakim ewentualnie terminie, i czy w ogóle doszło do skutecznego doręczenia spółce decyzji. Powyższe zagadnienie nie było w najmniejszym stopniu przedmiotem analizy w toku postępowania, mimo że spółka podnosiła je we wniosku o przywrócenie terminu. Można zatem wnioskować, że Dyrektor nie zbadał, czy można mówić o doręczeniu spółce decyzji w jej siedzibie w Słowacji, a jeśli tak to w jakiej dacie ono nastąpiło i w rezultacie czy doszło do uchybienia terminu. Dyrektor nie udowodnił więc, że faktycznie skarżąca spóźniła się ze swoim odwołaniem, mimo, że ta zaznaczała, że wniosek o przywrócenie terminu składa jedynie z ostrożności procesowej, natomiast odwołanie należałoby potraktować jako wniesione w terminie. W takim przypadku sprawa przywrócenia terminu byłaby oczywiście bezprzedmiotowa. Tymczasem zgodnie z treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W celu realizacji powyższego obowiązku powinien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), która wyklucza dowolność oceny dokonywanej przez rozstrzygający sprawę organ. W niniejszej sprawie organ powinien więc rozpatrzyć sprawę w sposób merytoryczny, czyli odnieść się do wszystkich aspektów sprawy, czego jednak nie zrobił. W rezultacie uprawniony jest zarzut, że w sposób rażący naruszono art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 pkt I Prawa celnego, co samoistnie stanowi podstawę uchylenia skarżonej decyzji, jako naruszającej prawo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Okolicznością o znaczeniu pierwszoplanowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej spółce. Oczywiste jest bowiem, że warunkiem skuteczności doręczenia decyzji, otwierającego bieg terminu do wniesienia odwołania jest dokonanie tej czynności zgodnie z prawem. Przepisy art. 144 O.p. określające zasady dokonywania doręczeń w dacie przesłania przez organ I instancji decyzji, stanowią: § 1a Organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego. § 1b W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. § 1c W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Z uwagi na to, że w toku postępowania celno – podatkowego skarżąca spółka nie wskazała adresu umożliwiającego prowadzenie z nią korespondencji elektronicznej, organ I instancji trafnie zdecydował o zastosowaniu doręczenia drogą pocztową w trybie art. 144§1 c pkt 1 O.p. W przypadku doręczeń zagranicznych w postępowaniu celnym i podatkowym zastosowanie znajduje Konwencja o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. z 1998 r., nr 141, poz. 913 - dalej: Konwencja). Zgodnie z art. 17 ust. 3 Konwencji Strona może dostarczyć dokumenty w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej pod adresem osoby na terytorium drugiej Strony. Wedle natomiast art. 17 ust. 4 Konwencji żadne postanowienie konwencji nie będzie rozumiane jako powodujące nieważność dostarczenia dokumentów przez stronę, dokonanego zgodnie z jej ustawodawstwem. Z zapisów tych wprost wynika zatem, że zgodne z prawem jest doręczanie pism przez organy jednego państwa na terytorium drugiego państwa w sposób bezpośredni wynikający z prawodawstwa państwa, którego organy dokonują doręczenia. Wobec powyższego, należy przyjąć, że w przypadku gdy Poczta Polska S.A. przyjęła pismo, zobowiązując się do jego doręczenia, a następnie na podstawie międzynarodowych procedur pocztowych przekazała pismo operatorowi pocztowemu państwa, w którym adresat pisma ma siedzibę, w celu jego doręczenia – to takie dostarczenie pisma należy traktować jako doręczenie zrealizowane przez Pocztę Polską. Ocena prawidłowości doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącej spółki na jej adres rejestrowy w Słowacji wymaga odwołania się do wiążącego Rzeczpospolitą Polską Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzonego w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007 r., nr 108, poz. 744, powoływanego dalej jako Regulamin). Na podstawie art. RL 137 ust. 3 pkt 3.1 tego Regulaminu - Potwierdzenie odbioru powinno zostać podpisane w pierwszej kolejności przez adresata, a gdy to nie jest możliwe przez inną osobę do tego upoważnioną na mocy przepisów kraju przeznaczenia. Jeśli przepisy na to pozwalają, to, z wyjątkiem przesyłek doręczanych do rąk własnych adresata, potwierdzenie odbioru może zostać podpisane przez pracownika urzędu przeznaczenia. W przypadku zatem podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki przez określoną osobę można przyjąć co do zasady domniemanie, że pracownik urzędu pocztowego kraju przeznaczenia doręcza przesyłkę osobie upoważnionej w myśl tych przepisów, we wskazanej w tym potwierdzeniu dacie. Domniemanie takie może jednak zostać obalone, jeśli strona wykaże, że doręczenia dokonano osobie nieupoważnionej na mocy przepisów kraju przeznaczenia, a zatem niezgodnie także z przepisami Regulaminu. Skutek doręczenia pisma za pośrednictwem Poczty Polskiej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej musi być więc oceniany na podstawie przepisów prawa wewnętrznego państwa, w którym adresat ma siedzibę. W rozpoznawanej sprawie przesyłkę zawierająca decyzję organu I instancji doręczono V. D., która według swego oświadczenia złożonego przez spółkę do akt sprawy oraz według twierdzeń samej spółki nie jest ani pracownikiem ani pełnomocnikiem skarżącej spółki. Nie jest zatem, według tych twierdzeń, osobą uprawnioną do odbierania korespondencji kierowanej do spółki. Rzeczą organu odwoławczego było w konsekwencji przeanalizowanie prawidłowości doręczenia spółce decyzji, dokonanego na terytorium Słowacji do rąk V. D. w oparciu o przepisy prawa obowiązującego w tym zakresie w Słowacji. Organ nie poczynił jednak w tym zakresie żadnych ustaleń. Nie przywołał jakichkolwiek regulacji prawa słowackiego dotyczących zasad doręczeń korespondencji urzędowej w tym kraju. Sąd administracyjny nie jest zatem w stanie zweryfikować twierdzeń organu o prawidłowości dokonanego doręczenia, skoro twierdzenia te oparto na zastosowaniu prawa polskiego, czyli niewłaściwego w tej konkretnej sytuacji. Na marginesie tylko należy wskazać, że na gruncie prawa polskiego brak osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w siedzibie skutkowałby ewentualnym doręczeniem zastępczym w trybie art. 150§1 – 4 O.p. Wobec tego, oczywiście bezprzedmiotowe jest analizowanie przedstawionych przez stronę okoliczności uzasadniających, jej zdaniem, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skoro nie zostało prawidłowo wyjaśnione to, czy strona skarżąca rzeczywiście uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania - art. RL 137 ust. 3 pkt 3.1 Regulaminu, przez pominięcie właściwych przepisów prawa Republiki Słowackiej, oraz art. 228 §1 pkt 2 O.p. i art. 162§1 O.p. w sposób istotny dla rozstrzygnięcia, poprzez ich przedwczesne zastosowanie, bez prawidłowego wyjaśnienia kwestii doręczenia stronie decyzji I instancji Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c p.p.s.a jak w sentencji wyroku. Organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną i ustali treść przepisów prawa słowackiego dotyczących kwestii doręczeń przesyłek pocztowych w postępowaniu celno – podatkowym i odnosząc je do stanu faktycznego występującego w rozpatrywanej sprawie, oceni prawidłowość dokonanego doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej spółce. Dopiero potwierdzenie prawidłowości dokonanego doręczenia przy uwzględnieniu powyższych rozważań spowoduje potrzebę rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jeśli okaże się natomiast, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem prawa, organ odwoławczy zobowiązany będzie do rozpoznania wniesionego przez skarżącą spółkę odwołania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a wobec uwzględnienia skargi w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI