III SA/GD 64/25

III SA/Gd 64/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Janina Guść
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 986
art. 9a ust. 5, art. 9b ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 124
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 25 listopada 2024 r. nr OP.5861.14.2024.BDB.PJ w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 30 września 2024 r. nr KEiS.4370.12.2024.ST, 2. zasądza od Pomorskiego Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej A. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 września 2024 r. A. G. wystąpiła o nadanie jej stopnia nauczyciele mianowanego na podstawie art. 9a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986) – dalej jako "Karta Nauczyciela", w związku z podjęciem pracy od dnia 1 września 2024 r. w Zespole Szkół [...] w R. Do wniosku dołączyła stosowną dokumentację dotyczącą jej pracy zawodowej i wykształcenia, a także pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 9 września 2024 r. wskazujące na warunki niezbędne do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w trybie powołanego przepisu.
Decyzją z dnia 30 września 2024 r. nr KEiS.4370.12.2024.ST Starosta Gdański, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej powoływanej jako "k.p.a.", w związku z art. 9a ust. 5 oraz art. 9b ust. 4 pkt 2 i ust. 6 Karty Nauczyciela, odmówił A. G. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie złożonych dokumentów potwierdzono ukończenie przez stronę studiów wyższych magisterskich na Wydziale Matematyki i Fizyki Uniwersytetu Gdańskiego na kierunku Matematyka 5-letnia i uzyskanie przez nią tytułu magistra w zakresie nauczania matematyki z dniem 10 lipca 2003 r., a także uzyskanie tytułu doktora nauk matematycznych w zakresie matematyki, nadany stronie uchwałą Rady Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu [...] z dnia 22 września 2011 r. Nadto potwierdzono zatrudnienie strony na Politechnice [...] na Wydziale [...] w okresie od 1 października 2003 r. do 28 lutego 2019 r. (15 lat 5 miesięcy), w pełnym wymiarze czasu pracy odpowiednio na stanowiskach: asystenta w grupie pracowników badawczo-dydaktycznych; asystenta ze st. nauk. doktora w grupie pracowników badawczo-dydaktycznych; adiunkta ze stopniem naukowym doktora w grupie pracowników badawczo-dydaktycznych.
Organ zwrócił uwagę, że art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela stanowi, że nauczyciele akademiccy posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. W ocenie organu skoro przepis nawiązuje do pojęcia nauczyciela akademickiego, którym posługuje się także ustawa Prawo o szkolnictwie o szkolnictwie wyższym i nauce, należy tak go interpretować, że aby strona mogła z dniem 1 września 2024 r. nawiązując stosunek pracy w Zespole Szkół [...] uzyskać stopień nauczyciela mianowanego, musiałaby udowodnić, że w tym samym dniu, równolegle, była nauczycielem akademickim z co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni i posiadała na ten moment stopień naukowy.
Skoro zaś potwierdzono, że na ten dzień A. G. miała tytuł doktora oraz była nauczycielem akademickim w latach 2003-2019, to nie ziściły się przesłanki uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, ponieważ na dzień rozpoczęcia pracy w Zespole Szkół [...] nie była zatrudniona jako nauczyciel akademicki.
W ocenie organu nie została tym samym spełniona przesłanka uzasadniająca nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, ponieważ wnioskodawczyni nie była w dniu 1 września 2024 r. już była zatrudniona jako nauczyciel akademicki w uczelni wyższej.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji formułując zarzuty naruszenia art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela poprzez jego błędną wykładnię, a także dokonanie jej sprzeczanie z zasadą równości obywateli wobec prawa.
Strona podkreśliła w odwołaniu, że przedłożyła dokumenty, które potwierdzają spełnienie przez nią przesłanek dotyczących pracy na uczelni wyższej i stopnia naukowego. W jej ocenie przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nie można interpretować w sposób tworzący dodatkowe przesłanki, takie jak przesłanka równoległego zatrudnienia w szkole i na uczelni. To czy w chwili rozpoczęcia pracy w szkole trwa jeszcze zatrudnienie w szkolnictwie wyższym jest bez znaczenia. Ustawodawca chciał bowiem pozyskać wysoko kwalifikowanych pracowników do pracy w szkołach i zachęcić ich do tego, gdzie kryterium uzyskania pierwszego stopnia awansu zawodowego jest tylko staż pracy na uczelni jako nauczyciel i tytuł naukowy. Inne rozumienie przepisu powodowałoby niedopuszczalne różnicowanie osób posiadających takie same kwalifikacje, tj. pięcioletni staż pracy na i tytuł naukowy w zależności od tego, czy w chwili zatrudnienia w szkole pracują jeszcze na uczelni, czy też wcześniej zakończyli stosunek pracy na uczelni.
Po rozpatrzeniu odwołania, Pomorski Kurator Oświaty decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. nr OP.5861.14.2024.BDB.PJ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako prawidłową. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do wykładni art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela.
W szczególności wskazał, że aby uzyskać stropień nauczyciela mianowanego pracownicy dydaktyczni, badawczy lub badawczo-dydaktyczni uczelni, którzy posiadają stopień doktora lub stopień doktora habilitowanego, przy spełnieniu pozostałych warunków, muszą w dniu podjęcia pracy w jednostce systemu oświaty, posiadać status nauczyciela akademickiego. Tymczasem strona w dniu zatrudnienia w szkole ponadpodstawowej, nie była w tym dniu zatrudniona jako nauczyciel akademicki.
Organ odwoławczy przytoczył też tezę z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III OSK 1715/22, zgodnie z którą decyzja o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego ma jedynie charakter deklaratoryjny, tj. potwierdzający fakt uzyskania tego stopnia z mocy samej ustawy z dniem zatrudnienia w szkole. Dla ziszczenia się tego skutku, zgodnie z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, niezbędne jest więc spełnienie w dniu nawiązania stosunku pracy w szkole następujących przesłanek: musi to być osoba, która jest w tym momencie nauczycielem akademickim (co organ rozumie jako równoległe zatrudnienie na uczelni na podstawie umowy o pracę), posiada stopień naukowy oraz legitymuje się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, czy przepisów postępowania, bowiem jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, strona nie spełnia wszystkich przesłanek wynikających z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Skoro bowiem strona, wbrew swojej ocenie, nie spełnia wszystkich wymagań kwalifikacyjnych, to nie dochodzi do dyskryminacji. W ocenie organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wbrew treści zarzutu A. G. nie spełnia wszystkich wymagań kwalifikacyjnych, ponieważ nie była nauczycielem akademickim w chwili zatrudnienia w szkole.
A. G., zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie
1/ art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., skutkujące błędnym przyjęciem, że możliwość uzyskania we wskazanym trybie stopnia nauczyciela mianowanego jest ograniczona jedynie do sytuacji, w której nawiązanie zatrudnienia w jednostce systemu oświaty następuje z nauczycielem akademickim równolegle zatrudnionym w szkolnictwie wyższym, jednocześnie posiadającym stopień naukowy oraz legitymującym się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni;
2/ art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, mimo że ich treść wskazywała na istnienie przesłanek do nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego;
3/ art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji;
4/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej w ocenie strony decyzji pierwszej instancji - art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela poprzez błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że możliwość uzyskania we wskazanym trybie stopnia nauczyciela mianowanego jest ograniczona do sytuacji, w której nawiązanie zatrudnienia w jednostce systemu oświaty następuje z nauczycielem akademickim równolegle zatrudnionym w szkolnictwie wyższym, jednocześnie posiadającym stopień naukowy oraz legitymującym się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni;
5/ art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie wykładni przepisów i działanie organu w sposób naruszający zasadę równości obywateli wobec prawa, w szczególności przez niezasadne uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, pomimo spełnienia wszelkich wymagań kwalifikacyjnych, tj. stażu, posiadania tytułu naukowego oraz zatrudnienia w szkolnictwie wyższym, co ponadto skutkuje dyskryminacją skarżącej wobec innych osób, które posiadają tożsame kwalifikacje zawodowe.
W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła, że spełniła wszystkie wymagane prawem przesłanki określone w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Przepis ten nie uzależnia bowiem uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego od spełnienia przesłanki bycia równolegle nauczycielem akademickim. Przyjęta przez organy interpretacja tego przepisu prowadzi do nierównego traktowania nauczycieli akademickich ze stopniem doktora, którzy byli zatrudnieni w szkole wyższej przez okres co najmniej 5-ciu lat. W ocenie skarżącej dla uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, w tym trybie, nie jest istotna data zatrudnienia w szkolnictwie wyższym.
Zauważyła nadto, że organ odwoławczy całkowicie pominął pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 9 września 2024 r., które wyraźnie wskazuje, iż poprzez pracę w szkole wyższej należy rozumieć pracę ma podstawie umowy o pracę, o której mowa w art. 117 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Nauczycielem akademickim w rozumieniu przepisów art. 9a ust. 4-5 Karty Nauczyciela jest nauczyciel, o który mowa w art. 116 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, bez względu na to, kiedy przypadał co najmniej 5 - letni okres pracy w uczelni.
Ustawodawca wprowadzając rozwiązanie przyjęte w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela miał na celu pozyskanie pracowników, którzy są wysoko wykwalifikowani. Tacy nauczyciele mają, więc niejako od razu z mocy prawa, uzyskać wyższy status w ramach awansu zawodowego nauczycieli - status nauczyciela mianowanego. W ten sposób zachęca się ich do podjęcia zatrudnienia w szkolnictwie, w tym szczególnie w liceach, czy technikach. Wiąże się to, bowiem również z wyższym wynagrodzeniem. Nie bez powodu ustawodawca w treści art. 9b ust. 4 Karty Nauczyciela wskazał na dwie różne od siebie ścieżki awansu zawodowego. Wyróżnił, bowiem nauczycieli spełniających warunki, o których mowa w art. 9b ust. 1, (który stanowi, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 - czyli m.in. posiadanie odpowiedniego przygotowania pedagogicznego) oraz nauczycieli zatrudnionych w trybie art. 9a ust. 4 i 5. Nauczyciele akademiccy zatrudniani w szkole podlegają odrębnym przepisom (art. 9a ust. 4 i 5). Decyzja o nadaniu im stopnia nauczyciela mianowanego ma jedynie charakter potwierdzający fakt uzyskania tego stopnia z mocy samej ustawy - z dniem zatrudnienia w szkole. Oznacza to, że niniejsza regulacja wyłącza konieczność realizacji awansu zawodowego w trybie przepisów ogólnych Karty Nauczyciela.
Zdaniem skarżącej nie ma żadnych argumentów, które uzasadniałyby zróżnicowane traktowanie nauczycieli spełniających przesłanki, o których mowa w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, z uwagi tylko na fakt, kiedy zostały zatrudnione w szkolnictwie wyższym i czy nadal pozostają w stosunku zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za niezasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że organ zaprzecza wszelkim twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze, poza tymi, które zostaną przyznane przez organ w sposób wyraźny. Wobec tego organ wskazał, że bezspornie skarżąca posiada tytuł naukowy i legitymuje się pięcioletnim okresem pracy na uczelni, jak również prawdą jest to, że nawiązała stosunek pracy w szkole w dniu 1 września 2024 r. Bezspornie jednak też z przedłożonych dokumentów wynika, że w tym dniu skarżąca nie była równolegle zatrudniona na uczelni, co dla organu jest kluczowe dla tej sprawy.
Organ podkreślił że przepisy Ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce zawsze odnoszą posiadanie statusu nauczyciela akademickiego do zatrudnienia na uczelni, Zatem jeżeli nie jesteś zatrudniony na uczelni, to nie jesteś nauczycielem akademickim.
Wskazał także, że w Karcie Nauczyciela w odniesieniu do nauczycieli początkujących, a więc nieposiadających żadnego stopnia awansu zawodowego wskazuje się że ich przygotowanie do zawodu nauczyciela może być krótsze i wynosić 2 lata i 9 miesięcy na przykład, jeśli są to osoby które posiadają pięcioletni okres pracy w innym miejscu zatrudnienia i znaczny dorobek zawodowy lub też w drugiej sytuacji, gdy są to właśnie osoby będące wcześniej nauczycielami akademickimi przez 3 lata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane wyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu prowadzącego szkołę naruszają przepisy prawa materialnego.
Strona skarżąca przedmiotem oceny Sądu uczyniła decyzję Pomorskiego Kuratora z dnia 25 listopada 2024 r. nr OP.5861.14.2024.BDB.PJ, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 30 września 2024 r. nr KEiS.4370.12.2024 o odmowie nadania A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986).
Zgodnie z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego.
Stosownie zaś do art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela, nauczycielom zatrudnionym w szkole w trybie art. 9a ust. 5 w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego w postaci stopnia nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę.
Podkreśla się, że decyzje wydawane w trybie art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela mają charakter deklaratoryjny. Stopień nauczyciela mianowanego w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nabywa się bowiem z mocy samego prawa "z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole".
W przedmiotowej sprawie istota sporu wyraża się w uznaniu przez organy, że skarżąca nie nabyła z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego w dniu 1 września 2024 r., kiedy nawiązała stosunek pracy w Zespole Szkół [...] w R., ponieważ w tym dniu nie była już zatrudniona na uczelni wyższej.
W ocenie organu przepis art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nie odnosi się do takich osób jak skarżąca. W ocenie organu pomimo posiadania wymaganego co najmniej pięcioletniego stażu pracy na uczelni wyższej w charakterze nauczyciela akademickiego (ogółem lat 15 i 5 miesięcy) oraz posiadania wymaganego stopnia naukowego doktora, skarżąca nie nabyła stopnia awansu zawodowego, ponieważ wcześniej niż rozpoczęła zatrudnienie w szkole, przerwała już pracę na Politechnice [...].
Przyjęcie wykładni przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela proponowanej przez organy oznaczałoby możliwość stosowania go jedynie do tych osób, które równolegle z zatrudnieniem w szkole, są też zatrudnione na uczelni.
W ocenie strony skarżącej spełnia zaś ona wszelkie kryteria nabycia pierwszego stopnia awansu zawodowego, to jest stopnia nauczyciela mianowanego z dniem podjęcia pracy w szkole, ponieważ posiada zarówno wymagany art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela staż, jak i tytuł naukowy doktora.
Sąd ocenił, że zarzuty strony skarżącej co do błędnej wykładni przepisu 9a ust. 5 Karty Nauczyciela są uzasadnione. Istotnie przyjęta w wydanych w sprawie decyzjach wykładnia wskazanego przepisu jest sprzeczna z celem wskazanej ustawy i ma charakter dyskryminujący, sprzeczny z zasadą równości. W sprawie doszło tym samym do naruszenia prawa materialnego w postaci art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela.
Przepis art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela został dodany do ustawy Karta Nauczyciela na podstawie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2017, poz. 2203, w chwili orzekania w sprawie przez organy Dz.U. 2024, poz. 754 dalej jako "f.z.o.").
Sąd systemowo patrząc na ustawę Karta Nauczyciela wraz z treścią ustawy f.z.o. wprowadzającej zmiany w tym akcie oraz ustanawiającą przepisy przejściowe, stwierdził, że istotnie nie ma argumentów, które pozwalałyby na różnicowanie i traktowanie nauczycieli spełniających przesłanki stażu oraz zatrudnienia na uczelni wyższej jako nauczyciele akademiccy, tylko z uwagi na fakt, czy równolegle wykonują te dwie prace, czy też przed podjęciem pracy w szkole przerwali zatrudnienie na uczelni.
Przyjąć należy, że takie rozróżnienie nie było celem ustawodawcy, co można odczytać m.in. z treści przepisów przejściowych, które zostały zawarte w treści ustawy f.z.o., wprowadzającej zmiany w Karcie Nauczyciela, w tym między innymi art. 9a ust. 5, którego wykładnia jest przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie.
Takim przepisem przejściowym jest art. 124 ustawy f.z.o. również odnoszący się do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy samego prawa.
W myśl art. 124 f.z.o.. nauczyciele zatrudnieni w dniu 1 września 2018 r. w szkole, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, chyba że już uzyskali ten stopień na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 124 u.f.z.o. stanowi więc regulację przejściową - uzupełniającą, w stosunku do treści art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, tym niemniej zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazuje również na sposób interpretacji samego art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela przez ustawodawcę, a więc rzutuje na wykładnię tego przepisu.
Przepis art. 124 f.z.o. ilustruje, że ustawodawca nie chciał różnicować i pogorszyć sytuacji osób, które zostały zatrudnione w szkole wcześniej niż doszło do wejścia w życie przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, wobec czego wskazywał, że jeżeli taki zatrudniony w szkole nauczyciel ma staż pracy na uczelni wyższej i tytuł naukowy to również zyskuje status nauczyciela mianowanego.
W tej sytuacji nie można przyjąć w ocenie Sądu, aby zamiarem ustawodawcy było różne regulowanie nabywania statusu nauczyciela mianowanego, w zależności od tego, czy staż pracy na uczelni trwa, czy też już zakończył się. Wskazany przepis przejściowy art. 124 f.z.o. pozawala zatem na odkodowanie treści art. 9 a ust. 5 Karty Nauczyciela, jako jego uzupełnienie, zgodnie z konstytucyjną zasadą równości.
Reasumując, Sąd przyjął, że nie było więc celem ustawodawcy, aby stopień nauczyciela mianowanego nabywany był z mocy prawa w trybie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, tylko wtedy gdyby nauczyciel kontynuował zatrudnienie na uczelni.
Prowadziłoby to do kuriozalnych i niedających się pogodzić z zasadą równości sytuacji, że osoba, która nawet na jeden dzień wcześniej przed podjęciem pracy w szkole (szkole podstawowej, liceum czy technikum) zaprzestała pracy na uczelni, choćby wcześniej uczyła tam wiele lat, w tym z sukcesem wyrażającym się w jej wysokim tytule naukowym, nie mogła już korzystać z dobrodziejstwa art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Natomiast druga osoba podejmująca zatrudnienie w szkole w tym samym dniu co osoba pierwsza, takie uprawnienia by nabywała, już tylko z tego powodu, że pracowała na uczelni wyższej np. tylko 1 dzień dłużej.
Podobnie, gdyby konsekwentnie przyjąć wykładnię proponowaną przez organy, z uwagi na wskazane wyżej przepisy przejściowe (art. 124 f.z.o.) status nauczyciela mianowanego nabywałyby wszystkie osoby posiadające staż i tytuł naukowy, niezależnie od tego, czy kontynuują pracę na uczelni i czy pracowały na uczelni w chwili zatrudnienia, o ile tylko byłyby zatrudnione w szkole już w dniu 1 września 2018 r. Natomiast wobec osób zatrudnianych w szkole po 1 września 2018 r. poza stażem i poza stopniem naukowym, wymagano by dodatkowo jeszcze tego, aby były one zatrudnione na uczelni wyższej i utrzymywały to zatrudnienie, godząc je z zatrudnieniem w szkole.
W tym miejscu należy przywołać istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przepisy Konstytucji, to jest art. 32 ust. 1 który stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi oraz że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucyjna zasada równości wobec prawa, co było wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego od czasu rozpoczęcia obowiązywania obecnej Konstytucji, polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Należy przy tym podkreślić, że konstytucyjna równość zawsze ma się odnosić do ściśle określonego prawa, w tym przypadku prawa do pracy. Nie można bowiem w sposób zróżnicowany traktować osób, które w ramach stosunku zatrudnienia znajdują się w podobnej sytuacji, a więc jak w niniejszej sprawie spełniają pięcioletni okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela akademickiego i posiadają co najmniej stopień naukowy doktora.
W świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji dopuszcza się możliwość odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, ale musi to być racjonalnie uzasadnione. Takiego uzasadnienia, jak wykazano wyżej nie można wywodzić z okoliczności zakończenia zatrudnienia na uczelni przed podjęciem pracy w szkole, przeciwstawiając ją okoliczności równoczesnego utrzymania zatrudnienia na uczelni wyższej i w szkole, choćby o jeden dzień dłużej. Takie rozróżnienie nie pozostaje w ocenie Sądu zgodne ani z celem, ani z zasadniczą treścią przepisów ustawy Karta Nauczyciela. Przeciwnie, prowadzi do celów sprzecznych z zamierzeniami ustawodawcy, to jest do dalszego ograniczenia możliwości pozyskiwania do szkół wartościowych, wysoko wyspecjalizowanych i gruntownie wykształconych pracowników, posiadających doświadczenie nauczycielskie, jakie zdobyli jako nauczyciele akademiccy, w sytuacji gdy w szkołach w ogóle brakuje kadry nauczycielskiej.
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie skupił się zatem na celu wskazanej ustawy, którym było pozyskanie do szkół, w których coraz trudniej jest o pełną obsadę nauczycielską, dobrych, wykwalifikowanych pedagogów, gdzie takie przesłanki jak staż pracy na uczelni i stopień naukowy gwarantują, że osoby te będą przekazywały wiedzę na wysokim poziomie.
Taki cel wyraźnie wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych W uzasadnieniu tym czytamy, że "w projekcie wprowadzono przepis umożliwiający nauczycielom akademickim posiadającym stopień naukowy oraz legitymującym się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskanie z mocy prawa, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole, stopnia nauczyciela mianowanego. Jednocześnie wprowadzono przepis przejściowy dla nauczycieli zatrudnionych w dniu 1 września 2018 r. w szkole, posiadających stopień naukowy oraz legitymujących się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej - z tym dniem uzyskają oni z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, chyba że już uzyskali ten stopień na podstawie przepisów dotychczasowych. Zmiana ta ułatwi pozyskiwanie do pracy w szkole nauczycieli akademickich legitymujących się nierzadko wysokim poziomem kwalifikacji i kompetencji oraz znaczącym dorobkiem zawodowym".
Aby zachęcić te osoby do przyjścia do szkół, zachęta ta musi być choć w minimalnym stopniu atrakcyjna. Stąd pomysł, aby docenić te osoby i z chwilę kiedy są zatrudniane, przyznać im pierwszy stopień awansu zawodowego i nie traktować na równi z nauczycielami nieposiadającymi żadnego stopnia awansu.
Jedynie na marginesie tej sprawy dodać można też, że decyzja o tym, czy chce się zatrudnić daną osobę w szkole jest autonomiczna i wymaga sprowadzenia oraz oceny jej kwalifikacji, co jest kwestią odrębną od uzyskania stopnia awansu z mocy art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Jeżeli dyrektor szkoły uzna, że dana osoba pomimo długiego stażu na uczelni i tytułu naukowego np. nie posiada kwalifikacji do prowadzenia zajęć, nie musi jej zatrudniać. Nie każda osoba zgłaszająca się do pracy w szkole musi być w niej przyjęta. Jedynie zatem na marginesie wskazać można, że akurat w przypadku skarżącej została ona zatrudniona, wykazując, że poza 15 latami stażu na Politechnice [...] na stanowisku nauczyciela akademickiego i tytułem naukowym doktora, posiada odpowiednie kwalifikacje, to jest ukończyła studnia wyższe na kierunku matematyka ze specjalizacją nauczenia matematyki.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań, Organy rozpoznają wniosek skarżącej o nadanie jej stopnia nauczyciele mianowanego uwzględniając przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy Karta Nauczyciela.