III SA/Gd 631/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-03-09
NSAinneWysokawsa
szkolnictwo wyższewznowienie studiówdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegouchylenie decyzjinaruszenie przepisów postępowaniaróżnice programowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje dotyczące wznowienia studiów studentki J. F. z powodu naruszeń proceduralnych i błędów w ustaleniach faktycznych.

Sprawa dotyczyła skargi J. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego w przedmiocie wznowienia studiów. Po długotrwałym postępowaniu, obejmującym liczne decyzje, odwołania i wyroki sądowe, WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana. Sąd uznał, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, błędne ustalenia dotyczące różnic programowych oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 27 maja 2015 r., która uchyliła decyzję Dziekana i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie wznowienia studiów. Sprawa miała skomplikowany i długotrwały przebieg, obejmujący wiele decyzji administracyjnych i orzeczeń sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd stwierdził, że zarówno decyzja Rektora z dnia 27 maja 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania. W przypadku decyzji Rektora, sąd wskazał na brak oceny stanu faktycznego, brak odniesienia do zarzutów odwołania oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja Dziekana została uznana za wadliwą z powodu braku należytego wyjaśnienia kwestii różnic programowych, braku porównania programów studiów oraz nieodpowiedniego uzasadnienia. Sąd uchylił obie decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Sąd zwrócił również uwagę na kwestię proceduralną dotyczącą wyboru środka zaskarżenia (skarga vs. sprzeciw) w kontekście zmian przepisów i bezczynności organu w uzupełnieniu pouczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja Rektora z dnia 27 maja 2015 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ nie zawierała oceny stanu faktycznego, nie odnosiła się do zarzutów odwołania i nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego postępowania, nie ocenił materiału dowodowego ani zarzutów odwołania, ograniczając się do ustnego wyjaśnienia sprawy i przekazania jej do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności i wymogi art. 138 § 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.s.w. art. 60 § 6

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Organy jednoosobowe uczelni to rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych (dziekan).

u.p.s.w. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Do decyzji organów uczelni stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Regulamin Studiów art. 46

Uchwała Senatu z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów

Określa warunki i tryb wznowienia studiów przez studenta skreślonego z listy studentów, uwzględniając m.in. przyczynę skreślenia, osiągnięcia, termin, różnice programowe oraz postępowanie studenta.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji musi zawierać ustalenia faktyczne, ocenę materiału dowodowego, wykładnię przepisów oraz ocenę stanu faktycznego w świetle prawa.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ powinien wskazać okoliczności do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

p.p.s.a. art. 64a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 64c § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Regulamin Studiów art. 25

Uchwała Senatu z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów

Określa zasady uznawania zaliczonych zajęć i efektów kształcenia, w tym przy wznowieniu studiów.

ustawa zmieniająca art. 16 § 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

ustawa zmieniająca art. 17 § 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. Brak należytego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Błędne ustalenia faktyczne dotyczące różnic programowych. Niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej poprzez niedotrzymanie przyrzeczenia administracyjnego. Nabycie prawa do wniesienia skargi przed wejściem w życie przepisów o sprzeciwie i bezczynność organu w uzupełnieniu pouczenia.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego postępowania, ograniczając się jedynie do nieformalnego przesłuchania pracownika organu pierwszej instancji. Wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego z uwagi na 'ustne wyjaśnienia' pracownika organu pierwszej instancji bez wykazania zaistnienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi oczywistą obrazę tego przepisu prawa. Strona nabyła prawo do wniesienia skargi (a nie sprzeciwu, gdyż instytucja ta w dacie doręczenia decyzji w ogóle nie istniała) z chwilą doręczenia jej decyzji z dnia 27 maja 2015 r.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Alina Dominiak

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasatoryjnych (art. 138 § 2 k.p.a.), zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wymogów uzasadnienia decyzji, wpływu zmian przepisów na środki zaskarżenia oraz znaczenia przyrzeczenia administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi stanami prawnymi dotyczącymi środków zaskarżenia oraz długotrwałym postępowaniem administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje skomplikowany i długotrwały proces administracyjny z licznymi zwrotami akcji, pokazując jak istotne są formalne aspekty postępowania i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po latach.

Studentka wygrała z uczelnią po latach batalii sądowej: kluczowe błędy proceduralne Rektora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 631/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 1 pkt 6, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 935
art. 2, art. 16, art. 17
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 329
art. 64a, art. 64c, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2012 poz 572
art. 60 ust. 6, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 27 maja 2015 r. w przedmiocie wznowienia studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego nr 8/2015 z dnia 13 kwietnia 2015 r., 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Gdańskiego na rzecz skarżącej J. F. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w przedmiocie wznowienia studiów, uchylającą decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania.
Najbardziej istotne okoliczności faktyczne tak przed wydaniem decyzji , jak i po jej wydaniu, przedstawione chronologicznie, były następujące:
Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F., która studiowała w roku akademickim 2012/2013 na dziesiątym semestrze 5 roku prawa, z dniem 18 listopada 2013r. z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.
Pismem z dnia 6 lutego 2014 r. J. F. złożyła do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji wniosek o wyrażenie zgody na wznowienie studiów w roku akademickim 2013/2014 w semestrze dziesiątym.
W dniu 13 lutego 2014 r. została wyrażona zgoda na wznowienie studiów przez J. F. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona po jej wydaniu.
Decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F. z dniem 14 listopada 2014 r. z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku wskazując, że w roku akademickim 2013/2014 uzyskała ona zgodę na wznowienie studiów na ósmym semestrze 4 roku prawa.
W odwołaniu J. F. wskazała m.in., że nie było podstaw do skreślenia jej z listy studentów i to z ósmego semestru 4 roku prawa.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. Prorektor ds. studenckich uchylił decyzję z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji wskazując, że skarżąca jest proszona o złożenie odrębnego, kolejnego wniosku o wznowienie studiów, który – jak zostało uzgodnione z Prodziekanem, biorąc pod uwagę argumentację odwołania - zostanie rozpatrzony pozytywnie.
J. F. w dniu 20 lutego 2015 r. wniosła o wznowienie studiów na 10 semestrze roku akademickiego 2014/2015 akcentując, że została skreślona z listy studentów w 10 semestrze z powodu niezłożenia w terminie pracy magisterskiej.
Następnie kolejnymi pismami Prodziekan informował skarżącą, że z uwagi na różnice programowe nie będzie mógł uwzględnić jej wniosku o przyjęcie na 10 semestr, sugerując zmianę wniosku o przyjęcie na semestr 8.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r., odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 60 ust. 6, art. 70 ust. 1 i 2, art. 160 ust. 1 w związku z art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz § 46 ust. 1 i 2 pkt 4 uchwały Senatu z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] w sprawie Regulaminu Studiów.
Organ pierwszej instancji, przywołując treść § 46 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów wyjaśnił, że J. F., studentka, została skreślona z listy studentów 5 roku kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji. Wniosek dotyczył wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na 5 roku od semestru 10. W ocenie organu nie zostały spełnione warunki, o jakich mowa w cytowanych przepisach, gdyż różnice programowe wynikające ze zmian w planie studiów, o których wnioskodawczyni była wielokrotnie informowana, w tym w załączniku do pisma z dnia 2 marca 2015 r. nr [...], wykluczają możliwość przyjęcia na 10 semestr.
Od decyzji tej J. F. wniosła odwołanie pismem z dnia 11 maja 2014 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, naruszenie § 46 uchwały Senatu z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji. Zdaniem skarżącej w roku akademickim 2012/13 za zgodą Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji wznowiła studia na 5 roku w semestrze letnim i otrzymała listę różnic programowych wyznaczonych w oparciu o program studiów (mający zastosowanie od dnia 1 października 2008 r. w odniesieniu do 1 roku studiów, na kierunku prawo). Wskazała, że została skreślona z 10 semestru V roku prawa w roku akademickim 2012/13 z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. W dniu 7 lutego 2014 r. złożyła wniosek o wznowienie studiów na 10 semestrze 5 roku prawa stacjonarnego w roku akademickim 2013/2014. Nie otrzymała decyzji w tej sprawie. W maju 2014 r. stwierdziła brak rejestracji na jakikolwiek semestr w roku akademickim 2013/2014, co wskazywało na brak zgody na wznowienie studiów. W dniu 5 grudnia 2014 r. odebrała decyzję Prodziekana o skreśleniu z listy studentów 4 roku 8 semestru z dniem 14 listopada 2014 r. z powodu nieuzyskania zaliczenia wskazanego semestru. W dniu 8 grudnia 2014 r. uzyskała wgląd do w/w decyzji. Na jej wniosku z dnia 5 lutego 2014 r. uczyniona była adnotacja : "Zgoda 8 semestr" z podpisem i pieczątką Prodziekana. Jej nazwisko nie znajdowało się na listach u prowadzących ćwiczenia i na protokołach egzaminacyjnych w ramach 8 semestru 4 roku studiów w roku akademickim 2013/2014. Następnie wniosła odwołanie od decyzji o skreśleniu z 8 semestru IV roku studiów. W decyzji Prorektora ds. Studenckich uchylającej decyzję Prodziekana została zawarta prośba o złożenie do Prodziekana wniosku o wznowienie studiów i informacja, że będzie on rozpatrzony pozytywnie, z czego wywnioskowała, że przyjęcie na 10 semestr V roku prawa jest tylko formalnością. Na skutek jej wniosku o wznowienie studiów otrzymała pismo z żądaniem wniesienia żądania o wznowienie studiów na 8 semestrze IV roku prawa stacjonarnego, pod rygorem nieuwzględnienia wniosku w pierwotnym brzmieniu. Załącznikiem była lista przedmiotów do zaliczenia zawierająca przedmioty, z których uzyskała już zaliczenie, jak też przedmioty, których Prodziekan nie wyznaczył w oparciu o ten sam program studiów w roku akademickim 2012/13 ani 2013/14. Zapoznając się z treścią dokumentu o nazwie "Przedmioty do zaliczenia" nie mogła zrozumieć kryterium zastosowanego przez Prodziekana przy jego sporządzaniu. W związku z bardzo dużą skalą rozbieżności oraz obawą, iż złożenie nowego wniosku nie zostanie uwzględnione, skierowała do Prodziekana pismo z dnia 30 marca 2015 r. w celu uzyskania wyjaśnień w zakresie podstaw sporządzenia przesłanej jej listy. Prodziekan nie udzielił jej żadnych wyjaśnień oświadczając, że z uwagi na upływ czasu, nawet przy modyfikacji wniosku o wznowienie studiów, nie może zapewnić prawa do uczestnictwa we wszystkich zajęciach semestru 8 w roku akademickim 2014/2015. Dodatkowo przesłał program studiów, który stanowił podstawę do określenia różnic programowych i był tożsamy z programem studiów, na podstawie którego Prodziekan wyznaczył różnice programowe w roku akademickim 2012/13.
Mimo braku udzielenia wyjaśnień w tak istotnych kwestiach i braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego rozbieżności zgłoszonych przez stronę, Prodziekan w dniu 13 kwietnia 2015 r. wydał decyzję o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji. Skarżąca podniosła, że niezrozumiałe jest zaprzeczanie przez Dziekana istnieniu zaliczeń różnic programowych, niektórych wykładów do wyboru (np. Tworzenie umów), praktyk oraz zmiana zaliczenia seminarium magisterskiego na semestrze 8 z oceny bardzo dobrej na zaliczenie. Nie sposób przypisać racjonalnego działania organowi, skoro na liście przedmiotów do zaliczenia wykazuje on brak zaliczeń w roku akademickim 2013/14, w którym skarżąca nie była studentką, a zupełnym absurdem jest, że wśród tych przedmiotów wymienione są różnice programowe o nazwie: Szkolenie biblioteczne i Szkolenie BHP. Nie są znane też ramy czasowe i podstawa sporządzenia wykazu różnic programowych w roku akademickim 2013/14 , skoro nie istniały w dniu 8 grudnia 2014 r. Skarżąca zarzuciła, że treść uzasadnienia decyzji jest w takim stopniu zawiła i niejasna, że utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia i uniemożliwia sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Nie zawiera ono oceny zebranego materiału dowodowego, dokonanej przez organ wykładni przepisów zastosowanych w sprawie oraz oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ nie odniósł się też do twierdzeń, które strona uważała za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a tym samym wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 11 k.p.a.
W dniu 27 maja 2015 r. Prorektor ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji uchylił decyzję z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na ustne wyjaśnienie sprawy pani J. F. przez Prodziekana w obecności radcy prawnego. Prorektor zasugerował, by ponowna decyzja ( jeśli będzie negatywna) zawierała szczegółowe uzasadnienie w zakresach podnoszonych w odwołaniu złożonym przez J. F..
Pismo skierowane zostało do Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone J. F. po jego wydaniu.
Decyzją z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r., wyraził zgodę na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 9 w roku akademickim 2015/2016, nakładając jednocześnie na J. F. obowiązek wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów.
Decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] Prorektor ds. studenckich , po rozpatrzeniu odwołania J. F., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dziekana Wydziału Prawa i Administracji.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SAB/Gd 33/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. F. na bezczynność Rektora w rozpoznaniu odwołania J. F. od decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] odmawiającej wyrażenia zgody na wznowienie studiów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że pismo Prorektora ds. studenckich z dnia 27 maja 2015 r. stanowi rozstrzygnięcie wydane w związku z odwołaniem skarżącej od decyzji z dnia 13 kwietnia 2015 r. , bowiem zawiera niezbędne elementy pozwalające uznać je za decyzję. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona, co nie oznacza, że nie doszło do jej wydania.
W dniu 19 stycznia 2016 r. nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F., studentkę piątego roku prawa Wydziału Prawa i Administracji z listy studentów.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...].
Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżąca wniosła o doręczenie jej decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r.
Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 17 czerwca 2016 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca , na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., wniosła o uzupełnienie decyzji odnośnie do prawa jej zaskarżenia.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., stwierdził nieważność decyzji Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że uszło uwadze organów, że skarżącej został przywrócony status studentki mocą decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. ( zgoda na wznowienie studiów), bowiem kolejna decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów z dnia 14 listopada 2014 r. została uchylona decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...]. W tej sytuacji nie było podstaw do prowadzenia postępowania w celu wznowienia studiów, bowiem skarżąca miała status studentki. Zaskarżone decyzje zostały ponadto wydane w oparciu o nieobowiązujące przepisy – uchylonej Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów, mimo że z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie Uchwała Senatu nr [...] z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów, która nie przewidywała wyrównania różnic programowych w przypadku wznowienia studiów.
Wyrokiem także z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 588/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., uchylił decyzję Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sąd uznał, że wyeliminowanie o obrotu prawnego wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 decyzji Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] oraz decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] o wznowieniu skarżącej studiów na 5 roku wpływa bezpośrednio na treść kontrolowanej decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Po otrzymaniu odpisu powyższych wyroków z uzasadnieniem Dziekan Wydziału Prawa i Administracji przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2018 r. przesłał skarżącej decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na 4 roku semestr 8 roku akademickiego 2013/2014.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Rektor decyzją z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r. wskazując, by organ ten, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, szczegółowo określił rok i semestr wznowienia studiów uzasadniając decyzję w tym zakresie koniecznością uzupełnienia różnic programowych.
Dziekan Wydziału Prawa i Administracji , któremu przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, postanowieniem z dnia 1 lutego 2019 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia przez skarżącą studiów na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Rektora z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r. wyrażającą zgodę na wznowienie studiów przez skarżącą. Sprawa została zarejestrowana w WSA w Gdańsku pod sygn. akt III SA/Gd 115/19.
Rektor do odpowiedzi na skargę dołączył decyzję własną z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] , którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił w całości decyzję własną z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...], uchylił decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. oraz zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia studiów przez skarżącą do czasu wydania prawomocnych rozstrzygnięć sądowoadministracyjnych w sprawie skreślenia z listy studentów i w sprawie wznowienia przez skarżącą studiów.
Na decyzję autokontrolną Rektora z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] skarżąca wniosła odrębną skargę , która zarejestrowana została pod sygn. akt III SA/Gd 310/19.
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 310/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., stwierdził nieważność decyzji Rektora z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów.
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 115/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprzeciwu J. F., uchylił decyzję Rektora z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że nie zostały wykazane przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, jak i nie było podstaw do nadania biegu decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. w przedmiocie wznowienia studiów, bowiem skarżącej przywrócono status studentki oraz nałożono na nią obowiązek wyrównania różnic programowych i dokonania opłaty, a w aktach administracyjnych znajduje się dowód dokonania opłaty oraz załączone są różnice programowe (8 semestr). Nie jest w tej sytuacji zrozumiała konieczność ponownego szczegółowego określenia semestru czy uzupełnienia różnic programowych.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3972/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 w sprawie skargi J. F. na decyzję Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów.
NSA nie podzielił stanowiska WSA, że decyzja z dnia 13 lutego 2014 r. znajdowała się w obrocie prawnym, a jej istnienie nie było kwestionowane. Zdaniem NSA o kwestionowaniu istnienia tej decyzji świadczy treść wskazanych przez NSA pism skarżącej jak i fakt wydania kolejnych decyzji przez organy. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona. W obrocie prawnym pozostawała decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów z dnia 18 listopada 2013 r. , co oznaczało możliwość rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie studiów. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 11 czerwca 2015 r. z tego powodu, że decyzja o wznowieniu została już wydana i pozostawała w obrocie. NSA podzielił natomiast stanowisko WSA, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w warunkach nieważności , o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie ich wydania. Nie było zatem podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. NSA wskazał ponadto, że rozpoznając ponownie sprawę organ wezwie skarżącą do wskazania, czy podtrzymuje wniosek o wznowienie studiów i w jakim zakresie, a następnie rozpozna go zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3963/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 588/16 w sprawie skargi J. F. na decyzję Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r. Rektor podjął zawieszone postępowanie w sprawie wznowienia studiów wskazując, że jest to konieczne do rozpatrzenia odwołania od decyzji Rektora z dnia 13 lutego 2014 r.
Pismem z tego samego dnia Rektor, nawiązując do wyroku NSA z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3792/18, wezwał skarżącą do wskazania, czy podtrzymuje ona wniosek o wznowienie studiów z dnia 20 lutego 2015 r. i w jakim zakresie.
Skarżąca w odpowiedzi w piśmie z dnia 20 czerwca 2021 r. cofnęła wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. o wznowienie studiów podając, że został on złożony jedynie z powodu wprowadzenia jej w błąd przez Rektora przez poinformowanie w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. , że konieczne jest złożenie odrębnego wniosku (od wniosku z dnia 6 lutego 2014 r. ) do podjęcia decyzji w przedmiocie wznowienia studiów.
Złożyła ponadto w dniu 20 czerwca 2021 r. oświadczenie o cofnięciu odwołania od decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. o wznowieniu studiów.
Rektor postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wznowienia studiów ( dotyczące odwołania od decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. ).
Kolejnym postanowieniem - z dnia 10 sierpnia 2021r. – Rektor umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wznowienia studiów, wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r.
Jak wynika z treści skargi wniesionej do tutejszego sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 773/22, skarżąca pismem z dnia 18 października 2021 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora.
Następnie postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. Rektor umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów.
W piśmie z dnia 13 października 2021 r. skierowanym do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji skarżąca podała m.in., że w dniu 4 października 2021 r. dokonała wyboru przedmiotów dotyczących różnic programowych oraz zarzuciła, że organ wraz z Rektorem podejmował i podejmuje działania , których celem jest uniemożliwienie jej kontynuacji studiów na mocy decyzji z dnia 13 lutego 2014 r.
Pismem z dnia 19 października 2021 r. skarżąca wniosła do Rektora ponaglenie w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. odnośnie do prawa jej zaskarżenia. Podała, że wniosek wpłynął do organu w dniu 5 lipca 2016 r. , a do tej pory organ nie rozstrzygnął jej wniosku.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r. Rektor skreślił J. F. z listy studentów z uwagi na nie uzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie.
Pismem z dnia 31 maja 2022 r. , które wpłynęło do Rektora w dniu 3 czerwca 2022 r. , J. F. wniosła skargę na bezczynność Rektora w sprawie jej wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r. o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r. Sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SAB/Gd 91/22.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 r. Rektor , w odniesieniu do ponaglenia złożonego w związku z wnioskiem z dnia 30 czerwca 2016 r. , uzupełnił decyzję z dnia 27 maja 2015 r. o pouczenie, że od tej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku składana za pośrednictwem organu, który ją wydał, a także, że ze względu na wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji o pouczenie, 30 - dniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 19 lipca 2022 r.
W dniu 2 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca wniosła od decyzji z dnia 27 maja 2015 r. sprzeciw bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Sprzeciw został przekazany przez sąd Rektorowi ze wskazaniem, że skarga została wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do sądu , a nie do organu i zobowiązaniem do jej przekazania sądowi w terminie trzydziestu dni.
W dniu 18 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca J. F. wniosła ponadto niniejszą skargę - na tę samą decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie wznowienia studiów, uchylającą decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Niniejsza sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 631/22.
W dniu 31 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r., przekazany przez Rektora. Rektor wskazał, że w wykonaniu uprawnienia do autokontroli w dniu 26 sierpnia 2022 r. wydał , na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a., decyzję, uwzględniającą w całości żądanie sprzeciwu.
Sprawa ze sprzeciwu skarżącej została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 622/22.
Następnie J. F. wniosła skargę na decyzję autokontrolną Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. Sprawa nosi sygnaturę akt III SA/Gd 773/22.
W przedmiotowej skardze , wniesionej na decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie wznowienia studiów, skarżąca J. F. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wskazała, że skargę wnosi z ostrożności procesowej, działając na podstawie pouczenia Rektora zawartego w postanowieniu z dnia 4 lipca 2022 r. o uzupełnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia 27 maja 2015 r., uchylającej decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Skarżąca podała, że z uwagi na obowiązujące przepisy art. 64a i 64c § 1 i § 3 zd. 1 p.p.s.a. w dniu 2 sierpnia 2022 r., z zachowaniem ustawowego czternastodniowego terminu, wniosła od przedmiotowej decyzji sprzeciw do WSA w Gdańsku.
Mając na względzie, że postanowienie Rektora z dnia 4 lipca 2022 r., mimo że wydane w innym stanie prawnym niż zaskarżona decyzja , nie ma samodzielnego bytu prawnego i pozostaje częścią decyzji z dnia 27 maja 2015 r., skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) rażące naruszenie art. 16 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64a p.p.s.a. , polegające na wydaniu postanowienia o uzupełnieniu zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązującej wersji aktu prawnego i na sprzecznym z art. 64a p.p.s.a. pouczeniu skarżącej o dopuszczalności wniesienia przez nią skargi na decyzję kasatoryjną z dnia 27 maja 2015 r., gdy obowiązujący w dniu 4 lipca 2022 r. przepis art. 64a p.p.s.a. stanowi, że od decyzji kasatoryjnej skarga nie przysługuje, a strona może wnieść od niej sprzeciw;
2) rażące naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, polegające na nieprzeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego i nierozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, a nawet nieskontrolowaniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu, a nadto na nieformalnym przesłuchaniu pracownika, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji oraz scedowaniu na ten organ obowiązku rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie;
3) rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające na bezpodstawnym, bez przeprowadzenia ponownego postępowania merytorycznego, bez stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części i bez wskazania okoliczności, które organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i uchylenie się od załatwienia sprawy co do jej istoty, t.j. na oczywiście niezasadnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy przeprowadzenie, w oparciu o art. 136 k.p.a. , na żądanie strony dowodu z programu studiów uchwalonego w dniu 28 kwietnia 2008 r. przez Radę Wydziału Prawa i Administracji mającego zastosowanie od dnia 1 października 2008 r. w odniesieniu do studentów pierwszego semestru I roku studiów na kierunku prawo w roku akademickim 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011 oraz w odniesieniu do studentów dziesiątego semestru V roku studiów w roku akademickim 2012/2013, 2013/2014 i 2014/2015 umożliwiało organowi odwoławczemu wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, zwłaszcza że organ odwoławczy w tym samym, uprzednio ustalonym przezeń stanie prawnym i faktycznym złożył skarżącej przyrzeczenie o pozytywnym rozpatrzeniu jej sprawy, tj. o wyrażeniu zgody na wznowienie przez nią studiów na dziesiątym semestrze studiów;
4) rażące naruszenie art. 8 k.p.a., polegające na niewydaniu przez organ odwoławczy aktu przyrzeczonego skarżącej, tj. decyzji wyrażającej zgodę na wznowienie przez nią studiów na semestrze dziesiątym, mimo że skarżąca, kierując się obietnicą organu drugiej instancji, złożoną jej w uzgodnieniu z organem pierwszej instancji, wystąpiła w niezmienionym stanie prawnym i faktycznym sprawy z wnioskiem o treści wskazanej przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że skoro w dniu wydania przez Rektora postanowienia o uzupełnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązywała ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jednocześnie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw wprost wskazywał, że przepisy ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji stosuje się wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 czerwca 2017 r., to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia na podstawie obowiązujących w dniu jego wydania przepisów art. 64a i 64c § 1- 3 p.p.s.a. i wskazanie sprzeciwu od decyzji jako środka zaskarżenia przysługującego stronie postępowania. Zgodnie bowiem z art. 64 a p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., zatem decyzji objętej niniejszym zaskarżeniem, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw do sądu administracyjnego. Przywołując orzeczenia sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że na skutek dokonanych zmian prawa przysługuje jej od decyzji nie skarga, a możliwość wniesienia od niej sprzeciwu. W tej sytuacji postanowienie Rektora z dnia 4 lipca 2022 r. zostało wydane w oparciu o nieobowiązującą wersję p.p.s.a., a zatem zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca zarzuciła, że organ drugiej instancji, rozpatrując - na skutek wniesionego odwołania - sprawę administracyjną, powinien dążyć do wydania decyzji merytorycznej w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć indywidualną sprawę administracyjną. Organ odwoławczy ma obowiązek rzetelnego ustosunkowania się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów, nie będąc przy tym związanym uzasadnieniem wniesionego środka zaskarżenia. Organ ten może, a nawet powinien skontrolować postępowanie i decyzję organu pierwszej instancji z punktu widzenia legalności, a także celowości i słuszności rozstrzygnięcia, niezależnie od tego, czy zarzuty w tym zakresie zostały podniesione w odwołaniu. Zasada dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch rozstrzygnięć organów kolejnych instancji, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z nich postępowania, umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy, nie będąc zatem związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ pierwszej instancji, obowiązany jest dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto w przypadku, gdy organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny materiał dowodowy, organ odwoławczy, na podstawie art. 136 k.p.a., jest uprawniony i obowiązany do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i usunięcia zaistniałych uchybień we własnym zakresie. Dopiero gdy wątpliwości organu odwoławczego nie mogą zostać usunięte bez naruszenia art. 136 k.p.a. oraz zasady dwuinstancyjności, organ odwoławczy może, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom dopuszczalności wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a. Organ drugiej instancji nie przeprowadził w ogóle merytorycznego postępowania w sprawie, ograniczając się jedynie do nieformalnego przesłuchania pracownika organu pierwszej instancji. Tym samym nie rozpoznał wniesionego odwołania , a jego rozpoznanie scedował na organ pierwszej instancji z sugestią, aby ten szczegółowo odniósł się do odwołania w ponownej decyzji. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem z oczywistym, rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art.15 k.p.a.). Doprowadziło to do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji , mimo że nie było ku temu przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a., o czym świadczy wprost treść wydanego przez Rektora rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie sformułował żadnych zarzutów przeciwko postępowaniu wyjaśniającemu przeprowadzonemu przez organ pierwszej instancji i nie zawarł w niej żadnych konkretnych wskazań co do tego postępowania wyjaśniającego, w tym wymogu jego przeprowadzenia w pierwszej instancji w całości lub w znacznej części. Wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego z uwagi na "ustne wyjaśnienia" pracownika organu pierwszej instancji i autora zakwestionowanej odwołaniem decyzji administracyjnej bez wykazania zaistnienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi oczywistą obrazę tego przepisu prawa i czyni wydane w sprawie rozstrzygnięcie dowolnym. W wyraźnej opozycji do istoty tej normy prawnej pozostaje także kierowanie do organu pierwszej instancji wymogu szczegółowego uzasadnienia decyzji wydanej w ponownym postępowaniu "w zakresach podnoszonych przez stronę "w odwołaniu" i to wyłącznie w sytuacji wydania przez tenże decyzji negatywnej dla strony. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym i odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu jest obowiązkiem organu drugiej instancji, nie zaś organu pierwszej instancji , ani nie stanowi ustawowej przesłanki przekazania mu przez organ odwoławczy sprawy do ponownego rozpoznania.
Wydając decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 2 k. p. a. Rektor bezpodstawnie zatem uchylił się od wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 in principio, tj. od obligatoryjnego, w istniejącym w dniu wydawania decyzji stanie prawnym i faktycznym, załatwienia rozstrzyganej sprawy co do jej istoty.
Skarżąca wskazała, że w dniu wydania decyzji kasacyjnej objętej niniejszą skargą podstawę materialnoprawną dla rozpoznania przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji działającego jako organ pierwszej instancji i przez Rektora działającego jako organ odwoławczy sprawy w przedmiocie wznowienia na studia osoby skreślonej z listy studentów stanowiły przepisy § 46 Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów. (tekst ujednolicony Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia 7 października 2014 r. uwzględniający zmiany wprowadzone Uchwałami Senatu nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 r. i nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r., określany dalej jako Regulamin Studiów). Zgodnie z przepisem § 46 ust 1 - 4: osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych mogła ubiegać się o wznowienie studiów na semestrze (roku) nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów i nie wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego (ust. 1); Dziekan rozstrzygał wniosek o wznowienie studiów, uwzględniając zwłaszcza: przyczynę skreślenia, osiągnięcia w dotychczasowym przebiegu studiów, termin, który upłynął pomiędzy skreśleniem a złożeniem wniosku, skalę różnic programowych wynikających z ewentualnych zmian planu studiów lub programu kształcenia: dotychczasowe postępowanie wnioskodawcy jako studenta, w tym przestrzeganie przepisów obowiązujących w (ust. 2 pkt 1 - 5); wznowienie studiów mogło wiązać się z obowiązkiem wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu studiów lub programu kształcenia (ust 3); Dziekan mógł wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym, niż wynikałoby to z ust. 1, jeżeli uznał, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał poprzednio. W takim przypadku dziekan określał przedmioty, które uznaje za zaliczone (ust. 4); przy uznawaniu zajęć za zaliczone Dziekan kierował się zbieżnością efektów kształcenia, w tym zwłaszcza liczbą przydzielonych do przedmiotów punktów ECTS, brakiem różnic w treściach programowych, formą i wymiarem zajęć oraz formą ich zaliczania; jeżeli różnice w planach studiów i programach kształcenia uniemożliwiały uznanie zajęć za zaliczone, Dziekan wskazywał zajęcia, których zaliczenie umożliwiało wpis na następny okres rozliczeniowy (przepis § 25 ust. 2 i 3 stosowany odpowiednio).
W świetle powyższych regulacji nie budzi wątpliwości, iż warunkiem sine qua non rozpoznania wniosku o wznowienie studiów było porównanie i zestawienie ze sobą przez Dziekana, a w postępowaniu odwoławczym przez Rektora , programu kształcenia lub planu studiów na kierunku prawo, który osoba ubiegająca się o wznowienie studiów realizowała w dniu skreślenia jej z listy studentów na semestrze, na którym nastąpiło skreślenie jej z listy studentów, z programem kształcenia lub planem studiów na kierunku prawo realizowanym przez studentów tego kierunku na semestrze, na którym wznowienia domagała się osoba skreślona z listy studentów. Porównanie planów studiów lub programów kształcenia stanowiło punkt wyjścia dla oceny, czy w dniu skreślenia z listy studentów i w dniu, w którym organ wydawał decyzję o wznowieniu na studia, na wskazanym we wniosku osoby ubiegającej się o to wznowienie semestrze studiów realizowany jest tożsamy plan studiów i program kształcenia. Jeżeli we wskazanym okresie nie doszło do zmian w planie studiów lub programie kształcenia, to przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w § 46 ust. 2 Regulaminu Studiów Dziekan Wydziału Prawa i Administracji wyrażał zgodę na wznowienie wnioskodawcy na studia na semestrze wskazanym we wniosku o wznowienie studiów, tj. na semestrze, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów. Porównanie tych programów pozwalało obiektywnie stwierdzić, czy nastąpiły jakiekolwiek zmiany w tym zakresie, stąd Regulamin studiów posługiwał się w odniesieniu do tych zmian zwrotem "ewentualne ".
W realiach niniejszej sprawy Dziekan odmówił skarżącej zgody na wznowienie studiów na semestrze 10 z uwagi na skalę różnic programowych wynikających ze zmian w planie studiów. W odwołaniu od decyzji strona podnosiła, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż na semestrze 10 w roku akademickim 2014/2015 jest realizowany program i plan studiów odmienny od tego, który był realizowany na semestrze 10 w roku akademickim 2012/2013. Za podstawę ustaleń przyjęto program studiów realizowany na semestrze 8 w roku akademickim 2014/2015, zatem z góry uczyniono założenie, że właściwy dla skarżącej semestr 8 studiów. W następstwie powyższego u podstaw podjętego w dniu 13 kwietnia 2015 r. rozstrzygnięcia legło błędne ustalenie organu pierwszej instancji, jakoby od dnia skreślenia skarżącej z listy studentów na semestrze 10 nastąpiła zmiana programu i planu studiów. Wbrew wymogom Regulaminu Studiów organ pierwszej instancji nie dokonał porównania planu studiów na semestrze 10, na którym w dniu 18 listopada 2013 r. nastąpiło skreślenie skarżącej z listy studentów, z planem studiów na semestrze 10, na którym wznowienia domagała się ona wnioskiem z dnia 20 lutego 2015 r. W aktach administracyjnych sprawy brak bowiem programu studiów uchwalonego przez Radę Wydziału Prawa i Administracji w dniu 28 kwietnia 2008 r. mającego zastosowanie od dnia 1 października 2008 r. w odniesieniu do studentów I roku studiów na kierunku prawo. Program ten miał zastosowanie w odniesieniu do studentów pierwszego semestru I roku studiów w roku akademickim 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, zatem w odniesieniu do studentów dziesiątego semestru V roku studiów w roku akademickim 2012/2013,2013/2014 i 2014/2015. Wskazany dokument potwierdza, że program kształcenia i plan studiów na kierunku prawo, który skarżąca realizowała w dniu skreślenia jej z listy studentów na semestrze 10. na którym nastąpiło skreślenie jej z listy studentów, jest tożsamy z programem kształcenia i planem studiów na kierunku prawo realizowanym przez studentów tego kierunku na semestrze 10., na którym wznowienia się domagała. Zatem przeprowadzenie dowodu z programu studiów z dnia 28 kwietnia 2008 r. winno prowadzić do uwzględnienia w całości wniosku skarżącej o wznowienie studiów na semestrze 10 w roku akademickim 2014/2015. Jednocześnie przeprowadzenie tego dowodu przez Rektora w postępowaniu wszczętym na skutek odwołania strony z dnia 11 maja 2015 r., było wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a przeprowadzenie tego dowodu przez organ odwoławczy nie przekraczało granic postępowania wyjaśniającego określonego art 136 k.p.a. Podjęcie natomiast decyzji kasacyjnej w takim stanie prawnym i faktycznym uznać należy za naruszenie przez Rektora art. 138 § 2 k. p. a.
W decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] Rektor w porozumieniu z Dziekanem Wydziału Prawa i Administracji złożył skarżącej pisemne przyrzeczenie pozytywnego, tj. w całości zgodnego z treścią żądania, rozpatrzenia wniosku o wznowienie studiów na kierunku prawo na semestrze 10 w roku akademickim 2014/2015. Działając w zaufaniu do organów obu instancji strona spełniła warunek wskazany w decyzji i w dniu 20 lutego 2015 r. wystąpiła do Dziekana o wyrażenie zgody na wznowienie studiów na semestrze 10 w roku akademickim 2014/2015. W sytuacji, gdy Dziekan na skutek błędu w ustaleniach faktycznych wydał decyzję negatywną dla strony, to Rektor winien był dotrzymać złożonego stronie przyrzeczenia i po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji orzec merytorycznie o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów na semestrze 10. Wydanie w takiej sytuacji decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. stanowiło rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Skarżąca wyjaśniła, że przyrzeczenie administracyjne jest jedną z form działania administracji publicznej. Stanowi ono oświadczenie woli organu administracji publicznej, w którym organ ten zobowiązuje się do konkretnego zachowania się, przy czym jest to zazwyczaj zobowiązanie do działania w przyszłości, jeżeli adresat spełni określone warunki. Przyjmuje się, iż dla określenia przyrzeczenia, jako prawnej formy działania ważne jest: pochodzenie od organu administracji, jednostronność, oświadczenie woli, którym ten organ zobowiązuje się do załatwienia w określony sposób danej sprawy, zakres, który nie jest ograniczony do spraw załatwianych w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, ale rozciąga się na także na sprawy załatwiane poza postępowaniem jurysdykcyjnym, oparcie potrzeby ochrony podmiotów, na rzecz których nastąpiło przyrzeczenie, na wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawnego zasadzie zaufania do państwa, pisemność. Niedotrzymanie przyrzeczenia może stanowić dla sądu administracyjnego podstawę do uchylenia aktu wydanego przez organ, który sprzeniewierzył się złożonemu przyrzeczeniu.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Wskazał, że decyzja Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest decyzją, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie zaś do treści art. 64a p.p.s.a. środkiem odwoławczym służącym stronie od tej decyzji jest sprzeciw, nie zaś skarga. Skarżąca złożyła równolegle sprzeciw od tej decyzji, który pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. został przekazany do tutejszego sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Jak wynika z przedstawionego powyżej stanu faktycznego, przedmiotowe postępowanie prowadzone przez organy dotyczyło wniosku skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r. w sprawie wznowienia przez nią studiów na 10 semestrze roku akademickiego 2014/2015. Z wcześniej wydanej przez Rektora decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. wynikało, że o ile skarżąca złoży wniosek o wznowienie studiów, zostanie on uwzględniony.
Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] odmówił J. F. wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10.
J. F. wniosła od tej decyzji obszerne odwołanie, kwestionując prawidłowość wydanej decyzji.
W dniu 27 maja 2015 r. Prorektor ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji, wydał, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. , decyzję , którą uchylił decyzję z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone J. F. po jego wydaniu.
O tym, że pismo Rektora z dnia 27 maja 2015 r. jest decyzją, przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SAB/Gd 33/15.
Decyzję tę , na skutek wniosku skarżącej, doręczono jej w dniu 17 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca , na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., wniosła o uzupełnienie decyzji z dnia 27 maja 2015 r. odnośnie do prawa jej zaskarżenia.
Rektor , po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność, postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 r. uzupełnił decyzję z dnia 27 maja 2015 r. o pouczenie, że od tej decyzji przysługuje skarga do WSA w Gdańsku. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 19 lipca 2022 r.
Skarżąca w terminach ustawowych wniosła zarówno skargę na decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 631/22), jak i sprzeciw ( sygn. akt III SA/Gd 622/22).
Konieczne zatem było rozstrzygnięcie, który z wniesionych przez skarżącą środków zaskarżenia przysługuje na decyzję z dnia 27 maja 2015 r.
W dniu wydania przedmiotowej decyzji stronie przysługiwało prawo wniesienia skargi na tę decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu określonym Dz.U. z 2012 r., poz.270 ( tekst jednolity ze zm.).
Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 ), dalej zwana "ustawą zmieniającą".
Z przepisu art. 16 ustawy zmieniającej wynika, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym.
Ustawa zmieniająca wprowadziła także zmiany do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy zmieniającej w dziale III p.p.s.a., po rozdziale 3, dodano rozdział 3a "Sprzeciw od decyzji". W myśl dodanego do p.p.s.a. art. 64a , od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie natomiast z dodanym art. 64c § 1 , sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że dwa środki prawne przysługujące stronom, kwestionującym zgodność z prawem decyzji administracyjnych, jakimi są skarga i sprzeciw, różnią się w sposób istotny zakresem kompetencji, jakie przysługują rozpatrującemu je sądowi administracyjnemu. O ile rozpatrując skargę sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i zbadać zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w jej pełnym wymiarze, bez względu na podniesione w skardze zarzuty i wnioski, to rozpoznając sprzeciw sąd rozważa jedynie istnienie przesłanek procesowych, określonych w art. 138 § 2 k.p.a.
Zatem to skarga jest środkiem prawnym o znacznie dalej idących skutkach procesowych.
Skarżąca z chwilą doręczenia jej w dniu 17 czerwca 2016 r. decyzji kasacyjnej nabyła prawo do wniesienia do sądu administracyjnego skargi. Skargę tę mogła wnieść skutecznie, pomimo braku w decyzji wymaganego prawem pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych. Także wniosek o uzupełnienie decyzji co do powyższego pouczenia skarżąca wniosła, gdy instytucja sprzeciwu od decyzji administracyjnej nie istniała jeszcze w polskim systemie prawnym. Doręczenie skarżącej postanowienia uzupełniającego decyzję w zakresie pouczenia o środkach odwoławczych nastąpiło jednak dopiero po około 6 latach - w dniu 19 lipca 2022 r. i otworzyło jedynie termin, po upływie którego skuteczne wniesienie środka prawnego nie było już możliwe.
Gdyby organ rozpoznał w racjonalnym terminie wniosek skarżącej o uzupełnienie decyzji co do środków odwoławczych, to wątpliwość co do rodzaju takiego środka (skargi) nie mogłaby w ogóle powstać.
Skoro zatem skarżąca nabyła prawo do wniesienia skargi (a nie sprzeciwu, gdyż instytucja ta w dacie doręczenia decyzji w ogóle nie istniała) z chwilą doręczenia jej decyzji z dnia 27 maja 2015 r., to uznanie w okolicznościach tej sprawy, że utraciła to prawo na rzecz prawa do wniesienia mniej efektywnego środka prawnego, jakim jest sprzeciw, wyłącznie wskutek rażącej bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji, prowadziłoby do rażącego naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP stanowiącego, że Rzeczpospolita Polska jest państwem prawa.
Zauważyć ponadto należy, że ustawa nowelizująca w art. 17 ust. 1 stanowi , że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym.
Należy zwrócić uwagę, że przywołany przepis przejściowy reguluje jedynie sytuację, w której skarga do sądu administracyjnego została wniesiona przed 1 czerwca 2017 r. Oczywiste jest też , że w przypadku wydania decyzji kasatoryjnej po dniu 1 czerwca 2017 r. stosuje się przepisy p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Ustawodawca nie rozstrzygnął jednak kwestii stosowania przepisów w sytuacji , która zaszła w niniejszej sprawie, czyli w sytuacji, gdy doręczenie decyzji stronie nastąpiło przed dniem 1 czerwca 2017 r., a jej uzupełnienie dotyczące środka i terminu zaskarżenia – już po tym dniu.
Zauważając, że nie każda sytuacja faktyczna została objęta przywołanym powyżej uregulowaniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w prawomocnym wyroku z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po, wydanym na tle sprawy dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stwierdził: "Mamy więc tutaj do czynienia z istotną luką, dotyczącą decyzji kasatoryjnych, które nie zostały zaskarżone skargą do dnia 31 maja 2017 r. Na powyższe nałożył się dodatkowo brak regulacji przejściowej dotyczącej udzielania stronom właściwych pouczeń przez organy administracji. Ponieważ oczywistym jest, że w opisywanej sytuacji strona nie może zostać pozbawiona prawa do sądu, należy z przepisów przejściowych wywieść pewne wskazówki interpretacyjne, którymi następnie należy się kierować w sytuacji nieobjętej regulacją przejściową. Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, przepisy dotyczące zaskarżania uchwał lub zarządzeń organów gminy, uchwał powiatu oraz aktów prawa miejscowego, zawarte w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w art. 90 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, w art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz w art. 63 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy. Z kolei jak już wcześniej wspomniano, stosowanie przepisów K.p.a. w nowym brzmieniu zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej uzależnione jest od daty wydania ostatecznej decyzji lub postanowienia. Z zestawienia treści art. 16 oraz 17 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej można wywieść więc ogólną regułę, że znowelizowane przepisy winny mieć co do zasady zastosowanie do aktów lub czynności dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. W sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu należy więc stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym skarga na zaskarżoną decyzję była dopuszczalna i wniesiona została z zachowaniem terminu do dokonania tej czynności".
Sąd w składzie orzekającym, zgadzając się z powyższym poglądem doszedł do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącej przysługiwało, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu Rektora uzupełniającym zaskarżoną decyzję, prawo wniesienia skargi na kwestionowaną decyzję, nie zaś wniesienie od niej sprzeciwu.
W tym miejscu stwierdzić też należy, że - wbrew stanowisku skarżącej - uzupełnienie zaskarżonej decyzji o pouczenie, że stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia, którym uzupełnienia dokonano, jest prawidłowe. Uzupełnienie decyzji dotyczy konkretnej decyzji i nie może być oderwane od stanu prawnego obowiązującego w czasie jej wydania.
Kontrolując zatem zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie, nieograniczonym jedynie do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. , lecz w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Obowiązująca w czasie wydania kwestionowanych decyzji ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( tj. Dz.U. z 2012, poz. 572 ze zm.) stanowiła w art. 60 ust. 6, że organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Kierownikiem wydziału jest dziekan.
Przepis art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił natomiast, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
W czasie wydawania decyzji obowiązywała też uchwała nr [...] Senatu z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów ( tekst ujednolicony zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia 7 października 2014 r. uwzględniający zmiany wprowadzone uchwałami Senatu nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 r. i nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r., określany dalej jako "Regulamin Studiów", zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej).
Regulamin Studiów w § 46 stanowił:
1. Osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych może ubiegać się o wznowienie studiów na semestrze (roku) nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów i nie wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego.
2. Dziekan rozstrzyga wniosek o wznowienie studiów, uwzględniając zwłaszcza:
a. przyczynę skreślenia;
b. osiągnięcia w dotychczasowym przebiegu studiów;
c. termin, który upłynął pomiędzy skreśleniem a złożeniem wniosku;
d. skalę różnic programowych wynikających z ewentualnych zmian planu studiów lub programu kształcenia;
e. dotychczasowe postępowanie wnioskodawcy jako studenta, w tym przestrzeganie przepisów obowiązujących w.
3. Wznowienie studiów może wiązać się z obowiązkiem wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu studiów lub programu kształcenia. Przy wznowieniu studiów związanym z powtarzaniem przedmiotów, stosuje się odpowiednio przepis § 21.
4. Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym, niż wynikałoby to z ust. 1, jeżeli uzna, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał
poprzednio. W takim przypadku, dziekan określa przedmioty, które uznaje za zaliczone. Przepis § 25 stosuje się odpowiednio.
Przepis § 25 Regulaminu Studiów stanowił:
1. Dziekan może uznać zaliczone już zajęcia oraz uzyskane i udokumentowane efekty kształcenia i punkty ECTS w szczególności w przypadkach:
a. powtarzania przedmiotu;
b. wznowienia studiów;
c. udziału w programie wymiany studenckiej;
d. zaliczenia przedmiotu na innym kierunku bądź w innej uczelni, bądź poprzez walidację osiągnięć.
2. Dziekan przy uznawaniu zajęć za zaliczone, kieruje się zbieżnością efektów kształcenia, w tym zwłaszcza liczbą przydzielonych do przedmiotów punktów ECTS, brakiem różnic w treściach programowych, formą i wymiarem zajęć oraz formą ich zaliczania.
3. Jeżeli różnice w planach studiów i programach kształcenia uniemożliwiają uznanie zajęć za zaliczone,
dziekan wskazuje zajęcia, których zaliczenie umożliwi wpis na następny okres rozliczeniowy.
4. Przeniesienie zajęć zaliczonych z danego przedmiotu obejmuje wszystkie zajęcia zaliczone przez studenta.
5. Ocen, które zostały przeniesione, nie wlicza się po raz drugi do średniej ocen obliczanej według przepisu § 23.
6. Rada wydziału może określić dodatkowe zasady uznawania zajęć za zaliczone.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., którego treść, od daty wydania decyzji do chwili obecnej, nie zmieniła się. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Stwierdzić należy, że w treści zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie sposób dopatrzeć się dokonania przez ten organ jakiejkolwiek oceny stanu faktycznego, ustalonego przez organ pierwszej instancji, ani też jakiejkolwiek konkretnej przyczyny wydania decyzji o takiej, a nie innej treści. Organ odwoławczy powołał się bowiem jedynie na ustne wyjaśnienia sprawy skarżącej przez Prodziekana - czyli organu pierwszej instancji – w obecności radcy prawnego. Pomijając nawet, że nie jest zrozumiałe dla Sądu, dlaczego organ odwoławczy zastosował wskazaną powyżej "procedurę", w treści zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek odniesień do konkretnych ustaleń czy wniosków wyciągniętych przez organ odwoławczy na podstawie tej rozmowy. Wobec powyższego poza faktem , że uchylona została decyzja organu pierwszej instancji, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, z decyzji tej nie wynikają żadne przyczyny wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
Decyzja ta nie zawiera żadnych ustaleń faktycznych, oceny prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, odniesień do naruszeń przepisów postępowania, oceny prawnej. Organ nie odniósł się też w żaden sposób do obszernych zarzutów odwołania, cedując ten obowiązek na organ pierwszej instancji.
W tej sytuacji , choć zgodnie z przywołanym powyżej przepisem art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym do decyzji organów uczelni stosuje się nie wprost, a odpowiednio przepisy k.p.a. , nie sposób uznać , że decyzja ta może pozostać w obrocie prawnym.
Odnosząc się z kolei do decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...], którą organ, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r., odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 stwierdzić należy, że także ta decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu § 46 ust.2 Regulaminu , przy rozstrzyganiu wniosku o wznowienie studiów Dziekan miał obowiązek uwzględnienia różnych okoliczności , nie tylko tych, wymienionych wprost w przywołanym przepisie, o czym świadczy sformułowanie "zwłaszcza". Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał , że skarżąca został skreślona z listy studentów 5 roku kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji , a jej wniosek dotyczył wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na 5 roku od semestru 10. Następnie organ wskazał jedynie, że ustalił, że nie zostały spełnione warunki , o jakich mowa w § 46 Regulaminu Studiów, gdyż różnice programowe wynikające ze zmian w planie studiów , o których wnioskodawczyni była "wielokrotnie informowana, w tym w załączniku do pisma z dnia 2.03.2015 [...], wykluczają możliwość przyjęcia na 10 semestr".
Zauważyć wobec powyższego należy, że stosowanie do decyzji organu uczelni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego "odpowiednio" nie może oznaczać braku rzeczywistego wyjaśnienia nieuwzględnienia przez organ wniosku strony.
Organ pierwszej instancji w istocie powołał się literalnie na skalę różnic programowych , w żaden sposób ich nie wskazując i nie oceniając. Pojęcia "różnice programowe", "skala różnic programowych" wskazują, że przy stosowaniu § 46 Regulaminu Studiów konieczne było ustalenie i porównanie przez organ , czy realizowany przed skreśleniem strony program jest, czy też nie jest tożsamy z programem, który miałby być realizowany , z uwagi na ewentualne zmiany planu studiów lub programu kształcenia, a jeśli nie jest – jaka jest skala tych różnic. Taki proces myślowy, poparty konkretnymi ustaleniami, w decyzji organu pierwszej instancji nie został przedstawiony.
Stwierdzić ponadto trzeba, że organ w treści decyzji ma wskazać, z jakich powodów i na podstawie jakich okoliczności faktycznych i prawnych wydał określone rozstrzygnięcie. Tymczasem w tym przypadku organ odwołał się do różnic programowych wynikających ze zmian w planie studiów , o których miałby stronę informować wielokrotnie ( przy czym tego rodzaju ogólne wskazanie uniemożliwia zweryfikowanie tego stwierdzenia). Zindywidualizowanie przez organ załącznika do pisma z dnia 2 marca 2015 r. nr [...], mimo że nie jest on częścią decyzji pozwala Sądowi na stwierdzenie, że przedstawia on, w dziesięciu punktach, przedmioty do zaliczenia przez skarżącą , przy czym przy ośmiu z nich wskazano, że są to "różnice programowe". W aktach administracyjnych znajduje się też, nieprzywołany w treści decyzji , program studiów, który stanowił – zgodnie z pismem Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 8 kwietnia 2015 r. , podstawę do określenia różnic programowych.
Pomijając nawet fakt, że ani załącznika do pisma z dnia 2 marca 2015 r., ani wskazanego powyżej programu studiów nie można uznać za część decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 kwietnia 2015 r. , treść tych dokumentów w żaden sposób nie wyjaśnia stanowiska zajętego przez organ w wydanej decyzji.
W decyzji tej brak jest jakichkolwiek ustaleń , jaki był program studiów w czasie skreślenia skarżącej z listy studentów i w czasie , kiedy studia byłyby wznowione, brak dokonania ustaleń w kwestii istnienia różnic programowych wynikających z ewentualnych zmian planu studiów lub programu kształcenia, a także ich skali oraz umotywowania podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji decyzja ta nie odpowiada wymogom , stosowanego odpowiednio, art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że dokonując oceny legalności, czyli zgodności z prawem kontrolowanych decyzji Sąd nie jest zobowiązany rozstrzygnąć, czy wniosek skarżącej o wznowienie studiów był zasadny, czy też nie.
Stwierdzenie naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., do uchylenia decyzji organów obu instancji ( pkt 1. sentencji wyroku).
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, czyli wpisu od skargi w wysokości 200 zł ( pkt 2. sentencji wyroku).
Uchylenie decyzji organów obu instancji niniejszym wyrokiem powoduje, że sprawa "wraca" do wniosku skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r.
Zauważyć wobec tego należy, że z akt administracyjnych i z twierdzeń obu stron wynika, że skarżąca pismem z dnia 20 czerwca 2021 r. cofnęła wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. o wznowienie studiów, a Rektor w dniu 10 sierpnia 2021r. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wznowienia studiów, wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r. Jednak z treści skargi wniesionej do tutejszego sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 773/22 wynika , że skarżąca pismem z dnia 18 października 2021 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora. Sąd nie dopatrzył się w przedłożonych mu aktach administracyjnych tego pisma, nie wynika też z nich sposób załatwienia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Twierdzenia stron w tym zakresie nie wyjaśniają też tej kwestii , bowiem skarżąca z jednej strony wskazywała w sprawie tutejszego sądu o sygn. akt III SA/Gd 773/22, że wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora, z drugiej zaś – zarzucała organowi, że wydał decyzję autokontrolną, mimo umorzenia postępowania w sprawie wznowienia studiów, wszczętego na jej wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. Rektor nie wypowiedział się w tej kwestii w sposób jednoznaczny.
Niezbędne zatem będzie wyjaśnienie przez Rektora powyższych okoliczności w kontekście oceny, czy umorzenie postępowania z wniosku skarżącej jest jeszcze konieczne ze wskazanych przyczyn lub też rozważenie umorzenia postępowania, o ile stan faktyczny pozwoli na stwierdzenie, że postępowanie z wniosku skarżącej z innych przyczyn jest bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI