III SA/GD 606/23

III SA/Gd 606/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6338 Agencje doradztwa personalnego i agencje zatrudnienia
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Sygn. powiązane
II GSK 1434/24 - Wyrok NSA z 2024-12-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 690
art. 19 pkt 2, art. 18m ust. 1 pkt 5, art. 85 ust. 2-5, art. 121
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Adam Osik, Protokolant: Specjalista Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO Gd/5128/22 w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Gd 606/23
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 września 2022 r. Marszalek Województwa Pomorskiego orzekł o wykreśleniu z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w R. na podstawie art. 18m ust. 1 pkt 5 w związku z art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą". W uzasadnieniu decyzji wskazano, że agencja zatrudnienia M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, jest wpisana do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia z numerem certyfikatu [...] i zgodnie z posiadanym wpisem dokonanym na wniosek agencji zatrudnienia do dnia 12 stycznia 2022 r. posiadała certyfikat uprawniający do świadczenia usług pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego lub poradnictwa zawodowego. Począwszy od dnia 13 stycznia 2022 r., na wniosek agencji, rozszerzono wpis do rejestru o uprawnienie do świadczenia usług w zakresie pracy tymczasowej.
Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku powiadomił Marszałka Województwa Pomorskiego, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w agencji zatrudnienia stwierdzono, że w 2021 r. i w okresie do dnia 12 stycznia 2022 r. agencja świadczyła usługi w zakresie pracy tymczasowej bez posiadania wymaganego wpisu do rejestru. Kontrolowana agencja zatrudnienia zawierała z pracownikami umowy o pracę tymczasową i kierowała tych pracowników do pracy u pracodawcy zagranicznego, co stanowiło naruszenie przepisów art. 18, 18e i 18i ustawy. Sąd Rejonowy w Tczewie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2022 r. (sygn. akt II W 342/22) uznał J. M. za winnego popełnienia czynu kwalifikowanego jako wykroczenie z art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 18, 18e, 18i ustawy.
Zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy, podmiot zamierzający wykonywać usługi lub świadczący usługi, o których mowa w art. 18 ust. 1, powinien być niekarany za przestępstwa lub wykroczenia, o których mowa w art. 121-121b.
Zgodnie z art. 18m ust. 1 pkt 5 ustawy, marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 ustawy.
Wskazane wyżej przepisy nie pozostawiają wyboru w przypadku zaistnienia przesłanek skutkujących wykreśleniem agencji z rejestru. Sposób sformułowania powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje na obligatoryjny charakter decyzji o wykreśleniu z rejestru agencji zatrudnienia niespełniającej warunków określonych w ustawie. J. M. był uprawniony i faktycznie wykonywał w imieniu podmiotu wpisanego do rejestru działania polegające na kierowaniu osób do pracy zagranicą u pracodawców zagranicznych w ramach świadczenia usługi pracy tymczasowej. Agencja wpisana do rejestru prowadzi działalność w formie spółki z o.o. spółki komandytowej.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 117 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), spółkę komandytową reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki. Komplementariuszem przedmiotowej spółki jest M. Sp. z o.o., która jako osoba prawna działa przez swoje organy. Z wpisu do KRS wynika, iż w skład organu zarządu M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej, nie wchodzą żadne osoby fizyczne. Komplementariuszem M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej, jest M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie w okresie podlegania agencji zatrudnienia wpisowi do rejestru, komplementariusz ten miał ustanowionego prokurenta samoistnego w osobie J. M.. Nie ulega żadnej wątpliwości, że J. M. jako prokurent M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością był jednocześnie osobą uprawnioną do działania w imieniu M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej. J. M. był uprawniony i faktycznie wykonywał w imieniu podmiotu wpisanego do rejestru działania polegające na kierowaniu osób do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych w ramach świadczenia usługi pracy tymczasowej. Ukaranie członka władz osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania z mocy ustawy i funkcji stanowi naruszenie warunku prowadzenia agencji zatrudnienia co do bycia niekaranym. Powyższe należy także odnieść do prokurenta. Fakt, iż prokurent nie jest organem spółki, nie zwalnia spółki od odpowiedzialności jaką ponosi ona za działania swojego przedstawiciela.
Ponadto pogląd o dopuszczalności reprezentacji spółek kapitałowych nieposiadających zarządu przez prokurenta nie budzi wątpliwości w doktrynie prawa. Zakres umocowania prokurenta obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym dopuszcza działanie prokurenta spółki kapitałowej w imieniu spółki osobowej, w której ta pierwsza jest wspólnikiem.
W przypadku wskazanej agencji zatrudnienia należało zauważyć, iż w imieniu M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa J. M. - prokurent M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, kierował pracowników do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych w ramach świadczenia usługi pracy tymczasowej. Działania te były podejmowane pomimo braku wymaganego przepisami prawa certyfikatu.
J. M. popełnił czyn kwalifikowany jako wykroczenie z art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy jako prokurent M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącej komplementariuszem agencji zatrudnienia M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej. Poza sporem jest prawomocne ukaranie wyrokiem Sądu Rejonowego w Tczewie z 13 czerwca 2022 r. (sygn. akt II W 342/22). Nie ulega również żadnej wątpliwości, że J. M. dopuścił się wskazanych w wyroku naruszeń prawa, prowadząc agencję zatrudnienia i jego zachowania, za które został ukarany, były sprzężone nierozerwalnie z działaniami M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej.
Marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d, art. 85 ust. 2-5 oraz art. 85a ustawy. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, należy przyjąć, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o wykreśleniu agencji zatrudnienia z rejestru na podstawie art. 18m ust. 1 pkt 5 w związku z art. 19 pkt 2 ustawy.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. Nr SKO Gd/5128/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy powyższą decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji w pełni zaakceptowało ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, przy czym prokura samoistna oznacza, że prokurent samodzielnie reprezentuje dany podmiot. Prokurent to stały pełnomocnik spółki.
Odpowiedzialność karną ponoszą wyłącznie osoby fizyczne, żadne inne natomiast podmioty zbiorowe (osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej) odpowiedzialności karnej nie ponoszą. Kodeks karny nie zna odpowiedzialności osób prawnych, a jedynie odpowiedzialność osób fizycznych. Podmioty zbiorowe działają poprzez wyznaczone do ich reprezentacji osoby fizyczne, a podmioty prawne działają przez reprezentujące je organy. Środki zmierzające do odsunięcia od prowadzenia działalności gospodarczej opisanej w art. 18 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia podmiotów, które swoim postępowaniem okazały, że nie dają rękojmi uczciwości i rzetelności, stosować należy do organów reprezentujących podmioty zbiorowe, podejmujące w ich imieniu działania na zewnątrz.
Przepisy karne prawa polskiego skonstruowane są poprzez użycie zaimka "kto". Tak też sformułowany jest art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy, który brzmi: "Kto bez wymaganego wpisu do rejestru agencji zatrudnienia prowadzi agencję zatrudnienia pracy świadcząc usługi pracy tymczasowej lub pośrednictwa pracy w zakresie kierowania osób do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych, podlega karze grzywny od 3000 do 100 000 zł." Interpretacja zaimka "kto", w aspekcie art. 18 ust. 1 ustawy, w sposób bezsporny pozwala przyjąć, że termin ten odnosi się do wszystkich rodzajów przedsiębiorców uprawnionych do prowadzenia agencji zatrudnienia. W przypadku podmiotów prawnych, w sytuacji, gdy rezultaty ich działania stanowią efekt woli i aktywności osób fizycznych reprezentujących je na zewnątrz, zaimek "kto" odnosi się do tych osób. Prokurent działa bezpośrednio w imieniu przedsiębiorcy, w sposób zbliżony do działania wspólnika lub zarządu, z bezpośrednim skutkiem dla reprezentowanego przedsiębiorcy.
Czyn J. M. określony w wyroku sądu karnego wywoływał bezpośredni skutek dla sytuacji prawnej spółki M. sp. z o.o. sp.k., gdyż to właśnie ta spółka w istocie w okresie od 1.01.2021 r. do dnia 12.01.2022r. prowadziła działalność regulowaną - pracę tymczasową bez wymaganego wpisu. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Kolegium, należy przyjąć, że spełniona została przesłanka wykreślenia Spółki M. sp. z o.o. sp. k. z rejestru na podstawie art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazano, że w dniu wydania wyroku karnego J. M. nie był już prokurentem. Wprawdzie NSA stanął w swym orzecznictwie na stanowisku, iż określenie "być niekaranym" należy rozciągnąć na osoby prawne, jeżeli ukaranie dotyczy członków ich organów, jednakże zdaniem skarżącej, z poglądem takim nie można się zgodzić.
Strony nie mogą ponosić negatywnych skutków w postaci sankcji wskutek zredagowania przepisów w sposób daleki od doskonałości legislacyjnej i niemożliwych do zastosowania do tych stron na podstawie wykładni literalnej, a tym bardziej w sytuacji, w której tak wadliwie zredagowany przepis funkcjonuje od wielu lat, a zatem ustawodawca miał wystarczający czas na to, aby zmienić jego redakcję.
W związku z tym, dopóki omawiany przepis ma taką, a nie inną treść, to jego zastosowanie ogranicza się wyłącznie do osób fizycznych prowadzących agencje zatrudnienia, co oznacza, że nie można go zastosować do skarżącej spółki, która nigdy nie została ukarana.
Ponadto J. M. nie był nigdy członkiem organu skarżącej spółki ani spółki z o.o. pod nazwa M.. Był jedynie prokurentem M. spółki z o.o. J. M. nie był także prokurentem którejkolwiek z w/w spółek w dacie wydania wyroku karnego. Prokurent nie jest w żadnym wypadku organem spółki. Prokura jest tylko rodzajem pełnomocnictwa. W związku z tym w realiach niniejszej sprawy doszło do ukarania osoby będącej niegdyś prokurentem, czyli de facto pełnomocnikiem M. spółki z o.o.
Nawet te orzeczenia sądów administracyjnych, które wypowiadają się za rozciągnięciem zastosowania art. 19 pkt 2 ustawy na osoby prawne wskazują, że przez ukaranie osoby prawnej należy rozumieć ukaranie członka jej organu, co wynika z treści art. 38 k.c. (osoby prawne działają przez swoje organy).
Organy obydwu instancji uznały, że omawiane normy prawne należy rozciągnąć jeszcze bardziej i zastosować je także do byłego prokurenta komplementariusza w spółce komandytowej.
Taka interpretacja, zdaniem skarżącej spółki prowadzi do zbyt daleko idącego rozszerzenia omawianej normy sankcyjnej. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której wystarczy skazanie dowolnego pracownika agencji zatrudnienia lub osoby działającej na jej zlecenie, aby możliwe było wykreślenie z rejestru agencji zatrudnienia prowadzonej przez inną osobę niż osoba fizyczna. Okazywałoby się bowiem wówczas, że wymogi dotyczące agencji zatrudnienia prowadzonych przez inne osoby niż fizyczne, są surowsze niż dla agencji zatrudnienia prowadzonych przez osoby fizyczne. W przypadku agencji zatrudnienia prowadzonych przez osoby fizyczne nie przyjmuje się bowiem, że skazanie pracownika takiej osoby może prowadzić do wykreślenia agencji z rejestru.
Można zatem zgodzić się na rozszerzającą interpretację omawianych norm tak, by w ogóle można było je zastosować do osób prawnych i spółek osobowych, ale tylko w takim zakresie, aby wykreślenie następowało w przypadku skazania członków władz agencji, którym J. M. nigdy nie był. Zgodnie z art. 38 k.c., osoba prawna działa przez swoje organy, a nie przez inne osoby, takie jak pracowników, czy pełnomocników. Uprawnienie wymienionych wyżej osób do reprezentowania osoby prawnej wynika z działania organów tej osoby, jest zatem pochodne, a nie pierwotne. Działania tych osób mogą stanowić co najwyżej działania w imieniu i na rzecz osoby prawnej, a nie działania samej osoby prawnej.
Organy błędnie uznały, że bez znaczenia jest, iż J. M. był prokurentem spółki z o.o. a nie spółki komandytowej. M. spółka z o.o. nie prowadzi agencji zatrudnienia. W tej sytuacji z cała pewnością nie można twierdzić, że ukaranie J. M. stanowi ukaranie M. spółki z o.o. spółki komandytowej skoro nie był on nigdy prokurentem tego podmiotu, a jedynie M. spółki z o.o. Bez znaczenia jest przy tym, że M. spółka z o.o. jako komplementariusz prowadzi sprawy spółki komandytowej. Istotne bowiem jest to w strukturze jakiej spółki funkcjonował J. M., skoro "skazanie" tej spółki może prowadzić do wykreślenia z rejestru.
W związku z tym należy mieć na uwadze, że J. M. funkcjonował wyłącznie w strukturze M. spółki z o.o. i jego skazanie mogłoby być co najwyżej uznane za "skazanie" tej spółki (jeżeli rozciągniemy omawiana normę również na pracowników spółki, a nie tylko na jej władze). M. spółka z o.o. nie prowadzi jednak agencji zatrudnienia i jej "skazanie" jest irrelewantne z punktu widzenia omawianych norm.
Skarżąca spółka zwróciła uwagę, że analizowane przepisy w kontekście osób innych niż fizyczne zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny określone zostało jako dalekie od doskonałości legislacyjnej oraz niemożliwe do literalnego zastosowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013 roku, sygnatura akt: II GSK 708/12). Normy z nich wynikające mogą być różnie intepretowane. W tego rodzaju sytuacjach zastosowanie znajduje art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, to wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
W związku z tym należy w niniejszej sprawie zastosować interpretację korzystną dla skarżącej spółki prowadzącej agencję zatrudnienia, przyjmując taką interpelację omawianych norm (spośród wielu możliwych), która nie doprowadzi do wykreślenia jej z rejestru. Zważyć należy przy tym, iż interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ nie sprzeciwiają się takiemu rozstrzygnięciu, a wręcz przeciwnie.
Skarżąca spółka ma już wszelkie odpowiednie certyfikaty do prowadzenia agencji zatrudnienia w pełnym zakresie, a jej wykreślenie z rejestru pozostawi samym sobie setki osób, będących pracownikami tymczasowymi Wykreślenie skarżącej spółki z rejestru nie doprowadzi zatem do żadnego pozytywnego skutku. Należy mieć na uwadze, że wszystkie orzeczenia sądowe dotyczące omawianego zagadnienia, na które powołał się organ pierwszej instancji, zostały wydane przed wejściem w życie prawa przedsiębiorców, w tym art. 11 ust. 1 prawa przedsiębiorców.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18m ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą". Stosownie do tego przepisu marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d oraz art. 85 ust. 2-5. Z kolei w świetle art.19 pkt 2 podmiot zamierzający wykonywać usługi lub świadczący usługi, o których mowa w art. 18 ust. 1, powinien spełniać warunek dotyczący bycia niekaranym za przestępstwa lub wykroczenia o których mowa w art. 121.
Bezsporne było w sprawie to, że Sąd Rejonowy w Tczewie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2022 r. sygn. akt II W 342/22 uznał J. M. za winnego popełnienia czynu, polegającego na tym, że działając jako prokurent w agencji zatrudnienia M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R. przy ul. [...] w okresie od 01.01.2021 r. do 12.01.2022 r. świadczył usługi w zakresie pracy tymczasowej bez posiadania wpisu podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia uprawniającego do świadczenia usługi pracy tymczasowej. Czyn ten Sąd Rejonowy w Tczewie zakwalifikował jako wykroczenie z art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z jej art. 18, 18e, 18i.
Istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny w zakresie możliwości dokonania wykreślenia spółki komandytowej prowadzącej agencję zatrudnienia z rejestru prowadzonego przez marszałka województwa, w sytuacji gdy wyrokiem sądu karnego ukarany został prokurent spółki z o.o. będącej komplementariuszem w/w spółki komandytowej.
Oczywiście, sformułowanie zawarte w art. 19 pkt 2 omawianej ustawy w zakresie w jakim posługuje się zwrotem "być niekaranym" uznawane jest słusznie za niedoskonałe w kategoriach poprawnej techniki legislacyjnej i jego literalne odczytanie wskazuje, że wykreślenie z rejestru z powodu niespełnienia warunku określonego w tym przepisie, mogłoby dotyczyć tylko osób fizycznych prowadzących agencje zatrudnienia. Takie stanowisko jest jednak słusznie odrzucane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę także stoi na stanowisku, że rezultat wykładni językowej jest w analizowanej sytuacji niewystarczający, z uwagi na to, że prowadziłby do nieuzasadnionego zwolnienia z istotnych wymogów jedynie te agencje zatrudnienia, które są prowadzone przez osoby prawne, podczas gdy agencje prowadzone przez osoby fizyczne musiałyby spełnić wymogi bardziej rygorystyczne.
W sytuacji, w której przeprowadzenie wykładni językowej (gramatycznej) prowadzi do rezultatów, które nie dają się pogodzić z zasadami konstytucyjnymi (m.in. z zasadą równości wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz z konstrukcją racjonalnego ustawodawcy, należy sięgać do innych metod wykładni, a przede wszystkim do wykładni celowościowej.
Nadrzędnym celem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest ochrona i bezpieczeństwo osób korzystających z usług agencji zatrudnienia i dlatego ustawodawca określił szczegółowe warunki prowadzenia agencji zatrudnienia oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie. Z art. 18m ust. 1 pkt 5 u.p.z. wynika wprost, że naruszenie przez agencję zatrudnienia obowiązków wskazanych w art. 85 ust. 2-5 u.p.z., obwarowane jest sankcją w postaci wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia, co służyć ma nie tylko spowodowaniu dolegliwości dla podmiotu nieprzestrzegającego prawa, ale przede wszystkim zapewnieniu ochrony wartości i dóbr, w które godzi naruszenie zasad prowadzenia agencji. Uwzględniając wskazany cel, oraz fakt dopuszczenia przez ustawodawcę do prowadzenia agencji zatrudnienia zarówno przez osoby fizyczne jak i prawne, orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że również ukaranie członka władz osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania stanowi naruszenie warunku prowadzenia agencji zatrudnienia co do "bycia niekaranym" (wyrok NSA z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II GSK 708/12). Pogląd ten należy w pełni zaakceptować.
Zdaniem Sądu, celowościowa wykładnia przepisu art. 19 pkt 2 ustawy wymaga, by na równi z członkami zarządu spółki prawa handlowego traktować także prokurenta samoistnego, uprawnionego do podejmowania wszelkich czynności w imieniu spółki. J. M. został prawomocnie uznany za winnego popełnienia wykroczenia związanego bezpośrednio z działaniem agencji zatrudnienia, w imieniu której podejmował decyzje i dokonywał czynności prawnych jako prokurent spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającej uprawnienie do reprezentacji spółki komandytowej. Zatem reprezentował on na podstawie udzielonej mu prokury nie tylko M. spółkę z o.o. ale także spółkę M. spółkę z o.o. spółkę komandytową. Czyny za które wymierzono mu karę grzywny nie łączyły się z jego działalnością jako osoby fizycznej, ani nie z działalnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której był prokurentem. Czyny te dotyczyły wprost działań podjętych przez J. M. jako osoby upoważnionej do dokonywania czynności w imieniu M. spółki z o.o. spółki komandytowej - podmiotu prowadzącego zarejestrowaną agencję zatrudnienia.
Reasumując, należy przyjąć, że ochrona i bezpieczeństwo osób korzystających z usług agencji zatrudnienia wymaga, by uznać, że przesłanka niekaralności za wykroczenia z art. 121 ustawy dotyczy nie tylko osoby fizycznej prowadzącej agencję zatrudnienia, ale każdej osoby uprawnionej do reprezentacji osoby prawnej prowadzącej taką agencję, bez względu na to, czy uprawnienie do reprezentacji wynika ze statusu członka organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu na zewnątrz, czy z udzielonej prokury.
Należy także podzielić pogląd organów co do tego, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, że w chwili orzekania o wykreśleniu agencji z rejestru stosunek prokury już nie istniał. Sankcja wykreślenia agencji zatrudnienia z rejestru wiąże się bowiem ze zdarzeniem z przeszłości, czyli karalnością osoby reprezentującą tę agencję, która została ukarana za czyn określony w art. 121 ustawy, popełniony w czasie, gdy osoba ta była uprawniona do podejmowania czynności imieniu agencji. Ustawodawca uznał bowiem, że traci zaufanie niezbędne dla gwarancji bezpieczeństwa osób korzystających z agencji zatrudnienia podmiot którego reprezentanci popełnili wykroczenie z art. 121 ustawy.
Nie jest również usprawiedliwiony podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. Nr 221 z 2023 r.). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy. Przepis ten ustanawia zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, która nie oznacza bynajmniej, że ilekroć pojawiają się różne rozumienia normy prawnej, niezależnie od poprawności zastosowanej argumentacji, zawsze należy stosować taką wykładnię prawa która działa na korzyść przedsiębiorcy. Zasada ta znajdzie zastosowanie dopiero wówczas, jeśli pomimo dokonania poprawnej metodologicznie i logicznie wykładni danego przepisu pozostanie kilka równoprawnych wyników wykładni, które mogą być uznane za prawidłowe.
Zasada wyrażona w art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców powinna być stosowana dopiero na ostatnim etapie wykładni, pełniąc funkcję dyrektywy kierunku interpretacji, a nie funkcję metody wykładni prawa, wyprzedzającej inne metody. W rozpoznawanej sprawie potrzeba posłużenia się dyrektywą wyrażoną w art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców nie wystąpiła, skoro wykładnia celowościowa analizowanych przepisów, zdaniem rozpatrującego sprawę Sądu, przyniosła wynik niebudzący wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2028/21).
W tym stanie sprawy, uznając skargę za niezasługująca na uwzględnienie, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
-----------------------
Strona 14 z 15