III SA/GD 598/24

III SA/Gd 598/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /przewodniczący/
Janina Guść /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 7, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.aart. 153,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 66 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 161
art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1610
art. 9 ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 12 września 2024 r., nr 5 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 7, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącego R. R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2024 r. nr 5, Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 7, którą odmówiono R. R. wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 16 stycznia 2019 r.
Komendant Powiatowy Policji w Wejherowie decyzją z dnia 13 września 2019 r. nr Ks. 0151-159/2019 odmówił skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, który decyzją z dnia 30 października 2019 r. nr Ks.1241-357/2019 uchylił zaskarżoną decyzję w całości, wskazując w treści uzasadnienia, iż organ powinien podjąć niezwłocznie niezbędne czynności w celu zadośćuczynienia żądaniu strony, w sytuacji gdy ustawodawca znowelizuje art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.o.p.", w zakresie wskaźnika.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 872/19 uchylił decyzje organów obu instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 2924/21 oddalił skargę kasacyjną organu od powyższego wyroku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy Policji w Wejherowie decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r. odmówił skarżącemu wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a u.o.p., tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa do ponownego przeliczenia byłym policjantom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy i wypłaty ewentualnego wyrównania nie przyznały również znowelizowane przepisy u.o.p., które obowiązują od dnia 1 października 2020 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), powoływanej dalej jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach".
Mając na uwadze art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", organ pierwszej instancji przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało zrealizowane i aktualnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia.
Pismem z dnia 3 listopada 2023 r. strona złożyła odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu wskazała, że nie jest zadowolona z wydanej decyzji oraz nie zgadza się z przedstawionym w niej stanowiskiem organu pierwszej instancji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i natychmiastowe obliczenie oraz wypłatę przedmiotowego ekwiwalentu zgodnie z zasadami wskazanymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15.
Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku po rozpoznaniu wniesionego odwołania stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Organ odwoławczy ustalił, że R. R. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 18 lutego 2019 r. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 16 stycznia 2019 r. Zostało sporządzone Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza Policji, zwolnionego ze służby w Policji, zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 70 dni. Wobec powyższego wymienionemu policjantowi zwalnianemu ze służby wypłacono w listopadzie 2020 r. ekwiwalent pieniężny w kwocie 10.429,99 zł brutto, tj. za dni niewykorzystanych urlopów za okres od dnia 6 listopada 2018 r., ustalony przy zastosowaniu "przelicznika'' w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz w kwocie 5.164,03 zł brutto tj. za dni niewykorzystanych urlopów za okres do dnia 6 listopada 2018 r., ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z uwzględnieniem znowelizowanych przepisów ustawy o Policji oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą o szczególnych rozwiązaniach. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, art. 115a u.o.p. (w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.
W związku z powyższym od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie mają przepisy w brzmieniu dotychczasowym – wysokość przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego ustalana jest według "przelicznika" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w dniu zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że znowelizowane przepisy ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Końcowo organ odwoławczy rozważył, czy jest w stanie wykonać prawomocny wyrok tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 872/19. W tym zakresie odwołał się do art. 6 k.p.a. i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. W ocenie organu, zastosowanie wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w powołanym wyroku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Zwrócił przy tym uwagę, że dnia 1 października 2020 r. został wyposażony w materialnoprawne przepisy, umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, obejmujące każdy mogący pojawić się stan faktyczny.
R. R. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji,
2. art. 115a u.o.p., w części niezakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt. K 7/15, poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby,
3. art 32 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącego zgodnego z prawem art. 9 ust 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610), poprzez o szczególnych rozwiązaniach (...), lecz pozostającej w niezgodzie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15,
4. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art 115a u.o.p., a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 7/15.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zawieszenie postępowania z uwagi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20.
Organ podkreślił, że nie jest władny zastosować innego wskaźnika niż ten, który przewiduje ustawa - ani w drodze analogii z innych ustaw, ani ustalonego we własnym zakresie. Podniósł, że przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach [...] wskazuje, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a zatem w oparciu o wskaźnik 1/30.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji, który odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 872/19 uchylił decyzje organów obu instancji z dnia 13 września 2019 r. oraz 30 października 2019 r., odmawiające skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu. Uchylając wskazane rozstrzygnięcia Sąd nakazał wyliczyć i wypłacić skarżącemu część należnego ekwiwalentu na podstawie art. 115a u.o.p., interpretowanego w taki sposób, jaki wynikał z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP).
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 2924/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego.
Zdaniem organu, zastosowanie się do wykładni art. 115a u.o.p. w brzmieniu przyjętym w wyroku tutejszego Sądu stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a., ponieważ dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.
W sprawie rozważenia wymagała kwestia związania organów Policji wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 872/19.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 290/23 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019).
W sprawie niewątpliwie doszło do zmiany stanu prawnego. Organy orzekały w nowym stanie prawnym. Jednak nowe przepisy organy winny interpretować w zgodzie z Konstytucją. Brak takiej interpretacji doprowadził w istocie do naruszenia normy art. 153 p.p.s.a., dotyczącej związania organów wytycznymi zawartymi w wyroku sądu.
Wyliczenie i wypłata części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop winno w sprawie nastąpić na podstawie art. 115a u.o.p., interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowi, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy.
Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad wynikających z ustawy o Policji, a nie do przelicznika dziennego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym przemawia za interpretacją, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. wtórnej niekonstytucyjności, które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne, co z kolei oznaczałoby, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę.
Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 2433/23, zasady wyznaczane są przez normy materialnoprawne, przy czym – na tle treści art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw – będą to inne normy materialnoprawne niż normy odnoszące się do samej wysokości ekwiwalentu ustalanego w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik. Stąd odwoływanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym nie może być interpretowane jako powtórzenie niekonstytucyjnych przepisów ustawy z 1990 r. o policji, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego i nakazanie stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed dniem 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku tego wyroku.
Innymi słowy, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a u.o.p. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 2963/23).
W tej kwestii wielokrotnie zajmowały stanowisko wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o Policji, dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a u.o.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji RP.
Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego przepis art. 115a u.o.p. w części objętej wyżej określoną niekonstytucyjnością na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a u.o.p. w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z Konstytucją RP.
Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r.
W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 872/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 2924/21 ze wskazaniem, że przepis art. 115a u.o.p. odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej. Dlatego żądanie skarżącego powinno zostać uwzględnione z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a u.o.p., w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Ponieważ art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 321/21).
W konsekwencji, mając na względzie naruszenie przez organy przepisów art. 115a u.o.p. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 153 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.
Rzeczą organów będzie zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w świetle adekwatnych regulacji prawnych interpretowanych w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, do czego – stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. – organy były zobowiązane na mocy wydanego w dniu 27 lutego 2020 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a u.o.p. odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą, a kwotą wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia.
Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego zawartego w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20. Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygn. akt P 7/21. Z uwagi na cofnięcie pytania przez sąd pytający Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 24 lutego 2024 r. umorzył postępowanie w sprawie P 7/21 (publ. OTK-A 2024/20).
Sąd w składzie orzekającym, mając na uwadze zasadę szybkości postępowania wynikającą z art. 7 p.p.s.a., uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, dokonał samodzielnie prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, zapewniającej zgodność tej regulacji z normą art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. W tej sytuacji skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania dotyczącego zgodności z Konstytucją normy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach było zbędne.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).