III SA/GD 585/24

III SA/Gd 585/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 12 § 1, art. 162 § 1-2, art. 232 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2024 r., nr 2201-IGC.4303.30.2024.EP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) odmówił A. J. (dalej: Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu CeIno-Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) z 13 maja 2024 r. w przedmiocie określenia klasyfikacji taryfowej towaru, określenia należności celnych przywozowych oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów i podatku akcyzowego, a także stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji Naczelnika. W podstawie prawnej organ powołał przepisy art. 90c, art. 73 ust. 1 i 2, art. 74, art. 90c ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm.) oraz art. 162 §1, art.163 §2, art. 93a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – dalej: O.p.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 30 maja 2022 r. M. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A., działając jako przedstawiciel bezpośredni importera - Skarżącego dokonał zgłoszenia celnego używanego i uszkodzonego samochodu osobowego marki Chevrolet Corvette rocznik 2021, sprowadzonego z USA. Wartość celną przedmiotowego samochodu zadeklarowano na kwotę 104252,00 PLN na podstawie faktury zakupu samochodu nr [...] z 18 marca 2022 r. oraz faktury za transport przedmiotowego towaru. Przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowano pod numerem [...].
Decyzją z 13 maja 2024 r. Naczelnik określił wartość celną samochodu i orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A00) oraz określił kwotę podatku od towaru i usług z tytułu importu towarów i podatku akcyzowego. Decyzja została odebrana w dniu 20 maja 2024 r. przez przedstawiciela bezpośredniego.
W dniu 14 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Naczelnika wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z wyjaśnieniem, że wiadomość e-mail z załączonym skanem decyzji otrzymał od przedstawiciela bezpośredniego dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r.
Dyrektor przypomniał, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Odwołanie zostało nadane w dniu 14 czerwca 2024 r. a zatem po upływie ustawowego terminu, który upłynął w dniu 3 czerwca 2024 r.
Odnosząc się do treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor, po przytoczeniu treści art. 162 § 1 O.p., stwierdził, że importer udzielając agencji celnej upoważnienia do reprezentowania go w sprawach celnych musi mieć świadomość, że może to spowodować pewne opóźnienie w samodzielnym zapoznaniu się z treścią decyzji. W żaden sposób nie może to mieć jednak wpływu na długość terminu przewidzianego w ustawie na wniesienie odwołania. Wewnętrzne uregulowania między importerem a jego przedstawicielem odnośnie sposobu informowania o treści decyzji są tu pozbawione znaczenia prawnego. Jednocześnie Dyrektor zauważył, że przedstawiciel bezpośredni został umocowany również do wnoszenia odwołań. W konsekwencji skorzystanie z tego środka zaskarżenia nie wymagało zatem nawet samodzielnego działania importera.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącego nie noszą znamion zdarzeń nagłych, których przewidzenie i pokonanie nie było możliwe nawet przy zachowaniu najwyższej staranności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora z dnia 27 sierpnia 2024 r., zarzucając:
1) naruszenie przepisu prawa tj. art. 162 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezzasadne uznanie, iż Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z 13 maja 2024 r. nastąpiło bez jej winy, w sytuacji, gdy twierdzenia podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu, ale również dołączona do wniosku korespondencja e-mail nie tylko uprawdopodabniają, ale też w sposób bezpośredni wskazują, iż Skarżący powziął wiadomość o wydaniu decyzji w jego sprawie dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r., a to na skutek niefortunnego zbiegu wydarzeń, całkowicie niezależnego od Strony i od obowiązku zachowania należytej staranności, co skutkowało wydaniem ostatecznej decyzji o odmowie przywrócenia Stronie terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a co za tym idzie - uniemożliwieniem merytorycznego rozpatrzenia odwołania oraz rażącym naruszeniem słusznego interesu Strony,
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez Organ zasady swobodnej oceny dowodów i rozpoznanie materiału dowodowego w postaci dołączonej do wniosku korespondencji e-mail w sposób pobieżny, niewszechstronny i niezgodny z zasadami logicznego rozumowania oraz bezzasadne uznanie, że Strona ponosi winę za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i w tym zakresie nie dochowała należytej staranności, w sytuacji, gdy z załączonej korespondencji e-mail wprost wynika, iż Strona nie miała żadnego wpływu na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r., a następnie niezwłocznie skonsultowała się z prawnikiem celem podjęcia stosownych kroków umożliwiających jej zaskarżenia decyzji, z którą się nie zgadza, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, wobec czego zarzucam zaskarżonej decyzji również:
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji i mający wpływ na rozstrzygnięcie, polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż importer, udzielając agencji celnej upoważnienia do reprezentowania go w sprawach celnych musi mieć świadomość, że może to spowodować pewne opóźnienie w samodzielnym zapoznaniu się z treścią decyzji, kiedy powyższe twierdzenie w żadnej mierze nie odnosi się do istoty sprawy, a także nie świadczy o tym, ażeby Skarżący miał nie dochować ze swej strony należytej staranności, bowiem nawet pomimo świadomości, że w pewnym momencie postępowanie się zakończy i w sprawie zostanie wydana decyzja, Strona nie jest w stanie przewidzieć terminu wydania przedmiotowej decyzji, zaś przyczyną uchybienia terminu jest okoliczność, iż Skarżący otrzymał wiadomość o doręczeniu decyzji już po upływie terminu do wniesienia odwołania, a powzięcie wiadomości o decyzji przez Skarżącego z opóźnieniem miało miejsce na skutek niefortunnego zbiegu zdarzeń, na które Skarżący nie mógł obiektywnie mieć wpływu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie poddana kontroli Sądu została decyzja Dyrektora, w której odmówiono Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 13 maja 2024 r. oraz stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Kwesta uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie budzi wątpliwości w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W myśl z art. 12 §1 O.p. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Decyzja Naczelnika z 13 maja 2024 r. została odebrana przez M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. 20 maja 2024 r. (potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy), który działał w niniejszej sprawie jako przedstawiciel bezpośredni, co wynika zarówno z zapisu (2) w polu 14 zgłoszenia celnego, jak również z załączonego upoważnienia dla niego. Ponadto, jak wynika z pisma z 7 marca 2024 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu I instancji) wolą Strony było podtrzymanie upoważnienia udzielonego M. K. w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji oraz stosownie do przytoczonych wyżej regulacji prawnych, bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem 21 maja 2024 r. a ostatnim dniem na skuteczne złożenie odwołania był 3 czerwca 2024 r.
Jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie, odwołanie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej [...] w dniu 14 czerwca 2024 r. i wpłynęło do organu I instancji w dniu 18 czerwca 2024r. W świetle powyższych ustaleń bezspornym jest, że powyższe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.
Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
Przepis art. 162 § 1 O.p. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym". Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi wywołania ufności, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należnej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., I GSK 124/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście powyższych rozważań za prawidłowe uznać należy stanowisko Dyrektora, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Skarżący w złożonym wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania była okoliczność, że na skutek niefortunnego zbiegu wydarzeń, skan decyzji Naczelnika otrzymał dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r.
Jak wyjaśnia Skarżący pełnomocnikiem w sprawie zgłoszenia celnego o numerze [...] z dnia 30 maja 2022 r. został ustanowiony A., w związku z czym to do M. K. została doręczona decyzja z dnia 13 maja 2024 r. dotycząca Skarżącego. W dniu doręczenia przedmiotowej decyzji, tj. w dniu 20 maja 2024 r., jej skan został przesłany mailowo do N. Sp. z o.o., a więc do podmiotu, który dokonywał odprawy celnej, a nie do Skarżącego. Z wyjaśnień otrzymanych od przedstawicieli N. Sp. z o.o. wynika natomiast, że mail od A. zawierający skan przedmiotowej decyzji trafił do folderu filtrującego spam. Z tego powodu Skarżący otrzymał maila zawierającego skan przedmiotowej decyzji dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r.
W tym miejscu przypomnieć należy, że ustanowienie pełnomocnika, czy powierzenie wykonania osobie trzeciej czynności, pociąga za sobą skutki w sferze praw i obowiązków mocodawcy jako osoby zlecającej czynności. Strona ponosi ryzyko ewentualnego wadliwego działania osób umocowanych, czy upoważnionych. W sprawie powołano się na okoliczności, które wskazują jedynie na nieprawidłową organizację pracy przedstawiciela celnego, któremu prawidłowo doręczono decyzję Naczelnika z dnia 13 maja 2024 r. (odebranie przesyłki i nie doręczenie jej Skarżącemu wskutek niefortunnych zdarzeń), nie są to żadne obiektywne okoliczności, które mogłyby uzasadnić przewrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Rację trzeba przyznać Dyrektorowi, że importer udzielając agencji celnej upoważnienia do reprezentowania go w sprawach celnych musi mieć świadomość, że może to spowodować pewne opóźnienie w samodzielnym zapoznaniu się z treścią decyzji. W żaden sposób nie może to mieć jednak wpływu na długość terminu przewidzianego w ustawie na wniesienie odwołania. Wewnętrzne uregulowania między importerem a jego przedstawicielem odnośnie sposobu informowania o treści decyzji są tu pozbawione znaczenia prawnego. Tym niemniej, nie może w niniejszej sprawie ujść uwadze organu, przedstawiciel bezpośredni został umocowany również do wnoszenia odwołań. W konsekwencji skorzystanie z tego środka zaskarżenia nie wymagało zatem nawet samodzielnego działania importera.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania podatkowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.