III SA/Gd 56/26

III SA/Gd 56/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na pismo Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 20 listopada 2025 r., nr DP.331.3496.2025.MK w przedmiocie reklamacji dotyczącej opłat dodatkowych postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 października 2025 r., skierowanym do Zarządu Dróg i Zieleni w Gdyni, S. L. (zwana dalej także "skarżącą") wystąpiła z wnioskiem o umorzenie naliczonych jej opłat dodatkowych z parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania w Gdyni bez wymaganego abonamentu.
Pismem z dnia 20 listopada 2025 r. (nr DP.331.3496.2025.MK), występujący w imieniu Prezydenta Miasta Gdyni, Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni odpowiedział na ww. wniosek wyjaśniając S. L. m.in., że brak jest podstaw do stwierdzenia nieistnienia obowiązku wniesienia opłat dodatkowych.
Pismem z dnia 8 stycznia 2026 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, S. L. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na ww. na pismo Prezydenta Miasta Gdyni w przedmiocie reklamacji dotyczącej opłat dodatkowych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdyni wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne - stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z tego względu, przed przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej skargą, sąd w pierwszej kolejności bada przesłanki dopuszczalności takiej skargi, w tym spełnienie wymogów formalnych oraz przedmiot skargi pod kątem ww. katalogu z art. 3 p.p.s.a.
Złożona w niniejszej sprawie skarga na ww. pismo Prezydenta Miasta Gdyni dotyczy pisma informującego o nieuwzględnieniu wniosku o umorzenie opłat dodatkowych z tytułu niewniesienia obowiązującej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania.
W związku z tym zauważyć należy, że podstawę prawną uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze Strefy Płatnego Parkowania stanowi art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 2889 - dalej w skrócie jako "u.d.p."). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę tę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.).
W przypadku Miasta Gdyni mowa tu o uchwale nr XXI/443/12 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie: ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Gdyni oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej, sposobu ich pobierania oraz wprowadzenia opłaty abonamentowej (t.j.: Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r., poz. 2803).
W przywołanej uchwale znajdują się m.in. przepisy regulujące kontrolę opłat za postój pojazdu, jak i obowiązek dokonania opłaty dodatkowej wynikający z nieuiszczenia opłaty za postój pojazdu. Brak jest przepisów dotyczących zasad i trybu postępowania odwoławczego.
Wskazać w związku z tym należy, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia obowiązującej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania nie podlega konkretyzacji w jakiejkolwiek formie aktów lub czynności wymienionych w wymienionym katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. W myśl art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W wyroku z dnia 28 maja 2024 r. (sygn. akt II SA/Bk 159/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyjaśnił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje się, iż użycie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej regulacjach prawnych sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 767/16; z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1859/11; z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1816/12; z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2783/15). Przyjęcie zatem poglądu, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, prowadzi do wniosku, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej oraz opłaty dodatkowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II GSK 1012/21). Ponadto biorąc pod uwagę treść art. 13f ust. 1-3 oraz art. 40d ust. 2 u.d.p. wskazuje się, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa to przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm. - zwanej w skrócie: "u.p.e.a.") (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 767/16; uchwała SN z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt III CZP 88/10).
Uznanie zatem, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi do wniosku, że pismo informujące w sprawie opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 61).
Podsumowując, możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego przed sądem administracyjnym w opisanej sprawie powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego.
Skoro natomiast zaskarżone pismo Prezydenta Miasta Gdyni nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na stanowisko organu nieuwzględniające odwołania w sprawie reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej, to przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu.
Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w zw. z art. 2 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa. Powyższe stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że pismo Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie obowiązku dokonania opłaty dodatkowej w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania ma charakter informacyjny, nie jest decyzją administracyjną ani też żadnym innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co oznacza, iż nie może ono stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1012/08; por. także wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1196/14).
Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, jak i wskazane regulacje normatywne należało wniesioną skargę odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jedynie na marginesie Sąd pragnie wyjaśnić, że przesłanka braku właściwości sądu administracyjnego, skutkująca koniecznością odrzucenia przez Sąd wniesionej w sprawie skargi, skutkowała tym samym brakiem podstaw na dokonania oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a tym bardziej złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Powołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: "orzeczenia.nsa.gov.pl".