III SA/Gd 555/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę za organizację uroczystości weselnej w hotelu w czasie obowiązywania stanu epidemii, co było sprzeczne z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. Organ pierwszej instancji nałożył karę 10.000 zł, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Spółka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz niezgodność rozporządzenia z Konstytucją RP, w szczególności art. 22 (wolność działalności gospodarczej), art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1. Skarżąca podniosła, że rozporządzenie zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego i narusza konstytucyjne wolności. Sąd uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy wprowadzające ograniczenia w zakresie działalności gospodarczej na mocy rozporządzenia, a nie ustawy, naruszają Konstytucję RP, w szczególności art. 22 i art. 31 ust. 3. Sąd stwierdził, że upoważnienie ustawowe zawarte w art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie spełnia wymogów art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie zawiera wytycznych co do treści aktu wykonawczego. W konsekwencji, rozporządzenie wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej zostało uznane za wydane z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego. Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów konstytucyjnych przy wprowadzaniu ograniczeń w działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście rozporządzeń wykonawczych i ich zgodności z ustawami i Konstytucją.
Dotyczy specyficznego okresu pandemii i sposobu legislacji w tym czasie. Może być mniej relewantne po ustaniu stanu epidemii.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w działalności gospodarczej w związku z pandemią COVID-19, wydane na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 92 ust. 1?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie nie spełnia konstytucyjnego warunku wydania na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego, co narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upoważnienia ustawowe zawarte w art. 46a i 46b ustawy nie zawierały wytycznych co do treści rozporządzenia, a jedynie określały organ i zakres spraw. Brak wytycznych merytorycznych uniemożliwia spełnienie wymogów konstytucyjnych.
Czy ograniczenie wolności działalności gospodarczej na mocy rozporządzenia, zamiast ustawy, jest zgodne z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny, a nie na mocy rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozporządzenie wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej narusza istotę wolności działalności gospodarczej, która może być ograniczana jedynie ustawą, a nie aktem wykonawczym, chyba że wprowadzono stan klęski żywiołowej.
Czy naruszenie zakazu prowadzenia działalności gastronomicznej, wprowadzonego na mocy rozporządzenia uznanego za niezgodne z Konstytucją, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ podstawa prawna nałożenia kary (rozporządzenie) okazała się wadliwa.
Uzasadnienie
Skoro rozporządzenie wprowadzające zakaz zostało uznane za niezgodne z Konstytucją i wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, to naruszenie jego postanowień nie może stanowić podstawy do nałożenia sankcji administracyjnej.
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie musi zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
u.z.z.i.c.u.l. art. 48a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Kara pieniężna za niestosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd, gdy brak jest podstaw prawnych do jego kontynuowania.
Pomocnicze
u.z.z.i.c.u.l. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia w przypadku stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego.
u.z.z.i.c.u.l. art. 46b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Zakres spraw, które Rada Ministrów może określić w rozporządzeniu, w tym czasowe ograniczenie działalności przedsiębiorców.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych decyzji i postanowień oraz aktów wydanych na ich podstawie.
Rozporządzenie RM z 19.03.2021 art. § 9 § ust. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach, dopuszczalny wyłącznie w przypadku realizacji usług na wynos lub dostarczania.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umarza postępowanie w całości lub w części, gdy stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-3.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie wprowadzające zakaz działalności gastronomicznej zostało wydane z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (brak wytycznych w upoważnieniu ustawowym). • Ograniczenie wolności działalności gospodarczej na mocy rozporządzenia, a nie ustawy, narusza art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. • Wadliwość podstawy prawnej (rozporządzenia) uniemożliwia skuteczne nałożenie kary pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
zerwano z opisanymi wyżej konstytucyjnymi regułami • taki zabieg legislacyjny, bez wprowadzenia stanu klęski żywiołowej, nie był możliwy do wprowadzenia w polskim systemie prawa • nie spełnia konstytucyjnego warunku jego wydania na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego • ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej (rozumiane jako stan kiedy działalność może być prowadzona po spełnieniu określonych warunków) nie jest równoznaczne z zakazem jej prowadzenia (czyli stanem kiedy działalność gospodarcza danego rodzaju w ogóle nie może być prowadzona) • stosując konstytucyjną zasadę określoną w art. 178 Konstytucji RP (...) Sąd odmówił zastosowania wskazanych wyżej regulacji zawartych we wskazanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów, czego przy orzekaniu nie mogły uczynić organy administracji publicznej procedujące w sprawie.
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący-sprawozdawca
Janina Guść
członek
Bartłomiej Adamczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów konstytucyjnych przy wprowadzaniu ograniczeń w działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście rozporządzeń wykonawczych i ich zgodności z ustawami i Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i sposobu legislacji w tym czasie. Może być mniej relewantne po ustaniu stanu epidemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego związanego z ograniczeniami wolności gospodarczej podczas pandemii i sposobu wprowadzania tych ograniczeń przez rząd. Pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kwestionować akty wykonawcze w świetle Konstytucji.
“Sąd: Rozporządzenie o zakazie wesel podczas pandemii było niezgodne z Konstytucją!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.