Orzeczenie · 2026-01-22

III SA/Gd 550/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-01-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatoweedukacja domowadziecko niepełnosprawnezwrot kosztówtransportobowiązek gminyplacówka terapeutycznasąd administracyjnyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na czynność Wójta Gminy Ryjewo, który odmówił zwrotu kosztów dowozu jej niepełnosprawnego syna K. W. do placówki terapeutycznej. Skarżąca argumentowała, że szkoła rejonowa nie zapewniła dziecku odpowiednich warunków, a placówka terapeutyczna jest niezbędna do realizacji jego potrzeb edukacyjnych i terapeutycznych. Wójt Gminy odmówił, powołując się na przepis art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego, który jego zdaniem nie obejmuje przypadków edukacji domowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie "poza szkołą" w kontekście edukacji domowej jest szersze i nie ogranicza się do nauki w domu. Wskazał, że organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego, w tym roli Fundacji N. w C. jako placówki edukacyjnej i terapeutycznej, a także relacji między Fundacją a szkołą macierzystą. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni prawa i dokładnych ustaleń faktycznych, z naciskiem na dobro dziecka i jego specjalne potrzeby edukacyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci, zwłaszcza w kontekście edukacji domowej i placówek terapeutycznych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny przez organ w każdym przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy gmina ma obowiązek zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do placówki terapeutycznej, jeśli dziecko realizuje obowiązek szkolny w formie edukacji domowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek gminy może powstać, jeśli placówka, do której dziecko uczęszcza, pełni również funkcje edukacyjne i jest zgodna z zaleceniami orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, nawet jeśli dziecko jest objęte edukacją domową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "poza szkołą" w kontekście edukacji domowej jest szerokie i nie wyklucza obowiązku gminy w zakresie dowozu, jeśli placówka zapewnia naukę i terapię zgodną z potrzebami dziecka. Organ nie zbadał wystarczająco faktów, by odmówić zwrotu kosztów.

Jak należy interpretować pojęcie "najbliższej szkoły" w kontekście zapewnienia transportu niepełnosprawnym uczniom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie "najbliższej szkoły" należy rozumieć funkcjonalnie, a nie tylko geograficznie, jako placówkę, która realnie może zapewnić dziecku warunki odpowiednie do jego potrzeb wynikających z orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazuje na funkcjonalną interpretację "najbliższej szkoły", uwzględniającą potrzeby dziecka.

Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu kosztów dowozu bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia okoliczności faktycznych, zebrania dowodów i ich oceny, a także do działania na podstawie i w granicach prawa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak sformalizowanych reguł postępowania w przypadku czynności z zakresu administracji publicznej nie zwalnia organu z obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów, zwłaszcza gdy beneficjentem jest niepełnosprawne dziecko.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Wójta Gminy Ryjewo z dnia 11 września 2025 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do placówki terapeutycznej.

Przepisy (11)

Główne

u.p.o. art. 39 § ust. 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Przepis ten odnosi się do obowiązku gminy zapewnienia transportu i opieki niepełnosprawnym uczniom, ale jego zastosowanie w przypadku edukacji domowej wymaga analizy, czy placówka, w której dziecko realizuje obowiązek szkolny, pełni również funkcje edukacyjne.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności czynności organu.

Pomocnicze

u.p.o. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Umożliwia spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą, co nie wyklucza obowiązku gminy w zakresie dowozu.

u.p.o. art. 1 § pkt 6-7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Zapewnia możliwość pobierania nauki przez dzieci niepełnosprawne i opiekę nad nimi.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążący charakter oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

Konst. RP art. 70 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do nauki i obowiązek władz publicznych zapewnienia dostępu do wykształcenia.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalizmu.

k.p.a. art. 7, 9, 10 § 1, 11, 77 § 1, 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności i umożliwienia stronie wypowiedzenia się.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego sprawy, w tym roli placówki terapeutycznej w procesie edukacyjnym dziecka. • Pojęcie "poza szkołą" w kontekście edukacji domowej jest szersze niż tylko nauka w domu. • Organ wadliwie zinterpretował przepis art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego, uznając, że edukacja domowa wyklucza obowiązek gminy w zakresie dowozu. • Organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności sprawy i nie uzasadnił swojej decyzji w sposób należyty.

Godne uwagi sformułowania

"najbliższa" szkoła podstawowa lub ponadpodstawowa nie oznacza tylko i wyłącznie placówki położonej w najbliższej odległości (w ujęciu geograficznym) od miejsca zamieszkania dziecka ale najbliższą szkołę, która umożliwia tym dzieciom realizację obowiązku szkolnego, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. • brak sformalizowanych reguł postępowania nie oznacza, że odmowa dokonania tej czynności może nastąpić bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny wszystkich istotnych jej okoliczności. • nie można utożsamiać realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą z realizacją obowiązku szkolnego w domu, co de facto w tej sprawie organ uczynił. • nie można wykluczyć, że pełni ona również rolę edukacyjną.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Jolanta Sudoł

sprawozdawca

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci, zwłaszcza w kontekście edukacji domowej i placówek terapeutycznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny przez organ w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny temat wsparcia dla dzieci niepełnosprawnych i ich rodzin, a także interpretacji przepisów prawa oświatowego w kontekście nowoczesnych form edukacji.

Edukacja domowa nie wyklucza prawa do dowozu? Sąd administracyjny bada obowiązki gminy wobec niepełnosprawnych dzieci.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst