III SA/Gd 540/25

III SA/Gd 540/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 49 ust. 1, art. 50 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2019 nr 31 poz 27 art. 1 ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładające ostateczne środki ochronne w odniesieniu do  przywozu niektórych wyrobów ze stali
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz Sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr 2201-IGC.4305.1.2025.SL w przedmiocie należności celnych oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 7 stycznia 2025 r. M. Spółka z o.o. z siedzibą w G. działając jako przedstawiciel pośredni w imieniu i na rzecz M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. zgłosiła poprzez system teleinformatyczny AIS do odprawy celnej w procedurze dopuszczenia do obrotu towary pochodzące z Turcji, deklarowane jako kształtowniki zamknięte stalowe o kwadratowym lub prostokątnym przekroju poprzecznym, o grubości ścianki przekraczającej 2 mm, klasyfikowane do kodu TARIC 7306 61 99 00 i nieprzekraczającej 2 mm klasyfikowane do kodu TARIC 7306 61 92 00. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane w ewidencji elektronicznej pod numerem MRN [...]. W powyższym zgłoszeniu celnym zawarto wniosek o zaliczenie przywiezionego towaru do kontyngentu taryfowego o numerze porządkowym 098916 oraz uznanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0% ad valorem na podstawie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz. Urz. UE L 31 z 1 lutego 20019 r.) oraz załącznika IV do tego rozporządzenia, w brzmieniu określonym rozporządzeniem wykonawczym Komisji UE 2024/1782 z dnia 24 czerwca 2024 r., zmieniającym rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/159 w celu przedłużenia środka ochronnego w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz. Urz. UE L 225 z 25 czerwca 2021 r.).
Po zwolnieniu towaru, pismem z dnia 20 lutego 2025 r., przedstawiciel strony wystąpił o weryfikację i ponowne naliczenie należności celno-podatkowych zgodnie z załączonym do pisma draftem z wyliczeniami i wydanie decyzji w związku z nieprzyznaniem kontyngentu dla towarów ujętych w ww. zgłoszeniu celnym.
Decyzją z dnia 26 lutego 2025 r. nr 328000-25-056946 Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A20) w łącznej wysokości 94.033,00 zł oraz określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym (B00) w wysokości 21.626,00 zł.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zwrot ceł dodatkowych i należności podatkowych wraz z odsetkami.
Zaskarżonej decyzji M. Z. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 2a, art.120-122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (t.j.: Dz. U. z 20025 r. poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "o.p." oraz prawa materialnego tj. art. 19a ust. 9 i art. 30b ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT", art. 48 i art. 77 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L Nr 269 z 10 października 2013 r. ze zm.), powoływanego dalej w skrócie jako "UKC".
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr 2201-IGC.4305.1.2025.SL, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 73 ust. 1 p.c., art. 34 ust. 4 ustawy o VAT, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego wskazując, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni zasadnie określił dla przywiezionego towaru objętego zgłoszeniem celnym stawkę ostatecznego cła dodatkowego w wysokości 25 % ad valorem czy też powinien był uwzględnić wniosek strony o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0 % ad valorem w związku z kontyngentem taryfowym ustanowionym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/159.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy (wydruk danych z systemu AIS) wynika, że wnioskowany przez stronę kontyngent taryfowy o numerze porządkowym 098916, ustanowiony na I kwartał 2025 r. dla towarów przywiezionych z Turcji objętych m. in. kodem CN 7306 61 00, nie został przyznany stronie. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159, jeżeli stosowny kontyngent taryfowy został wyczerpany, stosuje się dodatkowe cło w wysokości 25 %, mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, w odniesieniu do kategorii produktu określonych w załączniku IV.1.
Zdaniem organu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym przywóz towaru objętego wymienionym na wstępie zgłoszeniem celnym podlegał dodatkowemu cłu ochronnemu.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu tj. art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 o.p. a także art. 180 § 1, art. 181, art. 187 i art. 191 o.p. organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Wskazał, że w związku z treścią art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie mógł naruszyć ww. przepisów. DIAS w Gdańsku wskazał, że punktem wyjścia do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniach w sprawach celnych jest subsydiarny charakter prawa krajowego w sprawach celnych, o czym stanowi art. 1 p.c.
Dalej organ II instancji zaznaczył, że decyzje celne wydawane są przez organy I instancji wedle regulacji określonych w UKC. Zgodnie z treścią art. 5 pkt 39 UKC, decyzją jest każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanych osób. Natomiast decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 44 (art. 22 ust. 7 UKC). Z przepisów tych wynika, że decyzja wydawana na gruncie przepisów celnych, winna zostać skierowana do właściwego adresata (adresatów), prawidłowo określać zakres jego praw i obowiązków, a dodatkowo - zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o możliwości złożenia odwołania, jeżeli jest decyzją niekorzystną. Zdaniem DIAS w Gdańsku ww. decyzja Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, w tym w sposób kompletny uzasadnia przyczyny nałożenia cła dodatkowego oraz określenia różnicy między kwotą podatku w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 7 stycznia 2025 r.
Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z systemu AIS przedmiotowe zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne i zostało przyjęte w dniu 7 stycznia 2025 r. W polu 39 zgłoszenia celnego został zawarty wniosek zgłaszającego o skorzystanie z kontyngentu taryfowego nr 098916 i zastosowanie w stosunku do całości towaru stawki celnej wynikającej z kontyngentu w wysokości 0%, który został automatycznie, niezwłocznie przesłany przez system AIS do podsystemu TQS a następnie do unijnego systemu QUOTA2 w dniu 7 stycznia 2025 r.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną dla DG TAXUD Komisji Europejskiej w sprawie określenia harmonogramu przyznawania w Systemie QUOTA wnioskowanych ilości w ramach kontyngentów taryfowych na początku stycznia każdego roku jest art. 49 ust. 3 w powiązaniu z art. 51 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Zgodnie z tym przepisem, zgłoszenia do dopuszczenia do obrotu przyjęte przez organy celne w dniu 1, 2 lub 3 stycznia uważa się za przyjęte w dniu 3 stycznia tego samego roku. Jednakże jeżeli jeden z tych dni przypada na sobotę lub niedzielę, uznaje się, że przyjęcie zgłoszenia miało miejsce w dniu 4 stycznia tego roku. W myśl art. 51 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, ilości objęte kontyngentami taryfowymi mogą być przyznawane nie wcześniej niż w drugim dniu roboczym po dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, w którym zgłaszający złożył wniosek o skorzystanie z kontyngentu taryfowego.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z interpretacją stosowaną przez DG TAXUD KE pierwszym dniem na początku każdego roku, w którym ilości objęte kontyngentami taryfowymi mogą być przyznane, jest czwarty dzień roboczy w Komisji po 4 stycznia. DIAS w Gdańsku podkreślił również, że Informacyjny System Zintegrowanej Taryfy Celnej ISZTAR4 jest systemem bazy danych taryfowych, w pełni kompatybilnym z Zintegrowanym Systemem Taryfowym UE TARIC, zgodnie z wymaganiami funkcjonalnymi oraz procesem biznesowym tego systemu. Baza danych Systemu Zintegrowanej Taryfy Celnej ISZTAR4, w przypadku środków taryfowych, w tym wysokości stawek celnych jest na bieżąco aktualizowana plikami z systemu TARIC (codziennie od poniedziałku do piątku). Pliki aktualizacyjne z systemu TARIC są pobierane automatycznie za pomocą "EuroBramki" CCN/CSI. Każda aktualizacja musi spełniać określone w systemie reguły biznesowe, co w efekcie powoduje, że baza danych Systemu Zintegrowanej Taryfy Celnej ISZTAR4 gwarantuje spójność danych wykorzystywanych zarówno przez systemy Krajowej Administracji Skarbowej, jak również przez systemy i programy użytkowników zewnętrznych. Dane na temat dostępności poszczególnych kontyngentów taryfowych zarządzanych zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych do dopuszczenia do obrotu, są zawarte w konkretnych definicjach kontyngentowych, dostępnych w Serwisie Informacyjnym Taryfy Celnej ISZTAR4, w zakładce wyszukiwanie kontyngentu.
Ponadto organ II instancji wskazał, że z komunikatu z dnia 25 września 2024 r., znajdującego się w zakładce "wiadomości dnia" na stronie https://ext-isztar4.mf.gov.pl/taryfa_celna/news?lang=PL&date=20250801 wynika, że w sprawie
harmonogramu przyznawania w Systemie QUOTA wnioskowanych ilości w ramach kontyngentów taryfowych - styczeń 2025 r.
• 3 stycznia 2025 r. - przyznanie wnioskowanych ilości obejmujące wnioski o kontyngenty taryfowe zawarte w zgłoszeniach przywozowych przyjętych do dnia 31 grudnia 2024 r.
• 9 stycznia 2025 r. - pierwsze przyznanie wnioskowanych ilości obejmujące wnioski o kontyngenty taryfowe zawarte w zgłoszeniach przywozowych przyjętych w 2025 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organem, który decyduje o zaliczeniu towarów na poczet kontyngentu taryfowego jest Komisja Europejska. Organy celne państw członkowskich dokonują jedynie sprawdzenia spełnienia przez wniosek warunków przyznania kontyngentu. Jeżeli zgłoszenie celne zostało przez organy celne przyjęte a wniosek spełnia warunki przyznania kontyngentu i wszystkie wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego dokumenty zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują wniosek Komisji. Dla każdego kontyngentu Komisja przyznaje wnioskowaną ilość na podstawie otrzymanych wniosków zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych oraz w zakresie, na jaki pozwala dostępne saldo danego kontyngentu. Organy celne państw członkowskich nie mają zatem żadnego wpływu na zaliczenie towaru na poczet kontyngentu. Otrzymują jedynie informację o decyzji Komisji, poprzez system teleinformatyczny.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego kontyngent taryfowy nr [...] był już wyczerpany trudno zgodzić się z zarzutami odwołującego, że organ wprowadził stronę w błąd. Dopiero w dniu 9 stycznia 2025 r. rozpoczęło się pierwsze przyznawanie kontyngentu taryfowego w kolejności chronologicznej według dat przyjęcia zgłoszeń do dopuszczenia do obrotu i w tym samym dniu został on wyczerpany.
Za bezpodstawny organ odwoławczy uznał także zarzut, że strona nie miała świadomości, że rzekomo popełniane są w jej imieniu błędy przy składaniu wniosków o kontyngent bowiem na rzecz odwołującego, w formie przedstawiciela bezpośredniego, działała M. Spółka z o. o. To strona wybrała agencję celną, która ją reprezentuje przed organem. Do jej decyzji należał również sposób reprezentacji. Ww. przedstawiciel działał zgodnie z art. 18 ust. 1 UKC tj. działał w imieniu i na rzecz innej osoby jako przedstawiciel bezpośredni. Wbrew twierdzeniu strony, organ nie miał obowiązku zgłoszenia się ani do strony jak i przedstawiciela bezpośredniego w celu pozyskania wyjaśnień. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 6 pkt. b UKC, w przypadku odmowy przyznania korzyści w postaci kontyngentu taryfowego nie ma zastosowania zarówno tryb informowania zainteresowanej osoby przez organ celny o podstawach, na których organ ten zamierza oprzeć swoją decyzję, jak również tryb dający osobie możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie. W tych okolicznościach wydanie decyzji, z której wynika między innymi obowiązek zapłaty dodatkowego cła ochronnego, należy postrzegać jako prawną konsekwencję wcześniej przekazanego komunikatu, która skutkuje zaksięgowaniem należnej kwoty cła. Istotą wydanej decyzji w tej sytuacji nie jest wskazywanie okoliczności związanych z przyjęciem zgłoszenia celnego, tylko dlatego, że strona w sposób subiektywny określiła je jako nadzwyczajne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku uwzględnienia w całości wniosku przedstawiciela strony z dnia 20 lutego 2025 r. o weryfikację i ponowne naliczenie należności celno-podatkowych w konsekwencji nieprzyznania kontyngentu dla zgłoszenia o nr MRN [...]. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w ocenie organu odwoławczego, za bezpodstawne uznać należy zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa.
M. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 80 oraz 105 § 1 k.p.a., poprzez akceptację błędnego stanowiska organu I instancji, brak wszechstronnego rozważenia sprawy, a w szczególności nieuwzględnienie faktu, iż wadliwie nałożone na stronę skarżącą należności celne i podatkowe wynikały z błędu spowodowanego m. in. wadliwymi działaniami organów publicznych, a także nieuwzględnienie faktu, iż błędnie oceniono okoliczność, że kontyngent został wyczerpany z winy strony skarżącej;
- art. 2a o.p., poprzez zastosowanie na niekorzyść strony skarżącej budzącej wątpliwość wykładni przepisów o.p., ustawy o VAT, oraz UKC,
- art. 120-122, art. 123 § 1 oraz art. 124 o.p., poprzez naruszenie zasady legalizmu i praworządności, naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, obowiązku prowadzenia postępowania w sposób staranny i poprawny metodycznie, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, która to ocena w przypadku wydawania decyzji oraz decyzji organu niższej instancji miała charakter oceny dowolnej i niekorzystnej dla strony skarżącej, poprzez arbitralne uznanie, iż przysługujący skarżącej (zdaniem skarżącej) kontyngent nie został skarżącej przyznany, wydanie decyzji przez organ oraz decyzji organu niższej instancji bez wzięcia pod uwagę oczywistych błędów organów podatkowych polegających na podawaniu nieprawdziwych danych w systemach ISZTAR4 oraz TARIC, co doprowadziło do popełnienia przez skarżącą błędu w postaci odprawy towarów wymienionych w decyzji w dniu 7 stycznia 2025 r.,
- art. 189 § 1, art. 181, art. 187 oraz art. 191 o.p., poprzez uznanie, że towary winny być oclone według nienależnej i niekorzystnej dla strony skarżącej stawki cła dodatkowego poprzez zastosowanie niekorzystnej dla skarżącej wykładni prawa i pominięcie istotnych dla sprawy faktów, takich jak rażący błąd organów podatkowych, pominięcia dowodów i braku winy skarżącej w działaniach stanowiących – zdaniem organu, błąd skarżącej skutkujący wydaniem wadliwej decyzji;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 19a ust. 9 i art. 30b ust. 1 i 4 ustawy o VAT, poprzez wadliwe określenie kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów poprzez stwierdzenie różnicy w kwocie podatku VAT pomiędzy kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a kwotą określoną zaskarżoną decyzją w wysokości 21.626,00 zł na skutek błędnego uznania, iż kontyngent nie powinien zostać stronie skarżącej przyznany i jest to podstawa do zastosowania 25 % stawki cła dodatkowego dla towarów,
- art. 48 i art. 77 UKC, poprzez wadliwe zastosowanie oraz błędne określenie kwoty należności celnych w wysokości 94.033,00 zł.
Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zwrot na jego rzecz nałożonych i opłaconych ceł dodatkowych i należności podatkowych wraz z odsetkami oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 24 października 2025 r. skarżący wskazał, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowego stanu faktycznego lub nie wzięły pod uwagę kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych, które były przytoczone zarówno w toku postępowania jak i w skardze wniesionej do sądu. Skarżący wskazał, że opierał się na publicznych danych dotyczących kontyngentu taryfowego [...]. Dane te, z winy organów publicznych, były nie tylko nieczytelne, wprowadzające przedsiębiorców polskich i unijnych w błąd, ale przede wszystkim błędne.
Ponadto skarżący podniósł, że fakty podawane przez organ są wybiórcze. Wskazał, że organ pominął, że za prawidłowe przekazywanie kluczowych danych dotyczących kontyngentów celnych odpowiedzialne były polskie organy publiczne. Polskie organy publiczne były również odpowiedzialne za wdrożenie zasad ustalonych przez Dyrekcję Generalną TAXUD Komisji Europejskiej. Skarżący podniósł, że z korespondencji jaką przeprowadził z Dyrekcją Generalną TAXUD wynika, że była ona zaskoczona wadliwą implementacją danych przez polskie organy i nic o tym nie wiedziała. Skarżący podał, że w wiadomości email z dnia 16 stycznia 2025 r. z godz. 20.14 DG TAXUD wprost wskazała, że mogło dojść do podania nieprawidłowych danych w systemie ISZTAR, za co odpowiadają polskie organy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie według powyższych kryteriów kontrola wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny, dalej jako "RW", określa w art. 49 - 54 Ogólne zasady jednolitego zarządzania kontyngentami taryfowymi.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 RW, kontyngentami taryfowymi otwartymi zgodnie z prawodawstwem unijnym, odnoszącymi się do metod administrowania w ramach niniejszego artykułu oraz w ramach art. 50 - 54 niniejszego rozporządzenia, zarządza się zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych do dopuszczenia do obrotu.
W myśl art. 50 ust. 1 RW organy celne sprawdzają, czy wniosek o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, przedstawiony przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym do dopuszczenia do obrotu jest ważny zgodnie z przepisami prawa unijnego otwierającymi dany kontyngent taryfowy.
Przepis art. 50 ust. 2 RW stanowi zaś, że jeżeli zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu, zawierające ważny wniosek zgłaszającego o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, zostanie przyjęte, a wszystkie dokumenty wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują bezzwłocznie wymieniony wniosek do Komisji, podając datę przyjęcia zgłoszenia celnego oraz dokładną wnioskowaną ilość.
Z powyższych regulacji wynika, że zasadniczym kryterium skorzystania z kontyngentu taryfowego według "porządku chronologicznego" jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Złożenie zgłoszenia celnego zawierającego wniosek o przyznanie kontyngentu inicjuje procedurę i nie stanowi o tym, że kontyngent z pewnością będzie przyznany.
Zgłoszenia celne zostały dokonane w dniu 7 stycznia 2025 r. przez przedstawiciela strony skarżącej. Z informacji Komisji Europejskiej wynika zaś, że kontyngent ilościowy nr [...] na importowany przez skarżącego towar został wyczerpany już w dniu 3 stycznia 2025 r. Zgłoszenia celne z późniejszych dat, takie jak zgłoszenia skarżącego nie mogły zatem otrzymać kontyngentu i skorzystać z możliwości sprowadzenia towarów bez opłat celnych, w oparciu o zerową stawkę celną.
Procedura związana z podziałem kontyngentów prowadzona jest przy pomocy systemów teleinformatycznych. Informacja z systemu potwierdzająca wyczerpanie kontyngentu w określonej dacie stanowi niewątpliwie podstawę do dokonywania przez organy celne ustaleń faktycznych, w tym dokonywania korekty zgłoszenia. Skarżący nie kwestionował, że kontyngent taryfowy nr [...] został wyczerpany i nie został przyznany dla jego zgłoszeń, obejmujących zakupiony przez skarżącego jako importera towar.
W ocenie skarżącego, skoro w dniu 7 stycznia 2025 r. w systemie brak było jakichkolwiek informacji o wyczerpaniu kontyngentu i dokonując zgłoszeń był on przekonany, że może skorzystać z kontyngentu i stawki celnej 0%, to nie powinien on ponosić ciężaru zapłaty cła dodatkowego, które naliczono w związku z nieprzyznaniem kontyngentu. Skarżący zarzucał, że informacja o tym, iż ocena stanu kontyngentu zostanie dokonana i podana do wiadomości dopiero w dniu 9 stycznia 2025 r. została przez polskie organy zamieszczona w systemie w zakładce zamiast na stronie głównej, co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z nią. Konieczność zapłaty cła jest zatem zawiniona przez polski organ, dokonujący wpisu do systemu, a żądanie cła od skarżącego jest w tej sytuacji niezasadne.
Stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Okoliczność wyczerpania kontyngentu w określonej dacie jest okolicznością obiektywną. W niniejszej sprawie zaistniał obiektywny fakt wyczerpania kontyngentu w dniu 3 stycznia 2025 r. i nieuzyskania kontyngentu przez stronę skarżącą, na wnioski zawarte w zgłoszeniach celnych z dnia 7 stycznia 2025 r.
Skoro tak, to rzeczą organów administracji celno-skarbowej było ustalenie zobowiązań celnych i obciążenia importera cłem ochronnym w stawce 25% według zasad wynikających z rozporządzenia Komisji UE nr 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz.U. L z 2019, poz. 31), dalej jako "rozporządzenie nr 2019/159, zmienionego następnie rozporządzeniem wykonawczym Komisji UE nr 2024/1782 z dnia 24 czerwca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/159 wraz z przedłużeniem środka ochronnego w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz.U.UE.L.2024.1782 z dnia 2024.06.25), dalej jako "rozporządzenie nr 2024/1782 ".
Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2019/159 otworzony został kontynent taryfowy do przywozu do Unii każdej z 26 kategorii produktu objętej dochodzeniem (zdefiniowanych poprzez odniesienie do odpowiadających im kodów CN określonych w załączniku I) oraz każdego z okresów określonych w załącznikach IV.1 i IV.2. Zgodnie z art. 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia w przypadku każdej kategorii produktu objętej dochodzeniem, z wyjątkiem kategorii produktu 7, 8, 17 i 25a, część każdego kontyngentu taryfowego przydziela się państwom określonym w załączniku IV. Towary o kodzie TARIC 73066199 00 i 73066192 00 niewątpliwie został wymieniony obok innych kodów w załączniku nr I ww. rozporządzenia pod poz. 21 – Profile zamknięte. W stanowiącej załącznik do rozporządzenia nr 2024/1782 tabeli IV.1 pod pozycja 21 wskazano wielkość kontyngentu bezcłowego dla tych wyrobów przywożonych z Turcji m.in. w pierwszym kwartale 2025 r. – w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 31 marca 2025 r.
Wielkość kontyngentu została wyczerpana przed datą przyjęcia zgłoszeń celnych z 7 stycznia 2025 r., już w dniu 3 stycznia 2025 r., co zostało ustalone w dniu 9 stycznia 2025 r. Data wyczerpania kontyngentu zależała od trudnej do przewidzenia sumy wszystkich wniosków i ich kolejności, złożonych na dany kontyngent przez wszystkich zgłaszających. Przewidując taką sytuację w art. 1 ust. 6 rozporządzenia nr 2019/159 wskazano, że jeżeli stosowny kontyngent taryfowy został wyczerpany lub przywóz danych kategorii produktu nie został objęty stosownym kontyngentem taryfowym, stosuje się dodatkowe cło w wysokości 25 %, mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, w odniesieniu do kategorii produktu określonych w załączniku IV.1.
Wobec wskazanego unormowania, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest w zgodna z prawem, gdyż brak było w okolicznościach sprawy podstaw, by uznać, że pomimo wyczerpania kontyngentu taryfowego importer mógł z niego skorzystać, niezależnie od tego czy był przekonany, że kontyngent otrzyma. Takiej gwarancji w przypadku wnioskowania o kontyngent nigdy bowiem mieć nie można.
Okoliczność, że strona skarżąca liczyła, że uzyska kontyngent pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jak wskazano wyżej, złożenie wniosku o kontyngent zawsze jest związane z ryzykiem. Nawet w sytuacji gdy system ISZTAR pokazuje bowiem w chwili składania zgłoszenia, że kontyngent nie został jeszcze wyczerpany, informacja ta nie jest wiążąca. Zawsze może się okazać, że na określony dzień ilość towaru objęta kontyngentem została jednak wyczerpana, co wynika ze sposobu i harmonogramu procedowania Komisji w zakresie każdego kontyngentu. Dla każdego kontyngentu Komisja przyznaje kontyngenty na podstawie otrzymanych wniosków, zgodnie z chronologicznym porządkiem ich przyjmowania oraz w zakresie na jaki pozwala dostępność danego kontyngentu. Jeżeli natomiast w dniu przyznania suma wnioskowanych ilości w ramach zgłoszeń celnych przekracza dostępne saldo Komisja przyznaje wnioski proporcjonalnie. Oczywistym jest zaś też, że na każdy kolejny dzień po tym jak kontyngent został wyczerpany, kontyngent nie jest już przyznawany pomimo wpłynięcia w kolejnych dniach nowych wniosków. Co istotne, organy celne państw członkowskich nie mają przy tym wpływu na zaliczenie lub nie towaru na poczet kontyngentu.
W zaskarżonej decyzji wskazano stronie, że organ celny nie rozpatruje wniosków o kontyngent, co stanowi zadanie Komisji. Komisja dokonuje przyznania kontyngentu w dni robocze z wyjątkami określonymi w rozporządzeniu, a ilości objęte kontyngentami taryfowymi mogą być przyznawane nie wcześniej niż w drugim dniu roboczym po dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z zasadą "kto pierwszy". To samo w sobie już powoduje, w ocenie Sądu, swoisty stan niepewności zgłaszającego, który stanowi stały element wpisany w charakter opisywanej procedury. Zgłaszający decydujący się na skorzystanie z kontyngentu taryfowego każdorazowo musi zatem liczyć się ze stanem braku pewności co do objęcia przywożonego towaru danym kontyngentem. Zależy to od wielu okoliczności zewnętrznych związanych z ilością dokonanych przez importerów zgłoszeń celnych i w związku z tym, wniosków o objęcie danym kontyngentem. Każdy importer działa w tej sytuacji na zasadzie ryzyka i przy odpowiedzialności za dokonywane zgłoszenie, mając w perspektywie zarówno płynącą z przyznania kontyngentu korzyść jak i konsekwencje jego nieprzyznania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 165/24).
Wskazać ponadto na marginesie należy, że w przypadku gdyby po potwierdzeniu faktu nieuzyskania kontyngentu do dokonanych zgłoszeń celnych, nie wystąpiono z wnioskiem o ich zmianę - korektę w zakresie należności celnych i w efekcie podatkowych - tego rodzaju postępowanie musiałoby zostać wszczęte z urzędu. Z 0% stawki celnej objętej wnioskiem w związku z wnioskowaniem o kontyngent dla określonego rodzaju towaru można bowiem skorzystać jedynie w przypadku uzyskania kontyngentu. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, a czego nie kwestionuje również strona skarżąca, że zgłoszenia zostały złożone po wyczerpaniu kontyngentu (wnioskowany kontyngent został bowiem wyczerpany 3 stycznia 2025 r.).
Reasumując, wbrew ocenie strony, w zaskarżonej decyzji i przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniono powody nieprzyznania kontyngentu, zarówno w zakresie okoliczności faktycznych jak i obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Określenie kwoty dodatkowego cła typu A20 w związku z nieprzyznaniem kontyngentu nastąpiło prawidłowo. W konsekwencji, prawidłowo określono także różnicę w podatku VAT.
W związku z wyczerpaniem kontyngentu, do skarżącego jako dłużnika celnego, prawidłowo skierowano decyzję dotycząca dodatkowego cła. Dług ten jest pochodną ryzyka związanego z nieprzyznaniem kontyngentu na sprowadzany towar, o który to kontyngent strona skarżąca wnioskowała.
Organy orzekające, zgodnie z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawo celne, zobligowane były zebrać materiał dowodowy umożliwiający ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenił, że wymóg ten – w odniesieniu do ustalenia powodów powstania długu celnego, jak i osoby dłużnika ponoszącego odpowiedzialność za dług - został w niniejszej sprawie przez organy spełniony. Zebrany materiał dowodowy został też prawidłowo oceniony przez organy, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracji w zakresie przedmiotu postępowania nie budzi wątpliwości Sądu. Stanowi ono rezultat zastosowania do zgłoszonych w imieniu i na rzecz przez importera towarów stawki celnej cła ochronnego w wysokości 25%, wynikającej z rozporządzenia 2019/159, wobec braku możliwości skorzystania przez importera z kontyngentu.
Podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące braku w dniu 7 stycznia 2025 r. informacji o wyczerpaniu kontyngentu i umieszczenia w systemie wiadomości o rozpoznaniu wniosków o przyznanie kontyngentu na I kwartał 2025 r. dopiero w dniu 9 stycznia 2025 r., nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W żaden sposób nie wpłynęły one bowiem na obowiązek zapłaty cła wobec nieprzyznania skarżącemu kontyngentu. Podobnie ocenić należało zarzut dotyczący sposobu zamieszczenia informacji o dacie ogłoszenia o przyznaniu kontyngentu i zarzut dotyczący możliwości powstrzymania się z dokonaniem odprawy celnej i jej zainicjowania po otwarciu nowego kontyngentu. Przepisy dotyczące wymiaru cła nie przewidują bowiem normy umożliwiającej obniżanie lub odstępowanie od nakładania cła w takiej sytuacji.
Strona ma jedynie ewentualną możliwość składania wniosku przewidzianego w art. 120 UKC przewidującego zwrot uiszczonego cła na zasadzie słuszności, zgodnie z którym w przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania. Wskazać należy, że występowanie szczególnych okoliczności, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Postępowanie takie toczy się zgodnie z art. 121 ust. 1 UKC na wniosek dłużnika. W niniejszym postępowaniu, dotyczącym orzeczenia o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych Sąd nie może dokonywać żadnych ocen w tym zakresie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 129/23).
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej skargi.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).