III SA/Gd 539/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego z powodu niewystarczającego wyjaśnienia przez organy kwestii dowodów zakupu węgla.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego J. S. Organy administracji odmówiły świadczenia, argumentując brakiem dowodów zakupu węgla i nieokazaniem go podczas wywiadu środowiskowego. Sąd administracyjny uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie badając wszystkich dostępnych dowodów zakupu paliwa stałego i przedwcześnie odmawiając przyznania dodatku. W związku z tym uchylono decyzje obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Człuchów odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Skarżąca wniosła o dodatek węglowy, wskazując jako główne źródło ogrzewania kocioł na paliwo stałe. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na brak dowodów zakupu węgla i fakt, że podczas wywiadu środowiskowego nie stwierdzono obecności węgla w kotłowni, a skarżąca oświadczyła, że nie musi okazywać faktur. Sąd uznał, że organy obu instancji nie sprostały wymogom wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Podkreślono, że brak węgla w kotłowni w dniu wywiadu nie jest wystarczającym dowodem odmowy, zwłaszcza gdy skarżąca podała, że węgiel został zakupiony i zużyty w poprzednich miesiącach. Sąd wskazał, że organy powinny wezwać skarżącą do przedłożenia wszelkich dowodów zakupu węgla, nie ograniczając się jedynie do faktur, a także rozważyć inne środki dowodowe, takie jak potwierdzenia przelewów czy zeznania świadków. Stwierdzono, że odmowa przyznania dodatku była przedwczesna i stanowiła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt braku węgla w kotłowni w dniu wywiadu środowiskowego i nieokazanie faktur nie może być traktowany jako brak współdziałania strony i nie może stanowić wystarczającej podstawy do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny zbadać wszystkie dostępne dowody zakupu paliwa stałego, nie ograniczając się do faktur, a także przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
u.d.w. art. 2 § 15
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15b
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 3 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
W sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
k.p.a. art. 75 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i wniosków strony w uzasadnieniu decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego. Odmowa przyznania dodatku była przedwczesna z powodu braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Brak okazania faktur za węgiel nie jest wystarczającą podstawą do odmowy, jeśli istnieją inne dowody lub możliwość ich przedłożenia.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji nie sprostały wymogom wszechstronnego postępowania wyjaśniającego fakt "nieokazania faktur" na zakup węgla przez skarżącą w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego nie może być traktowany jako brak współdziałania strony zasada prawdy obiektywnej, sformułowana w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność zasady prawdy obiektywnej i konieczność wszechstronnego badania dowodów w sprawach o świadczenia publiczne, nawet w przypadku braku formalnych faktur."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania dodatku węglowego i wymagań dowodowych w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe organów administracji i że formalne podejście może prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla osób ubiegających się o świadczenia publiczne.
“Dodatek węglowy: Czy brak faktury to koniec nadziei? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 539/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /przewodniczący/ Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Asystent Sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 16 czerwca 2023 r., nr SKO.420.506.2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Człuchów z dnia 20 lutego 2023 r., nr MOPS-DW.000654.2022/1. Uzasadnienie W dniu 24 sierpnia 2022 r. J. S. (zwana dalej również "stroną", "skarżącą", "wnioskodawczynią") złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Człuchowie wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Decyzją z dnia 20 lutego 2023 r. (nr MOPS-DW.000654.2022/1) Burmistrz Miasta Człuchowa - działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zm. – dalej w skrócie "u.d.w.") w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej w skrócie powoływanej jako "k.p.a.") - odmówił stronie przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Na podstawie informacji zawartych we wniosku o dodatek węglowy oraz uzyskanych w oparciu art. 2 ust. 15 u.d.w. organ ustalił, że źródłem ogrzewania podanym we wniosku jest kocioł na paliwo stałe, wyjaśniając jednocześnie, że na potrzeby dodatku węglowego przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). Ponadto organ wskazał, że we wniosku o wypłatę dodatku węglowego strona podała, że gospodarstwo domowe jest wieloosobowe, a jako główne źródło ogrzewania strona wskazała kocioł na paliwo stałe, co potwierdziła dwukrotnie w deklaracji w CEEB w dniu 3 czerwca 2022 r. oraz 17 sierpnia 2022 r. Jednakże w deklaracji z dnia 3 czerwca 2022 r. strona wskazała, że jedynym rodzajem stosowanych w kotłach paliw stałych jest drewno kawałkowe, natomiast w deklaracji z dnia 17 sierpnia 2022 r. jako źródło spalania paliw podano węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. W tych okolicznościach Burmistrz Miasta Człuchów przyjął, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 u.d.w. i decyzją z dnia 28 października 2022 r. odmówił stronie świadczenia w formie dodatku węglowego. Od powyższej decyzji J. S. wniosła odwołanie, po którego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r. (SKO.420.561.2022) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, podkreślając, że nowe zasady wprowadzone przepisami ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego przez gospodarstwa domowe (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2236), w ramach której wprowadzono przepisy nowelizujące ustawę z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, umożliwiają przyznanie dodatku węglowego również, gdy źródło ogrzewania zostało wpisane/zgłoszone do CEEB po 11 sierpnia 2022 r. lub gdy w ogóle nie zostało zgłoszone. W związku z powyższym w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Człuchowie ustalił, że: strona złożyła wniosek o dodatek węglowy w dniu 24 sierpnia 2022 r.; posiada kocioł na paliwo stałe; posiada wpis w CEEB wg deklaracji z dnia 3 czerwca 2022 r. kocioł zasilany jest drewnem kawałkowym a wg deklaracji z dnia 17 sierpnia 2022 r. zasilany węglem i drewnem kawałkowym; nie stwierdzono, że głównym źródłem ciepła jest węgiel z uwagi na jego brak w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni oraz brak dowodów jego zakupu. Ponadto organ wskazał, że stosownie do przeprowadzonego wywiadu stwierdzono, iż wnioskodawczyni wraz z matką D. S. posiada jedno miejsce zamieszkania: ul. [...]. Z oświadczenia strony wynika, że prowadzą dwa gospodarstwa domowe, lokale są wyodrębnione fizycznie – nie prawnie. Organ zaznaczył także, że w przedmiotowej sprawie właściciel nieruchomości nie podjął żadnych kroków formalnych w celu nadania odrębnego adresu zamieszkania. W konsekwencji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta Człuchowa ww. decyzją z dnia 20 lutego 2023 r odmówił stronie przyznania dodatku węglowego. Od powyższej decyzji pismem z dnia 7 marca 2023 r. J. S. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że węgiel kupiony był w październiku i listopadzie 2022 r., o czym poinformowała pracownika MOPS. Ponadto podniosła, że żaden przepis ustawy nie zobowiązuje jej do posiadania faktur, natomiast odnosząc się do kwestii adresu zamieszkania wskazała na art. 2 ust. 1 oraz ust. 3c-3e u.d.w. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. (nr SKO.420.506.2023) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego na potrzeby gospodarstwa domowego prowadzonego pod adresem, [...]. We wniosku przedstawiła, iż gospodarstwo domowe jest wieloosobowe a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni jest kocioł na paliwo stałe. Ze złożonej przez stronę deklaracji z dnia 3 czerwca 2022 r. wynika, że jedynym rodzajem stosowanego w kotłach paliw stałych jest drewno kawałkowe, natomiast w dniu 17 sierpnia 2022 r. wnioskodawczyni dokonała zmiany w zakresie rodzaju głównego źródła ciepła budynku, w którym mieszka poprzez dodanie - węgiel i paliwa węglopochodne. Organ wskazał, że w dniu 1 lutego 2023 r. pod adresem [...] przeprowadzono wywiad w sprawie przyznania dodatku węglowego (na podstawie notatki służbowej), a podczas przeprowadzania wywiadu ustalono, że pod ww. adresem dom opalany jest drewnem kawałkowym, które znajdowało się w kotłowni. Nie przedstawiono dowodów zakupu węgla - strona stwierdziła, że nie musi okazywać się fakturami (wywiad przeprowadzono z J. S.). Kolegium stwierdziło, że osoby, które wnoszą o przyznanie pieniędzy publicznych w postaci świadczeń, które mają na celu pomoc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji, mają obowiązek współdziałania chociażby z pracownikiem socjalnym i okazania stosownych dokumentów. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że wobec ustalenia, iż głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego J. S. jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym, to brak było podstaw do przyznania dodatku węglowego, bowiem dodatek węglowy przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest paliwo stałe, przez które rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. J. S. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, brak odniesienia się do kardynalnych błędów proceduralnych, nieustosunkowanie się do większości zarzutów przedstawionych w treści odwołania i lakoniczne uzasadnienie. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że po przeanalizowaniu treści decyzji doszła do wniosku, że jedynymi powodami nieprzyznania jej dodatku węglowego był brak węgla w kotłowni w dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego i rzekomy brak współdziałania z pracownikiem socjalnym. Odnosząc się do powyższego wskazała, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem o braku współpracy z pracownikami socjalnymi, gdyż we wskazanym terminie o wyznaczonej godzinie udostępniła pracownikowi MOPS nieruchomość w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zaznaczyła przy tym, że pracownik socjalny powinien działać w granicach określonych przepisami prawa, a więc żądać dokumentów, do których żądania jest uprawniony, tymczasem z żadnych przepisów nie wynika, że aby uzyskać dodatek węglowy musi okazać faktury. Organy obu instancji nie wskazały ku temu podstawy prawnej, bezpodstawnie twierdząc o braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy zgodnie z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Żądania, wnioski i zarzuty zawarte były w jej odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego było przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. W ocenie skarżącej zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy, co też zrobiło Kolegium w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 16 czerwca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Człuchowa z dnia 20 lutego 2022 r., orzekającą o odmowie przyznania dodatku węglowego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zm. – dalej w skrócie "u.d.w."). W myśl art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 z późn. zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z zacytowanego przepisu wynika, że koniecznym do spełniania warunkiem dla otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, tj.: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w. wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego – zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w. - wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). W myśl art. 1 ust. 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Stosownie zaś do art. 2 u.d.w. wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (ust. 15c), a w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (ust. 15d). Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 3 u.d.w. w sprawach nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji stwierdził, że skarżącej nie przysługuje wnioskowane świadczenie z uwagi na to, że w trakcie przeprowadzanego w dniu 1 lutego 2023 r. w miejscu zamieszkania skarżącej wywiadu środowiskowego pracownik socjalny nie stwierdził węgla, przy czym, jak zaznaczono, skarżąca oświadczyła, że węgiel zakupiony był w miesiącach październik i listopad 2022 r. i został już zużyty, natomiast ona "nie musi okazywać się fakturami zakupu". Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji stwierdzając, że w sprawie nie przedstawiono dowodów zakupu węgla, natomiast osoby, które wnoszą o przyznanie pieniędzy publicznych w postaci świadczeń, które mają na celu pomoc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym i okazania stosownych dokumentów. Podzielając co do zasady stanowisko organu odwoławczego o konieczności współdziałania z organem osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia ze środków publicznych należy jednak stwierdzić, że w okolicznościach sprawy fakt "nieokazania faktur" na zakup węgla przez skarżącą w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego nie może być traktowany jako brak współdziałania strony i z tego faktu nie powinny być też przedwcześnie wyciągane negatywne konsekwencje dla strony. W okolicznościach niniejszej sprawy należy dostrzec, że sam fakt braku węgla w dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego nie może w wystarczającym stopniu dowodzić braku prawa skarżącej do dodatku węglowego. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożyła w sierpniu 2022 r., natomiast z uwagi na uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 28 października 2022 r. (bez przeprowadzania wywiadu środowiskowego), w trakcie ponownego rozpatrywania przez Burmistrza Miasta Człuchowa niniejszej sprawy, wywiad środowiskowy u skarżącej został przeprowadzony dopiero w dniu 1 lutego 2023 r., zaś w trakcie jego przeprowadzania skarżąca wyjaśniła, że węgiel na opał jej gospodarstwa domowego został zakupiony w październiku i listopadzie 2022 r. i do tej pory został zużyty. Podkreślenia wymaga także to, że zarówno wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego złożony w dniu 24 sierpnia 2022 r., jak przede wszystkim złożone podczas wywiadu środowiskowego na podstawie art. 75 § 2 k.p.a. oświadczenie skarżącej, zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Z tego też względu nie można jednoznacznie stwierdzić, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej nie był w istocie kocioł na paliwo stałe zasilany węglem, lecz kocioł zasilany drewnem kawałkowym, jak przyjęły organy obu instancji. Z kolei samo odnotowanie w notatce służbowej Starszego Pracownika Pracy Socjalnej z dnia 2 lutego 2023 r. stwierdzenia skarżącej, że "nie musi okazywać się fakturami" (zakupu węgla), także wydaje się niewystarczające w kontekście wymogu wszechstronnego i wyczerpującego przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego wynikającego z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim – w ocenie Sądu – organy chcąc dokonać weryfikacji wniosku skarżącej o wypłatę dodatku węglowego winny, w okolicznościach niniejszej sprawy, wezwać skarżącą do przedłożenia posiadanych dowodów zakupu węgla, przy czym udowodnienie tej okoliczności nie powinno ograniczać się jedynie do przedłożenia dowodów w formie faktur. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dowodem zatem w niniejszej sprawie na okoliczność zakupu przez skarżącą w październiku i listopadzie 2022 r. węgla mogłyby być także np. potwierdzenie przelewu bankowego, z którego wynikało by, że skarżąca zakupiła węgiel czy choćby zeznania świadków – jeżeliby tacy zostaliby wskazani przez stronę - złożone na tę okoliczność pod rygorem odpowiedzialności karnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pomimo tego, iż ratio legis przepisów ustawy o dodatku węglowym sprowadza się do objęcia wsparciem w formie ww. świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych poprzez odformalizowanie procedury, to jednocześnie też organy administracji publicznej zobowiązane są do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w gospodarstwie domowym, przy czym ustalenia te powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 259/23). Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu – organy obu instancji nie sprostały powyższym wymogom. Przyjęte za podstawę faktyczną podjętego przez organy rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne istotne dla jego podjęcia zostały w istocie oparte wyłącznie na treści notatki służbowej z dnia 2 lutego 2023 r. sporządzonej przez Starszego Specjalistę Pracy Socjalnej MOPS w Człuchowie z przeprowadzonego w miejscu zamieszkania skarżącej w dniu 1 lutego 2023 r. wywiadu środowiskowego, bez jakichkolwiek dodatkowych czynności organów podjętych w toku postępowania, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że orzeczona w niniejszej sprawie odmowa przyznania skarżącej dodatku węglowego bez dokonania przez organy wszechstronnego wyjaśnienia w odniesieniu do rodzaju używanego paliwa, którym zasilane było główne źródło ogrzewania w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, była przedwczesna, a w konsekwencji stanowiła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI