III SA/GD 53/25

III SA/Gd 53/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Jacek Hyla /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dna 9 grudnia 2024 r., nr 074/OR11/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie decyzją z dnia 12 września 2024 r. nr BP202.8110.338.2024.AJ.
RDM odmówił przyznania A. B. (dalej także jako: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Decyzja została wysłana na adres ustanowionego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika A. B. – D. B. (ojca wnioskodawcy), który pokwitował odręcznym podpisem odbiór decyzji w dniu 16 września 2024 r.
W dniu 25 września 2024 r. A. B. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu P. B., z zastrzeżeniem aby pełnomocnictwo w przypadku wątpliwości interpretować w sposób możliwie szeroki.
Następnie A. B., reprezentowany przez radcę prawnego P. B., złożył w dniu 1 października 2024 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. nr 069/OR11/24 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu 12 listopada 2024 r.
W dniu 19 listopada 2024 r. (data stempla pocztowego) A. B., reprezentowany przez radcę prawnego P. B., wystąpił do Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że dopiero z postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania A. B. powziął wiadomość, że decyzja została doręczona w dniu 16 czerwca 2024 r. jego ojcu – D. B. A. B. otrzymał decyzję w dniu 21 września 2024 r., gdy powrócił do domu z letniego wyjazdu. Decyzje przekazał mu ojciec z informacją, że odebrał ją dzień, maksymalnie dwa dni wcześniej, tzn. w czwartek 19 września 2024 r. W związku z brakiem koperty nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego dnia doręczenia, natomiast dzień wskazany przez D. B. był bardzo prawdopodobny (w normalnym toku przesyłki urzędowe z Bytowa przychodzą do S. po około tygodniu od daty nadania). Odwołanie zostało złożone w dniu 1 października 2024 r., a więc z dwudniowym zapasem w stosunku do terminu, o którym został poinformowany pełnomocnik. Dodano, że D. B. leczy się odwykowo i rozpoznano u niego silnie rozbudowany system mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcji, minimalizacji i racjonalizacji.
Do wniosku załączono odwołanie od decyzji wraz z pełnomocnictwem, oświadczenie D. B., oświadczenie A. B., kartę informacyjną ośrodka terapii uzależnień.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 074/OR11/2024, wydanym na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; powoływanej dalej jako: "k.p.a."), odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Organ, po przedstawieniu przebiegu sprawy oraz przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie, wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie dokonującej czynności. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła dokonać czynności w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników. Z tego powodu przewlekłej choroby (trwającej co najmniej półtora roku - dowód informacyjna) pełnomocnika wynikającej z uzależnienia od alkoholu nie można uznać za przyczynę niezawinionego uchybienia terminu.
Organ, powołując się na wyrok sądu administracyjnego, zaznaczył, że doręczenie w tzw. trybie zastępczym wywołuje dokładnie takie same skutki, jak doręczenie pisma do rąk adresata. Oznacza to, że powoduje ono również otwarcie terminu do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, a skutki uchybienia terminu obciążają stronę. Nieprzekazanie stronie informacji o dacie odebrania decyzji przez pełnomocnika, pozostałoby bez wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, zaś nieustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji, w trybie art. 43 k.p.a., obciąża stronę.
Odnosząc się do wyjaśnień strony organ wskazał, że A. B. w dniu 25 września 2024 r., a więc przed upływem terminu do wniesienia odwołania, udzielił radcy prawnemu P. B. pełnomocnictwa do reprezentowania, w szczególności przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pismo pt. "Odwołanie od decyzji nr BP202.8110.3380.2024.AJ.RDM o odmowie przyznania pomocy" sporządzone zostało przez radcę prawnego w dniu 30 września 2024 r., a więc w ustawowym terminie do wniesienia odwołania. Organ zauważył przy tym, że pełnomocnik strony nie podjął żadnych działań zmierzających do dochowania terminu procesowego. Zdaniem organu, w zaistniałej sytuacji, należało skontaktować się z Biurem Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie i podjąć próbę ustalenia numeru nadawczego przesyłki, tj. decyzji nr BP202.8110.3380.2024.AJ.RDM.
Organ podkreślił, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Na marginesie organ dodał, że powinnością zarówno strony jak i pełnomocnika, jest ułożenie tak wzajemnych relacji, w tym również ustalenia sposobu komunikacji, aby niezbędne czynności procesowe, których niewykonanie w terminie może przynieść negatywne skutki, realizowane były w terminach zakreślonych przez przepisy prawa.
Konkludując, organ stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie dochowano należytej staranności wymaganej od strony dbającej o własne interesy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, wobec tego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdyni A. B., wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni, zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie, pomimo zajścia przesłanek oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż nie dołożył należytej staranności.
Skarżący w skardze zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia D. B. (w aktach) oraz oświadczenia A. B. (w aktach) na okoliczność niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania ewentualnie przeprowadzenie dowodu z zeznań D. B. oraz A. B. składanych bezpośrednio w ramach postępowania na okoliczność niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zawnioskował również o przeprowadzenie dowodu z karty informacyjnej ośrodka terapii uzależnień (w aktach) na okoliczność występującego u D. B. (ojca skarżącego, który odebrał decyzję) silnie rozbudowanego systemu mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcji, minimalizacji i racjonalizacji itp.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ uznał, iż skarżący nie dołożył należytej staranności, albowiem nie ustalił w jakiej dacie nastąpiło rzeczywiste doręczenie decyzji jego pełnomocnikowi. Uwadze organu uszło jednak, że brak było po stronie skarżącego podstaw do ustalania kiedy doręczono decyzję. Skarżący złożył odwołanie z dwudniowym zapasem. W tym zakresie wskazano, powielając argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, że A. B. otrzymał decyzję w dniu 21 września (sobotę) 2024 r., gdy powrócił do domu z letniego wyjazdu. Decyzję przekazał mu ojciec D. B. informując, że odebrał ją dzień, maksymalnie dwa dni wcześniej (tzn. w czwartek 19 września 2024 r.). Ze względu na fakt, że decyzja jest datowana na dzień 12 września 2024 r., logicznym było otrzymanie jej w dniu 19 września 2024 r. W normalnym toku przesyłki urzędowe z Bytowa przychodzą do S. po około tygodniu od daty nadania (podobnie postanowienie o uchybieniu terminu zostało doręczone po 6 dniach). W związku z brakiem koperty nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego dnia doręczenia, natomiast dzień wskazany przez D. B. był bardzo prawdopodobny Odwołanie zostało złożone we wtorek, 1 października 2024 r., a więc z dwudniowym zapasem w stosunku do terminu, o którym został poinformowany pełnomocnik. Dodano, że D. B. leczy się odwykowo i rozpoznano u niego silnie rozbudowany system mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcji, minimalizacji i racjonalizacji itp.
Zdaniem skarżącego, dołożył on należytej staranności i odwołanie zostało złożone na dwa dni przed upływem terminu wynikającego z informacji przekazanej mu przez ojca, który odebrał decyzję. W ocenie skarżącego, okoliczności sprawy nie pozwalały przyjąć, że termin wskazany przez ojca jest niewiarygodny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni wniósł o oddalenie skargi oraz wniosków dowodowych.
Organ wskazał, że analiza okoliczności sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżący dołożył odpowiedniej staranności w prowadzeniu swojej sprawy i podjął działania mające na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jak wynika ze stanowiska skarżącego, ojciec D. B. nie przekazał synowi precyzyjnej informacji, w jakiej dacie odebrał decyzję o odmowie przyznania pomocy informując jedynie, że odebrał ją dzień, maksymalnie dwa dni wcześniej. Ponadto decyzja została przekazana skarżącemu bez koperty, co uniemożliwiało zweryfikowanie rzeczywistego dnia doręczenia. Powyższe, zdaniem organu, powinno skłonić skarżącego do podjęcia działań zmierzających do ustalenia tak istotnego faktu, jakim jest data doręczenia rozstrzygnięcia, która ma istotne znaczenie w kontekście terminu jego zaskarżenia. Przeprowadzenie dodatkowych ustaleń, w świetle powoływania się przez skarżącego na chorobę D. B. związaną z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania spowodowanymi użyciem alkoholu - zespołem uzależnienia, uznać należy tym bardziej za zasadne.
Organ nadmienił, że to strona ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika. W związku z tym, działania lub brak działania po stronie pełnomocnika obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane kryterium kontroli, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przywrócenia terminu, której zastosowania zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił stronie umożliwia skorzystanie z uprawnień, które strona postępowania utraciła wskutek uchybienia terminowi procesowemu, stwarzając jednocześnie możliwość uchylenia skutków opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej. W realiach rozpoznawanej sprawy taką czynnością było wniesienie odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie z dnia 12 września 2024 r.
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawna przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym (w tym wniesienia odwołania) została uregulowana w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z zacytowanego przepisu wynika wyraźnie, że ustawodawca uzależnił przywrócenie uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym od łącznego spełnienia czterech przesłanek:
1) uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku swojej winy
w niedochowaniu terminu;
2) wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu;
3) dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu;
4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony uchybiony termin.
Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika ponadto, że to zainteresowany w przywróceniu terminu powinien zadbać aby wskazane warunki zostały spełnione, w tym zwłaszcza by brak winy w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony.
O Ile uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód i nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybieniu terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1096/11 oraz z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 933/10).
Nie jest w sprawie kwestionowane, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie. Nie ma również sporu co do tego, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w terminie wskazanym w art. 58 § 2 k.p.a.
Zasadniczą kwestią w ocenie Sądu jest zatem rozważenie, czy skarżący w sposób wystarczający wykazał, że - stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. - dołożył należytej staranności w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, a przyczyna, która była powodem niezachowania terminu była przez niego niezawiniona.
Oceniając przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia i twierdzenia, odnoszące się do przyczyn uchybienia terminowi, Sąd uznał, że organ zasadnie przyjął, iż składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogły bowiem skutkować uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku.
W treści wniosku wskazano, że przeszkodą w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania była okoliczność, iż skarżący został wprowadzony w błąd przez swojego ojca, który odebrał korespondencję zawierającą decyzję organu pierwszej instancji, że doręczenie owej korespondencji nastąpiło w dniu 20 września 2024 r., maksymalnie w dniu 19 września 2024 r., a jednocześnie ojciec ten leczy się odwykowo i rozpoznano u niego silnie rozbudowany system mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcji, minimalizacji i racjonalizacji, co z kolei uzasadnia brak winy po jego stronie w niedochowaniu terminu.
Dla potwierdzenia tej okoliczności skarżący przedłożył oświadczenie, w którym wskazał, że decyzję organu pierwszej instancji otrzymał w sobotę 21 września
2024 r. (po powrocie z wyjazdu) od swojego ojca, który przekazał mu informację, że decyzja została odebrana "dzień lub maksymalnie dwa dni wcześniej, tzn. w czwartek". Treść oświadczenia skarżącego pokrywa się z treścią oświadczenia ojca skarżącego, w którym D. B. przyznał, że odebraną przez siebie decyzję organu pierwszej instancji przekazał swojemu synowi w weekend, wskazując jako datę odbioru "dzień lub dwa dni wcześniej". Oświadczył przy tym, że leczy się odwykowo i występują u niego zaburzenia co do postrzegania czasu. Skarżący przedłożył również Kartę informacyjną z P. w R., w której podano, że B. D. przebywał od 18 października 2024 r. do 15 listopada 2024 r. w oddziale terapii krótkoterminowej w związku z uzależnieniem od alkoholu. Leczony poprzednio w Ośrodku 1,5 roku temu. W stosunku do uzależnienia krytyczny. Pacjent o rozwiniętych mechanizmach uzależnienia. Silny rozbudowany system mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcja, minimalizacja i racjonalizacja itp. Rozpoznanie wg. ICD 10: F10.2 Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane użyciem alkoholu - zespół uzależnienia.
Nie kwestionując prawdziwości powyższych oświadczeń, a tym samym nie negując faktu, iż rzeczywiście doszło do wprowadzenia skarżącego w błąd co do daty odbioru decyzji organu pierwszej instancji, nie sposób jednak przyjąć, że okoliczność ta wyłącza winę skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć bowiem należy, na co zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, a co wynika z ze stanowiska skarżącego, w tym oświadczenia jego ojca, że D. B. nie przekazał synowi precyzyjnej informacji, w jakiej dacie odebrał decyzję o odmowie przyznania pomocy, informując jedynie, że odebrał ją dzień, maksymalnie dwa dni wcześniej. Powinno to skłonić skarżącego do podjęcia działań zmierzających do ustalenia data doręczenia rozstrzygnięcia, która ma istotne znaczenie w kontekście terminu jego zaskarżenia. Zwłaszcza, co podkreślał skarżący, że w związku z brakiem koperty nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego dnia doręczenia. Przeprowadzenie dodatkowych ustaleń, w świetle powoływania się przez skarżącego na chorobę D. B., która trwa przynajmniej od 1,5 roku, uznać należy tym bardziej za zasadne.
Konkludując, skoro skarżący, jak podnosił we wniosku o przywrócenie terminu, nie otrzymał od swojego ojca jednoznacznej informacji, kiedy przesyłka zawierająca decyzje została przez niego odebrana, a ponadto skarżący nie dysponował kopertą przesyłki, to powinna był się upewnić, w jakiej dacie doręczono przedmiotową decyzję. Tego właśnie wymaga obiektywny miernik staranności. Oczywistym truizmem jest stwierdzenie, że pamięć ludzka - nawet w przypadku w pełni zdrowego psychicznie człowieka - jest zawodna. Dlatego poleganie na informacji ustnej ojca, u którego, co akcentował skarżący, występuje silnie rozbudowany system mechanizmów iluzji i zaprzeczeń, w tym projekcji, minimalizacji i racjonalizacji - i to w sytuacji, gdy skarżący nie dysponował kopertą z numerem przesyłki i pieczęciami urzędu pocztowego - bez jakiejkolwiek próby weryfikacji daty doręczania decyzji, stanowi ryzyko obciążające skarżącego.
Zdaniem Sądu, przy aktualnych możliwościach technicznych i proceduralnych, skarżący mógł osobiście lub pisemnie, czy chociażby telefonicznie, lub za pomocą innych środków komunikacji na odległość skontaktować się z urzędem obsługującym organ wydający decyzję, celem uzyskania pewnej wiedzy co do terminu doręczenia decyzji, względnie poznania numeru przesyłki pocztowej. To ostatnie pozwoliłoby na weryfikację daty doręczenia przesyłki na podstawie danych z urzędu pocztowego (możliwe byłoby uzyskanie informacji we właściwej placówce pocztowej lub na stronie internetowej Poczty Polskiej, tzw. emonitoring przesyłek).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący w dniu 25 września 2024 r., a więc przed upływem terminu do wniesienia odwołania, który upływał z dniem 30 września 2025 r., udzielił radcy prawnemu P. B.i pełnomocnictwa do reprezentowania go przed Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Radca prawny, pomimo powzięcia informacji, że data odebrania decyzji nie jest pewna (ojciec skarżącego nie udzielił jednoznacznej informacji, kiedy przesyłka zawierająca decyzje została przez niego odebrana), nie dokonał jakiejkolwiek czynności zmierzającej do potwierdzenia wskazanego przez mocodawcę terminu doręczenia. Z twierdzeń zawartych zarówno we wniosku jak i skardze nie wynika bowiem podjęcie jakiejkolwiek próby zbadania akt sprawy, potwierdzenia terminu doręczenia w siedzibie organu jedną z dostępnych dróg komunikacji, ani też nie wskazano przeszkód, które mogłyby uniemożliwić dokonanie takich czynności.
Zaznaczyć należy, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Tym bardziej, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 547/20). Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony. Osoba działająca przez pełnomocnika działa bowiem w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skarżący zlecił sporządzenie odwołania pełnomocnikowi. Zatem, niezależnie od podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności mogących mieć wpływ na przekazaną pełnomocnikowi błędną datę doręczenia korespondencji, pełnomocnik skarżącego, jako podmiot profesjonalny miał możliwość ustalenia, w jakiej dacie miało miejsce doręczenie decyzji, które to czynności winny zostać podjęte w sytuacji, gdy z przekazanych informacji nie wynikał jednoznaczny (pewny) termin doręczenia, a jednocześnie nie dysponował on kopertą z numerem przesyłki i pieczęciami urzędu pocztowego. Ustalenie w sposób niewątpliwy tego terminu miało bowiem bezpośredni wpływ na zachowanie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Pełnomocnik podejmując się prowadzenia spraw swojego mocodawcy, m.in. sporządzenia i wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, powinien dołożyć należytej staranności, aby poznać wszelkie istotne w danej sprawie fakty i okoliczności.
Mając powyższe na uwadze należało, w ocenie Sądu, podzielić stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka zakreślona w art. 58 § 1 k.p.a., uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.