III SA/Gd 525/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-02-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówadministracyjne postępowaniewygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowość decyzjiprawo administracyjnenieruchomościposiadanie samoistneKodeks postępowania administracyjnego

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej zmiany wpisu w ewidencji gruntów, uznając, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa.

Skarżący R. K. domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty Wejherowskiego z 2017 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, która dotyczyła ujawnienia go jako posiadacza samoistnego udziału w nieruchomości. Zarówno Starosta, jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówili uwzględnienia wniosku, wskazując, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a tryb wygaśnięcia decyzji nie służy do weryfikacji jej merytorycznej zasadności. WSA w Gdańsku podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia wcześniejszej decyzji z 2017 r. Decyzja z 2017 r. odmawiała wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu R. K. jako władającego udziałem 1/3 T. K. w prawie użytkowania wieczystego działki na zasadach samoistnego posiadania. Skarżący argumentował, że decyzja stała się bezprzedmiotowa i leży w jego interesie, aby została wygaszona, a także domagał się umorzenia postępowania. Organy administracji obu instancji odmówiły, wskazując, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie służy do weryfikacji jej merytorycznej zasadności ani do ponownego rozpatrzenia sprawy. WSA w Gdańsku, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy. Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wiąże się z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego, co w tej sprawie nie miało miejsca. Decyzja z 2017 r. odmawiająca wpisu nie stała się bezprzedmiotowa, a skarżący nie wykazał przesłanek do jej wygaśnięcia. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja odmawiająca wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ nie zachodzi brak podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego, a tryb ten nie służy do weryfikacji merytorycznej zasadności decyzji.

Uzasadnienie

Bezprzedmiotowość decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wiąże się z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Decyzja odmawiająca wpisu nie spełnia tych kryteriów, a jej celem nie jest weryfikacja merytoryczna, lecz stwierdzenie zaistniałego stanu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 162 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa lub leży to w interesie społecznym lub strony. Regulacja ta jest szczególna i musi być wykładana ściśle.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy zabraknie któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje obowiązkiem jego umorzenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Do podatników podatku od nieruchomości zalicza się posiadaczy samoistnych.

u.p.o.l. art. 3 § 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja odmawiająca wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków nie stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie służy do weryfikacji jej merytorycznej zasadności. Postępowanie zakończone ostateczną decyzją merytoryczną nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżący nie wykazał interesu prawnego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Kodeksu cywilnego nie miały zastosowania w kontekście żądania stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja Starosty Wejherowskiego z 2017 r. stała się bezprzedmiotowa i powinna zostać wygaszona. Postępowanie z 2017 r. powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżący jest posiadaczem samoistnym i ma interes prawny w wygaśnięciu decyzji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez przewlekłość, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Naruszenie prawa materialnego (u.p.o.l., k.c.) poprzez błędną wykładnię i brak zastosowania.

Godne uwagi sformułowania

Tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie jest środkiem do jej weryfikacji pod kątem zgodności z prawem. Bezprzedmiotowość decyzji wiąże się z niemożliwością wykonania decyzji administracyjnej, a zarazem ta niemożliwość musi wynikać z braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego. Instytucja umorzenia postępowania ma zastosowanie jedynie w toku sprawy prowadzonej w trybie instancyjnym i nie ma możliwości by umorzyć postępowanie administracyjne, które zostało już zakończone decyzją ostateczną. Zastosowanie przyjętego przez skarżącego trybu oznaczałoby nieuprawnioną weryfikację ww. decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r., na co tryb z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie pozwala.

Skład orzekający

Adam Osik

sprawozdawca

Alina Dominiak

członek

Jacek Hyla

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji administracyjnych (art. 162 k.p.a.) oraz umorzenia postępowania (art. 105 k.p.a.), a także zasady trwałości decyzji ostatecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wygaśnięcie decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów, ale ogólne zasady interpretacji przepisów procesowych są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych proceduralnie kwestii związanych z trwałością decyzji administracyjnych i możliwością ich wygaszenia lub umorzenia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla zrozumienia granic postępowania administracyjnego.

Kiedy decyzja administracyjna przestaje obowiązywać? Wyjaśniamy zasady wygaśnięcia i umorzenia postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 525/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Alina Dominiak
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 par. 1, art. 162 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2023 r., nr WIGK-II.7221.12.2023.AG w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji odmawiającej wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 lutego 2023 r. R. K., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", wniósł do Starosty Wejherowskiego o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. nr GD.6622.11.2017, wskazując, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa w obecnym stanie prawnym, a stwierdzenie wygaśnięcia leży w interesie strony jako posiadacza samoistnego. Wnioskodawca wniósł również, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a., o umorzenie bezprzedmiotowego postępowania z dnia 1 czerwca 2017 roku, znak: GD.6622.11.2017, w którym nie nabył żadnych materialnoprawnych podstaw do wpisania go w obecnym stanie prawnym do rejestru gruntów i budynków jako posiadacza samoistnego "władającego 1/3 udziałem T. K. w dz. nr [...] obr. [...] Kw [...] po przekształceniu w 2009 r. w/w działki z dzierżawy wieczystej w własność przez Prezydenta Miasta Wejherowa (obecnie Grunty Prywatne)".
Starosta Wejherowski decyzją z dnia 24 marca 2023 r. nr GD.6622.11.29.2017.2023 orzekł o: 1) odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r. nr GD.6622.11.2017 odmawiającej wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu R. K. zam. w W. przy ul. [...], jako władającego udziałem 1/3 T. A. K. w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] W. zapisaną w księdze wieczystej [...] na zasadach samoistnego posiadania oraz 2) odmówił umorzenia postępowania wszczętego na wniosek z dnia 24 maja 2017 r.
W ocenie organu pierwszej instancji nie ma w okolicznościach tej sprawy przepisu umożliwiającego uznanie jako bezprzedmiotowej decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r., gdyż rozstrzygała merytorycznie wniosek R. K., a jej rozstrzygnięcie było w tamtym stanie prawnym uzasadnione. Stan prawny opisanej wyżej nieruchomości nie zmienił się, a jej właściciele są ustaleni. Postępowania zakończonego ww. decyzją nie można również uznać za bezprzedmiotowe. gdyż rozstrzygało merytorycznie wniosek R. K. z 24 maja 2017 r., a decyzja stała się ostateczna.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. podniósł, że zaskarżona decyzja jest w całości bezprzedmiotowa i nie jest z niej zadowolony w związku z naruszeniem jego interesu prawnego i obowiązku jako samoistnego posiadacza 1/3 udziału T. K. w działce nr [...] obręb [...] W. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r., gdyż organ powinien stwierdzić jej wygaśnięcie jako bezprzedmiotowej, gdyż leży to jego interesie jako strony. Zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 781/21 inaczej niż w ww. decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r. Skarżący powołał się na swój interes prawny wynikający z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz z przysługującego mu prawa współwłasności ww. nieruchomości.
Decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr WIGK-II.7221.12.2023.AG, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a., Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji musi być interpretowana z uwzględnieniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie jest środkiem do jej weryfikacji pod kątem zgodności z prawem. Ustawodawca w odniesieniu do decyzji ostatecznych przewidział jedynie dwa tryby postępowania, w których możliwe jest wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obrotu prawnego wskutek wad, jakimi jest obarczona. Są to wymienione w art. 16 § 1 KPA wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji. Przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji może być tylko ustalenie, że stała się ona bezprzedmiotowa, a takie wygaśnięcie nakazuje przepis prawa lub powyższe stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (bezprzedmiotowej) leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Tryb związany ze stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji służy wyłącznie do deklaratoryjnego orzeczenia o jej bezprzedmiotowości i w konsekwencji utracie mocy. Decyzja wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. służy jedynie usunięciu ewentualnych wątpliwości i potwierdzeniu przez organ administracji, że wskutek zaistniałych okoliczności decyzja nie pozostaje już w obrocie prawnym. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Bezprzedmiotowość decyzji wiąże się z niemożliwością wykonania decyzji administracyjnej, a zarazem ta niemożliwość musi wynikać z braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co z okoliczności sprawy nie wynika.
Z kolei, jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy, w świetle art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. jest natomiast pozostawione uznaniu organu administracji publicznej, który w przypadku istnienia łącznego wszystkich wymienionych już przesłanek stosowania tego przepisu "może" je umorzyć.
Instytucja umorzenia postępowania ma zastosowanie jedynie w toku sprawy prowadzonej w trybie instancyjnym i nie ma możliwości by umorzyć postępowanie administracyjne, które zostało już zakończone decyzją ostateczną. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty.
W ocenie organu odwoławczego przywołane przez skarżącego przepisy prawa, a także jego argumentacja nie dają uzasadnienia do zrealizowania jego wniosku. Decyzja Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. nr GD.6622.11.2017 nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ nie zmieniły się zarówno okoliczności sprawy zakończonej tą decyzją, jak i przepisy prawa w tym zakresie. Do daty wydania decyzji nie zmienił się stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej Kw nr [...], co do której składany był wniosek skarżącego w 2017 r. W porządku prawnym nie istnieje też przepis przewidujący wygaśnięcie decyzji w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w określonych przypadkach.
Zdaniem organu odwoławczego podobnie jest w kwestii argumentacji skarżącego, który przedstawia jako "interes strony" swoją subiektywną ocenę o bezprzedmiotowości decyzji i postępowania administracyjnego z 2017 r., a także jego obowiązków podatkowych. O bezprzedmiotowości decyzji nie decyduje samo przekonanie wnoszącego a obiektywne okoliczności sprawy.
Organ odwoławczy dodał, że decyzja Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. nr GD.6622.11.2017 pozostaje bez wpływu na obowiązki podatkowe skarżącego, które mogą być indywidualnie konkretyzowane przez organy podatkowe w odpowiedni sposób. Oznacza to, że skarżący wobec ww. decyzji nie wykazał "interesu strony" w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. uzasadniającego stwierdzenie jej wygaśnięcia, gdyby była bezprzedmiotowa.
W ocenie organu odwoławczego również w szeroko rozumianym interesie społecznym jest zachowanie przez organy administracyjne zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. Zasada ta sprowadza się do zakazu wzruszania decyzji ostatecznych, poza sytuacjami przewidzianymi przez przepisy prawa, które należy stosować ściśle.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję R. K., nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją jako niezgodną z prawem, wskazał na wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych normę zaliczającą do podatników podatku od nieruchomości osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi oraz na wynikający z art. 3 ust. 3 tej ustawy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciążący na posiadaczu samoistnym, a nie na właścicielu. Skarżący wskazał, że jego wolą jest wykonywanie uprawnień właścicielskich do udziału T. K. we współwłasności działki nr [...] obręb [...] W., jest on zatem posiadaczem samoistnym. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 k.p.a. Decyzji Starosty Wejherowskiego skarżący zarzucił: naruszenie przepisów postępowania poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania od czerwca 2017 r.; niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz dopowiedzenie okoliczności faktycznych i prawnych i nie uznanie skarżącego za władającego posiadacza samoistnego udziału T. K. w działce nr [...], pomimo wydania zaświadczenia, że T. K. nigdy nie uiszczał należnych podatków od nieruchomości od dnia 20 listopada 1995 r., tj. od dnia zgonu matki L. K.; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że skarżący nie jest posiadaczem samoistnym; naruszenie prawa materialnego art. 336 kodeksu cywilnego przez jego błędną wykładnię i brak zastosowania w sprawie polegające na nieuznaniu skarżącego za posiadacza samoistnego; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierzetelne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, dowolną ocenę materiału dowodowego, a tym samym nieuznanie skarżącego za posiadacza samoistnego udziału T. K. we współwłasności działki nr [...]; naruszenie prawa materialnego art. 140 k.c. poprzez brak wykładni i brak zastosowania polegające na uznaniu, że skoro skarżący mieszka na ww. nieruchomości i użytkuje udział T. K. w działce nr [...], nie oznacza to władania nieruchomością z wyłączeniem osób trzecich i możliwości rozporządzania rzeczą.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 15 lutego 2024 r. skarżący złożył do akt sprawy kopie pierwszej strony decyzji Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 22 marca 2023 r. o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości, pierwszej strony odwołania skarżącego od ww. decyzji, pisma Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 6 lipca 2023 r. przekazującego odwołanie skarżącego od decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, postanowień Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 18 stycznia 2023 r. oraz z dnia 14 grudnia 2023 r. o włączeniu dokumentów do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oraz dowodów wpłat dokonanych tytułem podatku od nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. skarżący, podtrzymując zarzuty skargi, oświadczył, że postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie zostało zakończone. Skarżący uważa, że podatek od nieruchomości płaci jako właściciel, gdyż doszło do zasiedzenia udziału jego brata T. Ponosi nadto wszystkie nakłady na nieruchomość. W korespondencji dotyczącej wywozu śmieci, a także w korespondencji od Prezydenta Miasta z dnia 6 lipca 202 r., też jest skarżący określany jako posiadacz samoistny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność ich wyeliminowania z porządku prawnego.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r., odmawiającej wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu R. K., jako władającego udziałem 1/3 T. A. K. w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] W. zapisaną w księdze wieczystej [...] na zasadach samoistnego posiadania oraz o odmowie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek z dnia 24 maja 2017 r.
Podstawę wydania opisanej wyżej decyzji o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r. stanowił art. 162 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Sposób i podstawa prawna załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2023 r. wynikał z jednoznacznego określenia żądania w treści tegoż wniosku, w którym domagał się skarżący stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji i umorzenia bezprzedmiotowego postępowania.
Zgodnie z treścią art. 162 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Zgodnie z treścią tego przepisu, aby można było stwierdzić wygaśnięcie decyzji przede wszystkim taka decyzja musi stać się bezprzedmiotowa, a dodatkowo stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Regulacja prawna zawarta w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest regulacją szczególną i musi być wykładana ściśle. Podkreślić przy tym należy, że wygaśnięcie decyzji następuje z mocy prawa, zaś rolą aktu deklaratoryjnego jest jedynie stwierdzenie (potwierdzenie), że taki skutek prawny zaistniał.
Stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje taki przepis prawa, który z jakiegokolwiek powodu nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji odmawiającej ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków osoby fizycznej jako władającego udziałem innej osoby w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości.
Również brak było podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji w oparciu o drugą przesłankę wynikającą z treści art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli okoliczność, iż stała się ona bezprzedmiotowa i równocześnie stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.
Sąd podziela pogląd zawarty w decyzjach obu organów, zgodnie z którym kwestionowana wnioskiem skarżącego decyzja z dnia 1 czerwca 2017 r., wbrew przekonaniu skarżącego, nie stała się bezprzedmiotowa. Brak przesłanki bezprzedmiotowości powoduje brak prawnej możliwości stwierdzenia przez właściwy organ wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., co oznacza, że zbędnym staje się rozważanie dalszych przesłanek, które muszą wystąpić łącznie, tj. interesu społecznego lub interesu strony.
Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego wystąpi np. w razie śmierci strony w zakresie uprawnień lub obowiązków o charakterze osobistym, które nie przechodzą na następców prawnych, rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną (bez następstwa prawnego), jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego mamy do czynienia, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których w wyniku ich zniszczenia prawa te lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane. Żadna z takich sytuacji, w niniejszej sprawie nie zachodzi. W rozpatrywanej sprawie istnieją podmioty, które były stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r., to jest skarżący, będący stroną postępowania zakończonego ww. decyzją. Istnieje również przedmiot postępowania zakończonego ww. decyzją, czyli wpisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące działki nr [...] obręb [...] W., których zmiany domagał się skarżący w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r. Nie przestał zatem istnieć ani podmiot, ani przedmiot stosunku prawnego. Sam fakt, że skarżący nadal ocenia, że jest on władającym udziałem należącym do T. K. w użytkowaniu wieczystym ww. nieruchomości jako posiadacz samoistny, nie oznacza, że stan faktyczny i stan prawny nieruchomości uległ zmianie w stosunku do stanu z daty wydania decyzji Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. oraz że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa i organ mógłby stwierdzić jej wygaśnięcie.
Podnieść przy tym należy, że art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie przewiduje możliwości, aby w tym trybie wygaszać stosunek materialnoprawny wywołany przez daną decyzję po to, aby na nowo w tym przedmiocie można było rozpatrzeć ponownie sprawę i wydać inną decyzję. Tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej nie pozwala bowiem na weryfikację decyzji z uwagi na wady takiej decyzji. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie jest bowiem środkiem do jej weryfikacji pod kątem zgodności z prawem. Oznacza to, że zgłaszana przez skarżącego we wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. okoliczność wydania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 12 stycznia 2023 r. nr WIGK-II.7221.20.2018 o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Wejherowskiego z dnia 9 stycznia 2018 r. nr GD.6622.11.10.2017.2018 o odmowie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany, polegającej na ujawnieniu R. K., jako władającego udziałem 1/3 T. A. K. w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] W. zapisanej w księdze wieczystej [...] na zasadach samoistnego posiadania, nie mogą zostać zrealizowane w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Twierdzenia skarżącego i składane na ich poparcie dokumenty, z których ma w jego ocenie wynikać okoliczność, że jest on władającym na zasadzie samoistnego posiadania udziału innej osoby w użytkowaniu wieczystym ww. nieruchomości nie mogły stanowić uzasadnienia dla zastosowania trybu z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. do decyzji Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r., skoro decyzja ta odmawiała ujawnienia tak opisanego stanu faktycznego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla tej nieruchomości. Zastosowanie przyjętego przez skarżącego trybu oznaczałoby nieuprawnioną weryfikację ww. decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r., na co tryb z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie pozwala.
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymała ona w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części w jakiej odmówiono umorzenia postępowania, zakończonego decyzją Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. Sąd miał na względzie, że stanowisko organów nie budzi wątpliwości pod względem zgodności z prawem. Zasadniczym celem postępowania administracyjnego jest, w świetle art. 104 k.p.a., załatwienie sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Cel ten został osiągnięty w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. Oznacza to, że postępowanie zostało zakończone, a tym samym wykluczone jest zastosowanie innego sposobu zakończenia postępowania, jakim jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w złożonej skardze, to jest art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W zgodzie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. organy obu instancji przedstawiły swoje stanowisko w uzasadnieniach wydanych decyzji, które dostatecznie odzwierciedlają zasadność decyzji i wyjaśniają tok rozumowania organów. Organy prawidłowo zastosowały konkretne przepisy prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Na ocenę zasadności skargi nie mogły mieć wpływu podnoszone przez skarżącego argumenty i zarzuty oparte na treści przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czy też przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem w przedmiotowej sprawie, jak i w sprawie zakończonej decyzją Starosty Wejherowskiego z dnia 1 czerwca 2017 r. przepisy te nie znajdowały zastosowania. Zarzuty zostały zatem oparte na przepisach ww. aktów prawnych, które należało ocenić jako nieadekwatne do przedmiotu sprawy, którym było rozważanie zasadności żądania strony stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI