III SA/GD 517/25

III SA/Gd 517/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 2 oraz lp. 10.2.4 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 64 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz Sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr BP.501.1214.2025.2409.GD11.DM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr WITD.DI.0152.XI1226/18/25, wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "u.t.d.", zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 22 stycznia 2025 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. P. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 %, o którym mowa w treści załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod lp. 10.2.4.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 22 stycznia 2025 r. w okolicy węzła drogowego S. na drodze krajowej nr S6 zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy typu wywrotka marki Mercedes-Benz o nr rej. [...]. Pojazdem kierował R. B. Przedmiotowym pojazdem wykonywano w dniu kontroli przewóz drogowy ziemi z budowy w G. na wysyp do żwirowni położonej w miejscowości G1. Przewóz wykonywany był na podstawie wypisu z licencji nr [...], wystawionej na rzecz przedsiębiorcy K. P. z adresem siedziby w miejscowości R. [...], [...] G2. Przewożony ładunek ziemi stanowił ładunek podzielny.
W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazd poddano kontroli na punkcie wagowym w G3. przy ul. [...] (w ciągu drogi krajowej 501 - kierunek G3.). Czynności pomiarowe przeprowadzono na opomiarowanym przez geodetę i zatwierdzonym przez zarządcę drogi stanowisku do wyznaczania mas i nacisków osi pojazdów w ruchu, przy pomocy przenośnych wag dynamicznych o nr fabrycznym EWP-WWSE-022, na punkcie wagowym, który wyposażony był we wnęki o głębokości dostosowanej do ich wysokości tj. 58 mm +/- 6mm (+/- 10% wysokości platformy pomiarowej).
Przed rozpoczęciem pomiarów i ważenia, kierowca został zapoznany:
- z zasadami dynamicznej kontroli nacisków osi i masy pojazdu wynikającymi z instrukcji obsługi wag (pojazd w ruchu przejeżdżający przez pomost wagowy z prędkością większą niż 1 km/h i nie większą niż 5 km/h,
- z przysługującą możliwością złożenia wniosku o powtórne ważenie,
- z aktualnymi świadectwami legalizacji przyrządów pomiarowych,
- z protokołem z pomiarów na stanowisku do ważenia pojazdów w ruchu,
- z możliwością udostępnienia instrukcji obsługi wag do osobistego zapoznania się.
Organ I instancji wskazał, że kierowca nie wniósł jakichkolwiek uwag do wykonywanych czynności kontrolnych ani nie wnioskował o powtórne ważenie. W wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia pojazdu stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita wynosiła 38.65 t, co stanowiło przekroczenie o 6.65 t normatywnej dopuszczalnej masy całkowitej dla takiego pojazdu, określonej na 32 tony, a to stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,78 %. W w/w przypadku realizowany był przejazd po drodze publicznej, pojazdem przewożącym ładunek podzielny z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej.
Pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu
Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego.
W dniu 11 lutego 2025 r. do organu wpłynęło pismo strony z wnioskiem o przesłanie kopii protokołu z przesłuchania kierowcy.
Organ I instancji wskazał, że w dniu 17 marca 2025 r. wysłano stronie zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz odpowiedź na wyżej wskazany wniosek, a także wyznaczono termin zakończenia postępowania administracyjnego do dnia 18 kwietnia 2025 r. Do dnia wydania decyzji strona nie wypowiedziała się w sprawie.
Pismem z dnia 19 maja 2025 r. strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania przed organem I instancji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odwołaniu K. P., na podstawie art. 75 w zw. z art. 78 k.p.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin miejsca ważenia na okoliczność wykazania, czy głębokość dołów fundamentowych jest dostosowana do danego rodzaju wag użytych przez kontrolującego do przeprowadzenia pomiarów, gdyż z dokumentów przesłanych stronie w toku pierwotnego postępowania w żaden sposób nie można ustalić jakiej głębokości są te doły. Ponadto na podstawie art. 78 w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierującego pojazdem R. B., na okoliczność przeprowadzenia procesu ważenia kontrolowanego w dniu 22 stycznia 2025 r. zespołu pojazdów. Zdaniem strony, nieprawdą jest twierdzenie organu, iż kierowcę zapoznano z instrukcją obsługi wagi, co pokazuje, iż kontrola została przeprowadzona wadliwie. Jest to niezbędne dla określenia czy proces ważenia przebiegł w sposób prawidłowy. Skarżący wskazał, że z dokumentu instrukcji użytkownika wagi wynika, że pojazd powinien najechać na wagę w ten sposób, aby koła zatrzymały się na środku powierzchni ważenia, a następnie pozostały w bezruchu na co najmniej 4 minuty. Z informacji uzyskanych przez stronę, procedura ważenia odbyła się z naruszeniem w/w zasad.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr BP.501.1214.2025.2409.GD11.DM, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.", art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit.l art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), powoływanej dalej w skrócie jako "p.r.d.", § 3 ust. 1 pkt 11, § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 502 ze zm.) oraz lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i powołał przepisy prawa krajowego mające w niej zastosowanie.
Odnosząc się do argumentacji strony podniesionej w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone zarówno z poszanowaniem przepisów k.p.a., jak i prawa materialnego. Organ II instancji podniósł, że działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania i skutecznie zawiadomił ją o wszczęciu wobec niej postępowania z urzędu oraz pouczył o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. Organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, tj. przepisy u.t.d. Ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując stosownie do art. 80 k.p.a. ich wszechstronnej oceny. Natomiast swoje stanowisko wyrażone w decyzji organ I instancji przedstawił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa i została wydana w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Z akt sprawy wynika, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie wskazanym w protokole kontroli i materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie już w momencie kontroli drogowej.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji zawiadomił stronę o ostatecznym zakończeniu postępowania wyjaśniającego, zaś w odpowiedzi na wniosek o przesłanie protokołu z przesłuchania kierującego poinformował ją o prawie do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Nie naruszył tym samym art. 9 i art. 10 k.p.a. Strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokołu kontroli, zeznań kierowcy, świadectw legalizacji i wzorcowania przyrządów pomiarowych) wynika, że procedura pomiarów kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, a wyniki pomiarów nie budzą wątpliwości. Przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia ważącego. Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi, a następnie ujęte w protokole kontroli. Kierujący został pouczony o przysługującym mu prawie i nie wniósł o powtórne ważenie.
Organ odwoławczy zaznaczył, że protokół kontroli z dnia 22 stycznia 2025 r. nr [...] stanowi istotny dowód w sprawie. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Ponadto protokół, jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi więc podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym, organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Ponadto z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Organ ustalił, iż kierowca R. B. podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag ani zgłaszania zastrzeżeń.
Organ odwoławczy wskazał, że oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu (protokołu kontroli) nie można podważyć, czy obalić, gdyż w art. 76 § 3 k.p.a., przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów, których strona nie przedstawiła.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie procedury ważenia, organ odwoławczy wskazał, że w instrukcji użytkownika wag METEOR producent już na wstępie wskazał, że wagi te zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje się dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym. Podwójna certyfikacja wagi umożliwia wykonywanie pomiarów nacisków osi i wyznaczania masy całkowitej pojazdu do celów nadzoru nad ruchem drogowym, zarówno w ławach fundamentowych (zadołowaniu) jak i przy pomocy mat wyrównujących nawierzchnie w momencie używania wag na płaskich nawierzchniach (drogach, placach). W toku przedmiotowej kontroli zastosowano ważenie dynamiczne, co wynika z protokołu kontroli, którego kopia została stronie udostępniona wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że wagi METEOR spełniają wymagania określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz Dyrektywą Rady 2009/23/EC dotyczącą wag nieautomatycznych. Z danych technicznych wag (pkt 2 instrukcji) wynika również, że wagi te służą do pomiarów obciążenia maksymalnego na oś 20000 kg, a liczba osi, która może zostać zważona w trybie pomiaru dynamicznego to maksimum 20 osi.
Możliwość zastosowania dwóch platform pomiarowych (dwóch wag) do wyznaczania nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej pojazdu w trybie pomiaru w ruchu, wynika z opisu pracy tych wag m.in. pkt 8.5 instrukcji tryb "DYNAMIC" dynamiczne ważenie osiowe z sumowaniem.
Poza tym z instrukcji ważenia wynika, że pojazd przejeżdża 1-szą osią przez wagę z możliwie stałą prędkością (do 5 km/h) unikając hamowania. Po zakończeniu procesu pomiaru terminal wskaże liczbę osi która podlegała pomiarowi, prędkość przejazdu, sumę czyli masę całkowitą pojazdu oraz wydrukuje kwit wagowy. Na wydruku z wagi (w aktach sprawy) znajduje się prędkość przejazdu przez wagi wynosząca 2 km/h.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem z dnia 11 czerwca 2022 r., z którego wynika, że głębokość zagłębienia - dołów fundamentowych, w których umieszczono wagi mieściła się w przedziale 53-58 mm. Wysokość wag to 58 mm, co wynika z pkt 2 instrukcji użytkownika wag METEOR.
W związku z tym, organ odwoławczy stwierdził, że doły fundamentowe były dostosowane do użytych podczas kontroli wag.
Dalej GITD ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy kierując się zasadą, czy dana okoliczność została udowodniona, tak jak tego wymaga art. 80 k.p.a. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż zaistniały stan faktyczny nie wymaga dalszego badania
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie jest wymagane dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, nie ma też potrzeby mnożenia materiału dowodowego, w sytuacji, w której zebrany materiał dowodowy jest wystarczający. Skutkiem podjęcia takiego działania byłoby tylko niepotrzebne wydłużenie całego postępowania. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania, w tym ponownego przesłuchiwania kontrolowanego kierowcy czy dokonywania oględzin miejsca ważenia.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał zarzuty strony w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych oraz procedury ważenia, wyłącznie za efekt braku akceptacji stanowiska zajętego przez organ I instancji i chęć przedłużania postępowania.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie nie ma możliwości zastosowania przepisów art. 189f k.p.a. Organ wskazał, że art. 189a § 2 k.p.a., zawiera enumeratywną listę aspektów administracyjnych kar pieniężnych, których uregulowanie w przepisach odrębnych wyłącza zastosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. Aspektami tymi są:
1) przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.
2) odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i udzielenie pouczenia,
3) terminy przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminy przedawnienia egzekucji takiej kary,
5) odsetki od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz
6) udzielanie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej.
GITD wyjaśnił, że treść art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa k.p.a., w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach p.r.d. tj. w art. 140aa ust. 4 jak i w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tj. w art. 92b i 92c. Zastosowanie zatem przez organy przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f § 1 k.p.a., albo miarkowania kary zgodnie z art. 189d k.p.a., byłoby niezgodne z prawem i mogłoby narazić na zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 92c u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Wobec powyższego, zdaniem organu okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d., powinien wykazać sam przedsiębiorca natomiast strona w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu nie przedstawiła takich dowodów.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że strona będąc podmiotem profesjonalnym, podejmując ładunek do przewozu, powinna pozyskać informację co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą oraz naciski wykorzystywanego pojazdu. Tak, by w razie przekroczenia dopuszczalnych wartości
skorygować ilość ładunku, ewentualnie dobrać inny środek transportu bądź uzyskać stosowne zezwolenie, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie. Organ wskazał, że sposób doboru określonych środków celem weryfikacji parametrów pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, instalacja w pojeździe urządzeń pozwalających oszacowanie masy i nacisków osi) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względzie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii przewoźnika jest takie zorganizowanie przewozu i czynności mu towarzyszących, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Organ odwoławczy podkreślił, że kontrolowany kierowca zeznał iż, nie został poinformowany o masie ładunku, a pojazd po załadunku nie był ważony. Także dokument przewozowy WZ nie zawierał żadnej informacji o masie przewożonego ładunku. Strona zatem zdecydowała się wykonać przewóz drogowy nie mając żadnych podstaw do przyjęcia, że pojazd jest normatywny, co świadczy o jej wpływie na powstanie naruszenia.
Organ wskazał także, że ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, iż strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. Organ rozpoznający sprawę ocenia jedynie fakt wystąpienia naruszenia, bez znaczenia w tym wypadku pozostaje wewnętrzna organizacja pracy przedsiębiorstwa czy też wina kierującego.
Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ze względu na fakt, iż do wskazanego naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 kwietnia 2025 r.
Skarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego
- poprzez błędne zastosowanie przez organy I i II instancji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - poprzez uznanie, że przekroczenie DMC, przy równoczesnym stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnych % nacisków osi jest samodzielnym i samoistnym naruszeniem; skarżący zarzucił, że jest to podwójne karanie przedsiębiorcy, w tożsamym stanie faktycznym za przekroczenie maksymalnych wartości ładunku;
- oparcie ustaleń z kontroli na błędnie sporządzonym protokole kontroli, które to błędy w zasadniczym stopniu miały wpływ na ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w oparciu o które dokonano nałożenie kary pieniężnej, kierowca po zapoznaniu się z protokołem nie zgodził się z jego treścią oraz dokonanymi pomiarami. Kontrola została przeprowadzona wadliwie; wskazania na wadze co chwile zmieniały wartości; opony pojazdu najeżdżały na krawędzie wag, które nie były ustabilizowane w dołach fundamentowych, co chwilę włączały się i wyłączały wskazując błędy wag;
- uzasadnienie decyzji wykraczające poza podstawy prawne i opierające się na swobodnej interpretacji przepisów nie mającej podstaw prawnych;
2. naruszenie prawa procesowego tj.
- art. 10 § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a., przez przedwczesne wydanie decyzji z uwagi na niewyczerpanie wszystkich działań w sprawie przewidzianych przepisami k.p.a., gdyż strona nie została poinformowana przez organ I instancji o przeprowadzeniu jakiegokolwiek dowodu w sprawie w toku postępowania, w tym dowodu z oględzin miejsca ważenia na okoliczność wykazania czy głębokość dołów wagowych jest dostosowana do danego rodzaju wag użytych przez kontrolującego do przeprowadzenia pomiarów, jak również nie została poinformowana o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie prawidłowości przeprowadzenia procesu ważenia, w tym w zakresie stosowania wag do ustalenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu; pomimo prawidłowego złożenia wniosku dowodowego przez stronę w toku postępowania; z instrukcji wagi wynika, że pojazd powinien najechać na wagę w ten sposób, aby koła zatrzymały się na środku powierzchni ważenia, a następnie pozostały w bezruchu na co najmniej 4 minuty; z informacji uzyskanych przez stronę wynika, że procedura ważenia odbyła się z naruszeniem w/w zasad;
- art. 7, art 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 89 § 2, art 90 § 2 pkt 2, art. 95 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przesłuchania strony, o które to czynności przedsiębiorca wnosił w toku postępowania przed organem I instancji; zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. - gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej powinien zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w zakresie stosowania wag do ustalenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu;
- brak wskazania naruszonego przepisu w sentencji decyzji organu I instancji, błędna podstawa prawna decyzji;
- art. 6 k.p.a., zobowiązującego organy do działania na podstawie przepisów prawa;
- art. 78 w związku z art. 7 oraz art. 77 k.p.a., z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierującego pojazdem R. B., oraz przez uznanie, iż przesłuchanie kierowcy na okoliczność kontroli i załadunku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, czyli niewyjaśnienie wątpliwości co do treści normy z art. 92 c u.t.d. czyli niewyjaśnienia co oznacza "brak wpływu" i "nie godzenie się" strony na powstanie naruszeń;
- art. 8 k.p.a., organ ignorował bowiem stan faktyczny z momentu kontroli, które to okoliczności jednoznacznie wskazywały na oczywistą winę kierowcy i jego wpływ na powstanie naruszeń bez wpływu po stronie przedsiębiorcy czy osoby zarządzającej transportem;
- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, co uniemożliwiło stronie odniesienie się do stwierdzonych naruszeń a ponadto poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych składanych przez stronę, w sytuacji gdy wbrew twierdzeniom organu II instancji nie wskazano nigdzie jakiego rodzaju obudowę posiadały wagi;
- art. 10 § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a., gdyż strona wnosiła o przeprowadzeniu dowodu, w toku postępowania zaś organ takiego dowodu nie przeprowadził jak również nie wydał postanowienia w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu; jak podkreśla się w orzecznictwie jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a. organ może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego tylko wtedy, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; natomiast w sytuacji, gdy strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jest zgłoszony na odmienną tezę dowodową, to taki dowód powinien być przeprowadzony (wyrok WSA we Wrocławiu z 14 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 332/17);
- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie czy wystąpiły przesłanki z art. 92 c u.t.d. tj. przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, co w ocenie strony jednoznacznie wynika z okoliczności sprawy;
- art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy istniały poważne wątpliwości, co do stanu faktycznego z momentu kontroli, gdyż organ nie wyjaśnił w jaki sposób strona mogła mieć wpływ na fakt załadunku towaru.
W uzasadnieniu skargi K. P. podniósł, że przedmiotem kontroli w dniu 22 stycznia 2025 r. na punkcie ważenia w G3 był pojazd marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym wykonywano przewóz drogowy ładunku, z G. do m. G1. Pojazdem kierował R. B., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z ładunkiem ziemi w imieniu strony postępowania, tj. K. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z dnia 22 stycznia 2025 r. W trakcie kontroli dokonano pomiarów nacisku osi w celu stwierdzenia zgodności realizowanego przewozu z przepisami ustawy o drogach publicznych. Pomiarów dokonano, jak wynika z protokołu kontroli przenośnymi wagami do pomiarów statycznych. Jednakże nie wynika z w/w dokumentu jakimi dokładnie wagami dokonano przedmiotowego pomiaru, gdyż podano jedynie ich numery fabryczne bez podania nazwy wag. Ponadto w trakcie kontroli, inspektor WITD nie przeprowadził prawidłowo dowodu z przesłuchania kierowcy, nie ustalił okoliczności załadunku oraz okoliczności wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia. Jest to niezrozumiałe dla strony zaniechanie kontrolującego, gdyż tylko w takim przypadku można by jednoznacznie stwierdzać odpowiedzialność po stronie przedsiębiorcy.
Zdaniem skarżącego, zasadnym było aby organ administracyjny wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego, zapoznał stronę z treścią instrukcji obsługi wag, którymi dokonano pomiarów i treścią protokołu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, z którego wynikałyby głębokości dołów wagowych. Bez zapoznania się z w/w dokumentami strona nie była w stanie odnieść się do stwierdzonego w trakcie kontroli naruszenia oraz do prawidłowości przeprowadzonej kontroli.
W ocenie skarżącego, zapoznanie jedynie kierowcy w trakcie przeprowadzania kontroli z w/w dokumentami nie stanowi wypełnienia przez organ dyspozycji z art. 9 k.p.a., do czego zobowiązane są organy administracji publicznej. Jakkolwiek bowiem można się zgodzić, iż kierowca w momencie kontroli niejako "występuje" w imieniu przedsiębiorcy, to nie można go utożsamiać ze stroną w późniejszym postępowaniu administracyjnym. Dlatego też zasadnym jest zapoznanie strony przez organ administracyjny z treścią w/w dokumentów.
Skarżący dodał, że organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz przed wydaniem decyzji całkowicie odebrał stronie prawo do ostatecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Organ, co prawda w toku postępowania administracyjnego przesłał świadectwa legalizacji w/w wag, protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, oraz świadectwo legalizacji przyrządu którym dokonano pomiaru temperatury kontroli, jednakże w ocenie strony dokumenty te nie były wystarczające do pełnego wyjaśnienia okoliczności przeprowadzenia kontroli drogowej. Strona nie została zapoznana z instrukcją obsługi wag i z żadnego dokumentu nie wynika, że doły wagowe były dopasowane do wysokości wag. Zdaniem skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymagał znacznego uzupełnienia, a w szczególności organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający okoliczności przeprowadzonej kontroli. Strona stwierdziła, że okoliczności przeprowadzenia kontroli, a w szczególności rodzaj użytego do dokonania pomiarów sprzętu budzi poważne wątpliwości, co do rzetelności przeprowadzonych pomiarów i prawidłowości uzyskanych w ten sposób wyników.
Z uzyskanej z Internetu Instrukcji użytkownika wagi typ WWS (str. 7 Zasady optymalnego ważenia statycznego przy ważeniu osi) wynika, że pojazd powinien najechać na wagę w ten sposób, aby koła zatrzymały się na środku powierzchni ważenia, a następnie pozostały w bezruchu na co najmniej 4 minuty. Z informacji uzyskanych przez stronę, procedura ważenia odbyła się z naruszeniem w/w zasad. Dlatego też w celu jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego z momentu kontroli strona wniosła o przeprowadzenie w/w czynności dowodowej. Jednakże organ II instancji nie odniósł się do wniosku składanego przez stronę w treści odwołania.
Skarżący podkreślił, że sama procedura ważenia została przeprowadzona niezgodnie z przedstawioną przez organ administracyjny instrukcją obsługi, gdyż pojazd nie został zważony, jak wskazano w protokole kontroli i jak zaleca to instrukcja obsługi, przy użyciu podkładek poziomujących. Nie znajduje to potwierdzenia w faktach, gdyż ważenie pojazdu odbyło się na punkcie, który zgodnie z przesłanym protokołem z pomiaru pochylenia terenu, jest wyposażony w doły wagowe. Stanowi to zaprzeczenie wiarygodności dokumentu urzędowego, którym jest protokół kontroli, który powinien odzwierciedlać rzeczywisty sposób przeprowadzenia kontroli, nie zaś zawierać zapisy niezgodne ze stanem faktycznym z momentu przeprowadzenia kontroli. Ponadto z przesłanych stronie dokumentów nie wynika w żaden sposób, nawet jeśli przyjąć, iż ważenie tego typu wagami jest możliwe przy wykorzystaniu dołów wagowych umieszczonych w powierzchni punktu kontroli, iż doły te zostały przystosowane dla tych właśnie wag. Nigdzie bowiem nie ma podanej głębokości dołów na punkcie kontroli, na którym dokonano pomiarów. Zwrócić należy uwagę, iż wagi te mogą mieć różną wysokość, co powoduje niewiarygodność pomiarów. Organ nie wskazał w żadnym miejscu, że stanowiska wagowe pierwotnie posiadały doły dostosowane wymiarami do pomiarów wagami SAW, nie zaś do zastosowanych w tym przypadku wag typu WWS. A miejsce kontroli nie zostało przebudowane. Z żadnych dokumentów nie wynika, iż wagi SAW i wagi WWS posiadają te same wymiary.
Ponadto skarżący wskazał, że postępowanie administracyjne w obu instancjach dotknięte jest poważną wadą prawną. Kontrolujący już w toku kontroli błędnie zakwalifikował stwierdzone naruszenie, sporządzając tym samym wadliwie protokół kontroli, co świadczy o tym, że:
- nie przeprowadzono powtórnego ważenia pojazdu członowego co całkowicie podważa profesjonalizm kontrolujących oraz przeprowadzone odczyty z wag przenośnych, gdyż w ocenie skarżącego są one błędne - wg stanowiska Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego miarodajne odczyty można uzyskać poprzez przeprowadzenie dwóch a w niektórych sytuacjach nawet trzech ważeń pojazdu (taka praktyka minimalizuje ewentualne błędy odczytów wag);
- nie poinformowano kierowcę o zasadach ważenia na punkcie kontrolnym (jakie mają być obroty silnika podczas ważenia - kierowca "zrywał" sprzęgło podczas najazdu, czy skrzynia biegów ma być w położeniu neutralnym czy na biegu manualnym, z jaką prędkością kierowca ma najeżdżać na wagi przenośne); niezasadne jest stwierdzenie, że kierowca miał możliwość zapoznać się z instrukcją obsługi wag gdyż kontrola trwa kilkadziesiąt minut, a instrukcja ma kilkadziesiąt stron, kierowca w trakcie aktywnego udziału w kontroli nie może przeczytać w/w dokument ze zrozumieniem;
- kierowcy rozpatrywanego pojazdu nie okazano przebiegu procesu ważenia; nie okazano świadectw legalizacji, wzorcowania, odczytów parametrów wag;
- wyniki wag nie odzwierciedlają rzeczywistych pomiarów, gdyż kierowcy nie okazano sposobu liczenia nacisków, nie wiadomo na jakim dokumencie spisywano odczyty w/w wag, czy organ posiada zdjęcia wskaźników/wyświetlaczy wag ważonych osi pojazdu;
- w protokole z kontroli nie odniesiono się do poprawnego położenia wag w dołach fundamentowych (na punkcie kontroli poziomice zamontowane w wadze nie wskazują centralnego położenia "oczka" poziomicy);
- wagi umiejscowione w dołach fundamentowych na punkcie ważenia z dużym prawdopodobieństwem wystają nad krawędź ww. dołów fundamentowych.
Ponadto skarżący podniósł, że pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system dopuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, stosownie do ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku, gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym, niż to wynika z danych, uzyskanych od producenta wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta. Zdaniem strony, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe. Skarżący wskazał, że do przytoczonej powyżej argumentacji organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, w dniu 22 stycznia 2025 r. zatrzymano do kontroli drogowej na wysokości węzła drogowego S. na drodze krajowej nr S6, 4-osiowy pojazd ciężarowy typu wywrotka marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym był wykonywany na rzecz skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], przewóz drogowy ziemi z budowy w G. na wysyp do żwirowni położonej w miejscowości G1. Przewóz wykonywany był na podstawie wypisu z licencji nr [...]. W trakcie kontroli środka transportu wykonano pomiary jego wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej, na stanowisku pomiarowym w G3. przy ul. [...] (w ciągu drogi krajowej nr 501 - kierunek G3.).
Pomiary nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego środka transportu wykonano przenośną wagą dwupomostową do pomiarów dynamicznych (w ruchu) typu WWS (METEOR) o numerze seryjnym EWP-WWSE-022, na punkcie wagowym, który zgodnie z rozdziałem 3 instrukcji obsługi wag i pkt 6 lit. c protokołu z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu, wyposażony był we wnęki o głębokości dostosowanej do ich wysokości tj. 58 mm +/- 6 mm (+/- 10 % wysokości platformy pomiarowej). Przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia, z przysługującą możliwością złożenia wniosku o powtórne ważenie. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie zespołu pojazdów przeprowadzono zgodnie z instrukcją obsługi wag. Kierowca uczestniczył w czynnościach sprawdzania normatywności pojazdu, a następnie został zapoznany z wynikami pomiarów, w tym z wydrukiem nr 762 z terminala wagowego.
Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi, a następnie ujęte w protokole kontroli [...], jak również w załączniku nr 1 do protokołu kontroli nr [...].
Kierowca pouczony o przysługującym mu prawie, podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag i zastrzeżeń.
Niezależnie od powyższego – co również wynika z ww. protokołów - w wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia środka transportu z ładunkiem podzielnym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 %. Ustalono, że rzeczywista masa całkowita wynosiła 38,65 t, co stanowiło przekroczenie o 6,65 t normatywnej dopuszczalnej masy całkowitej dla takiego pojazdu, określonej na 32 t, a to stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,78 %.
Z akt sprawy wynika, że kierowca nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Wobec powyższego, kierowcę ukarano mandatem karnym w wysokości 300 zł za umieszczenie ładunku powodujące przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz mandatem karnym w wysokości 150 zł za naruszenie przepisów dotyczących przewozu ładunków sypkich.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował m.in. zastosowaną w toku kontroli procedurę ważenia pojazdu, jednak podnoszone przez niego zastrzeżenia nie są uzasadnione.
Funkcjonariusze WITD dokonujący kontroli drogowej wykonali czynności w tym zakresie zgodnie z instrukcją obsługi wag, którymi pomiarów dokonywano. Zastosowane urządzenie posiadało niezbędne certyfikaty, których kopie znajdują się w aktach administracyjnych (świadectwo legalizacji ponownej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego, świadectwo wzorcowania przymiaru teleskopowego, świadectwo wzorcowania termometru elektronicznego a także protokół z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu).
Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu WWS (EWP-WWSE-022). Z pkt. 1 (Wstęp) instrukcji użytkownika wagi WWS wynika, że platformy pomiarowe WWS zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje się dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym.
Podwójna certyfikacja wagi umożliwia wykonywanie pomiarów nacisków osi i wyznaczania masy całkowitej pojazdu do celów nadzoru nad ruchem drogowym, zarówno w ławach fundamentowych (zadołowaniu) jak i przy pomocy mat wyrównujących nawierzchnie w momencie używania wag na płaskich nawierzchniach (drogach, placach).
W instrukcji użytkowania wag producent wskazał, że wagi WWS spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz w dyrektywie Rady 2014/31/EC dotyczącej wag nieautomatycznych.
Możliwość zastosowania dwóch platform pomiarowych (dwóch wag) do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, a tym samym nacisku na grupie osi, w trybie pomiaru w ruchu, wynika z opisu pracy tych wag m.in. w pkt 8.5. instrukcji (Tryb "DYNAMIC" - dynamiczne ważenie osiowe z sumowaniem), gdzie zapisano, że:
• po wybraniu tego trybu ważenia na wyświetlaczu terminal wyświetli komunikat "BRUTTO...XXXXX kg" (gdzie XXXXX to wskazanie aktualnej masy na pomostach wagowych - nacisk osi) oraz napis "OCZEK. NA OS1",
• pojazd przejeżdża 1-szą osią przez wagę z możliwie stałą prędkością (do 5 km/h) unikając hamowania,
• pomiar zostaje automatycznie zapisany gdy: zostanie przekroczona masa minimalna oraz spełnione zostaną parametry ustawione w konfiguracji,
• terminal potwierdzi sygnałem dźwiękowym i komunikatem: "OSIE: 1 SUMA: XXXXX kg" gdzie XXXXX to suma osi,
• po przejechaniu przez wagę (masa będzie mniejsza od masy minimalnej ustawionej w parametrach) terminal będzie oczekiwał kolejnej osi "OCZEK. NA OS 2 SUMA: XXXXX kg" gdzie XXXXX to suma z przeprowadzonych ważeń,
• pomiar zostaje automatycznie zapisany i wydrukowany, gdy będzie stabilny oraz powyżej masy minimalnej ustawionej w parametrach, terminal potwierdzi zapis sygnałem dźwiękowym oraz komunikatem "OS2 XXXXX kg",
• kolejne pomiary będą dodawane analogicznie aż do momentu gdy terminal nie wykryje kolejnej osi pojazdu w ciągu 10 sekund - pasek postępu pokazuje czas oczekiwania (ewentualnie można zakończyć pomiar i podsumować manualnie naciskając klawisz F6),
• po zakończeniu pomiarów poszczególnych osi terminal pokaże komunikat na przykład: "OSIE: 5 2km/h SUMA: 39500 kg" gdzie 5 liczba zsumowanych osi, 2km/h to prędkość przejazdu a 39500 kg to masa całkowita i wydrukuje kwit wagowy z wyszczególnieniem mas poszczególnych osi, masą całkowitą pojazdu oraz datą i godziną pomiaru.
Zgodnie z danymi technicznymi wagi (pkt 2 instrukcji) umożliwia ona pomiar do 20 osi w trybie dynamicznym.
Z przeprowadzonego pomiaru sporządzono wydruk ważenia nr 762 z dnia 22 stycznia 2025 r. z godz. 11:35, którego kopia znajduje się w aktach sprawy. Z treści wydruku wynika, że prędkość przejazdu pojazdu przez wagi wynosiła 2 km/h, a zatem mieściła się w dopuszczalnych granicach. Kierowca uczestniczący w czynnościach sprawdzania normatywności pojazdu zapoznał się z wynikami pomiarów i nie wniósł uwag ani zastrzeżeń. Kierowca nie złożył też wniosku o powtórne ważenie.
W konsekwencji powyższych uwag, proces ważenia został, zdaniem Sądu, przeprowadzony w sposób prawidłowy, zgodnie z instrukcją użytkowania wagi i obowiązującymi przepisami.
Wyniki pomiarów zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi i ujęte w protokole kontroli. Wskazać też należy, że organ nie dopuścił się nieprawidłowości w zakresie zastosowania tolerancji pomiarowej. Wskazany wynik pomiaru wskazywał na znaczne przekroczenie dopuszczalnej przepisami masy całkowitej przez kontrolowany pojazd.
Wskazać należy, że z protokołu z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z dnia 11 czerwca 2022 r. wynika, że głębokość dołu fundamentowego stanowiącego zagłębienie na wagi przenośne mieściła się w przedziale 53-58 mm. Natomiast z instrukcji wag pkt 3 (Zasady optymalnej instalacji i użytkowania) wynika, że dla zapewnienia dokładności ważenia należy wypoziomować nawierzchnię przed i za platformami pomiarowymi za pomocą modułów poziomujących (zespołów najazdowych) o wysokości 58 mm +/- 6 mm (+/- 10% wysokości platformy pomiarowej), albo montując platformy pomiarowe w oryginalnych ramach montażowych (wykonanych z dokładnością +/- 2 mm) lub wykonanych przez użytkownika zagłębieniach umieszczonych w nawierzchni. Głębokość zagłębienia powinna wynosić 58 mm, przy czym dopuszcza się tolerancję od tego wymiaru +/- 6 mm (+/- 10% wysokości platformy pomiarowej). Oznacza to, że ww. doły fundamentowe były dostosowane do użytych podczas kontroli wag.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący wykonywał przewóz ładunku podzielnego, gdzie z przewożonym ładunkiem ustalono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu na 38,65 t, a zatem przekraczającą dopuszczalną masę całkowitą dla takiego pojazdu (32 t) o wartość 6,65 t, tj. o 20,78 %. Przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej 32 t jest więc oczywiste i znaczne.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył także oceny możliwości wszczęcia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań u.t.d., z drugiej zaś strony doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania odpowiedniego zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji, przewidzianej w ustawie – Prawo o ruchu drogowym.
Skarżący podnosił, że w trakcie tej samej kontroli drogowej, na podstawie tych samych wyników ważenia doszło do wszczęcia dwóch postępowań administracyjnych, prowadzących do wymierzenia kary dwukrotnie za to samo naruszenie. Takie zachowanie organów stanowi, w ocenie skarżącego, naruszenie ogólnej zasady zakazu podwójnego karania.
Oceniając przedstawione stanowiska stron na tle realiów sprawy jak i stanu prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji, należało przyznać rację organom orzekającym.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, w tym przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.
Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie (...).
Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny.
Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d.
Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z tą regulacją nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji był art. 92a ust. 1 i 3, ust. 7 pkt 2 u.t.d. oraz treść lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d, który karę pieniężną w wysokości 10 000 zł przewiduje za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%.
Do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn, tożsamość chronionego interesu prawnego. W sprawie zachodzi tożsamość zdarzeń, jak i tożsamość podmiotu popełniającego czyn.
Ustalenia wymagało zatem, czy mamy do czynienia z tożsamością chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymagało, czy kary orzekane na podstawie przepisów u.t.d. oraz p.r.d. realizują identyczny cel, czy też cele, do których zmierzają oba środki są odmienne.
Na gruncie u.t.d., administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego – które polega, między innymi, na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20%. Natomiast na gruncie drugiej z tych ustaw, tj. ustawy – Prawo o ruchu drogowym kara pieniężna, której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia.
O ile w odniesieniu do odpowiedzialności na podstawie przepisów p.r.d. konieczne jest ustalenie dotyczące istnienia obowiązku posiadania przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia określonej kategorii oraz naruszenia tego obowiązku, to ustalenie to nie jest już konieczne – albowiem nie byłoby ono w ogóle przydatne – w odniesieniu do odpowiedzialności na podstawie przepisów u.t.d., gdyż ta okoliczność jest prawnie obojętna dla oceny ziszczenia się lub nie znamion tego deliktu.
Kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego zostały tak określone, aby zapobiegać naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Inny jest przedmiot ochrony na podstawie u.t.d., niż ten, któremu służą przepisy p.r.d. Kara wymierzana jest co do zasady przewoźnikowi - profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji temu podmiotowi, który uczestnicząc w obrocie gospodarczym na zasadach konkurencji, przy wykonywaniu swej działalności, nie stosuje się do wymogów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji.
Natomiast kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy zauważyć, że art. 140ab p.r.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zgodnie natomiast z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Nie zachodzi więc tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącą kary zostały wymierzone za różne naruszenia prawa, mimo że wiążą się z przekroczeniem przez pojazd wykonujący przewóz określonych parametrów. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wymierzenie skarżącemu kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw za różne czyny: przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu – na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez odpowiedniego zezwolenia – na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie narusza zakazu podwójnego karania.
Każde ze stwierdzonych naruszeń stanowi odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlega osobnej karze na podstawie przepisów dwóch różnych ustaw, które realizują różne cele (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt. II GSK 717/21 i sygn. akt II GSK 248/21, z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 330/20).
W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czy naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew wymogom lub zakazowi z art. 64 ust. 1 i ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.
Delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był zatem tożsamy z deliktem przypisanym mu na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Wskazać także należy, że w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., odnoszący się do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Zgodnie z treścią art. 189a w § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W myśl art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Ogólna reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Z treści art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku u.t.d.) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów całego działu IVa k.p.a., bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Należy mieć bowiem na uwadze, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania. Rozważania organu w tym zakresie są zatem prawidłowe.
W ocenie Sądu, nie można podzielić także zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przez organy przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Z akt sprawy (protokół przesłuchania świadka), wynika że o sposobie załadunku ziemi z budowy osiedla decydował operator koparki z firmy zewnętrznej. Pojazd nie był ważony po załadunku z uwagi na brak wagi na budowie. Kontrolowany pojazd nie był też wyposażony w urządzenie wskazujące naciski na poszczególne osie. Ponadto kierowca oświadczył, że był na kursie przewozu rzeczy ale w tym konkretnym przypadku nie miał świadomości nienormatywności załadowanego pojazdu. Zgodzić należy się z organami, iż strona będąc podmiotem profesjonalnym, podejmując ładunek do przewozu, powinna pozyskać informację co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą wykorzystywanego pojazdu. Tak, by w razie przekroczenia dopuszczalnych wartości skorygować ilość ładunku, ewentualnie dobrać inny środek transportu bądź uzyskać stosowne zezwolenie. Słusznie też organ odwoławczy wskazał, że ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, iż strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. Organ ocenia jedynie fakt wystąpienia naruszenia, ewidentne zaniedbanie zważenia ładunku lub pojazdu po załadunku zawinione przez kierującego, obciążą skarżącego, który winien tak zorganizować przedsiębiorstwo, dobrać i przeszkolić pracowników, by do takich naruszeń nie dochodziło. Kierowca nie wskazał żadnych szczególnych okoliczności usprawiedliwiających wykonanie przewozu bez sprawdzenia wagi załadowanego towar.
Powyższe świadczy o tym, że skarżący, jako podmiot wykonujący przewóz drogowy miał wpływ na powstanie naruszenia, zaś naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mógł przewidzieć, a przynajmniej podjąć określone kroki mające na celu zminimalizowanie ryzyka wystąpienia naruszenia (np. zobowiązać kierowcę do zważenia pojazdu wraz z towarem po załadunku i poinformowania o tym skarżącego). Zwrócić uwagę należy, że w rozpatrywanym przypadku przewożono ładunek podzielny. Kierowca powinien być zatem świadomy, że przewożąc ładunek podzielny musi zachować normatywność pojazdu, co oznacza, że żadne dopuszczalne wartości nie mogą być przekroczone.
Podejmując się przewozu takiego ładunku, przewoźnik powinien uzyskać szczegółowe informacje co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą wykorzystywanego pojazdu. Skarżący nie uzyskał jakiejkolwiek deklaracji załadowcy o wadze ładunku. W tej sytuacji winien on zabezpieczyć dokonanie zważenia pojazdu. Zaniechanie w tym zakresie wyklucza możliwość oceny, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Oczywistą konsekwencją braku informacji o wadze ładunku i braku zważenia pojazdu po załadunku może być bowiem przekroczenie przez pojazd po załadunku obowiązujących norm w zakresie wagi pojazdu.
Naruszenie przepisów u.t.d. nie było spowodowane zatem zdarzeniem nieoczekiwanym czy nadzwyczajnym, którego doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest oparta na zasadzie winy, ma charakter obiektywny i jest obarczona ryzykiem, polegającym między innymi na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu (por. wyroki WSA: w Kielcach z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 263/24 oraz w Poznaniu z dnia 21 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Po 70/24).
W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organ dowodów z przesłuchania kierującego pojazdem R. B. na okoliczność kontroli i załadunku, dowodu z oględzin miejsca ważenia na okoliczność czy głębokość dołów wagowych jest dostosowana do rodzaju wag użytych przez kontrolującego, zeznań skarżącego oraz dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości procesu ważenia, wskazać należy, że przeprowadzenie tych dowodów było zbędne. Okoliczności podlegające udowodnieniu zostały ustalone za pomocą wcześniej zebranego materiału dowodowego: zeznań kierowcy pojazdu, instrukcji użycia wag, protokołu pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu, wskazującego głębokość dołów fundamentowych, nadto głębokość dołów fundamentowych i przebieg procesu ważenia pojazdu opisano w podpisanym przez kierowcę protokole kontroli.
W ocenie Sądu, kierowca dokonujący przewozu nie miał żadnego interesu, żeby sprzecznie z prawdą składać zeznania na swoją niekorzyść i niekorzyść pracodawcy. Zeznania złożone bezpośrednio w dniu przewozu i kontroli należy uznać za wiarygodne, przedstawiające stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością, bez wpływu innych osób. Kierowca podpisał protokół kontroli wskazujący głębokość dołów fundamentowych i opisujący przebieg ważenia, zgodny ze znajdującą się w aktach administracyjnych instrukcją obsługi wagi (str. 26 instrukcji). Składając zeznania świadek ten nie miał żadnych zastrzeżeń co do przebiegu ważenia. Waga pojazdu oraz prędkość pojazdu podczas ważenia zostały uwidocznione w wydruku z wagi i znajdują się w aktach administracyjnych. W sprawie nie zachodziła konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, ustalenie okoliczności faktycznych nie wymagało bowiem wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 k.p.a.). Sposób ważenia pojazdu określa instrukcja obsługi wagi, której typ został w decyzji organu II instancji wskazany, a rzeczywisty przebieg ważenia wynika z protokołu kontroli i jest zgodny z wymogami instrukcji. Skarżący nie był obecny podczas załadunku towaru oraz jego ważenia nie posiadał zatem informacji dotyczących tych okoliczności, a nie wskazał on żadnych innych okoliczności, które miały znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniały dopuszczenie dowodu z jego zeznań.
Zarzut skarżącego, że ważenia dokonano niezgodnie z przeznaczeniem urządzeń określonych w świadectwie legalizacji nie znajduje oparcia w treści tego dokumentu, z którego wynika, że waga przeznaczona jest do ważenia pojazdów w ruchu. Zarzuty dotyczące odmiennego od zastosowanego przez organ sposobu użycia wag z 4-minutowym postojem nie znalazły potwierdzenia w treści instrukcji wagi.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut, że kierowca po zapoznaniu się z protokołem nie zgodził się z jego treścią oraz dokonanymi pomiarami. Takie twierdzenie skarżącego nie znajduje oparcia w treści tego dokumentu ani zeznaniach kierowcy.
Brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, czyli niewyjaśnienie wątpliwości co do treści normy z art. 92 c u.t.d. w zakresie sformułowania "braku wpływu" i "nie godzenia się" strony na powstanie naruszeń. Niewątpliwie interpretacja tego przepisu została dokonana w orzecznictwie sądów administracyjnych i od lat wykładnia tych pojęć nie budzi wątpliwości.
Za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia normy art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy istniały poważne wątpliwości, co do stanu faktycznego z momentu kontroli, gdyż organ nie wyjaśnił w jaki sposób strona mogła mieć wpływ na fakt załadunku towaru. W sprawie nie istniały wątpliwości do przebiegu kontroli. Odnosząc się do braku wpływu skarżącego na załadunek towaru wskazać należy, że skarżący jako przewoźnik niewątpliwe miał wpływ na decyzję o załadunku towaru, a mimo braku wiedzy o wadze towaru nie zapewnił on zważenia pojazdu. W takiej sytuacji pojazd nie powinien wyjeżdżać na drogę publiczną, czemu skarżący nie zapobiegł.
Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 k.p.a. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego, jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy nie miał zatem obowiązku przeprowadzania dodatkowych dowodów na okoliczności ustalone w toku postępowania administracyjnego.
Za niezasadny uznać należało także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia normy art. 10 k.p.a. Organ I instancji spełnił wynikający z niej obowiązek. Skarżący nie wykazał natomiast by pominięcie jego realizacji przez organ II instancji, który nie przeprowadzał w sprawie żadnego postępowania dowodowego mogło mieć jakikolwiek wpływ na rozpoznanie sprawy.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym nie naruszono przepisów art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 10 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 75, art. 80, art. 81, art. 81a § 1, art. 84 § 1, art. 89 § 2, art. 90 § 2 pkt 2, art. 95 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na ocenę przez sąd administracyjny prawidłowości działania organów w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonania ustaleń oraz ich oceny prawnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).