III SA/Gd 504/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-10-27
NSAAdministracyjneNiskawsa
skarga konstytucyjnawłaściwość sądusąd administracyjnyTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidopuszczalność skargi Konstytucja RPustawa o planowaniu rodziny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę konstytucyjną K. O. jako niedopuszczalną, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania.

Skarżący K. O. wniósł do WSA w Gdańsku pismo zatytułowane "skarga konstytucyjna", kwestionując zgodność art. 4a ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu rodziny z Konstytucją RP i domagając się jego uchylenia lub przesłania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania tego typu skargi, ponieważ właściwość ta należy do Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi K. O., zatytułowanej "skarga konstytucyjna". Skarżący kwestionował zgodność art. 4a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego oraz warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z przepisami Konstytucji RP, domagając się uchylenia tego przepisu lub przekazania sprawy Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyjaśnił, że jego właściwość rzeczowa jest katalogiem zamkniętym i obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej w ściśle określonych przypadkach, takich jak skargi na decyzje administracyjne, postanowienia czy akty prawa miejscowego. Sąd podkreślił, że nie jest właściwy do rozpoznawania skarg konstytucyjnych, które należą do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z Konstytucją RP, skarga konstytucyjna może być wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności ustawy lub innego aktu normatywnego z Konstytucją, jeśli narusza ona konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, a warunkiem formalnym jest posiadanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest katalogiem zamkniętym i nie obejmuje rozpoznawania skarg konstytucyjnych, które należą do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, gdy sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa prawo do wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności ustawy lub innego aktu normatywnego z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zakres spraw, w których orzeka Trybunał Konstytucyjny, w tym skargi konstytucyjnej.

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym art. 44 § ust. 1

Wskazuje na obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.

Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego oraz warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a § ust. 1 pkt 3

Przepis kwestionowany przez skarżącego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi konstytucyjnej, gdyż właściwość ta należy do Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu. sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi, gdyż nie należy ona do jego właściwości rzeczowej. instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku właściwości sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg konstytucyjnych i konieczności kierowania takich spraw do Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, a nie meritum sprawy, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 504/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. w przedmiocie skargi konstytucyjnej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pismo zatytułowane "skarga konstytucyjna". Z treści skargi wynika, że skarżący kontestuje art. 4a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego oraz warunków dopuszczalności przerywania ciąży (2022 r. poz. 1575 ze zm.), jako niezgodny z art. 38 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 30 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o uchylenie ww. przepisu lub przesłanie skargi do Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że badanie dopuszczalności rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 3 powołanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej jako "k.p.a.", postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, które nie zostały wymienione w powyższym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynił skargę konstytucyjną. W związku z powyższym wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi, gdyż nie należy ona do jego właściwości rzeczowej.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. poz. 483), każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Stosownie do treści art. 188 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach: zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami, zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych oraz skargi konstytucyjnej.
Podkreślenia wymaga, że warunkiem formalnym wniesienia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego jest posiadanie przez skarżącego ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w jego sprawie, w przeciwnym razie nie jest bowiem możliwa sanacja niekonstytucyjności danej regulacji. Wskazać należy, że instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków i procedur ochrony konstytucyjnych praw i wolności. W sprawach administracyjnych złożenie skargi konstytucyjnej powinno zostać, co do zasady, poprzedzone wszczęciem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przy czym w myśl art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2393), w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej a także reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI