III SA/Łd 809/22

III SA/Łd 809/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 826/23 - Wyrok NSA z 2024-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2355
par. 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit.c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Dnia 7 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 września 2022 roku nr SKO.4121.108.2022 w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 lipca 2022 roku nr DOM-SOK-VIII.5410.305.2022.APe; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 13 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 lipca 2022 r. odmawiającą M. K. zarejestrowania samochodu osobowego marki Volkswagen T-Cross o [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
16 marca 2022 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Komunikacji Urzędu Miasta Łodzi wpłynął wniosek M. K. dotyczący rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen T-Cross o nr [...] i nr rej. [...]. Do wniosku została załączona między innymi faktura zakupu powyższego pojazdu z 17 grudnia 2021 r., na podstawie której Firma V. Sp. z o.o. zbyła pojazd na rzecz M. K. oraz dowód rejestracyjny serii [...], wydany stronie 9 lutego 2022 r.
W związku z tym, że w dniu wydania decyzji o rejestracji samochodu za nr rej. [...], a wraz z nią dowodu rejestracyjnego, Firma V. Sp. z o.o. nie była już właścicielem pojazdu, organ rejestrujący zwrócił się do Prezydenta Miasta Kielce o zajęcie stanowiska w sprawie, tj. o poinformowanie tutejszego organu rejestrującego o ewentualnym podjęciu stosownych czynności urzędowych dotyczących wzruszenia decyzji o rejestracji za nr rej. [...] w/w samochodu. 19 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta Kielce postanowił wznowić z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu za nr rej. [...] i 13 maja 2022 r. wydał decyzję o uchyleniu własnej decyzji z 9 lutego 2022 r. o rejestracji w/w pojazdu za nr rej. [...] i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
30 maja 2022 r. organ rejestrujący zwrócił się do Prezydenta Miasta Kielce o przesłanie oryginału dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz kserokopii dowodu własności przedmiotowego samochodu, na postawie którego nastąpiła rejestracja pojazdu na Firmę V. Sp. z o.o. W odpowiedzi Prezydent Miasta Kielce poinformował organ rejestrujący, iż powyższy dowód został unieważniony 25 stycznia 2022 r. z uwagi na wstąpienie w prawa strony postępowania w sprawie rejestracji pojazdu (V.2 Sp. z o.o.) podmiotu, który przejął majątek wnioskodawcy przed wydaniem decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę (V. Sp. z o.o.), a co za tym idzie – przed wydaniem wspomnianego dowodu rejestracyjnego.
W związku z powyższym, organ wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o rejestrację o: - oryginał faktury zakupu w/w pojazdu nr [...] z 21 maja 2019 r., na podstawie której V2 Sp. z o.o. nabyła prawo własności przedmiotowego pojazdu, - oryginał świadectwa zgodności WE przedmiotowego samochodu albo świadectwa zgodności z aktualnym poziomem emisji spalin wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu lub dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Termin ważności świadectwa homologacji typu WE pojazdu w odniesieniu do obowiązujących norm emisji spalin w przypadku przedmiotowego samochodu upłynął z dniem 31 sierpnia 2019 r. Strona nie przedstawiła żadnego z powyższych dokumentów.
Decyzją z 27 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił zarejestrowania na wniosek M. K. samochodu osobowego marki Volkswagen T-Cross o nr [...], z uwagi na brak przedłożenia niezbędnych do zarejestrowania pojazdu dokumentów w oryginale.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej, przejawiający się dokonaniem interpretacji przepisów w sposób zawężający, a jednocześnie sprzeczny z interesem strony skarżącej, rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
a) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym brak przeprowadzenia oględzin w przedmiocie stwierdzenia, czy pojazd jest pojazdem "fabrycznie nowym", w sytuacji gdy pojazd był użytkowany, o czym świadczy aktualny przebieg samochodu, tj. 55083 km oraz jego książka serwisowa;
b) pominięcie faktu, że pojazd był uprzednio zarejestrowany, a tym samym nie może zostać uznany za pojazd nowy;
c) naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności w postaci tego, iż pracownikom organu został w toku postępowania przedłożony do wglądu oryginał faktury zakupu z 21 maja 2019 r., który aktualnie znajduje się w posiadaniu V. Polska Sp. z o.o.;
- art. 2 pkt 62 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) – dalej: "p.r.d.", poprzez błędną wykładnię pojęcia "pojazd nowy", a w szczególności pominięcie, że definicja pojazdu nowego obejmuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, a tym samym nie może być uznany za pojazd nowy pojazd, który był zarejestrowany, nawet jeżeli następnie decyzja w przedmiocie rejestracji została uchylona, czy wydany dowód rejestracyjny został unieważniony, a w konsekwencji żądanie przedłożenia świadectwa zgodności z aktualnym poziomem emisji spalin, w sytuacji gdy świadectwo takie nie jest wymagane w stosunku do pojazdu używanego, zaś na datę rejestracji świadectwo takie pozostawało aktualne, stąd dokonano skutecznej rejestracji;
- art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. poprzez wymaganie do rejestracji pojazdu używanego dokumentów, które przedkłada się do rejestracji pojazdu nowego, a także art. 2 pkt 62 w zw. z art. 74 p.r.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pojazd, który był już uprzednio zarejestrowany jest pojazdem nowym, w sytuacji gdy fakt dokonania uchylenia decyzji własnej w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, nie powoduje, iż pojazd ponownie zyskuje status nowego;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że zgłoszony we wniosku o rejestrację pojazd jest pojazdem nowym, w sytuacji gdy pojazd nie był fabrycznie nowy, a przede wszystkim był używany, ubezpieczony i dopuszczony do ruchu drogowego, a nadto był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez dokonanie rejestracji pojazdu, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Przywołaną na wstępie decyzją z 13 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 lipca 2022 r. odmawiającą M. K. zarejestrowania pojazdu.
Organ odwoławczy przytaczając treść art. 73 ust. 1, art. 72 ust. 1 i ust. 3a p.r.d. podniósł, iż rejestracji pojazdu dokonuje właściwy organ administracji publicznej na wniosek właściciela. Zadaniem organu rejestrującego jest zaś ustalenie, czy załączone do wniosku o rejestrację dokumenty są autentyczne oraz, czy spełniają wymogi określone prawem. Przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginały zarówno dowodu (dowodów) własności, jak również ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów pojazd nie może być zarejestrowany. Z przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się między innymi na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Dowód ten jest niezbędny do zarejestrowania samochodu i powinien być dołączony do wniosku o rejestrację. Jego brak stanowi przeszkodę do rejestracji pojazdu.
Organ odwoławczy podniósł dalej, iż organ rejestrujący wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o rejestrację o: - oryginał faktury zakupu w/w pojazdu nr [...] z 21 maja 2019 r., na podstawie której Firma V2 Sp. z o.o. nabyła prawo własności przedmiotowego pojazdu, - oryginał świadectwa zgodności WE przedmiotowego samochodu albo świadectwa zgodności z aktualnym poziomem emisji spalin wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu lub dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Termin ważności świadectwa homologacji typu WE pojazdu w odniesieniu do obowiązujących norm emisji spalin w przypadku przedmiotowego samochodu upłynął z dniem 31 sierpnia 2019 r. Do dnia orzekania w niniejszej sprawie, żaden z powyższych dokumentów nie został przedłożony.
Przytaczając następnie treść § 2 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 4 ust. 2a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, iż nie jest spornym, że do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu w zakresie dowodu własności nie przedłożono oryginału dokumentu, lecz duplikat faktury stanowiący kserokopię, co w świetle powołanych przepisów stanowi przeszkodę do zarejestrowania pojazdu.
Kolegium podzieliło przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 25 stycznia 2000 r. (sygn. akt II SA 2506/99, Lex/el nr 55319), zgodnie z którym, przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Ostatni dowód rejestracyjny musi ponadto zawierać zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy numery identyfikacyjne pojazdu, a mianowicie numer silnika i nadwozia. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów żaden pojazd nie mógł i nadal nie może być zarejestrowany. Stwierdzić zatem należy, że dowód własności powinien być przedstawiony przez wnioskodawcę w formie oryginału. Obowiązek załączenia do wniosku o rejestrację dokumentów wymaganych przepisami prawa spoczywa na osobie, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, co wprost wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 listopada 2009 r. (sygn. akt: III SA/Łd 321/09; Lex/el nr 557180).
Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła M. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej przejawiający się dokonaniem interpretacji przepisów w sposób zawężający, a jednocześnie sprzeczny z interesem strony skarżącej, rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, przez:
a) uznanie, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala uznać pojazdu za używany i zastosowanie do niego znajdą przepisy dotyczące rejestracji pojazdu nowego w sytuacji, gdy powyższe przyjęcie stanowiłoby jedynie fikcję, spowodowaną decyzjami organu w przedmiocie uprzedniej rejestracji pojazdu, a następnie uchylenie tejże decyzji, gdzie w rzeczywistości pojazdu nie można uznać za nowy, stąd nie dotyczy go wymóg przedłożenia aktualnego świadectwa zgodności WE, które w dacie pierwotnej rejestracji obowiązywało;
b) uznanie, że dowód własności powinien być przedstawiony przez wnioskodawcę w formie oryginału, zaś przedłożenie duplikatu stanowiącego kserokopię stanowi przeszkodę do zarejestrowania pojazdu, w sytuacji, gdy potwierdzony za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika duplikat faktury posiada taką samą wartość dowodową, jak oryginał;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak sporządzenia odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiający się nie odniesieniem się w żadnym stopniu do uzasadnienia przyjętego wymogu przedłożenia aktualnego świadectwa zgodności WE;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez:
a) zaniechanie dokonania oględzin pojazdu oraz dotyczącej go dokumentacji, a w szczególności książki serwisowej, co pozwoliłoby na dokonanie ustalenia stanu pojazdu przez ujawnienie jego przebiegu czy zapisów z książki serwisowej;
b) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym brak przeprowadzenia oględzin w przedmiocie stwierdzenia, czy pojazd jest pojazdem "fabrycznie nowym", w sytuacji gdy pojazd był użytkowany, o czym świadczy aktualny przebieg samochodu, tj. 55083 km oraz jego książka serwisowa;
c) pominięcie faktu, że pojazd był uprzednio zarejestrowany, a tym samym nie może zostać uznany za pojazd nowy;
d) naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności w postaci tego, iż pracownikom organu został w toku postępowania przedłożony do wglądu oryginał faktury zakupu z 21 maja 2019 r., który aktualnie znajduje się w posiadaniu V. sp. z o.o.;
- art. 2 pkt 62 p.r.d. poprzez błędną wykładnię pojęcia "pojazd nowy", a w szczególności pominięcie, że definicja pojazdu nowego obejmuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, a tym samym nie może być uznany za pojazd nowy pojazd, który nie jest pojazdem "fabrycznie" nowym, a nadto nie może być za taki uznany pojazd, który był zarejestrowany, nawet jeżeli następnie decyzja w przedmiocie rejestracji została uchylona, czy wydany dowód rejestracyjny został unieważniony, a w konsekwencji żądanie przedłożenia świadectwa zgodności z aktualnym poziomem emisji spalin w sytuacji, gdy świadectwo takie nie jest wymagane w stosunku do pojazdu używanego, zaś na datę rejestracji świadectwo takie pozostawało aktualne, stąd dokonano skutecznej rejestracji;
- art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. poprzez wymaganie do rejestracji pojazdu używanego dokumentów, które przedkłada się do rejestracji pojazdu nowego, a także art. 2 pkt 62 w zw. z art. 74 p.r.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pojazd, który był już uprzednio zarejestrowany jest pojazdem nowym, w sytuacji gdy fakt dokonania uchylenia decyzji własnej w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu nie powoduje, iż pojazd ponownie zyskuje status nowego;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że zgłoszony we wniosku o rejestrację pojazd jest pojazdem nowym w sytuacji, gdy pojazd nie był fabrycznie nowy, a przede wszystkim był użytkowany, ubezpieczony i dopuszczony do ruchu drogowego, a nadto był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez dokonanie rejestracji pojazdu, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, z uwagi na zagrożenie epidemiczne, zarządzeniem z 10 stycznia 2023 r. wyznaczono termin rozprawy zdalnej zawiadamiając o tym strony. Następnie, w związku z brakiem oświadczenia strony skarżącej co do możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, Zastępca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z 6 lutego 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy daje podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z at. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, organy dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.
Przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 13 września 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 27 lipca 2022 r. o odmowie zarejestrowania pojazdu.
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, które określają m.in. dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu. Przepis art. 72 p.r.d. wśród tych dokumentów w pierwszej kolejności wskazuje na konieczność przedłożenia dowodu własności pojazdu. Przepis ten stanowi bowiem, iż rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Oprócz przedłożenia dowodu własności pojazdu, ustawodawca określa również inne niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania dotyczące podstaw rejestracji. W literaturze wskazuje się, iż dokumenty wymienione w art. 72 ust. 1 p.r.d. muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie (M. Burtowy, Komentarz do art. 72 [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2021 r., Lex/el). Co więcej zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie podkreśla się konieczność bezspornego ustalenia stanu własności pojazdu wskazując, iż dowód własności wymagany jest do rejestracji, gdyż organ nie może opierać się na oświadczeniach czy domniemaniach faktycznych oraz prawnych. A co za tym idzie organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. M. Burtowy, Komentarz do art. 72 [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2021 r., Lex/el, a także chociażby przywołane tam wyroki WSA w Gdańsku: z 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1084/16, Lex/el nr 2255160 oraz z 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 960/18, Lex/el nr 2639807). Odnotować przy tym należy, że przykładowy katalog dowodów mogących stanowić potwierdzenie własności pojazdu wymienia § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (które obowiązywało w dacie orzekania przez organy administracji) wskazując, iż dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W świetle powyższego nie może być wątpliwości co do tego, że intencją ustawodawcy było to, aby organ administracji mógł dokonać rejestracji pojazdu w oparciu o ustalony, niesporny stan własnościowy. Przy czym, jak wynika z powyższego, ustalenie stanu własnościowego może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych – ważnym jest jednak to, aby efekt tych ustaleń był bezsporny (por. np. wyrok WSA w Lublinie z 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 799/16, Lex/el nr 2305708). W świetle powyższego stwierdzić również należy, iż to na wnioskodawcy – osobie pragnącej zarejestrować pojazd - spoczywa obowiązek dostarczenia dowodu własności, to on bowiem powinien się wykazać tytułem do pojazdu. Nie oznacza to jednak, że organ administracji jest całkowicie zwolniony z jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie. Zgodnie bowiem z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Równocześnie, zgodnie z zasadą ogólną pogłębiania zaufania, organy administracji mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.).
W okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz w świetle wskazanych wyżej unormowań prawnych, ustawy i rozporządzenia, nie jest uprawnione - zdaniem sądu - stanowisko organów, że przedstawiony przez stronę skarżącą dokument w sposób niewystarczający potwierdza fakt przeniesienia na nią własności spornego pojazdu. Strona skarżąca załączyła bowiem do wniosku dowód własności w postaci faktury zakupu pojazdu z 17 grudnia 2021 r., na podstawie której Firma V. Sp. z o.o. zbyła pojazd na jej rzecz. Przedłożona przez stronę skarżącą faktura VAT, w ocenie sądu, jednoznacznie wskazuje na strony transakcji, w tym na osobę skarżącej, jak również precyzyjne określa jej przedmiot oraz wskazuje kwotę objętej fakturą transakcji. Niemniej jednak organy odmówiły rejestracji pojazdu wskazując, iż wymogiem pozytywnego rozpoznania żądania jest złożenie przez wnioskodawczynię oryginału faktury nr [...] z 21 maja 2019 r. dokumentującej zakup ww. pojazdu przez firmę V2 Sp. z o.o. – będącą poprzednikiem prawnym Firmy V. Sp. z o.o. Sądowi nieznane są natomiast powody, dla których, w mniemaniu organów, należało zakwestionować posiadanie przez skarżącą statusu właściciela przedmiotowego pojazdu i wystąpić z żądaniem uzupełnienia wniosku o rejestrację o ww. oryginał faktury. Organy w żaden sposób nie uzasadniły bowiem swojego stanowisko i nie wyartykułowały w sposób wyraźny swoich wątpliwości. Sąd może jedynie przypuszczać, że jest to związane z faktem, iż z dniem 29 maja 2020 r. spółka V. Sp. z o.o. z mocy prawa wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki V2związane z działalnością V2Sp. z o.o. Oddział w Polsce. Organy obu instancji nie podjęły jednak żadnej próby wyjaśnienia, jak kształtowała się kwestia przekształcenia V2Sp. z o.o. Oddział w Polsce w spółkę V. P Sp. z o.o. W ocenie sądu powyższe wątpliwości należało wyjaśnić jeszcze w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż dotyczą one kwestii podstawowych z punktu widzenia prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy. Odnotować przy tym należy nadto, że organ odwoławczy nie odniósł się wcale do istotnych, w opinii sądu, twierdzeń strony zawartych w odwołaniu, że w toku postępowania mimo wszystko przedłożyła ona do wglądu oryginał żądanej faktury zakupu.
W ocenie sądu błędne jest także twierdzenie organu I instancji, zaakceptowane później przez organ odwoławczy, że skarżąca zobowiązana była do przedstawienia oryginału świadectwa zgodności WE przedmiotowego samochodu albo świadectwa zgodności z aktualnym poziomem emisji spalin wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu lub dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu lub świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.). Zaakcentować trzeba bowiem, że wymaganie to nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w zakresie ust. 1 pkt 3 (art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). Jak trafnie zauważyła strona, w sprawie nie mamy do czynienia z pojazdem fabrycznie nowym, lecz używanym, który był uprzednio zarejestrowany w Polsce. Jednakże organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania w tej kwestii, zatem sąd nie wie na jakiej podstawie zastosował wobec skarżącej powyższe regulacje prawne. Sąd zauważa, że wydanie dowodu rejestracyjnego następuje na podstawie decyzji o rejestracji pojazdu (art. 73 ust. 1 p.r.d.). W związku z tym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu pozbawia jednocześnie wartości prawnej wydany na jej podstawie dowód rejestracyjny (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 2/10, Lex/el nr 619046 i z 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 801/12, Lex/el nr 1343498). Nie jest możliwe dokonanie skutecznej rejestracji pojazdu przez nowego właściciela na podstawie dowodu rejestracyjnego, który utracił moc prawną na skutek uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji, stanowiącej podstawę jego wydania. Jednakże kwestia skutków procesowych dla niniejszej sprawy, jakie wywarła decyzja Prezydenta Miasta Kielc z 13 maja 2022 r. o uchyleniu własnej decyzji z 9 lutego 2022 r. o rejestracji w/w pojazdu i umorzeniu postępowanie w przedmiotowej sprawie oraz fakt, iż również pierwotny dowodów rejestracyjny serii [...] został unieważniony 25 stycznia 2022 r., w aspekcie legalności dowodu rejestracyjnego serii [...] wydanego 9 lutego 2022 r., nie była przedmiotem oceny ani Kolegium, ani organu I instancji. Mając na uwadze szczególne okoliczności badanej sprawy, w konsekwencji stwierdzić trzeba, że w sposób niedostateczny wyjaśniono kwestię pierwszej rejestracji pojazdu i unieważnienia obydwu dowodów rejestracyjnych.
W rezultacie, zdaniem sądu, organy nie dokonały ustaleń niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia zakresu sprawy, co uniemożliwia jednoznaczne i kategoryczne wypowiedzieć się, czy skarżącej słusznie odmówiono rejestracji pojazdu.
Powyższe uchybienia procesowe są tego rodzaju, iż należy je kwalifikować jako istotnie naruszające art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim obligują one organy administracji do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ocena stanu faktycznego sprawy wyprowadzona na podstawie nie w pełni wyjaśnionych okoliczności nie może być zatem kwalifikowana jako swobodna (art. 80 k.p.a.), lecz dowolna, co w konsekwencji prowadzić musi do uznania, że także sformułowane uzasadnienie obydwu wydanych w sprawie decyzji nie odpowiada standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe uchybienia procesowe mogły mieć przy tym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Na koszty te składają się wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.
Nie przesądzając kierunku dalszego rozstrzygnięcia, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji powinien dokonać oceny przedmiotowego wniosku o rejestrację skarżącej, mając na uwadze ocenę prawną i faktyczną wynikającą z rozważań sądu.
EG