III SA/Gd 498/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki E. Sp. z o.o. na decyzję odmawiającą przyznania płatności ekologicznej, uznając, że spółka stworzyła sztuczne warunki gospodarowania w celu uzyskania nienależnych dopłat.
Spółka E. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie płatności ekologicznej PROW 2014-2020. Organ administracji odmówił przyznania płatności, stwierdzając, że spółka wraz z innymi podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo stworzyła sztuczne warunki gospodarowania w celu uzyskania wyższych dopłat, omijając limity powierzchniowe i kwotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że zaistniały przesłanki do odmowy przyznania płatności zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Sprawa dotyczyła skargi E. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2021. Organ odwoławczy uznał, że spółka, wraz z licznymi innymi podmiotami powiązanymi kapitałowo i osobowo z panem M. J., stworzyła sztuczne warunki gospodarowania w celu uzyskania dopłat w kwocie wyższej niż możliwe dla pojedynczego gospodarstwa, poprzez rozdrobnienie areału i ominięcie limitów. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do odmowy przyznania płatności zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, który stanowi, że korzyści nie przyznaje się, jeśli warunki do ich uzyskania zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa. Sąd podkreślił, że ocena sztuczności warunków wymaga analizy zarówno obiektywnych okoliczności (np. brak infrastruktury, zlecanie usług podmiotom powiązanym, wspólne adresy), jak i subiektywnego elementu (wola uzyskania korzyści poprzez sztuczne stworzenie przesłanek). W ocenie sądu, spółka nie wykazała swojej samodzielności i niezależności, a jej działalność była ściśle powiązana z innymi podmiotami kontrolowanymi przez pana M. J., co uzasadniało odmowę przyznania płatności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stworzenie sztucznych warunków gospodarowania w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami prawodawstwa Unii Europejskiej stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że spółka E. Sp. z o.o. wraz z innymi podmiotami powiązanymi stworzyła sztuczne warunki gospodarowania, aby ominąć limity dopłat. Analiza obiektywnych okoliczności (brak infrastruktury, zlecanie usług podmiotom powiązanym) i subiektywnego elementu (wola uzyskania korzyści) potwierdziła naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności, jeśli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich art. 4 § 3
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009
Definicja rolnika i działalności rolniczej.
ustawa AML art. 2 § 2
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Definicja beneficjenta rzeczywistego.
k.s.h. art. 12
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 305 § 1
Kodeks spółek handlowych
Rozporządzenie nr 65/2011 art. 4 § 8
TFUE art. 33 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 39 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
rozporządzenie nr 1305/2013 art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
rozporządzenie nr 1305/2013 art. 2 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych art. 2 § 2
k.p.a. art. 16 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stworzenie sztucznych warunków gospodarowania przez spółkę i powiązane podmioty w celu uzyskania nienależnych dopłat. Brak faktycznej samodzielności gospodarczej skarżącej spółki pomimo formalnej odrębności prawnej. Naruszenie celów wspólnej polityki rolnej poprzez omijanie limitów dopłat.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 80, 78, 107, 75, 11, 15 k.p.a.) przez organ. Zarzuty naruszenia przepisów materialnych (m.in. art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia nr 1307/2013, art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy AML, k.s.h.). Twierdzenie o samodzielności funkcjonalnej strony i braku wpływu M. J. na zarządzanie skarżącą.
Godne uwagi sformułowania
stworzenie sztucznych warunków gospodarowania wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek brak faktycznej samodzielności gospodarczej rozdrobnienie potencjału produkcyjnego na rzecz spółek prawa handlowego, w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż możliwe do uzyskania w przypadku wnioskowania o dopłaty w ramach jednego gospodarstwa rolnego
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Sławomir Kozik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków gospodarowania w celu uzyskania dopłat rolnych, analiza powiązań kapitałowych i osobowych w kontekście wspólnej polityki rolnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia wielu spółek w celu maksymalizacji dopłat rolnych; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje złożone mechanizmy unikania limitów dopłat rolnych poprzez tworzenie sieci spółek, co jest istotne dla zrozumienia praktyki stosowania prawa w rolnictwie i walki z nadużyciami funduszy UE.
“Sieć spółek stworzona dla dopłat: Sąd rozstrzyga o sztucznych warunkach w rolnictwie.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 498/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-02-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /sprawozdawca/ Marek Kraus Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 15 lipca 2024 r., nr 9011-2024-000223 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 16 czerwca 2021 r. E. Sp. z o.o. (dalej także jako "strona", "spółka") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2021, w którym zadeklarowano realizację wariantu 7.1 na działkach rolnych o łącznej powierzchni 252,34 ha. Zawiadomieniem z dnia 8 listopada 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu przekazał sprawę do rozpatrzenia zgodnie z właściwością miejscową Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Pruszczu Gdańskim. Decyzją z dnia 24 marca 2023 r. organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020. W dniu 26 kwietnia 2023 r. strona wniosła odwołanie od powyżej decyzji, zaskarżając ją w całości z uwagi na wadliwość natury procesowej, jak i ze względu na naruszenie prawa materialnego. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie o prawie strony do uzyskania wnioskowanej płatności; ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; przeprowadzenie rozprawy administracyjnej; przeprowadzenie postępowania uzupełniającego poprzez dopuszczenie dowodu z pisemnego oświadczenia pana M. J. W dniu 19 czerwca 2024 r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim przeprowadzono przesłuchanie pana M. J. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2024 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni, dokonując oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdził, że spółka nie jest samodzielnym podmiotem, a utworzona została i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki, poprzez multiplikowanie podmiotów w postaci spółek prawa handlowego, mogących formalnie ubiegać się o płatności. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zdaniem organu odwoławczego, ma fakt, iż gospodarstwa należące formalnie do podmiotów prawa handlowego – E. sp. z o. o., E1. sp. z o. o., P. sp. z o. o., F. sp. z o. o., T. sp. z o. o., A. sp. z o. o., A1. sp. z o. o., E2. sp. z o. o., P1. sp. z o. o., T1. sp. z o. o., T2. sp. z o. o., E3. sp. z o.o., E4. sp. z o. o., E5. sp. z o. o., E6. sp. z o. o., E7.sp. z o. o., E8. sp. z o. o., T3. sp. z o. o., A2. sp. z o. o., A3. sp. z o. o., R. sp. z o. o., R1. sp. z o. o., T4. sp. z o. o., A4. sp. z o. o., F1. sp. z o. o., A5. sp. z o. o., I. sp. z o. o., G. sp. z o. o., F. sp. z o. o., G1. sp. z o. o., G2. sp. z o. o., P2. sp. z o. o., R2. sp. z o. o., T5. sp. z o. o., jak również do osób fizycznych, tj. pani A. S., pana K. S., pana Ł. P. (do 2020), pana M. P. i pana W. K., pana M. J., należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa. Pan M. J. jako jedyny akcjonariusz P3. S.A. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek kapitałowych, ponieważ wszystkie udziały w tych spółkach przypadają P3. S.A. (wyjątek: A. sp. z o. o., w którym udział P3. S.A. wynosi 50%). W zarządach ww. spółek zasiadały w różnych konfiguracjach te same osoby, tj. pani I. O., pan K. S., pan Ł. P., pan M. J., pani A. S., pan M. P. oraz Pan W. K. Ponadto w zarządzie P3. SA. do dnia 30 listopada 2022 r. (data wpisu w KRS) zasiadali: pan K. S., pan M. W. oraz M. J. Ponadto wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności RSK i płatności RE (przy czym F. sp. z o. o., R2. sp. z o. o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.). Nadto pan M. J., pan K. S., pan M. P., pani A. S., pan W. K. również indywidualnie ubiegali się przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika więc, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą ww. grupę osób. Organ odwoławczy podniósł, że pan M. J., jako pośredni udziałowiec E. sp. z o. o. wraz z określoną grupą osób (figurujących w spółkach jako członkowie zarządu), dokonał rozdrobnienia potencjału produkcyjnego na rzecz spółek prawa handlowego, w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż możliwe do uzyskania w przypadku wnioskowania o dopłaty w ramach jednego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym potwierdzają, że E. Sp. z o. o. zostało zarejestrowane dnia 27 czerwca 2014 r. (data wpisu w KRS), wówczas jako B. Sp. z o. o. W 2016 r. całość udziałów w spółce nabył podmiot P3. Spółka Akcyjna ( dalej P3. S.A.). Wyłączny wspólnik strony, tj. P3. S.A. została zarejestrowana dnia 29 lutego 2016 r., a jej wyłącznym akcjonariuszem od momentu założenia spółki jest pan M. J. Zarząd P3. S.A. do listopada 2022 r. składał się z trzech członków- pana M. W., pana K. S. oraz pana M. J.. Od tej chwili jedynym członkiem zarządu jest pan M. J. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, pan M. J. posiada dominujący wpływ na działalność strony poprzez pośrednie posiadanie całości udziałów w tej spółce (posiada wszystkie głosy na Zgromadzeniu Wspólników). Pan M. J. posiada względem strony status "beneficjenta rzeczywistego", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1124 ze zm.), dalej jako "ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy". Strona zaczęła aplikować o dopłaty w roku 2018 - wniosek z 15 czerwca 2018 r. W latach 2018-2022 spółka deklarowała grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] i [...] zlokalizowanych w województwie z., powiecie b., gminie T., jakie posiadała na mocy czterech odrębnych umów dzierżaw zawartych w dniu 29 maja 2018 r. i obowiązujących do dnia 14 marca 2023 r. Ponadto w treści przedmiotowych umów, w ich § 11 zawarto postanowienia co do ustalonych osób do kontaktu. W przypadku E. tą osobą jest pan M. J., ze wskazaniem adresu przesyłek pocztowych jako siedziby P3. S.A. – [...] P., ul. [...], co potwierdza zaangażowanie pana M. J. w działalność strony. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że spółki bezpośrednio powiązane z panem M. J. zarządzane są w niemal identyczny sposób. Podmioty te w zdecydowanej większości nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, środków transportu, budynków gospodarczych, magazynów, a celem wykonywania działalności rolniczej wszystkie niezbędne zabiegi i czynności są zlecane podmiotom, w tym podmiotom powiązanym, przede wszystkim spółce I. sp. z o. o., oraz podmiotowi U. lub panu R. K. jako osobie fizycznej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że analiza dokumentów finansowych potwierdza rażąco zaniżone ceny usług, zwłaszcza siewu i kombajnowania, świadczonych zarówno przez spółkę I. sp. z o. o., jak i przez pana R. K. Analizując kwestie logistyczno - magazynowych w odniesieniu do opisywanych podmiotów powiązanych organ drugiej instancji podkreślił, iż większość spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest pan M. J., nie dysponuje jakąkolwiek infrastrukturą magazynową. Zatem organy zarządcze spółek rozwiązały ten problem, posiłkując się bazą logistyczną podmiotów powiązanych. Strona magazynowała plony w obiekcie należącym do innej powiązanej spółki – P. Organ drugiej instancji wskazał również, że koncepcja prowadzenia działalności rolniczej spółek opiera się wyłącznie na produkcji roślinnej. Za wyjątkiem G1. Sp. z o.o., żaden z podmiotów nie posiada zwierząt gospodarskich. Spółki w 2021 r. prowadziły uprawę: roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych, traw na gruntach ornych. Tak zawężony rodzajowo obszar prowadzonej działalności rolniczej (brak podstawowych gatunków zbóż: pszenica, jęczmień, pszenżyto, brak kukurydzy, rzepaku, uprawy warzyw, roślin okopowych, sadow i plantacji trwałych) świadczy, że spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy posiadający ściśle określoną koncepcję prowadzenia działalności. Kolejnym aspektem, według organu odwoławczego, jest niewielka ilość uzyskanych plonów roślin, co dowodzi, że spółka nie jest ukierunkowana na wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych w ilościach, które umożliwiłyby jej egzystencję w warunkach rynkowych i konkurowanie z innymi rolnikami prowadzącymi produkcję roślinną. W odniesieniu do sposób funkcjonowania spółek kontrolowanych przez pana M. J. na płaszczyźnie ekonomicznej zwrócono uwagę na umowę kredytową nr [...] zawartą między P3. S.A., a I1. S.A, na mocy której P3. S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Przedmiotowy kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: R2. sp. z o. o., P. sp. z o. o., A1. sp. z o. o., F. sp. z o. o., P1. sp. z o. o., R. sp. z o. o., T1. sp. z o. o., T5. sp. z o. o.. T4. sp. z o. o., T3. sp. z o. o., T. sp. z o.o., T2. sp. z o. o., A4. sp. z o. o., F1. sp. z o. o., A3. sp. z o. o., E3. sp. z o. o. oraz A. sp. z o. o. Zabezpieczaniem spłaty powyższego kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością powyższych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych: R1. sp. z o.o., G. sp. z o. o., a nawet własnością pani K. P. (siostry pana M. J.). Ww. hipoteka umowna łączna na sumę 37 878 000,00 zł widnieje w księgach wieczystych (dział IV) wskazywanych organowi przez spółki, np. nr [...] (właściciel T4. sp. z o.o.), [...] (właściciel T2. sp. z o.o.), [...] (właściciel T. sp. z o.o.) i innych. Tym samym ww. spółki są solidarnie współobciążone ww. hipoteką celem zabezpieczenia kredytu udzielonego P3. S.A. Powyższy kredyt posiada także inne zabezpieczenia min. poręczenie cywilne akcjonariusza, tj. pana M. J., poręczenia cywilne wybranych podmiotów zależnych od spółki zawierającej umowę kredytową - w tym wypadku spółki P3. S.A. Kredyt został udzielony w celu ograniczenia całościowego ryzyka finansowania i zapewnienia zdolności do spłaty kredytów zaciągniętych przez powyższe spółki, a których termin spłaty przypadał na rok 2022. Dokonano również analizy siedzib podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności na rok 2021, powiązanych z osobą pana M. J. oraz adresów do korespondencji, jakie reprezentanci spółek podali, rejestrując je w ARiMR jako producentów rolnych. Organ odwoławczy w tym zakresie podkreślił, że te same adresy, podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które wystąpiły o płatności na rok 2021. Wszystkie spółki funkcjonujące na terenie województwa pomorskiego posiadają tożsamą siedzibę, natomiast jako adresy do korespondencji podają ul. [...] w G. bądź, jak w przypadku strony postępowania oraz P2. Sp. z o. o. - "ul. [...] G.". W ocenie organu odwoławczego, adres: ul. [...] G., to jedynie formalna siedziba E. Sp. z o. o. wykreowana na potrzeby pozornego umiejscowienia siedziby podmiotu wnioskującego o płatności. W związku z tym organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż pan M. J. nie konsolidował pozyskiwanej ziemi w ramach jednego gospodarstwa, albowiem w takiej sytuacji uzyskałby kwotę dopłat obszarowych w wysokości znacznie niższej niż w przypadku rozpisania majątku ziemskiego na kilkadziesiąt spółek z o. o., co pozwalało na ominięcie limitów zarówno kwotowych, jak również powierzchniowych, obowiązujących dla poszczególnych rodzajów płatności. Gospodarstwa spółek pana M. J. mają jedynie kadłubowy charakter, gdyż są całkowicie pozbawione podstawowych atrybutów definiujących takie gospodarstwo, jak niezależność w obszarze technicznym, bądź ekonomicznym. Nie zatrudniają one żadnych pracowników, ani fizycznych, ani merytorycznych, a niezbędne czynności agrotechniczne, formalnie wykonywane przez daną spółkę, były zlecane podmiotom wspomagającym (także powiązanym, w niniejszym przypadku I. sp. z o. o., U.). Kierunki prowadzenia działalności są dobierane wspólnie dla wszystkich spółek tak, aby skonsolidować wykonanie prac rolniczych w zbliżonym miejscu i czasie oraz by zespolić podaż poszczególnych rodzajów produktów, a tym samym ułatwić logistykę i zbyt. Zamiarem pana M. J., pod kontrolą którego - pośrednio bądź bezpośrednio - znajdował się areał niemal 3,5 tysięcy gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. W ramach płatności RDST i jedynie w ramach jednego roku pan M. J. mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową w wysokości 184 355,46 zł. W ramach płatności MR i jedynie w ramach jednego roku pan M. J. mógłby nienależnie zyskać 401 167,00 zł. Zdaniem organu, dodatkowy zysk z tytułu płatności JPO, wynoszący niemal milion złotych, można osiągnąć dokonując sztucznego podziału areału 3 489,40 ha, na mniejsze gospodarstwa. Ponadto do grupy osób fizycznych i prawnych powiązanych z panem M. J. mogłyby wpłynąć płatności ONW za rok 2021 w nienależnej kwocie wynoszącej co najmniej 240 605,55 zł. W przypadku płatności RSK oraz płatności RE organ odstąpił od wyliczania potencjalnych zysków, ponieważ jest to niemożliwe z uwagi na skomplikowaną metodykę obliczania ich modulacji, redukcji oraz degresywności oraz z uwagi na mnogość podmiotów występujących w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni nie doszukał się innych powodów, dla których takie rozpisanie gruntów na spółki kapitałowe mogło zostać dokonane. Możliwość znacznego zwiększenia dopłat poprzez ominięcie przepisów modulacyjnych z nawiązką wynagradzała twórcom opisanego mechanizmu wady wynikające z konieczności utrzymywania spółek prawa handlowego. Rozdzielanie gruntów, nad którymi władztwo - pośrednio bądź bezpośrednio - posiada pan M. J., na rzecz szeregu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wyczerpuje kwestię tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania powiększonych płatności. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Spółki, które zostały powołane głównie w latach 2012 – 2016, powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą pana M. J. oraz osób z nim powiązanych na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej. O powyższym procederze świadczą wykazane fakty, tj.: powtarzające się adresy siedzib i do korespondencji, brak samodzielności nowo powołanych podmiotów, fikcyjne rozpisywanie działek leżących obok siebie na kilka podmiotów przy jednoczesnym prowadzeniu na tych gruntach tych samych upraw, prowadzenie działalności na zasadzie zlecania wszelkich usług, korzystanie z usług tych samym podmiotów (w tym powiązanych), centralne zarządzanie finansowaniem działalności spółek (kredyt udzielony przez I1. S.A.). Przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 na rzecz strony stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w art. 4 rozporządzenia nr rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013". Celu wspólnej polityki rolnej jest zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego. Skarżąca nie posiada jakikolwiek infrastruktury technicznej, należ6y do grupy spółek, które realizują jednolitą strategię w zakresie procesów produkcyjnych, korzystają z tych samych kanałów zaopatrywania i zbytu, nie zatrudniają pracowników, nie ponoszą kosztów ubezpieczeń społecznych, nie wypłacają pensji nawet osobom pełniącym formalnie funkcje w zarządzie danej spółki. Działania podmiotów nie są podejmowane w celach wspólnej polityki rolnej, jakimi są zapewnienie osiągnięcia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalnego wykorzystania siły roboczej. Organ zauważył, iż znaczna część omawianych spółek ma siedziby na terenach miejskich (G., G.). Oceniając zeznania pana M. J., organ odwoławczy uznał je za niewiarygodne. Według organu, świadek z pewnością miał wiedzę na temat degresywności i limitów płatności, jeszcze zanim przekonał się o zarzucie stworzenia sztucznych warunków z treści negatywnych decyzji, jakie otrzymał do wglądu. Wstępnie w latach 2008-2010 indywidualnie deklarował grunty o powierzchni ok. 150 ha, by następnie przekazać część nieruchomości powiązanym spółkom, jednocześnie w następnych latach nabywając znaczne zasoby gruntowe, które były przypisywane kolejno powoływanym podmiotom. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni stwierdził, że spółka nie przedstawiła materiałów dowodowych świadczących o jej samodzielności i niezależności, a w wielu przedłożonych dokumentach pojawiały się dane przeczące takiemu stanowi rzeczy. Organ drugiej instancji zaznaczył, że zaskarżona decyzja nie odpowiada w pełni wymogom stawianym przez art. 107 § 3 oraz art. 107 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a., ale nie oznacza to, że orzeczenie jest błędne. Zarzut stworzenia sztucznych warunków został stronie zakomunikowany, ale zabrakło szczegółowego objaśnienia dokonanych ustaleń. Zdaniem organu, powyższe uchybienia podlegały sanowaniu w postępowaniu odwoławczym, w którym skorzystano z uprawnień do uzupełnienia braków dowodowych w trybie art. 136 k.p.a. Organ podkreślił, że zarówno organowi pierwszej, jak i drugiej instancji z urzędu znany był fakt, że wobec około 30 spółek powiązanych ze stroną kapitałowo i osobowo inne organy ARiMR zastosowały sankcje w postaci odmowy przyznania wnioskowanych przez nie płatności, argumentując to stwierdzeniem stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Organ zaakcentował, że nie sposób pominąć wymiernych korzyści finansowych, jakie pan M. J. osiągnął z uzyskanych przez stronę dopłat. Na zgromadzeniu wspólników z dnia 30 września 2021 r. podjęto uchwałę nr [...] w myśl której, zysk spółki w kwocie 543 009,92 zł, z czego 451 054,33 zł stanowiło przychód w postaci dotacji, w całości przeznaczono na spłatę dywidendy. Ta okoliczność potwierdza, że celem E. Sp. z o. o. było pozyskiwanie dotacji, a nie rzeczywiste prowadzenie działalności rolniczej. Dla wyniku sprawy nie ma znaczenia, czy powiązane podmioty powstały w wyniku ich utworzenia, czy też w drodze nabycia udziałów, tak jak odbyło się to w przypadku strony niniejszego postępowania. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że spółka zadeklarowała areał przekraczający 250 hektarów, ale zauważył także, że lokalizacja tych gruntów jest zbieżna z lokalizacją innego ściśle powiązanego podmiotu – P. Sp. z o. o. zgłaszającego w bliskiej odległości ponad 60 kolejnych hektarów użytków rolnych. W skardze na decyzję organu odwoławczego zarzucono naruszenie: - art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. przez poczynienie przez organ dowolnej i sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym oceny materiału dowodowego, w szczególności pominiecie zeznań świadka pana M. J., które wprost wskazują, iż nie miał on wpływu na zarządzanie skarżącą, pominięcie zaoferowanych przez stronę dowodów na samodzielne funkcjonowanie oraz bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki gospodarowania, - art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami i uzyskane korzyści na tyle istotne, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiło stworzenie sztucznych warunków, - art. 75 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych dowodów na okoliczność braku wpływu wymieniane w decyzji podmiotów na skarżącą; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 39 ust.1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115; dalej jako: "Traktat") przez błędną ocenę realizacji celów wspólnej polityki rolnej, - art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. przez ogólnikowe powoływanie się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalenie wpływu pana M. J. na działalność strony, mimo braku rozważenia, czy wykształcenie posiadane przez pana M. J. i doświadczenie zawodowe pozwalają na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, -art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności, postępowania, - art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, -art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez uznanie, że fakt sprawowania przez tę samą osobę funkcji członka zarządu w kilku spółkach i dzielenie tego samego adresu siedziby (w przypadku pozostałych producentów rolnych wymienionych w zaskarżonej decyzji) przesądza o stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy te okoliczności nie mogą uzasadniać takiego wniosku; - art. 80 k.p.a. w zw. z art 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez uznanie, że zarejestrowanie kilkunastu spółek świadczy o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania pomocy, podczas gdy z tabeli zamieszczonej w zaskarżonej decyzji, wynika, iż wielu rolników tam wpisanych posiada grunty znacznie przekraczające "limity" powierzchni pod względem modulacji i degresywności. Strona skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż skarżąca podjęła działania chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy strona nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności; 2) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 i powinna otrzymać wnioskowane płatności; 3) art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, poprzez przyjęcie niezgodnej z wyraźnie sformułowaną w ww. przepisach definicji rolnika i działalności rolniczej w celu uzasadnienia postawionej przez organ I instancji tezy o rzekomym niespełnieniu przez stronę kryterium faktycznego użytkowania deklarowanych gruntów rolnych; 4) art. 2 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593; dalej jako: "ustawa AML") poprzez jego zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że pan M. J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie ustawy AML, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a poza tym P3. S.A. nigdy nie wypłaciła swoim wspólnikom dywidendy, więc pan M. J. nie osiągnął finansowej korzyści z faktu bycia wspólnikiem P3. S.A.; 5) art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej jako: "k.s.h."), art. 305 §1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika strony posiada dominujący na nią wpływ, co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków; 6) § 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania skarżącej płatności za 2021 r. podczas gdy skarżąca posiada status rolnika i spełnia warunki do przyznania ww. płatności; 7) art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż beneficjent rzeczywisty jest osobą fizyczną, która w sposób faktyczny sprawuje władzę nad danym podmiotem i że pan M. J. jako jedyny akcjonariusz spółki P3. S.A posiada dominujący wpływ i pełną kontrolę nad działalnością skarżącej; 8) art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011), poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżącej nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym, posiadającą własne odrębne kierownictwo podczas gdy z dokumentów wynika samodzielność funkcjonalna strony; 9) art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20), poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania płatności pomimo braku stworzenia sztucznych warunków, brak zamiaru uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek, brak sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia; 10) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowa przyznania płatności na rok 2021 na rzecz skarżącej, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do otrzymania takich płatności i nie uzyskała korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia; 11) art. 33 ust 1 pkt. 1 i 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013, poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, iż skarżąca przyczynia się do wykonania celów wspólnej polityki rolnej w szczególności poprzez: •zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej - spółka wprost spełnia ten warunek, uprawiając i utrzymując w dobrej kulturze posiadane grunty oraz zatrudniając usługodawców którzy korzystają z coraz nowszych maszyn; •zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie - spółka zatrudnia usługodawców którzy zatrudniają osoby wychowane na wsi które są operatorami maszyn rolniczych, za pracę na gruntach skarżącej otrzymują wynagrodzenie, a to poprawia poziom życia ludności wiejskiej; •stabilizację rynków- dzięki produkcji ekologicznej zwiększa się dostępność produktów i zmniejsza ryzyko braku •zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw – jw. •zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów - zwiększenie produkcji ekologicznej objętej certyfikatami, które posiada skarżąca wpływa w pełni c, d, e (wprowadzenie do obrotu żywności ekologicznej stabilizuje rynek, wpływa na dostępność dostaw oraz zwiększa konkurencyjność rozsądnych cen); 12) art. 16 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżąca nie jest podmiotem samodzielnie funkcjonującym, podczas gdy taka teza wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji o nadaniu skarżącej statusu producenta rolnego, gdzie w celu wydania takiej decyzji organ bada samodzielność funkcjonowania wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze wniesiono uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W rozpoznawanej sprawie stronie skarżącej odmówiono przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Organ trafnie wskazał, że nie są spełnione warunki do przyznania płatności bezpośrednich, jeśli strona wnioskująca stworzyła tzw. sztuczne warunki gospodarowania. Kluczowe znaczenie ma ocena zaistnienia przesłanek określonych w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE)nr 2799/98, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 458/2008 (Dz.U.UE.L2013.347.549 z dnia 2013.12.30 ), dalej rozporządzenie nr 1306/2013. Przepis art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 utracił moc od 1 stycznia 2023 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. (Dz.U UE.L.2021.435.187 z 5 grudnia 2021 r). Zgodnie z tym przepisem, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Warunkiem dostępu do płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej jest wykluczenie zaistnienia prawnej przeszkody przyznania świadczenia. Należy podkreślić, że ochrona prawidłowości przyznania płatności stanowi cel rozporządzenia, zatem przepisy art. 4 i art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1397/2013 nie stoją na przeszkodzie wprowadzaniu dodatkowych warunków w celu uniknięcia sztucznego tworzenia warunków wymaganych do uzyskania pomocy na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt C-708/22). Zgodnie ze swym brzmieniem art. 60 rozporządzenia nr 1347/2013 odpowiada co do zasady przepisom wcześniejszym, dokonującym kodyfikacji dotychczasowego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym podmioty prawa nie mogą w sposób stanowiący nadużycie powoływać się na przepisy prawa Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 7 kwietnia 2022 r., Avio Lucos, C-176/20, EU:C:2022:274, pkt 68; z dnia 9 lutego 2023 r., Druvnieks, C-668/21, EU:C:2023:82, pkt 31). Dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania (wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Avio Lucos, C-176/20, EU:C:2022:274, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że w ramach kontroli dokonanej przez organy przepisy prawa będące podstawą przyznania płatności muszą być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm wykluczenia przyznawania płatności podmiotom które ukrywają faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności rolniczej (por. wyrok NSA z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 1912/18). Ocena działania danego podmiotu w sferze tzw. sztucznych warunków gospodarowania skutkuje stwierdzeniem, że prawnie dopuszczalne, lecz w konkretnym stanie faktycznym pozorne czynności rolnika nie mogą być uznane za potwierdzające spełnienia warunku otrzymania płatności. Brak legalnej definicji sztucznych warunków gospodarowanie nie jest przeszkodą orzeczniczą, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości m.in. wyrok z 14 grudnia 2000r. sygn. akt C-110/99 Emsland-Stärke. Pojęcie stworzenia sztucznych warunków było również przedmiotem wykładni sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I GSK 957/28, wyrok WSA w Gdańsku z 10 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 153/22 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie sztucznych warunków gospodarowania jest pojęciem nieostrym, jego znaczenie ustalić należy w toku wykładni na tle okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny, to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim czynnościom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie ( por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2024r., sygn. akt I GSK 1441/21) Można mówić o "stworzeniu sztucznych warunków" w myśl art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, jeżeli zaistnieją dwie przesłanki - obiektywna i subiektywna. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z celem wsparcia. W odniesieniu do elementu subiektywnego istotne znaczenie ma zweryfikowanie występowania pomiędzy określonymi podmiotami więzi prawnych, ekonomicznych, personalnych, a także zamierzonej koordynacji działań ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2018r., sygn. akt II SA/ Bd 1025/18). Konieczność dokonywania indywidualnych ustaleń dotyczących każdej sprawy podkreślano w interpelacji nr 7518 z dnia 20 stycznia 2025 r. kierowanej do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Istotne jest dokonywanie oceny uwzględniającej, czy bez podjęcia określonych czynności lub istnienia określonych powiązań beneficjent mógłby otrzymać płatność we wnioskowanej wysokości. W rozpatrywanej sprawie organ przedstawił prawną podstawę oraz ekonomiczny skutek nieprowadzenia przez stronę skarżącą samodzielnej działalność rolniczej na obszarze umożliwiającym złożenie wniosku o przyznanie płatności na poziomie wykluczającym stosowanie stawek degresywnych. Organ zasadnie uwzględnił w ocenie, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków działania skarżącej, zarówno etap utworzenia tej spółki, jak i etap tworzenia podmiotów powiązanych. Okoliczności obiektywne w tym zakresie zostały prawidłowo uwzględnione w sposób pozwalający na stwierdzenie, że wykluczają osiągnięcie celu akceptowalnego w ramach systemu wsparcia. Organ ocenił również przesłankę subiektywną związaną zamiarem uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu udzielania dotacji. Na podstawie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalona została prawna struktura strony skarżącej, jako spółki, w której całość udziału należy do P3. S.A. z siedzibą w P. Ustalone zostały powiązania osobowe, adresowe, kapitałowe. Analiza umów o świadczenie na rzecz skarżącej usług rolnych przez podmioty powiązane, wyjaśnień skarżącej dotyczących zakupu paliwa dla wykonawców usług rolnych oraz stwierdzenie braku możliwości magazynowych, braku struktury administracyjnej związanej z działalnością rolniczą prawidłowo zostały uwzględnione w dokonanej przez organ ocenie, że skarżąca nie wykonuje samodzielnej działalności podlegającej dotowaniu. Formalna odrębność skarżącej powiązanej osobowo i kapitałowo ze spółkami, w których udziałowcami są M. J., Ł. P. i A. , nie stanowi potwierdzenia samodzielności gospodarczej. Organ zasadnie wskazał, że wnioski o dopłaty składają powiązane podmioty gospodarujące na obszarach o powierzchniach niższych niż objęte systemem stawek degresywnych. Organ prawidłowo wskazał, że w 2021 r. wyłączny wspólnik skarżącej – P3. S.A., przez osobę wyłącznego akcjonariusza sprawującego również funkcję w zarządzie, miał dominujący wpływ na działalność skarżącej. Organ, definiując "gospodarstwo rolne", prawidłowo uwzględnił wszystkie jednostki wykorzystywane przez rolnika i przez niego zarządzane. Dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że spółki należące do P3. S.A. podlegają dominującemu wpływowi tego podmiotu jako jedynego wspólnika. Dokonane przez organ porównanie położenia gruntów należących do różnych formalnie podmiotów oraz deklaracji skarżącej zgłaszającej grunty rolne pozostające w sąsiedztwie spółek powiązanych potwierdza sztuczny charakter warunków gospodarowania. W ocenie Sądu ustalenie sztuczności działania podjętego w celu uzyskania korzyści z tytułu unikania stawek degresywnych może nastąpić zarówno w sytuacji sztucznego dzielenia gruntu, jak również nabywania udziałów spółek zarejestrowanych w celu powiązania organizacyjnego i technicznego gruntów posiadanych przez ten podmiot z gruntami dotychczas posiadanymi. Prowadzenie na działkach skarżącej działalności rolnej wyłącznie przez podmioty powiązane uzasadnia stwierdzenie, że strona skarżąca działa w warunkach sztucznie wykreowanego statusu gospodarczego. W ocenie Sądu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego. Wskazane przez organ przepisy, również przepis art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, obligują organy krajowe do podejmowania działań weryfikujących wnioski o dopłaty. Wbrew zarzutom strony przyjęta przez organ definicja rolnika jest zgodna z art. 4 ust. 1 lit. a -c rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r.. Celem wskazanych przez stronę przepisów prawa materialnego jest zapewnienie uczciwych zasad dofinansowania rolnika w celu zwiększenia jego wydajności poprzez zapewnienie środków na wdrażanie postępu technicznego. Udział w płatnościach jest odwrotnie proporcjonalny do wielkości obszarowych gospodarstwa, a zatem próby zakłócenia tego mechanizmu są poddawane ocenie organów krajowych. Wbrew stanowisku strony w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania. Zebrany w sprawie materiał uwzględniał wszystkie możliwości poszukiwania dowodów (art. 80 i 78 § 1 i 2 k.p.a.). Ocena dowodów nie narusza art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 k.p.a.. Organ prawidłowo uwzględnił obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z art. 7, art. 77 k.p.a.. Uzasadnienie spełnia wymóg przekonywania zgodnie z zasadą art. 11 k.p.a.. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło zgodnie z art. 15 k.p.a. z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania polegającej na ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ drugiej instancji. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI