III SA/Gd 485/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę mieszkańca na zatwierdzenie nowej organizacji ruchu drogowego na osiedlu, uznając, że zmiany miały na celu zwiększenie bezpieczeństwa i nie naruszały prawa.
Skarżący, przewodniczący zarządu osiedla i mieszkaniec, zaskarżył akt Starosty Chojnickiego zatwierdzający nową organizację ruchu drogowego na osiedlu, polegającą na wprowadzeniu skrzyżowań równorzędnych i ograniczenia prędkości. Zarzucił brak konsultacji społecznych i potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa. Sąd uznał, że skarżący ma legitymację procesową jako mieszkaniec. Stwierdził jednak, że przepisy nie nakładają obowiązku konsultacji społecznych w takich przypadkach, a wprowadzone zmiany miały na celu ujednolicenie oznakowania i uspokojenie ruchu, co przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa.
Sprawa dotyczyła skargi M. G., przewodniczącego Zarządu Osiedla "K-P" w Chojnicach, na akt Starosty Chojnickiego z dnia 17 stycznia 2022 r., którym zatwierdzono stałą organizację ruchu drogowego na osiedlu K. w C. Zmiany te polegały na wprowadzeniu skrzyżowań równorzędnych oraz ograniczenia prędkości do 30 km/h, a ich celem było ujednolicenie oznakowania i uspokojenie ruchu. Skarżący podnosił, że mieszkańcy nie zostali poinformowani o planowanych zmianach, a wprowadzenie skrzyżowań równorzędnych narusza ich interes prawny, stwarzając niebezpieczeństwo. Wskazywał również na brak konsultacji społecznych. Starosta Chojnicki w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że organizacja ruchu została wprowadzona na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a zmiany były wynikiem kontroli oznakowania, która wykazała chaos spowodowany mieszanym oznakowaniem skrzyżowań. Podkreślił, że celem zmian jest zwiększenie bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarżący posiada legitymację procesową jako mieszkaniec osiedla, którego interes prawny został naruszony. Jednakże, analizując merytorycznie sprawę, sąd stwierdził, że przepisy prawa nie przewidują obowiązku przeprowadzania konsultacji społecznych przed wprowadzeniem zmian w organizacji ruchu. Sąd podkreślił, że celem wprowadzonych zmian było zwiększenie bezpieczeństwa poprzez ujednolicenie oznakowania i uspokojenie ruchu, co jest zgodne z przepisami. Argumentacja skarżącego dotycząca dezorientacji mieszkańców i potencjalnych niebezpieczeństw została uznana za niewystarczającą do podważenia legalności aktu zatwierdzającego organizację ruchu, zwłaszcza w kontekście obowiązku przestrzegania aktualnych przepisów przez wszystkich uczestników ruchu. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego jest aktem władztwa publicznego, ingerującym w materię korzystania z dróg publicznych, i podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I OPS 14/13, zgodnie z którą akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, a ich skutki prawne uzasadniają możliwość zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.r.d. art. 10 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 3 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 8 ust. 2 pkt 1 lit. a/
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 3d
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 12 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 12 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 3 ust. 2 pkt 2
p.r.d. art. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność zatwierdzenia organizacji ruchu z przepisami prawa. Cel wprowadzenia zmian w organizacji ruchu (uspokojenie ruchu, zwiększenie bezpieczeństwa). Brak obowiązku przeprowadzania konsultacji społecznych. Prawidłowe ustalenie legitymacji procesowej skarżącego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez wprowadzenie skrzyżowań równorzędnych. Brak konsultacji społecznych. Zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dezorientacja mieszkańców i niepewność co do zasad ruchu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała (zarządzenie) narusza prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej skarżącego, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Zmiana zasad organizacji ruchu na danym terenie i spowodowana tym konieczność zmiany nawyków przez użytkowników ruchu drogowego oraz przyzwyczajeń w poruszaniu się na tym terenie, nie może podważać założeń słuszności podejmowanego przez organ zarządzający ruchem rozstrzygnięcia w przedmiocie organizacji ruchu. Należy bowiem mieć na uwadze, że użytkownicy ruchu drogowego obowiązani są przestrzegać aktualnie obowiązujących w danym miejscu zasad ruchu drogowego (które z natury rzeczy mogą z różnych powodów – pogodowych, remontowych itp. - podlegać zmianom), a ponadto wszyscy użytkownicy ruchu drogowego winni kierować się zasadą "ograniczonego zaufania na drodze" (art. 4 p.r.d.).
Skład orzekający
Paweł Mierzejewski
przewodniczący
Jolanta Sudoł
członek
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii zaskarżalności aktów zatwierdzających organizację ruchu oraz legitymacji procesowej mieszkańców w takich sprawach. Potwierdzenie braku obowiązku konsultacji społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatwierdzania organizacji ruchu przez starostę, ale ogólne zasady dotyczące zaskarżalności i legitymacji procesowej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na kwestie zaskarżalności aktów administracyjnych i legitymacji procesowej. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, choć dotyczy codziennego życia.
“Czy zmiana organizacji ruchu na Twoim osiedlu może być zaskarżona? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 485/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/ Jolanta Sudoł Paweł Mierzejewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 784 par. 3 ust. 2 pkt 2, par. 8 ust. 1, par. 12 ust. 5 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 450 art. 4 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j. Dz.U. 2022 poz 528 art. 3d ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Referent Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na akt Starosty Chojnickiego z dnia 17 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 17 stycznia 2022 r. Starosta Chojnicki aktem (nr ID.7121.13.2022) – działając na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm. – dalej jako "p.r.d.") oraz § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 784 – zwanego dalej także "rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem") - zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu drogowego w ciągu dróg gminnych na osiedlu K. w C., tj. nr (...) ul. P., (...) ul.A., (...) ul. B., (...) ul. B., (...) ul. B., (...) ul. C., (...) ul. J., (...) ul. W., (...) ul. J., (...) ul. K., (...) ul. K., (...) ul. M., (...) ul. M., (...) ul. O., (...) ul. P., (...) ul. P., (...) ul. W., (...) ul. Z. oraz (...) ul. Z. , polegający na wprowadzeniu stałej organizacji ruchu drogowego w ciągu dróg gminnych na ww. osiedlu, w związku ujednoliceniem oznakowania, tj. wprowadzeniem skrzyżowań równorzędnych oraz uspokojeniem ruchu, według schematów załączonych do wniosku Burmistrza Miasta Chojnice (opieczętowane rys. od 2 do 3). Termin wprowadzenia zmian ustalono do 31 marca 2022 r. W akcie Starosta wyjaśnił, że jednostka wprowadzająca organizację ruchu zobowiązana jest zawiadomić organ zarządzający ruchem, zarząd drogi oraz Komendanta Powiatowego Policji o terminie jej wprowadzenia co najmniej 7 dni przed wprowadzeniem organizacji ruchu (§ 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem). Natomiast odwołując się do treści § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem, organ wskazał, że jeżeli organizacja ruchu ma charakter stały, to organ zarządzający ruchem, w terminie 14 dni od dnia wprowadzenia organizacji ruchu, przeprowadza kontrolę z wykonania zadań technicznych wynikających z realizacji projektu. M.G. (zwany dalej także "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższy akt Starosty Chojnickiego wskazując, że jest przewodniczącym Zarządu Osiedla "K-P" w C.. Wyjaśnił, że mieszkańcy osiedla poinformowali go, że na terenie osiedla postawiono znaki gwałtownie zmieniające organizację ruchu na skrzyżowania równorzędne. Wcześniej nie otrzymali żadnych informacji od Starosty Chojnickiego, ani od Burmistrza Miasta Chojnice o planowanych zmianach organizacji ruchu. Skarżący wskazał, że na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem, organ zarządzający ruchem w szczególności: rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego. Interesem ogólnospołecznym mieszkańców osiedla Kolejarz-Prochowa jest wiedzieć jak mają poruszać się pojazdami mechanicznymi na drogach osiedlowych, aby nie powydawać zagrożenia życia i zdrowia swojego i innych uczestników ruchu drogowego. Z kolei powołując się na art. 3d ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 528 – dalej w skrócie "u.s.p.") wskazał, że w przypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla powiatu mogą być przeprowadzane na jego terytorium konsultacje z mieszkańcami powiatu. Zdaniem skarżącego powiat powinien w tak ważnej dla mieszkańców osiedla sprawie przeprowadzić konsultacje. W odpowiedzi na skargę Starosta Chojnacki wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa stała organizacja ruchu na osiedlu K. została wprowadzona na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem. Na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem, Starosta Chojnicki, jako organ zarządzający ruchem, zatwierdził bez uwag organizację złożoną przez Burmistrza Chojnic, który jest zarządcą dróg gminnych na osiedlu K.. Organ wyjaśnił, że wprowadzenie organizacji ruchu na osiedlu nastąpiło na skutek uwagi z kontroli oznakowania dróg powiatowych i gminnych przeprowadzonej w dniu 26 maja 2021 r. przez organ zarządzający ruchem, Zarządcę Drogi oraz Policję - zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem. Z uwagi na fakt, że na osiedlu były zarówno skrzyżowania równorzędne, jak i nierównorzędne ze znakami, które wprowadzały chaos, ustalono ujednolicenie oznakowania na wskazanym obszarze. Ponadto, oprócz uporządkowania oznakowania wprowadzono strefę ograniczenia prędkości do 30 km/h. W efekcie zmiany te przyczynią się do spowolnienia ruchu, a tym samym do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego, kierujących i pieszych. Organ dodał, że zmiany powszechnie obowiązujących norm wielokrotnie budzą kontrowersje, a użytkownicy ruchu drogowego często negatywnie podchodzą do zmian z uwagi na fakt, iż "jeżdżą na pamięć". Kolejnym problemem jest zdjęcie nogi z gazu i zastosowanie się do ograniczeń. Należy jednak pamiętać, że nadrzędnym celem jest zwiększanie bezpieczeństwa na drogach i z tego też powodu Starosta, jako organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem dokonał pozytywnej weryfikacji projektu stałej organizacji ruchu. W odniesieniu do zarzutów skarżącego organ wskazał, że komunikat o wprowadzeniu na osiedlu skrzyżowań równorzędnych był udostępniony na stronie Urzędu Miejskiego w Chojnicach oraz w lokalnej rozgłośni radiowej. Organizacja ruchu została wprowadzona w dniu 21 marca 2022 r. zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, a z uwagi na fakt, iż obejmowała całe osiedle Kolejarz znaki drogowe umieszczono wcześniej i osłonięto je czarną folią. Odnosząc się do powołanego przez skarżącego art. 3d u.s.p. organ zaznaczył, że nie określa on jednoznacznie konieczności przeprowadzania konsultacji społecznych w zakresie organizacji ruchu dotyczącej dróg publicznych. W piśmie z dnia 6 lipca 2022 r. skarżący – na wezwanie Sądu – wyjaśnił, że utworzenie skrzyżowań równorzędnych narusza jego interes prawny w ten sposób, że stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, co miało swój wyraz w ostatnich kolizjach na przedmiotowym osiedlu, którego od wielu lat pozostaje mieszkańcem. Dodał, że dotychczas ruch drogowy na osiedlu odbywał się zgodnie ze znakami drogowymi i dzięki tym znakom czuł się bezpieczny na drodze, podczas gdy aktualnie (po zmianach) poruszanie się ulicami powoduje niepewność, czy aby na pewno kolejny uczestnik skrzyżowania zna zmienione zasady poruszania się po osiedlu. Powtórzył, że zmian dokonano bez konsultacji z mieszkańcami i bez ważnego uzasadnionego powodu, co spowodowało wyłącznie powstanie problemów w korzystaniu z tych dróg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sądowa kontrola działalności publicznej obejmuje m.in. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tzn. inne niż akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej). Kontrola ta – jak zostało powyżej wskazane - sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Sąd administracyjny dokonuje tej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazana kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, zaś sąd administracyjny orzekając w jej granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie był akt Starosty Chojnickiego z dnia 17 stycznia 2022 r. (nr ID.7121.13.2022), którym zatwierdzona została stała organizacja ruchu drogowego w ciągu wskazanych dróg gminnych na osiedlu K. w C., polegająca m.in. na wprowadzeniu strefy skrzyżowań równorzędnych na całym osiedlu oraz strefy ograniczonej prędkości (do 20 lub 30 km/h). Wskazać w tym miejscu należy, że zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm. - dalej jako: "p.r.d.") oraz na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 784 – dalej jako: "rozporządzenie z dnia 23 września 2003 r."), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., o czym przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OPS 14/13), a pogląd ten nie budzi obecnie wątpliwości w orzecznictwie sądowym. W uchwale tej m.in. zwrócono uwagę, że akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, bo ingerują w materię korzystania z dróg publicznych precyzując ich sieć, sposób finansowania, jakość, parametry, utrzymywanie w zdatności do używania, a argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. opiera się na wynikającym z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do powstania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym. Akt ten nie ogranicza się więc do zakresu organizacyjno-technicznego, a nadto nie jest czynnością jednorazową. Jest to swoista działalność organu samorządu terytorialnego, a skoro tak to także prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów – art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) czy też art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1526 ze zm. – dalej jako: "u.s.p."), jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z art. 87 ust. 1 u.s.p. wynika, że warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu jednostki samorządu z zakresu administracji publicznej jest wykazanie przesłanki naruszenia interesu prawnego, przy czym – jak stwierdzono w uzasadnieniu ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. - pomimo literalnego brzmienia tego przepisu (przewidującego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę) stanowi on również podstawę do zakwestionowania w tym trybie zarządzenia w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego. Zaakcentować przy tym należy, że wprowadzony w art. 87 ust. 1 u.s.p. wymóg naruszenia interesu lub uprawnienia przez uchwałę (zarządzenie) organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, stanowi zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała (zarządzenie) narusza prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej skarżącego, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Skarga uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. nie jest bowiem skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, a naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 57/13). W konsekwencji zatem, w przypadku aktu jakim jest zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze, rozstrzygnięcia wymaga kwestia, kto i na jakiej podstawie może wywodzić swój interes prawny oraz w jaki sposób może on zostać naruszony. Niewątpliwie źródłem tego interesu nie może być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2023, poz. 645 ze zm.), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych byłby praktycznie nieograniczony. Równocześnie nie można uznać, że skoro akt zatwierdzający organizację (zmianę organizacji) ruchu podlega kognicji sądów administracyjnych, to interpretacja art. 87 ust. 1 u.s.p. (czy też art. 101 ust. 1 u.s.g.), na podstawie którego wnoszona jest skarga na ten akt, mogłaby prowadzić do sytuacji, w której w praktyce w tego rodzaju sprawach nikt nie byłby w stanie wykazać istnienia przesłanki naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikającej z tych przepisów. W tym zakresie w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd – który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w podziela - że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy (por. wyroki WSA: w Krakowie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 432/17; w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1496/14). W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że jest Przewodniczącym Zarządu Osiedla "K-P" w Chojnicach, a także mieszkańcem tego osiedla, a zatem w opisanej sytuacji, w ocenie Sądu, wprowadzona zaskarżonym aktem zmiana organizacji ruchu na Osiedlu K. w Chojnicach miała wpływ na interes prawny skarżącego, co obligowało Sąd do przyjęcia, że skarżącemu przysługuje legitymacja skargowa w niniejszej sprawie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że warunki zarządzania ruchem na drogach zostały określone w wydanym – na podstawie art. 10 ust. 12 p.r.d. – rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 784 – dalej zwanym "rozporządzeniem"), stanowiącym materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez m.in.: rozpatrywanie projektów organizacji ruchu (lit. c), zatwierdzanie organizacji ruchu (lit. d) czy przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji (lit. e). Jako "projekt organizacji ruchu" rozumie się dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej albo czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Organ zarządzający ruchem m.in. zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu oraz przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji (§ 3 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia). Podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu na nowo wybudowanej drodze lub jej zmiany na drodze istniejącej jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 4 ust. 1 rozporządzenia), zaś projekt organizacji ruchu może przedstawić do zatwierdzenia m.in. zarząd drogi (§ 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Organizację ruchu zatwierdza, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem (§ 6 ust. 1 rozporządzenia), który po rozpatrzeniu złożonego projektu organizacji ruchu może: 1) zatwierdzić organizację ruchu w całości lub w części: a) bez zmian, b) po wprowadzeniu zmian lub wpisaniu uwag dotyczących wdrożenia organizacji ruchu; 2) odesłać projekt w celu wprowadzenia poprawek; 3) odrzucić projekt (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zaś do § 8 ust. 5 rozporządzenia organ zarządzający ruchem odrzuca projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia: 1) że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego; 2) niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta Chojnice, będący zarządcą dróg gminnych, przedstawił do zatwierdzenia Staroście Chojnickiemu, będącemu organem zarządzającym ruchem, projekt stałej organizacji ruchu drogowego na Osiedlu K. w C., wyjaśniając m.in. że "celem opracowania projektu jest zwiększenie bezpieczeństwa na drogach przebiegających przez Osiedle K. poprzez ujednolicenie oznakowania oraz uspokojenie ruchu (m.in. oznakowanie stref ograniczonej prędkości oraz stref skrzyżowań równorzędnych)". Przedmiotowy projekt został zatwierdzony zaskarżonym aktem Starosty Chojnickiego z dnia 17 stycznia 2022 r., a zatem organ zarządzający ruchem nie dopatrzył się, by projektowana przez Burmistrza Miasta Chojnice organizacja ruchu na terenie obejmującym Osiedle K. w C. zagrażała bezpieczeństwu ruchu drogowego. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w zgodzie z obowiązującym prawem, zaś podnoszona przez skarżącego argumentacja kwestionująca zasadność i sposób wprowadzonej zmiany organizacji ruchu nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. Przede wszystkim wskazać należy, że Starosta Chojnicki nie mógł naruszyć powołanego w skardze § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, gdyż adresatem tego przepisu jest organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem (tj. wojewoda – zob. art. 10 ust. 2 p.r.d.), a nie organ zarządzający ruchem na drogach powiatowych i gminnych (tj. starosta – art. 10 ust. 5 p.r.d.). Żaden przepis zarówno ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak też wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, nie wprowadza wymogu konsultacji społecznych przed wprowadzeniem zmian w organizacji ruchu. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia organ zarządzający ruchem - w celu szczegółowego rozpatrzenia wniesionych opinii lub wątpliwości związanych z projektem – może: 1) powołać komisję, w której skład wchodzą, w szczególności, przedstawiciel Policji oraz przedstawiciel zarządu drogi; 2) zasięgnąć opinii rzeczoznawcy, audytora lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na jego bezpieczeństwo; 3) zasięgnąć opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza, przy czym prawodawca konieczność takiego działania pozostawił uznaniu organu zarządzającego ruchem, który może a nie musi rozpatrując projekt organizacji ruchu powołać ww. komisję czy też zasięgnąć wskazanych opinii. Tak samo, jeżeli chodzi o powołany w skardze przepis art. 3d u.s.p., to wskazuje on na fakultatywny charakter przewidzianych w nim konsultacji społecznych, dlatego – abstrahując od tego, że w niniejszej sprawie Starosta Chojnicki realizuje zadania jako organ zarządzający ruchem a nie jako przewodniczący zarządu powiatu – samo nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zatwierdzanego projektu organizacji ruchu. Także podnoszona przez skarżącego argumentacja odnosząca się do zdezorientowania mieszkańców wprowadzonymi zmianami w organizacji ruchu czy też nieradzeniem sobie z nowowprowadzonymi zasadami organizacji ruchu na Osiedlu i występowaniem w związku z tym niebezpiecznych zdarzeń drogowych, nie może sama w sobie podważać zgodności z prawem podjętego przez Starostę Chojnickiego aktu zatwierdzenia projektu przedmiotowej organizacji ruchu. Jak wyjaśnił to organ w odpowiedzi na skargę wprowadzenie zaproponowanych zmian w organizacji ruchu było wynikiem przeprowadzonej - w trybie § 12 ust. 5 rozporządzenia - kontroli oznakowania dróg powiatowych i gminnych w dniu 26 maja 2021 r. przez organ zarządzający ruchem, Zarządcę Drogi oraz Policję, podczas której stwierdzono, że funkcjonowanie w obrębie Osiedla zarówno skrzyżowań równorzędnych, jak i nierównorzędnych, wprowadza chaos. W związku z tym ujednolicono oznakowanie na wskazanym obszarze wprowadzając jedynie skrzyżowania równorzędne, a także wprowadzono strefę ograniczenia prędkości do max. 30 km/h, mając na uwadze, że zmiany te przyczynią się do spowolnienia ruchu, a tym samym do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego, tak kierujących jak i pieszych. Stwierdzić zatem należy, że obiektywnie rzecz biorąc przedstawione założenia należy uznać za przekonujące w kontekście oceny realizacji celu przeprowadzanej zmiany organizacji ruchu czyli bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zmiana zasad organizacji ruchu na danym terenie i spowodowana tym konieczność zmiany nawyków przez użytkowników ruchu drogowego oraz przyzwyczajeń w poruszaniu się na tym terenie, nie może podważać założeń słuszności podejmowanego przez organ zarządzający ruchem rozstrzygnięcia w przedmiocie organizacji ruchu. Należy bowiem mieć na uwadze, że użytkownicy ruchu drogowego obowiązani są przestrzegać aktualnie obowiązujących w danym miejscu zasad ruchu drogowego (które z natury rzeczy mogą z różnych powodów – pogodowych, remontowych itp. - podlegać zmianom), a ponadto wszyscy użytkownicy ruchu drogowego winni kierować się zasadą "ograniczonego zaufania na drodze" (art. 4 p.r.d.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI