III SA/Gd 485/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-12-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
zameldowaniepobyt stałyadresewidencja ludnościRODdziałkabudynek letniskowyprawo administracyjnedecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta i orzekła o zameldowaniu B. i Z. M. na pobyt stały w budynku letniskowym na działce ROD, uznając, że numer działki może stanowić "oznaczony adres" dla celów ewidencyjnych.

Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania B. i Z. M. na pobyt stały w budynku letniskowym na działce w Rodzinnych Ogrodach Działkowych. Organy administracji odmawiały zameldowania, argumentując brak odpowiedniego adresu. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i orzekł o zameldowaniu, co zostało zaskarżone przez "A". Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że numer działki może być traktowany jako "oznaczony adres" dla celów ewidencyjnych, a organy nie powinny oceniać przydatności budynku do zamieszkania w kontekście prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania B. i Z. M. na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na działce w Rodzinnych Ogrodach Działkowych. Prezydent Miasta odmówił zameldowania, wskazując na brak odpowiedniego adresu zgodnie z ustawą o ewidencji ludności. Wojewoda początkowo utrzymał tę decyzję, ale po uchyleniu jej przez WSA, ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z dnia 2 czerwca 2006 r. uchylił decyzję Prezydenta i orzekł o zameldowaniu. Organ odwoławczy uznał, że kluczowa jest okoliczność stałego zamieszkiwania, a instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny, nie rodząc uprawnień do lokalu. Sąd administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę organu "A", oddalił ją. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane oceną prawną sądu z poprzedniego postępowania (sygn. III SA/Gd 310/05). Wskazał, że numer działki w ROD może być uznany za "oznaczony adres" w rozumieniu przepisów, a organy nie powinny oceniać zgodności budynku z prawem budowlanym. Sąd odwołał się do konstytucyjnej wolności poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania, podkreślając, że ograniczenia muszą wynikać wprost z ustawy. Stwierdził, że ustawa o ROD nie jest przepisem szczególnym wobec ustawy o ewidencji ludności w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, numer działki może być traktowany jako "oznaczony adres" w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności, jeśli potwierdza fakt pobytu i zamiar stałego przebywania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja zameldowania służy celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu. Odmowa zameldowania nie może opierać się na literalnej wykładni przepisów, jeśli istnieją obiektywne okoliczności potwierdzające zamiar stałego pobytu i adres jest wystarczająco skonkretyzowany (np. numer działki). Organy nie powinny oceniać przydatności budynku do zamieszkania w kontekście prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.e.l. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 8 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 9b § ust. 2 pkt 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Numer działki może być uznany za "adres oznaczony" dla celów zameldowania.

u.e.l. art. 9b § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Zameldowanie następuje pod "oznaczonym adresem".

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ.

Pomocnicze

u.p.z.k. art. 3 § pkt 11 lit c

Ustawa o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw

u.f.o.d. art. 13 § ust. 4

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Nie jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o ewidencji ludności w kwestii określania adresu dla celów meldunkowych.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 141 § zd. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 52 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zapewnia wolność poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania/pobytu, która może być ograniczona tylko ustawowo.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Numer działki w ROD może stanowić "oznaczony adres" dla celów ewidencyjnych. Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi uprawnień do lokalu. Organy administracji nie powinny oceniać przydatności budynku do zamieszkania w kontekście prawa budowlanego. Odmowa zameldowania nie może opierać się na literalnej wykładni przepisów, jeśli istnieją obiektywne okoliczności potwierdzające zamiar stałego pobytu. Wykładnia przepisów powinna uwzględniać konstytucyjne wolności obywatelskie.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego "A" dotyczące niezgodności budynku z ustawą o ROD, braku numeru porządkowego nieruchomości i fikcyjności adresu. Argumenty organu I instancji o braku odpowiedniego adresu dla zameldowania.

Godne uwagi sformułowania

zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym numer działki może być "adres oznaczony" nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnianie od tej oceny potencjalnej możliwości zameldowania organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym pomieszczeniu jedynie w oparciu o wykładnię literalną w/w przepisu

Skład orzekający

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

sędzia

Alina Dominiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"oznaczony adres\" dla celów meldunkowych w specyficznych sytuacjach (np. działki ROD), zakres kompetencji organów meldunkowych, znaczenie celów ewidencyjnych instytucji zameldowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zameldowania w budynku letniskowym na działce ROD. Interpretacja może być odmienna w przypadku budynków o innym charakterze lub braku faktycznego zamieszkiwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo ewidencyjne może kolidować z przepisami szczególnymi i jak sądy interpretują pojęcie "adresu" w nietypowych sytuacjach, co jest ciekawe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy numer działki ROD to już "adres"? WSA w Gdańsku rozstrzyga sprawę zameldowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 485/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 608/07 - Wyrok NSA z 2008-06-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka / spr. / Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "A" w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 marca 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 47 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 11 lit c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) odmówił zameldowania B. i Z. M. na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na działce [...] Pracowniczego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu; przy zameldowaniu należy zaś przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający do niego tytuł prawny. W sytuacji gdy brak jest potwierdzenia pobytu w lokalu przez osoby do tego uprawnione lub zgłoszone dane budzą wątpliwości organ rozstrzyga kwestię zameldowania w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak dalej podał Prezydent Miasta [...] w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zameldowanie w budynku letniskowym na działce nr [...] Pracowniczego Ogrodu Działkowego [...] w G. wystąpił Z. M., wskazując iż zamieszkuje w nim od 1996 r. W ocenie organu adres wskazany przez stronę nie odpowiada wymogom określonym w art. 9b ust. 2 w/w ustawy i tym samym należało wydać decyzję odmawiającą zameldowania. Po rozpatrzeniu odwołania od w/w rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż Z.M. z rodziną co prawda zamieszkuje w spornym lokalu, jednakże lokal ten nie ma określonego adresu; tym samym zameldowanie jest niemożliwe, gdyż w świetle w/w ustawy może nastąpić pod oznaczonym adresem, który określa się poprzez podanie nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa i kodu pocztowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. i B.M. wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...], zarzucając jej naruszenie prawa, tj. art. 10 pkt 1 w zw. z art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zameldowanie jest niemożliwe z uwagi na brak adresu budynku, w którym skarżący zamieszkują; nadto skarżący podnieśli naruszenie art. 47 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest rozstrzygnięcie organu gminy.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż posiadają adres skonkretyzowany według rozumienia art. 9b w/w ustawy, za czym przemawia chociażby prawidłowy odbiór korespondencji w sprawie. Oczywistym jest bowiem, iż numerem domu, w którym skarżący zamieszkują jest numer działki. W ocenie skarżących braki w ewidencji nieruchomości w instytucjach gminnych nie mogą rzutować na ich sytuację, tym bardziej, że numeracja nieruchomości należy do zadań gminy w świetle ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Tym samym brak numeru nieruchomości jest brakiem formalnym, który nie może stanowić przeszkody w zameldowaniu.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 marca 2005 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Sąd wskazał m.in., iż skarżący nie mogli ponosić negatywnych skutków w sytuacji, gdy gmina, mimo istniejącego obowiązku ustawowego nie dokonała ustalenia numeracji odnoszącej się do terenu ogródków działkowych. Uregulowanie sytuacji dotyczącej numeracji wskazanej ulicy umożliwiłoby bowiem dokonanie zameldowania. Uwzględniając zaś rozważania dotyczące charakteru instytucji zameldowania oraz zestawiając je z bezspornym faktem, iż skarżący zamieszkują w budynku wzniesionym na działce nr [...] będącej częścią terenów działkowych położonych przy ul.[...] w G. w ocenie Sądu uznać należało, iż jest to "adres oznaczony" w rozumieniu powołanych przepisów. W sprawie dokonać bowiem należało wykładni celowościowej treści art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uwzględniając przy tym, iż instytucja zameldowania, jako potwierdzenie faktu pobytu służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Z uwagi na okoliczność, iż dane znajdujące się w ewidencji ludności odpowiadać powinny stanowi faktycznemu, organ nie mógł odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym pomieszczeniu jedynie w oparciu o wykładnię literalną w/w przepisu, w sytuacji gdy zamiar stałego pobytu był określony na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku B. i Z. M. Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia 25 kwietnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zw. z art. 3 pkt 11 lit c ustawy o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw odmówił zameldowania B.i Z. M. na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na działce [...] w G. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, iż podany przez zainteresowanych adres nie odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W świetle orzecznictwa ustalony dla ogrodu działkowego adres jest adresem całej nieruchomości, a nie konkretnego domu; z kolei numer działki ustalony przez administrację ogrodu dla celów wewnętrznych nie jest tożsamy z numerem lokalu (pomieszczenia). Nie oznacza on również numeru porządkowego domu, gdyż tryb ustalania numerów porządkowych i właściwe do tego organy określa ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia B. i Z. M. wnieśli o jego uchylenie i zameldowanie stron zgodnie z wnioskiem.
Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący ponownie podnieśli, iż ich adres jest skonkretyzowany w stopniu wystarczającym dla dokonania zameldowania. Orzeczenie o odmowie zameldowania Prezydent Miasta [...] oparł zaś na dowolnie przez siebie tworzonych przesłankach działając wbrew przepisowi art. 6 k.p.a. Tym samym naruszono nakaz uwzględniania rozważań Sądu, które w tej konkretnej sprawie dotyczyły prawidłowego ustalenia przesłanek zameldowania na pobyt stały w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ zignorował przy tym wymogi ustawowe, zastosował wadliwą wykładnię przepisów oraz podjął szereg czynności pozostających bez związku ze sprawą.
Po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją z dnia 2 czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] i orzekł o zameldowaniu B. i Z. M. na pobyt stały zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż przedmiotem ustaleń organu administracji w niniejszej sprawie winna być wyłącznie okoliczność stałego zamieszkiwania B. i Z. M. w opisanym budynku. Instytucja zameldowania ma bowiem charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi przy tym żadnych uprawnień do miejsca zameldowania. Rzeczą organu w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie jest przy tym dokonywanie oceny czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania. Mając zaś na uwadze cytowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o zameldowaniu odwołujących na pobyt stały.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł "A" wskazując, iż wydana decyzja jako sprzeczna z szeregiem przepisów prawa winna być uchylona.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w prowadzonym postępowaniu nie uwzględniono przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, zwłaszcza przepisu stanowiącego, iż ogród działkowy jest urządzeniem użyteczności publicznej. Co równie ważne w świetle art. 13 ust. 4 cytowanej ustawy działki w ogrodach działkowych służą ich użytkownikom do prowadzenia upraw ogrodniczych i rekreacji z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywaniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego istotnym w sprawie jest również fakt, iż altana w ogrodzie działkowym nie jest budynkiem mieszkalnym i nie może być przystosowywana do zamieszkiwania. W tym stanie niezasadnym jest oświadczenie wnioskodawców, iż jest to budynek letniskowy przystosowany do zamieszkiwania.
W ocenie skarżącego również sam fakt zamieszkiwania stanowi uciążliwość dla sąsiednich użytkowników działek i środowiska ogrodu; jest bowiem sprzeczny z ogólnym interesem działkowców i uregulowaniami wewnętrznymi ogrodu.
Z kolei numer działki ogrodowej nie ma odzwierciedlenia w ewidencji posesji, nieruchomości czy też w księgach wieczystych, gdyż 300 metrowe działki nie są wytyczone geodezyjnie. W tym stanie miejsce zameldowania jest więc fikcyjne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.
Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.
Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) W myśl art. 141 § 4 zd. 2 przedmiotowego aktu normatywnego uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji; w myśl zaś art.153 § 1 w/w ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż w takim zakresie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie zawarte w uzasadnieniu wykazuje moc wiążącą. Ocena prawna obejmuje zaś zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne. Co istotne, wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą m.in. sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia stwierdzonej uprzednio wadliwości; oczywiście wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia danych kwestii związanych z treścią mającego zapaść w przyszłości rozstrzygnięcia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 345).
Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia 11 kwietnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 marca 2005 r. Sąd zawarł stosowną ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. Podniesiono wtedy, niezależnie od dokonanej wykładni art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2b, art. 9b ust. 2 pkt 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania dotyczące prawidłowego ustalenia przesłanek zameldowania na pobyt stały; nadto uwzględnieniu miały podlegać rozważania dotyczące charakteru oraz celów tej instytucji w świetle przedmiotowego aktu normatywnego.
Co oczywiste, naruszenie przez organ administracji art.153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu cytowanego przepisu obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że pogląd wskutek zmiany obowiązującego w dacie wydawania aktu administracyjnego stanu prawnego stanie się nieaktualny (por. w tej materii w odniesieniu do art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000/3/129; nadto wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., III RN 74/98, publ. OSN 1999/15/476).
Mając na uwadze powyższy pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela podnieść należy, iż ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 310/05 wiązała również organ I instancji, tj. Prezydenta Miasta [...]. Organ ten rozpoznając ponownie sprawę, de facto nie uwzględnił w żaden sposób argumentacji Sądu wydając w istocie identyczne rozstrzygnięcie jak uprzednio uchylone.
Co prawda organ I instancji dokonał stosownych czynności w przedmiocie ustalenia "oznaczonego adresu" ogródków działkowych (pismo - k. [...] akt administracyjnych, zawiadomienie – k. [...] akt administracyjnych) jednakże ponownie ze zgromadzonego materiału dowodowego wyprowadził błędne wnioski.
W świetle bowiem cytowanych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie na pobyt stały, przez który rozumieć należy zamieszkiwanie w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania następuje pod oznaczonym adresem, który określa się, w przypadku gmin o statusie miasta poprzez podanie nazwy miasta (ewentualnie dzielnicy), ulicy numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego; nadto z pobytem stałym wiąże się wola koncentracji w danym miejscu wszystkich spraw życiowych określonej osoby, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, baza Lex nr 54454). Co istotne, w świetle wskazywanego wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., orzekającego o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 w/w aktu normatywnego (sygn. akt K 20/01, publ. Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) i stosownej zmiany ustawy, zameldowanie w lokalu pozostaje instytucją służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu. Dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest tzw. czynnością materialno – techniczną, która charakteryzuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych; spełnienie określonych przez przepisy prawa warunków ma bowiem zapewnić proste, bo jedynie techniczne wykonanie przez właściwy organ czynności rejestracyjnej. Zupełnie inną jest jednak struktura realizacji obowiązku meldunkowego, jeżeli zgłoszone przez wnioskodawcę dane budzą wątpliwości (jak w niniejszej sprawie); w takim wypadku o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy, a prowadzone postępowanie kończy rozstrzygnięcie wątpliwości meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej.
Uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz rozważania dotyczące charakteru instytucji zameldowania jak i zestawiając je z bezspornym faktem, iż skarżący zamieszkują w budynku wzniesionym na działce nr [...] będącej częścią terenów działkowych położonych przy ul. [...] w G., w ocenie Sądu uznać należało, w opozycji do rozstrzygnięcia organu I instancji, iż jest to "adres oznaczony" w rozumieniu powołanych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69).
O zameldowaniu lub odmowie zameldowania w razie wątpliwości muszą bowiem decydować jedynie przesłanki wywodzone wprost z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie Sądu zaprezentowana wykładnia przepisu art. 9b ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy jest prawidłowa nawet w świetle zmiany dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887). Sąd ponownie stoi na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie dokonać bowiem należało wykładni celowościowej treści art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uwzględniając przy tym, iż instytucja zameldowania, jako potwierdzenie faktu pobytu służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Z uwagi na okoliczność, iż dane znajdujące się w ewidencji ludności odpowiadać powinny stanowi faktycznemu, organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym pomieszczeniu jedynie w oparciu o wykładnię literalną w/w przepisu, w sytuacji gdy zamiar stałego pobytu jak i istnienie ośrodka osobistych i majątkowych interesów danej osoby są określone na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności.
W tym też stanie wydane rozstrzygnięcie organu II instancji o charakterze kasacyjno – merytorycznym uznać należy za właściwe patrząc przez pryzmat prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego jak i charakteru art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania (wyrażoną wprost w art. 15 k.p.a.) każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to tym samym, iż sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana oraz rozstrzygnięta. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza jedynie stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W myśl zasady ustrojowej dwuinstancyjności, organ odwoławczy pełni bowiem kompetencje zarówno merytoryczne jak i, co warte podkreślenia w przedmiotowej sprawie, kontrolne. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż organ odwoławczy wyposażony w określone środki weryfikacji decyzji administracyjnej poczynił w tej materii stosowne czynności; dostrzegł bowiem błędy popełnione na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji i decyzję Prezydenta Miasta [...] uchylił w całości orzekając poprawnie co do istoty sprawy. Co oczywiste, w świetle art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był związany oceną prawą i wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r.
Z kolei zarzuty podniesione w skardze w świetle powyższych rozważań muszą być uznane za niezasadne.
Sąd uwzględniając regulację zawartą w art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419), zwraca uwagę, iż podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie ewidencji ludności jest ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym akcie prawnym wskazane są bowiem przesłanki warunkujące m.in. zameldowanie na pobyt stały. Z kolei w świetle art. 52 ust. 1 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Przedmiotowe wolności, co ważne mogą podlegać jedynie wprost określonym ograniczeniom ustawowym, a nie ograniczeniom dowolnym; stąd też o odmowie zameldowania, w razie wątpliwości muszą decydować przesłanki wywodzone z przepisów "ustawy ewidencyjnej", w której wskazuje się wprost (art. 9b ust. 1), iż zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod "oznaczonym adresem". Nie jest zaś dopuszczalna taka interpretacja przepisów prawa, która naruszałaby zagwarantowane konstytucyjnie prawa obywatelskie; w razie zaś wątpliwości co do interpretacji przepisów prawa (tj. art. 13 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i art. 9b ust 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) należy w ocenie Sądu stosować taką wykładnię jaka najbardziej odpowiada zasadom wyrażonym w Konstytucji i de facto zapewnia realizację jej postanowień. Przepis art. 13 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie jest nadto normą lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i reguła kolizyjna lex specialis derogat legi generali nie znajduje tutaj z oczywistych względów zastosowania.
Odnosząc się dalej do argumentacji podniesionej w skardze zauważyć należy, iż zgodnie z cytowanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnianie od tej oceny potencjalnej możliwości zameldowania. W tym stanie podnoszone przez podmiot skarżący okoliczności co do charakteru obiektu w jakim zamieszkują wnioskodawcy są niezasadne. Taki sam charakter mają również podnoszone w skardze jak i na rozprawie argumenty w przedmiocie naruszenia wskutek zamieszkiwania ogólnego interesu działkowców i wewnętrznych uregulowań ogrodu oraz możliwości wypowiedzenia prawa użytkowania działki w sytuacji gdy nie jest ona wykorzystywana w celu w jakim była oddana w użytkowanie. Nie mają one bowiem znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie zameldowania poddanego wskutek wniesienia skargi kontroli sądowoadministracyjnej.
Uznając w reasumpcji, iż skarga nie zawiera żadnych zarzutów skutkujących uznaniem, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI