III SA/Gd 479/12

III SA/Gd 479/12 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2012-10-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Elżbieta Kowalik-Grzanka /sprawozdawca/
Felicja Kajut
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 231/13 - Wyrok NSA z 2014-10-01
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 43 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 10 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 5 kwietnia 2012 r. Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zwolnił z dniem 5 kwietnia 2012 r. ze służby w Policji aspiranta Z. Z.
W oparciu o regulację zawartą w art. 108 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu Komendant Miejski Policji wskazał, że ww. funkcjonariusz z urzędu, w trybie art. 40 ustawy o Policji został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w G. w celu orzeczenia o przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku w związku z przedkładanymi zaświadczeniami lekarskimi o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby w okresie od marca 2011 r. do listopada 2011r. (łącznie 206 dni z przerwami kilkudniowymi). Ostatnie zaświadczenie wystawione zostało w dniu 10 listopada 2011 r. obejmując niezdolność do służby z powodu choroby na okres 20 dni – od 11 do 30 listopada 2011 r.
Policjant stawił się do służby w dniu 1 grudnia 2011 r. i został skierowany na badania kontrolne zgodnie z art. 229 § 2 ustawy – Kodeks pracy.
W dniu 2 grudnia 2011 r. funkcjonariusz otrzymał zaświadczenie nr 611/2011 o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na swoim stanowisku (asystent Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo – Śledczego). Od dnia 3 grudnia do dnia 18 grudnia 2011 r. funkcjonariusz pełnił służbę. Następnie w okresie od dnia 19 grudnia 2011 r. do dnia 16 stycznia 2012 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym.
W dniu 17 stycznia 2012 r. przedłożył orzeczenie nr [...] z dnia 17 stycznia 2012 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w G. o zakończeniu czynności komisyjno – lekarskich, w wyniku których podjęto ustalenie: "całkowita niezdolność do służby w Policji, związek schorzenia ze służbą w Policji pozostaje, zaliczenie do trzeciej grupy inwalidów".
Z uwagi na powyższe okoliczności rozkazem personalnym nr [...] z dnia 17 stycznia 2012 r. funkcjonariusza zwolniono od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. W dniu 16 lutego 2012 r. do Komendy Miejskiej Policji w S. wpłynęło z Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w G. orzeczenie nr [...], zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w G. w dniu 14 lutego 2012 r.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 marca 2012 r. funkcjonariusz został przeniesiony do dyspozycji na okres poprzedzający zwolnienie ze służby oraz zwolnienie z obowiązku wykonywania zadań służbowych.
Komendant Miejski Policji odwołując się do regulacji normatywnej zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji wskazał, że komendant jest zobligowany do zwolnienia ze służby w Policji funkcjonariusza w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W sprawie nie mogła z kolei zostać zastosowana regulacja zawarta w art. 43 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którą zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Ochrona prawna przewidziana tym przepisem służy bowiem wyłącznie tym policjantom, którzy w dniu orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby nie pełnili służby z powodu choroby.
Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa i rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika ZUS czasową niezdolność do służby z powodu choroby określa lekarz wydając zaświadczenie lekarskie. Z. Z. w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie orzeczenia przez komisję lekarską jak i w dniu wydania orzeczenia nie zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby. Służbę podjął po wydaniu zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby, tj. dnia 2 grudnia 2011 r. Czym innym jest zaś orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby, a czym innym zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby. Oznacza to, że orzeczenie komisji lekarskiej nie może zastępować zwolnienia lekarskiego stwierdzającego czasową niezdolność do służby z powodu choroby.
W odwołaniu od ww. rozkazu personalnego Z. Z. nawiązując do orzeczeń sądów administracyjnych wskazał m.in., że wydane rozstrzygnięcie w sposób oczywisty narusza przepisy ustawy o Policji, a w szczególności regulację zawartą w art. 43 ust. 1 tej ustawy. Z uwagi na przedmiotową regulację zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji może nastąpić albo w razie pisemnego wystąpienia ze służby albo dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
W realiach sprawy ten roczny okres ochronny należy liczyć od momentu faktycznego zaprzestania służby z powodu choroby, tj. od dnia wskazanego w rozkazie personalnym nr [...].
Odwołujący się zakwestionował również nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności wskazując, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na treść art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. nie było to uzasadnione.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 10 maja 2012 r. uchylił zakwestionowane rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji w zakresie daty, z którą funkcjonariusz zostaje zwolniony ze służby i ustalił przedmiotową datę na dzień 11 kwietnia 2012 r.
W pozostałym zakresie zakwestionowany rozkaz personalny został utrzymany w mocy.
W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a k.p.a.
Uzasadniając wydany rozkaz Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nakazuje przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych wydać decyzję zwalniającą policjanta ze służby w Policji, jeżeli w postępowaniu przeprowadzonym przez komisję lekarską ustalono, że policjant jest niezdolny do służby. Niezdolność do służby obejmuje z kolei stan zdrowia, który dyskwalifikuje funkcjonariusza ze służby. Innymi słowy chodzi tu o sytuację kiedy zmiana stanu zdrowia policjanta, jaka nastąpiła między dniem przyjęcia do służby a dniem orzekania przez komisję lekarską uniemożliwia kontynuację służby na każdym ze stanowisk służbowych i w dowolnym wymiarze. Jeżeli stan zdrowia z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jest równoznaczny chorobie, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji zachodzi obowiązek dochowania terminu dwunastomiesięcznego, określonego w tym ostatnim przepisie. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Co nadto istotne, organ jest związany ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej.
W omawianym przypadku funkcjonariusz w 2011 r. przebywał wielokrotnie na zwolnieniach lekarskich. We wrześniu 2011 został zaś skierowany na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w G. celem przeprowadzenia komisyjnych badań i wydania orzeczenia o przydatności do dalszej służby w policji.
Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w G. w dniu 17 stycznia 2012 r. uznała odwołującego za całkowicie niezdolnego do służby, przy pozostawaniu związku schorzenia ze służbą w Policji i uznaniu, że inwalidztwo istnieje od 17 stycznia 2012 r. Sam funkcjonariusz od dnia 1 listopada 2011 r. nie przebywał jednakże na zwolnieniach lekarskich. Jedynie w dniach 6 marca – 3 kwietnia 2012 r. przebywał na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym w J.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji– który w tej materii poparł argumentację organu pierwszej instancji – normę art. 43 ust. 1 ustawy o Policji należy interpretować w ten sposób, że ochrona przewidziana tym przepisem służyć może policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji.
Art. 43 ust. 1 (co potwierdza orzecznictwo sądowe) nie może być bowiem interpretowany w sposób rozszerzający. Co ważne, stan trwałej niezdolności do służby stwierdzony orzeczeniem komisji lekarskiej nie jest jednoznaczny z zaprzestaniem służby z powodu choroby (co następuje z dniem wskazanym w stosownym zaświadczeniu lekarskim). Orzeczenie danej komisji lekarskiej rozstrzyga bowiem o przydatności do służby a nie o występowaniu choroby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. W sprawie zastosowanie tej normy mogłoby mieć miejsce w sytuacji zaprzestania służby z powodu choroby, czyli faktycznego korzystania przez policjanta ze zwolnienia lekarskiego. Co istotne, aspirant Z.Z. nie przebywał na zwolnieniach lekarskich ani w dniu wydawania orzeczenia przez komisję lekarską ani też po dniu wydania tego orzeczenia (z wyjątkiem pobytu w szpitalu, przy czym za okres ten również w aktach brak było zwolnienia lekarskiego). Zgodnie zaś z § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów dokumentem usprawiedliwiającym nieobecność policjanta w służbie z powodu choroby jest zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Funkcjonariusz w okresie poprzedzającym zwolnienie ze służby nie przedstawił swoim przełożonym takiego zaświadczenia. Nie przebywał też na zwolnieniu lekarskim w dniu zwolnienia ze służby.
W związku z tym organ zasadnie uznał, że jedynym dokumentem dotyczącym stanu jego zdrowia jest orzeczenie komisji lekarskiej. Fakt orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby nie wystarcza zaś do uznania, iż funkcjonariusz korzysta ze zwolnienia lekarskiego. Czym innym jest bowiem orzeczenie komisji lekarskiej (określające czy dana osoba może pełnić służbę w danej formacji) a czym innym zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby.
W związku z tym orzeczenia komisji lekarskich nie mogą zastępować zwolnień lekarskich.
Odnosząc się z kolei do nadanego w rozkazie personalnym organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy podniósł, że w interesie społecznym, w tym w kontekście wydatkowania środków budżetowych leży niezwłoczne zwolnienie z szeregów Policji funkcjonariusza, w stosunku do którego wydano prawomocne orzeczenie stwierdzające całkowitą niezdolność do służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. rozkaz personalny Z. Z. reprezentowany przez pełnomocnika podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przewidziana w przepisie art. 43 ust. 1 dwunastomiesięczna ochrona przed zwolnieniem nie znajduje zastosowania do funkcjonariusza Policji, który przed orzeczeniem przez komisję lekarską o trwałej niezdolności do służby nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, podczas gdy taki warunek zastosowania wspomnianej ochrony nie wynika w żaden sposób z przepisów ustawy.
W konsekwencji skarżący zarzucił organowi niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji pomimo istnienia okoliczności warunkujących jego zastosowanie.
W reasumpcji skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć, względnie o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że dla zastosowania ww. normy istotne jest faktyczne zaprzestanie służby z powodu choroby. Z kolei dwunastomiesięczny termin można liczyć dopiero od dnia kiedy nastąpiło definitywne zaprzestanie służby. Jeżeli zatem bieg tego terminu zostanie przerwany powrotem policjanta, nawet krótkotrwałym, i dopuszczeniem go do pełnienia obowiązków, wówczas konieczne będzie liczenie tego terminu od nowa.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznacza to bezsprzecznie, że dwunastomiesięczny okres należało liczyć od dnia, w którym został on zwolniony od obowiązków służbowych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj.: Dz. U. z 2007r., Nr 43 poz. 277 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zgodnie z art. 43 ust.1 zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art.41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżący wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich. Ostatnie zwolnienie policjanta wystawione było do dnia 30 listopada 2011 roku. We wrześniu 2011 roku policjant został skierowany na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w G. celem przeprowadzenia komisyjnych badań i wydania orzeczenia o przydatności do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku.
W dniu 17 stycznia 2012 roku Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w G. wydała orzeczenie, w którym orzekła o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji i o trzeciej grupie inwalidztwa, przy pozostawaniu związku inwalidztwa ze służbą w Policji. Z kolei w dniu 14 lutego 2012 roku powyższe orzeczenie stało się prawomocne. Z dniem 17 stycznia 2012 roku rozkazem personalnym został zwolniony od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby.
Z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżący w dniu wydania orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA o całkowitej niezdolności do służby w Policji tj. 17 stycznia 2012 roku nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego, wykonując dotychczasowe obowiązki służbowe.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ byłby zobligowany do zastosowania dobrodziejstwa art. 43 ust. 1 ustawy, gdyby przed wydaniem orzeczenia komisji lekarskiej, policjant korzystał ze zwolnienia lekarskiego, czyli zaprzestał służby z powodu choroby. W analizowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, nie można bowiem przyjąć, że datą początkową okresu ochronnego jest data wydania orzeczenia przez komisję lekarską. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okres ochronny liczony jest od dnia zaprzestanie służby z powodu choroby, zatem od daty wskazanej w zwolnieniu lekarskim. Podkreślenia wymaga, że ochrona przewidziana tym przepisem służy wyłącznie tym policjantom, którzy od jakiegoś czasu (nie ma znaczenia czy korzystali z krótkotrwałego czy długiego zwolnienia lekarskiego) nie pełnili służby z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji. Z treści omawianego przepisu wynika, iż w okresie choroby policjanta – każdej choroby, która nie trwa dłużej niż 12 miesięcy – stwierdzonej zwolnieniem lekarskim, nie można z nim rozwiązać stosunku służbowego przed upływem owych dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania przez policjanta służby - chyba, że na jego wniosek (por. wyrok NSA z dnia 28.01.2011r. sygn. I OSK 1325/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.11.2009r. sygn. II SA/Wa 1051/09).
Dodatkowo wskazać trzeba, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej jest stwierdzenie czy z uwagi na stan zdrowia dana osoba może pełnić służbę w określonej formacji. Tym samym orzeczenia komisji lekarskich nie zastępują zwolnień lekarskich, stwierdzających czasową niezdolność do służby z powodu choroby.
Skoro skarżący, czego nie kwestionuje, przed orzeczeniem komisji nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, to nie może korzystać przy zwolnieniu z ochrony jaką stanowi przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Powyższa konstatacja skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji wydane zostały zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 w zw. z art.41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.