III SA/GD 466/23

III SA/Gd 466/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 27, art. 45 ust. 1  pkt 11
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2742
par. 2 pkt 4 lit. h, par. 10 ust. 1 pkt 7, ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra  Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach  działania Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie  dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Gdyni z dnia 31 maja 2023 r. nr 025/65430/9011/2023 w przedmiocie pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Gd 466/23
UZASADNIENIE
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sztumie decyzją z dnia 28 marca 2023 r. nr 0215-2023-0005, powołując się na przepisy art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.w.r.o.w.", oraz § 2 pkt 4, § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2742) - powoływanego dalej jako "rozporządzenie", w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", odmówił przyznania A. P. (dalej określanej również jako "strona", "wnioskodawca" lub "skarżąca") pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione przez wnioskodawcę w celu otrzymania płatności, określone zostały w § 2 rozporządzenia. Składając wniosek, wnioskodawczyni potwierdziła, że zna zasady przyznawania płatności. Pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;
zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;
prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa)
oraz spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370),
temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,
temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,
zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania: - "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub - "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378,1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,
zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodno-prawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub
stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
W dniu 25 stycznia 2023 wpłynął do Biura Powiatowego w Sztumie wniosek w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę". Do wniosku o przyznanie pomocy dołączono jako załącznik pismo z dnia 25 sierpnia 2022 r. od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Tczewie.
W trakcie rozpatrywania wniosku stwierdzono, iż dołączony do wniosku dokument nie spełnia warunków niezbędnych dla przyznania pomocy. O stwierdzonej nieprawidłowości poinformowano stronę wezwaniem z dnia 9 marca 2023 r., w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sztumie wezwał A. P. do złożenia wyjaśnień oraz wskazał iż w ramach uwzględnienia warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. g i h rozporządzenia należy dołączyć:
Kopię umowy kompleksowej albo kopię umowy sprzedaży energii elektrycznej i kopię umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej, albo kopię umowy sprzedaży energii elektrycznej, zawartej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r- Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1386 z pózn. zm.) lub
Kopię pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 z późn. zm.), na wykonanie urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych albo kopie zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 tej ustawy wraz z kopią zaświadczenia o niezgłoszeniu sprzeciwu przez organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych, o których mowa w art. 423 ust. 9 tej ustawy, na wykonanie stawu.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zostało ono doręczone wnioskodawczyni w dniu 20 marca 2023 r.
Strona stawiła się w Biurze Powiatowym w Sztumie w dniu 27 marca 2023 r. celem złożenia wyjaśnień oraz dołączyła kopię "zgłoszenia wodnoprawnego" które wpłynęło do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzór Wodny w Kwidzynie w dniu 24 marca 2023 r.
Po rozpatrzeniu materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sztumie stwierdził brak przesłanek do udzielenia pomocy finansowej. Dołączone do wniosku dokumenty:
Pismo z dnia 25 sierpnia 2022 r od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Tczewie, oraz kopia zgłoszenia wodnoprawnego z wnioskiem, którym wnioskodawczyni wystąpiła w dniu 24 marca 2023 r. do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzór Wodny w Kwidzynie, nie potwierdzają spełniają warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia, warunek uważa się za spełniony, jeżeli wnioskodawca zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika, polegającą na wykonaniu urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodno-prawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego. o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
Z uwagi na niespełnienie powyższego warunku, organ wydający decyzję, zweryfikował wniosek pod kątem spełnienia pozostałych warunków określonych w § 2 pkt 4 rozporządzenia i nie odnalazł w materiale dowodowym przesłanek wskazujących na spełnienie któregokolwiek z nich, wobec czego nie było możliwe wydanie decyzji pozytywnej w sprawie.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. P., decyzją z dnia nr 025/65430/9011/2023 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2157 ze zm.) oraz art. 26 ust. 1 u.w.r.o.w.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera:
numer identyfikacyjny rolnika;
numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany - w przypadku, gdy:
rolnik ubiega się o przyznanie pomocy z uwzględnieniem zwierząt będących w posiadaniu jego małżonka lub
małżonek rolnika spełnia warunki, o których mowa w § 2;
numer identyfikacyjny osoby, która przekazała gospodarstwo rolne w całości, lub małżonka tej osoby, jeżeli został nadany - w przypadku, gdy:
rolnik ubiega się o przyznanie pomocy z uwzględnieniem zwierząt, które były w posiadaniu osoby, która przekazała gospodarstwo rolne w całości, lub małżonka tej osoby, lub
warunki, o których mowa w § 2 pkt 1, 2 i 4, zostały spełnione przez osobę, która przekazała gospodarstwo rolne w całości, lub małżonka tej osoby;
numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL) małżonka rolnika, a jeżeli małżonek rolnika nie posiada numeru PESEL - kod kraju oraz numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość małżonka rolnika - w przypadku gdy warunki, o których mowa w § 2 pkt 4 lit. g i h, spełnia małżonek rolnika i temu małżonkowi nie został nadany numer identyfikacyjny;
numer PESEL małżonka osoby, która przekazała gospodarstwo rolne w całości, a jeżeli małżonek tej osoby nie posiada numeru PESEL - kod kraju oraz numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość małżonka tej osoby - w przypadku gdy warunki, o których mowa w § 2 pkt 4 lit. g i h, zostały spełnione przez małżonka tej osoby i temu małżonkowi nie został nadany numer identyfikacyjny;
oświadczenia rolnika związane z wnioskowaną pomocą;
informację o załącznikach dołączonych do wniosku.
2. Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się następujące dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przyznania pomocy:
kopię zawartych: umowy kompleksowej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy oświadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723, 2127, 2243, 2370 i 2687) - w przypadku warunku, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. g;
kopię pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 Prawa wodnego, na wykonanie urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych albo kopię zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, wraz z kopią zaświadczenia o niezgłoszeniu sprzeciwu do tego zgłoszenia - w przypadku warunku, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h;
oświadczenie małżonka rolnika o wyrażeniu zgody na przyznanie pomocy - w przypadku rolnika ubiegającego się o przyznanie pomocy z uwzględnieniem:
zwierząt będących w posiadaniu małżonka lub
warunków, o których mowa w § 2 pkt 4, spełnianych przez małżonka.
Według § 10 ust. 3 rozporządzenia dokonanie przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy niewynikających z wezwań kierownika biura powiatowego Agencji zmian we wniosku o przyznanie pomocy lub w dokumentach dołączonych do tego wniosku po upływie 7 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy nie ma wpływu na przyznanie pomocy i jej wysokość.
Organ II instancji dokonał ponownego zweryfikowania całego materiału zgromadzonego w sprawie i wskazał, że wnioskodawca zobowiązany jest spełnić co najmniej jeden z warunków, o których mowa w § 2 pkt 4 rozporządzenia. Należy wskazać, że w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia prawodawca wymaga zrealizowania inwestycji zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym rolnika polegającej na wykonaniu urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy - Prawo wodne lub stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego. W myśl art. 7 ust. 2 Prawa wodnego przepisów ustawy nie stosuje się do korzystania z wody zgromadzonej za pomocą urządzeń oraz instalacji technicznych niebędących urządzeniami wodnymi.
Zgodnie z art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym:
urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy,
sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami,
stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji,
obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych,
obiekty energetyki wodnej,
wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzenia ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych,
stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych,
urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych,
mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie,
j) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych.
Określony przez ustawodawcę w art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne katalog urządzeń wodnych nie zawiera zbiorników na wody opadowe. Niemniej jednak wyliczenie to ma charakter otwarty zatem brak odpowiedniego wskazania nie świadczy jeszcze o tym, że tego typu zbiornik nie będzie urządzeniem wodnym, a w konsekwencji nie będzie wymagane pozwolenie wodnoprawne na jego wykonanie. Zważywszy na ww. definicję najważniejsze jest bowiem to, czy urządzenie ma służyć kształtowaniu zasobów wodnych bądź korzystaniu z nich. Z pisma Dyrektora Zarządu Zlewni w Tczewie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25.08.2022 r. załączonego przez stronę do wniosku o przyznanie pomocy wynika, że: " wnosząca podanie informuje, iż na terenie gospodarstwa rolnego posiada szczelny zbiornik o pojemności 3 000 litrów, służący do gromadzenia wód opadowo-roztopowych z terenów utwardzonych gospodarstwa rolnego (z dachu chlewni). Woda opadowa zgromadzona w zbiorniku służy do podlewania ogrodu na terenie własnego gospodarstwa rolnego (strona posiada szczelny zbiornik o pojemności 3 000 litrów). W myśl wyroku NSA z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 184/18, skoro projektowany zbiornik nie powoduje wprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód lub do ziemi, to nie ma on wpływu na kształtowanie zasobów wodnych. Studnie chłonne, których funkcja polega na powierzchniowym odprowadzaniu wody deszczowej z rynien dachów obiektów budowlanych nie są urządzeniami wodnymi na wykonanie których wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Tego typu obiekt służy do odprowadzania, a nie pobierania (ujmowania) wody, a ponadto nie dotyczy ani wód powierzchniowych, ani podziemnych, ale opadów atmosferycznych. Dlatego tego typu zbiornik nie kwalifikuje się do kategorii urządzeń wodnoprawnych objętych obowiązkiem uzyskania odrębnego pozwolenia. Zatem zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy - Prawo wodne przepisów ustawy nie stosuje się do korzystania z wody zgromadzonej za pomocą urządzeń oraz instalacji technicznych niebędących urządzeniami wodnymi. Za urządzenie wodne nie można zatem uznać szczelnego zbiornika wodnego. Urządzeniem tego typu jest bowiem wyłącznie wylot służący do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych, a ten nie został objęty postępowaniem prowadzonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Tczewie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Strona załączając do wniosku o przyznanie pomocy pismo GD.ZUZ4.4218.27.2022.AB z dnia 25.08.2022 r. potwierdziła, że posiada szczelny zbiornik na wody opadowe. W piśmie pt. "Wyjaśnienia do wniosku o przyznanie pomocy dla rolników" z dnia 27.03.2023 r. (data wpływu pisma) oraz w piśmie odwoławczym wskazała natomiast, że posiada wylot służący do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych, który zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. f ustawy - Prawo wodne jest urządzeniem wodnym, na które zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo wodne wymagana jest zgoda wodnoprawna. W tym miejscu należy wskazać, że w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia prawodawca użył czasu dokonanego wskazującego na wymóg zrealizowania wymienionych w przepisie inwestycji najpóźniej w dacie składania wniosku o przyznanie płatności. Z tego względu niezałączenie do wniosku o przyznanie pomocy dokumentów (uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy - Prawo wodne) potwierdzających zrealizowanie inwestycji, tj. wylotu służącego do wprowadzania wody do ziemi powoduje, że organ nie może uznać, że strona zrealizowała wymogi określone w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia. Zgodnie z art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Jeżeli strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności i organ nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego, można z tego wywieść wnioski negatywne dla strony. W sytuacji natomiast, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, poprzestając na gołosłownym stwierdzeniu, że posiada wylot służący do wprowadzania wody do wód, do ziemi, nie można czynić organowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy dowolnej oceny dowodów.
Co do kwestii budowy przez stronę stawu ziemnego należy zaznaczyć, że prawodawca w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia użył czasu dokonanego wskazującego na wymóg zrealizowania wymienionych w przepisie inwestycji najpóźniej w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy. Z załącznika "Zgłoszenie wodnoprawne" wynika, że planowany termin rozpoczęcia robót lub czynności, tj. stawu planowany jest na 24.04.2023 r., a zatem organ I instancji zasadnie stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że dokument ten nie potwierdza spełnienia warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia. Z uwagi na to niezasadne byłoby analizowanie przez organ I instancji dokumentacji dotyczącej zgłoszenia wodnoprawnego budowy stawu ziemnego w gospodarstwie rolnym strony. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 421 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, zgłoszenie wodnoprawne zawiera m.in. określenie celu planowanych do wykonania czynności, robót lub urządzeń wodnych, planowanego terminu rozpoczęcia robót lub czynności. Z powyższego wynika, że zgłoszenia wodnoprawnego należy dokonać zawsze przed rozpoczęciem prac wodnych. Nie sposób zatem pominąć oświadczenia strony, dotyczącego terminu planowanego do wykonania inwestycji, złożonego przed organem, jakim jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Nadzór Wody w Kwidzynie. Wobec powyższego mając na uwadze art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w. w związku z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony jakoby organ był zobowiązany do badania przed wydaniem decyzji czy na dzień złożenia przez stronę wniosku staw ziemny zrealizowano, czy też nie. Mając zatem na uwadze § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia należy stwierdzić, że wystosowanie przez organ I instancji wezwania do złożenia wyjaśnień przez stronę w dniu 9 marca 2023 r. w żaden sposób nie ograniczyło możliwości strony do ewentualnego uzupełnienia dokumentów oraz złożenia wyjaśnień.
Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia przyznanie pomocy uwarunkowane jest spełnieniem co najmniej jednego z wymienionych w przepisie warunków. Należy wskazać, że strona na rok 2021 oraz 2022 nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, tym samym nie prowadziła produkcji ekologicznej oraz nie otrzymała pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Nie przyznano jej również płatności na zazielenienie. Z informacji posiadanych przez ARiMR wynika, że strona nie zrealizowała operacji wymienionych w § 2 pkt 4 lit. d-f rozporządzenia.
Skargę na powyższa decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. P.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 1 u.w.r.o.w, w związku z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej skarżącej udzielenia pomocy, o której mowa w treści rozporządzenia Ministra Rozwoju i Wsi pomimo, że skarżąca spełnia wszystkie określone w tym rozporządzeniu warunki, niezbędne do otrzymania takiej pomocy, zaś decyzja organu I instancji odmawiająca jej udzielenia zapadła wskutek dokonania nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wobec czego organ II instancji nie powinien utrzymywać jej w mocy,
art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony, co zaś przejawiło się w drodze błędnego i niewszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności treści wyjaśnień skarżącej z dnia 27 marca 2023 r., przedłożonych organowi I instancji, odpisu pisma z dnia 25.08.2022 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w Tczewie - pismo z dnia 25.08.2022 r., znak sprawy: GD.ZUZ.4.4218.27.2022.AB; kopii zgłoszenia wodnoprawnego złożonego w Nadzorze Wodnym PGW Wody Polskie w Kwidzyniu oraz kopii wniosku do Urzędu Gminy w Mikołajkach Pomorskich, co ostatecznie doprowadziło do błędnego uznania przez organ I instancji, a w ślad za nim również przez organ II instancji, że skarżąca nie spełniła wymagań przyznania pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Wsi.
Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
art. 26 ust. u.w.r.o.w. w związku z §2 pkt 4 lit. h rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i tym samym niezasadne przyjęcie, że w sytuacji, gdy wnioskujący o przyznanie pomocy wykaże, że wykonał urządzenie wodne, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h, ale jednocześnie nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego (ponieważ w stanie faktycznym sprawy nie istniał taki wymóg), to nie spełnia warunku, wyrażonego w treści § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
art. 26 ust. 1 u.w.r.o.w. w związku z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia w zw. z art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że zbiornik retencyjny, znajdujący się na działce skarżącej nie stanowi urządzenia wodnego, podczas, gdy zbiornik ten spełnia wszystkie warunki niezbędne do uznania go za urządzenie wodne w rozumieniu art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzję o odmowie przyznania pomocy organy obydwu instancji oparły na błędnym ustaleniu, że nie został przez skarżącą spełniony warunek o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia. Jak stanowi powołany przepis, warunkiem przyznania pomocy jest to, aby rolnik, ubiegający się o jej przyznanie, zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy - Prawo wodne lub
stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo wodne.
W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że skarżąca w treści wniosku o przyznanie pomocy oraz w treści składanych w toku postępowania wyjaśniającego pism wykazała, że spełniła zarówno warunek zrealizowania w jej gospodarstwie rolnym inwestycji, polegającej na wykonaniu urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych (zbiornik retencyjny), jak i warunek, polegający na zrealizowaniu w gospodarstwie rolnym inwestycji, polegającej na budowie stawu, na wykonanie którego dokonała zgłoszenia wodnoprawnego. Fakt spełnienia obu tych warunków (przy czym podkreślenia wymaga, że już spełnienie jednego z nich byłoby wystarczające dla przyznania skarżącej pomocy), skarżąca uwypukliła w treści pisma do organu I instancji z 27 marca 2023 r., zatytułowanego "wyjaśnienia do wniosku o przyznanie pomocy dla rolników", w którym skarżąca podniosła, że zrealizowała w roku 2022 w swoim gospodarstwie rolnym inwestycję polegającą m.in. na wykonaniu urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych w postaci szczelnego zbiornika na wody deszczowe, wraz z systemem ujmowania wód deszczowych pochodzących z powierzchni uszczelnionych w prowadzonym gospodarstwie rolnym oraz systemem umożliwiającym wykorzystanie w gospodarstwie ujętych w zbiorniku wód, a także systemem rozsączającym nadmiar ujmowanych wód do ziemi. Poza tym skarżąca wskazała, że zbudowała na terenie należącego do niej gospodarstwa rolnego staw ziemny i dokonała zgłoszenia wodnoprawnego w przedmiocie tego stawu.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ani organ I ani II instancji, nie uczyniły zadość powyższym wymaganiom, stawianym ich przez ustawodawcę w treści przepisu art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w. Organy te nie rozważyły bowiem w sposób należyty i wyczerpujący wyjaśnień skarżącej z dnia 27 marca 2023 r., przedłożonych organowi I instancji, odpisu pisma z dnia 25.08.2022 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w Tczewie; kopii zgłoszenia wodnoprawnego złożonego w Nadzorze Wodnym PGW Wody Polskie w Kwidzyniu oraz kopii wniosku do Urzędu Gminy w Mikołajkach Pomorskich. Organ wprawdzie w treści zaskarżonej decyzji wspomniał o tym, że dokumenty te znajdują się w aktach sprawy, jednak nie przeanalizował w sposób należyty ich treści, nie ocenił ich jako dowodów przydatnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zważył na fakty, wynikające z ich treści.
Tymczasem zarówno z treści wyjaśnień, jak i z treści załączonych do pisma zawierającego te wyjaśnienia dokumentów wynikało, że po pierwsze: skarżąca wykonała na terenie należącego do niej gospodarstwa rolnego szczelny zbiornik retencyjny na wody deszczowe wraz z systemem ujmowania wód deszczowych pochodzących z powierzchni uszczelnionych w prowadzonym gospodarstwie rolnym oraz systemem umożliwiającym wykorzystanie w gospodarstwie ujętych w zbiorniku wód, a także systemem rozsączającym nadmiar ujmowanych wód do ziemi, po drugie: pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Tczewie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazał, iż w ocenie tego organu w przypadku takiego urządzenia wodnego zachodzi sytuacja zwykłego korzystania z wód, w związku z czym uzyskanie zgody wodnoprawnej na wykonanie tego urządzenia wodnego nie jest wymagane (a tym samym odpadł wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia), po trzecie zaś: że skarżąca zarówno korzysta z zasobów wodnych za pomocą przedmiotowego urządzenia wodnego (podlewanie ogrodu, wykorzystywanie wody do innych prac w gospodarstwie), jak również kształtuje za pomocą tegoż urządzenia wodnego zasoby wodne (odprowadza nadmiar wód do ziemi). Skoro zatem organy nie ustaliły wyżej wymienionych faktów na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to uznać należy, że został w tym postępowaniu naruszony przepis art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w i to w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnione jest bowiem przypuszczenie, że gdyby organ II instancji zapoznał się z wyżej wskazanymi faktami, wynikającymi z treści przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania dokumentów, nie wydałby decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji ponieważ najpewniej doszedłby do wniosku, że pomoc, o którą wnioskowała skarżąca, powinna zostać jej przyznana.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył także przepisy prawa materialnego, a to § 2 pkt 4 rozporządzenia oraz art. 26 ust. 1 u.w.r.o.w w związku z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia w zw. z art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne. Przede wszystkim, organ II instancji błędnie uznał, że do spełnienia wymogu, określonego w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia konieczne jest łącznie wykonanie urządzenia wodnego i uzyskanie pozwolenia na jego wykonanie, podczas gdy taką wykładnię trudno zaakceptować z uwagi na fakt, że przecież nie każde wykonanie urządzenia wodnego wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wyniki wykładni celowościowej przepisu § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia nakazują przyjąć, że celem ustawodawcy we wprowadzeniu do treści tego przepisu wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego było zweryfikowanie, czy na podstawie wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zostały zbudowane te urządzenia wodne, które takiego pozwolenia wymagają. Przyjęcie, że ustawodawca przez przyjęcie treści § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia zamierzał weryfikować czy uzyskano pozwolenie wodnoprawne nawet na budowę tych urządzeń wodnych, które uzyskania takiego pozwolenia nie wymagają, przeczyłoby jakiejkolwiek racjonalności ustawodawcy. Przyjęcie takiego rozumowania przez organ II instancji, należy zatem uznać za błąd w wykładni.
Błędem w wykładni przepisu prawa materialnego, który organ II instancji popełnił przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, było również - w ocenie skarżącej - uznanie, że każdy szczelny zbiornik retencyjny (niezależnie od tego, jakie funkcje pełni), nie spełnia ustawowych przesłanek, niezbędnych do uznania go za urządzenie wodne w rozumieniu art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne. Tymczasem ocena, czy dany obiekt posiada cechy, określone w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego (czyli cechy pozwalające na uznanie, że obiekt ten służy korzystaniu lub kształtowaniu zasobów wodnych), powinna być dokonywana w odniesieniu do cech konkretnego obiektu (a nie do typu obiektu, jakim jest szczelny zbiornik retencyjny). W ocenie skarżącej organ w sposób nieprawidłowy uznał zatem, że usytuowany na terenie należącego do niej gospodarstwa rolnego zbiornik retencyjny nie stanowi urządzenia wodnego tylko na podstawie typu tego obiektu. Uznanie, czy dany obiekt jest urządzeniem wodnym, czy też nie, wymaga tymczasem dokonania oceny spełniania przez ten konkretny obiekt cech i funkcji, o których mowa w art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy skarżącej, powinno zatem zostać przeprowadzone od nowa - tym razem z poszanowaniem podstawowych zasad prowadzenia takiego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W świetle art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.w.r.o.w." w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W myśl art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z treści tych przepisów wynika, że w postępowaniu prowadzonym na ich podstawie ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Postępowania dowodowe opiera się zatem w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a zatem dochodzi do przeniesienia ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Przepis art. 45 ust. 1 pkt 1 1 u.w.r.o.w. natomiast upoważnił Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowych warunków lub trybu przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności:
a) formy i trybu składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność,
b) szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność,
c) kryteriów wyboru operacji - w przypadku operacji, w odniesieniu do których nie stosuje się wyjątku określonego w art. 49 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013,
d) szczegółowych wymagań, jakim powinna odpowiadać umowa o przyznaniu pomocy - w przypadku działań i poddziałań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,
e) działań lub poddziałań i przypadków, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,
f) działań lub poddziałań i przypadków, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana pomoc, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy.
Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2742).
Z treści § 2 rozporządzenia wynika, że pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;
2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;
3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);
4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370),
b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,
c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,
d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:
– "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub
– "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,
h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
– urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687 ze zm.) lub:
– stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
Skarżąca złożyła wniosek na tej podstawie, że do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy prowadziła działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia ( § 2 pkt 3 rozporządzenia). Spełnienie tej przesłanki okazało się być bezsporne. W takiej sytuacji konieczne było, dla otrzymania wnioskowanej pomocy, spełnienie jednego z warunków, określonych w § 2 pkt 4 lit. a-h rozporządzenia.
Skarżąca podnosiła, że zrealizowała obie operacje wskazane w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia. W tym miejscu należy powtórzyć określenie tych przesłanek: wykonanie urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego wnioskodawca uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy - Prawo wodne lub stawu, na wykonanie którego wnioskodawca dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
Spełnienie tych przesłanek zakwestionowały organy obu instancji. Należy podzielić ich pogląd co do tego, że zastosowanie czasu przeszłego dokonanego w sformułowaniu "zrealizował" użytym w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia przesądza o tym, że chodzi tu o inwestycje zakończone w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Przepis § 10 rozporządzenia określa, co zawierać powinien wniosek o przyznanie pomocy, poza elementami podania określonymi w przepisach k.p.a. Przepis § 10 pkt 7 rozporządzenia wskazuje, że wniosek zawiera informację o załącznikach do wniosku. Jak wynika zaś z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w przypadku warunku, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się następujące dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przyznania pomocy:
- kopię pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 Prawa wodnego, na wykonanie urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, albo:
- kopię zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, wraz z kopią zaświadczenia o niezgłoszeniu sprzeciwu do tego zgłoszenia - w przypadku warunku, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia.
Powyższe dokumenty stanowią środki dowodowe, pozwalające na wywiązanie się z obciążającego stronę ciężaru wykazania okoliczności spełnienia przesłanek przyznania pomocy określonych w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia. Wbrew stanowisku skarżącej wykładnia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości. Przepis ten uzależnia bowiem przyznanie pomocy od wykonania urządzenia wodnego takiego tylko rodzaju, które wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, przy czym inwestycja musi być wykonana legalnie, czyli na podstawie takiego pozwolenia. Wymóg formalny wniosku, opartego na w/w przesłance obejmuje złożenie pozwolenia wodnoprawnego. Jeśli strona wykona urządzenie wodne tego rodzaju, że nie wymaga ono pozwolenia wodnoprawnego lub jeśli wymaganego pozwolenia nie uzyska, to w sposób oczywisty nie może skutecznie ubiegać się o pomoc, powołując się na spełnienie przesłanki z § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia.
Natomiast co do drugiej z przesłanek określonych w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia, czyli wykonania stawu, należy uznać za w pełni prawidłowy pogląd organów zgodnie z którym inwestycja taka musi być wykonana legalnie, to znaczy na podstawie zgłoszenia wodnoprawnego do którego właściwy organ nie zgłosił sprzeciwu. Wymagane zgłoszenie, dla swej skuteczności musi oczywiście poprzedzać wykonanie inwestycji, która musi być wykonana, jak wskazano na wstępie rozważań, przed złożeniem wniosku.
Okoliczności te powinny być potwierdzone dokumentami, których złożenie czyni zadość wymogowi formalnemu wniosku o przyznanie pomocy (§ 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu 25 stycznia 2023 r. zaś zgłoszenie wodnoprawne dotyczące stawu wpłynęło do właściwego organu dopiero 24 marca 2023 r. ze wskazaniem daty rozpoczęcia robót na dzień 24 kwietnia 2023 r. Z zestawienia tych dat wynika, że albo skarżąca jeszcze przed złożeniem wniosku wykonała inwestycję polegającą na wykonaniu stawu bez wymaganego prawem zgłoszenia, albo w dacie składania wniosku inwestycji takiej jeszcze nie wykonała. Obie te sytuacje wykluczają możliwość przyjęcia przez organy administracji, że skarżąca spełniła przesłanki przyznania jej pomocy określone w § 2 pkt 4 lit. h rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.