III SA/Gd 462/22

III SA/Gd 462/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2137
art. 27 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 15 marca 2022 r., nr 9011-2022-000044 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni na rzecz M. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2021 r. M. N. (dalej również jako "wnioskodawca", " strona", lub "skarżący") wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kościerzynie (dalej jako "Kierownik ARiMR") o przyznanie na rok 2021 r. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej jako "płatność ONW").
Wnioskodawca wykazał 9 działek deklarowanych do płatności w tym:
- dla działki ewidencyjnej nr [...].1 zadeklarował działkę rolną A o powierzchni 1,78 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].2 zadeklarował działkę rolną B o powierzchni 0,63 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].3 zadeklarował działkę rolną C o powierzchni 0,90 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].4 zadeklarował działkę rolną D o powierzchni 0,38 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].5 zadeklarował działkę rolną E o powierzchni 7,52 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].6 zadeklarował działkę rolną F o powierzchni 0,98 ha,
-dla działki ewidencyjnej nr [...].7 zadeklarował działkę rolną G o powierzchni 1,00 ha,
-dla działki ewidencyjnej nr [...].8 zadeklarował działkę rolną H o powierzchni 11,20 ha,
- dla działki ewidencyjnej nr [...].9 zadeklarował działkę rolną I o powierzchni 0,87 ha.
Wskazana przez rolnika we wniosku łączna powierzchnia do jednolitej płatności obszarowej (dalej w skrócie jako "JPO"), mająca zastosowanie również do płatności ONW wyniosła zatem łącznie 25,27 ha.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. (nr 0207-2021-007075) Kierownik ARiMR, działając m. in. w oparciu o art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2137, dalej jako "ustawa PROW 2014-2020"), a także § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 364 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie ONW PROW 2014-2020")
przyznał wnioskodawcy płatność ONW na rok 2021 r. w wysokości 6 543,73 zł precyzując jej rodzaj jako płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności, tj. 24,92 ha jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, gdzie wskazano 25,27 ha. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549 ze zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013" ). W tym zakresie wskazano, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar (w skrócie "MKO"), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stwierdzone przez organ nieprawidłowości uzasadniono wskazując na tym samym na przypisane dla poszczególnych działek ewidencyjnych obszary MKO, odpowiadające powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach każdej z działek, które wyznacza się na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęć obszarów zajmowanych przez poszczególne działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Na tej podstawie przyjęto, że każda ze zgłoszonych przez wnioskodawcę działek może być kwalifikowana do płatności tylko w rozmiarze odpowiadającej jej aktualnej powierzchni MKO, to jest:
- w rozmiarze 1,76 ha dla działki A (ew. nr[...].1) gdzie MKO wynosiło 1,76 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 1,79 ha wykluczono 0,03 ha;
- w rozmiarze 0,61 ha dla działki B (ew. nr[...].2), gdzie MKO wynosiło 0, 61 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 0, 63 ha wykluczono 0, 02 ha;
- w rozmiarze 0,82 ha dla działki C (ew. nr [...].3), gdzie MKO wynosiło 0,82 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 0,90 ha, wykluczono 0, 08 ha;
- w rozmiarze 0,36 ha dla działki D (ew. nr[...].4), gdzie MKO wynosiło 0,36 ha, a więc
z deklarowanej we wniosku powierzchni 0, 38 ha wykluczono 0,02 ha;
w rozmiarze 7,38 ha dla działki E (nr ew. [...].5), gdzie MKO wynosiło 7,38 ha, a więc zdeklarowanej we wniosku powierzchni 7,52 ha wykluczono 0,14 ha;
- w rozmiarze 0,97 ha dla działki F (nr ew. [...].6), gdzie MKO wynosiło 0,97 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 0,98 wykluczono 0,01 ha;
- w rozmiarze 0,99 ha dla działki G (nr ew.[...].7), gdzie MKO wynosiło 0,99 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 1,00 ha wykluczono 0,01 ha;
- w rozmiarze 11,16 ha dla działki H (nr ew.[...].8), gdzie MKO wynosiło11,16 ha, a więc z deklarowanej we wniosku powierzchni 11, 20 ha wykluczono 0,04 ha.
W wymienionych nieprawidłowościach co do MKO w uzasadnieniu decyzji nie wskazano działki I ( nr ew. nr[...].9).
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej przez organ pierwszej instancji wyniosła zatem 0,35 ha. Tym samym procentową różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania ustalono na 1,40 %.
Zaznaczono, że na potrzeby wyliczenia płatności ONW dokonano analizy działek zgłoszonych przez rolnika we wniosku do jednolitej płatności obszarowej. W tym zakresie wyjaśniono, że zgodnie z § 5 ust. 1aa rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, jeżeli rolnik równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to we wniosku o przyznanie płatności ONW nie musi deklarować działek rolnych, w odniesieniu do których ubiega się o przyznanie płatności ONW, a działki rolne zadeklarowane do jednolitej płatności obszarowej i położone na obszarach ONW uznaje się za zadeklarowane do płatności ONW.
Ponieważ zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014"), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej, w przedmiotowej sprawie według ustaleń organu pierwszej instancji powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wyniosła 24,92 ha.
Wielkość tak ustalonej powierzchni działek zdeterminowała wysokość przyznanej płatności.
W tym zakresie wskazano, że płatność ONW, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, przysługuje do powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2021 roku 5-letnie zobowiązanie, do powierzchni użytków rolnych wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Zgodnie z § 3 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia ONW PROW 2014 - 2020 płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej za powierzchnię do 25 ha, w wysokości 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha oraz 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha, a w przypadku rolników realizujących 5-Ietnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej za powierzchnię do 50 ha, w wysokości 50% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha, 25% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha. Zgodnie z § 4 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej. Uwzględniono, że stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 264,00 zł i taką tez stawkę zastosowano w stosunku do stwierdzonej przez organ pierwszej instancji powierzchni 24,92 ha. Wyliczenie płatności nastąpiło także po uwzględnieniu treści art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym w przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią tych wartości w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych.
Kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 została tym samym określona przez organ pierwszej instancji w wysokości 6 543,73 zł.
Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji, nie zgadzając się z powierzchniami ustalonymi przez organ pierwszej instancji w oparciu o system informacji geograficznej uprawniającymi do przyznania płatności ONW na rok 2021.
Odwołujący się podtrzymał swoje deklaracje powierzchni działek zawarte we wniosku oraz zarzucił, że przyjęte przez organ na podstawie MKO do płatności powierzchnie są niezgodne ze stanem faktycznym, to jest rzeczywistym obszarem rolniczego użytkowania tych działek przez wnioskodawcę, zostały bowiem wyliczone na postawie zdjęć dostępnych w systemie ARiMR pochodzących z 2019 r. i już względem działek skarżącego nieaktualnych. W ocenie strony, w swoim systemie ARiMR posiada bowiem nałożoną kalkę kartograficzną z nieprawidłowym przebiegiem działek ewidencyjnych o nr ew.[...].1, [...].3, [...].2, [...].4, [...].7, [...].6, [...].5, [...].8. Strona stanęła na stanowisku, że w chwili wydania decyzji ARiMR posiadał fałszywy przebieg granicy działek oraz stare zdjęcie lotnicze.
W ocenie strony, organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które mając na uwadze art. 136, art. 77, art. 78 § 1 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") powinno zostać teraz uzupełnione o adekwatny materiał dowodowy, w tym zebrany na postawie pomiarów, które w ocenie strony winny być wykonane na miejscu. M. N. zgłosił przy tym chęć swojego osobistego uczestnictwa we wszystkich czynnościach wyjaśniających, które podjęte zostaną w sprawie, w tym w szczególności tych, które byłyby przeprowadzane w terenie. Jednocześnie zaznaczył, że organ pierwszej instancji naruszył art. 10 k.p.a., ponieważ przed wydaniem decyzji nie zawiadomił strony o zakończeniu postepowania dowodowego i odmówił mu możliwości końcowego wypowiedzenia się w sprawie.
W odniesieniu do działki A strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 1,79 ha niezasadnie skorygowano do 1,76 ha, ponieważ wzdłuż drogi gminnej [...] znajduje się rów o szerokości do 2 m, a wzdłuż rzeki i starorzecza rzeki N. ze względu na wilgotne warunki i czyszczenie rzeki w 2018 r. deklarowane Trwałe Użytki Zielone (w skrócie TUZ), w tym wypadku trawy - są gorszej jakości.
W odniesieniu do działki B strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 0,63 ha niezasadnie skorygowano do 0,61 ha o powierzchnię 0,02 wzdłuż rzeki N., gdzie po czyszczeniu rzeki deklarowany TUZ (trawy) są gorszej jakości.
W odniesieniu do działki C strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 0,90 ha niezasadnie skorygowano do 0,82 ha, gdzie w jej ocenie niesłusznie wyłączono powierzchnię u skraju działki rolnej w pobliskim sąsiedztwie drogi gminnej [...]., to jest na miejscu gdzie wyłącznie tymczasowo znajdowała się pryzma torfu, która po pierwszym pokosie została zużyta w celu wyrównania nawierzchni darni łąki. Odwołujący się podkreślił, że w 2021 r. cała działka o nr ew. [...].3. jest użytkowana jako TUZ o pow.1,06 ha.
Odwołujący się wskazał też, że przekazywana podstawa do e-wniosku (ortofotomapa i przebieg granic ewidencyjnych działek rolnych B i C) odbiega znacząco od rzeczywistości. Według geodezyjnego wznawiania granic na przedmiotowym terenie w 2018 r. stwierdzono przesunięcia o 5 m oraz przy wznowieniu granic w dniu 27 grudnia 2021 r. działek sąsiadujących [...].10 i [...].11 z działką [...].3 stwierdzono, że granice prawne oraz bryła działki [...].3 wygląda zupełnie inaczej, aniżeli wskazywana przez mapy geoportal oraz podstawa e-wniosku ARiMR.
W odniesieniu do działki D strona wskazała, że zadeklarowaną powierzchnię niesłusznie skorygowano do 0,36 ha, błędnie wyłączając w ocenie strony powierzchnię wzdłuż drogi gminnej [...], gdzie znajduje się rów o szerokości do 2 m. oraz pas wzdłuż działki [...].12, na którym jest prowadzona uprawa TUZ. Zgodnie ze znakami granicznymi uprawa z działki [...].4 wkracza znacząco na teren działki [...].12, a zakrzaczenie nie znajduje się na działce nr [...].4.
W odniesieniu do działki E strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 7,52 ha niezasadnie skorygowano do 7,38 ha, gdzie błędnie wyłączono powierzchnię wzdłuż działki[...].13. W terenie podczas wznowienia znaków granicznych w 2016 r. stwierdzono bowiem, iż na omawianym odcinku granica przebiega prawidłowo, płot jest usytuowany na działce [...].13 i uprawa działek rolnych prowadzona jest prawidłowo do granicy z działką [...].13. Odwołujący się wskazał jednocześnie, że choć w 2021 r. zaktualizowano ortofotomapę, to również ona jest zdaniem M. N. obarczona błędem przesunięcia. W systemie ARiMR dopuszczono się tym samym zdaniem strony wykroczenia i wokoło całej działki ewidencyjnej [...].5 nałożono wykluczenie, które jest odstępstwem od rzeczywistości. Na działce znajdujące się bele są bowiem składowane wyłącznie tymczasowo w 3 brogach o powierzchni do 100 m2, gdzie przed corocznym ich złożeniem teren jest użytkowany rolniczo jako TUZ.
W odniesieniu do działki F strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 0,98 ha niezasadnie skorygowano do po. 0, 97 ha, ponieważ teren jest użytkowny rolniczo i nie jest zakrzaczony. Odwołujący się zaznaczył, że również na tej działce stwierdził
błędną podstawę do e-wniosku, która zawiera przesunięcia.
W odniesieniu do działki G strona wskazała, że zadeklarowaną pow. 1,00 ha niezasadnie skorygowano do 0,99 ha, gdzie błędnie wyłączono powierzchnię wzdłuż działki [...].14 (teren uprawiany zgodnie do granicy działki ewidencyjnej [...].7) oraz wzdłuż działki [...].15, ponieważ teren jest użytkowny rolniczo i nie jest zakrzaczony.
W odniesieniu do działki H na działce ewidencyjnej nr[...].8, strona stanęła w odwołaniu na stanowisku, że działka ta ma pow. 11, 18 ha oraz że niesłusznie skorygowano ją do 11,08 ha poprzez wyłączenie powierzchni wzdłuż działki nr [...].16 (teren uprawiany zgodnie do granicy działki ewidencyjnej [...].8) oraz wzdłuż działki [...].17. Teren użytkowany rolniczo i nie zakrzaczony.
M. N. wskazał na brak dobrej woli organu w wyjaśnieniu sprawy, ponieważ pomimo tego że wnioskodawca poprzez e-wniosek wskazał na wiele rozbieżności i wskazał ich powody, fakty te zostały pominięte w postępowaniu dowodowym. Rozbieżności te można zaś było w ocenie strony w prosty sposób wyjaśnić poprzez wizję lokalną w terenie z udziałem strony w odniesieniu do opisanych wyżej działek ewidencyjnych.
W podsumowaniu strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w sprawie i uznanie całości jej deklaracji zawartej w e-wniosku co do powierzchni działek za zgodną ze stanem faktycznym oraz uznanie, że grunty użytkowane w gospodarstwie utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej. W ocenie odwołującego się, w postępowaniu po stronie organu zabrakło wiedzy specjalistycznej z zakresu geodezji oraz nie skorzystano ze szkiców z wyznaczenia granic działek ujętych w e-wniosku z PODiGK w K. ARiMR analizując sytuację na przestrzeni lat, a znając teraz nowe okoliczności posiada położenie granic z Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z K., które obarczone są błędem przy przenoszeniu ich do systemu teleinformatycznego w ubiegłym stuleciu na podstawie map, a nie precyzyjnych szkiców geodezyjnych z terenu, które obecnie są w posiadaniu PODGiK w K. (Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej). Tym samym w ocenie strony, decyzja Kierownika ARiMR w zakresie pomniejszenia powierzchni MKO na działkach jest obarczona błędem z uwagi na nieprawidłowe ustalenia faktyczne sprawy.
Wymienione przez stronę dokumenty dołączone do odwołania objęły załącznik dotyczący umiejscowienia kamieni granicznych na działkach [...].3 i [...].2 obręb Z. (załącznik 1) "foto szkic geodezyjny z naniesionymi kierunkami zdjęć działek [...].2 i [...].3" (załącznik 2) "foto szkic geodezyjny" (załącznik 3), "szkic z naniesionymi kierunkami zdjęć dz. [...].1" (załącznik 4), szkic z naniesionymi kierunkami zdjęć dz. [...].4" 9załacznik 5), "szkic z naniesionymi kierunkami zdjęć dz. [...].5"( załącznik 6), "szkic z naniesionymi kierunkami zdjęć dz. [...].8" (załącznik 7).
Decyzją z dnia 15 marca 2022 r. (nr 9011-2022-000044) Dyrektor Pomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej jako "Dyrektor ARiMR") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przyznał stronie płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 w wysokości 6 572,62 zł do powierzchni 25,03 ha, zamiast deklarowanej 25,27 ha.
Dyrektor ARiMR wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdził, że odwołanie M. N. zasługuje na częściowe uwzględnienie. Po weryfikacji MKO w postępowaniu odwoławczym za nie stwierdzono bowiem nieprawidłowości w odniesieniu do działek oznaczonych jako działka C, działka D, działka G oraz działka I.
W odniesieniu do pozostałych działek, to jest działki A, działki B, działki E, działki F oraz działki H zastosowano zaś zmniejszenia według § 3 ust 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 do wartości wynikających ze zaktualizowanych MKO (powierzchnie MKO działek A, B, E, F, H organ odwoławczy przyjął w takiej samej wartości jak organ I instancji).
Ponieważ łączna powierzchnia wykluczona z uwagi na MKO wyniosła w ocenie organu odwoławczego 0,24 ha (w odróżnieniu od przyjętej przez organ pierwszej instancji wartości 0,35 ha), w konsekwencji stwierdzono, że powierzchnią uprawniona do płatności ONW jest powierzchnia 25,03 ha. W odniesieniu do działek o nieprawidłowo w ocenie Dyrektora ARiMR wskazanej przez rolnika powierzchni wskazano, że:
- stwierdzona przez organ odwoławczy powierzchnia działki A to 1,76 ha przy deklarowanej 1,79 ha, gdzie wyłączono: rów znajdujący się w północnym fragmencie działki ewidencyjnej nr [...].1; obszar nieużytkowany rolniczo w południowej część działki nr [...].1, biegnący wzdłuż rzeki N.; nieużytek w południowej części działki nr, [...].1 przy jej granicy z działką nr [...].18;
- stwierdzona przez organ odwoławczy powierzchnia działki B to 0,61 ha przy deklarowanej 0,63 ha, gdzie wyłączono obszar nieużytkowany rolniczo w południowej część działki ewidencyjnej nr [...].2, biegnący wzdłuż rzeki N.;
- stwierdzona przez organ odwoławczy powierzchnia działki E to 7,38 ha przy deklarowanej 7,52 ha, gdzie wyłączono: oczko wodne zlokalizowane w północnej części działki ewidencyjnej nr [...].5 oraz teren siedliska wraz z przylegającym oczkiem wodnym, w tym również obszar, na którym składowane są baloty;
- stwierdzona przez organ odwoławczy powierzchnia działki F to 0,97 ha, przy deklarowanej 0,98 ha, gdzie wyłączono areał 0,01 ha wykraczający w ocenie organu poza powierzchnię działki referencyjnej nr [...].6;
- stwierdzona przez organ odwoławczy powierzchnia działki H to 11,16 ha przy deklarowanej 11,20 ha, gdzie wyłączono: zakrzaczenie występujące przy zachodniej granicy działki ewidencyjnej nr [...].8, zadrzewienie śródpolne znajdujące się w zachodnim fragmencie działki nr [...].8, nieużytek usytuowany w środkowozachodnim fragmencie działki nr [...].8, nieużytek zlokalizowany w narożniku działki nr [...].8 na styku z działkami ewidencyjnymi nr [...].19,[...].20 oraz [...].17.
Deklarowaną przez rolnika powierzchnię przyjęto zaś jako powierzchnię stwierdzoną w postępowaniu odwoławczym w odniesieniu do działki C (deklarowana i stwierdzona pow. równa 0,90 ha), działki D (odpowiednio 0,38 ha), działki G (odpowiednio 1,00 ha) oraz działki I (odpowiednio 0,87 ha).
Wskazana zmiana w zakresie ustaleń faktycznych spowodowała uchylenie całości decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora ARiMR, który wyliczył płatność ONW przy uwzględnieniu, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika, a wielkością stwierdzoną wyniosła 0,24 ha, a zatem procentowo 0,96 %, (a zatem odmiennie niż przyjęte przez organ pierwszej instancji - 0,35 ha różnicy).
W zaskarżonej decyzji podkreślono, że w związku z zarzutami odwołania w sprawie uznano zasadność uzupełnienia postępowania dowodowego na zasadzie art. 136 k.p.a. Dyrektor ARiMR wymienił w tym zakresie, że ustalania faktyczne w sprawie zostały przez niego dokonane w na podstawie: wyników weryfikacji MKO przedstawionych w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. przez Naczelnika Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu, będącego jednostką pomocniczą organu, treści aktualnej ortofotomapy cyfrowej sporządzonej ze zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 30 lipca 2021 r. (dalej jako "ortofotomapa 2021") oraz wyników kontroli na miejscu, jaką przeprowadzono w gospodarstwie M. N. w okresie od 7 lipca 2020 r. do 7 września 2020 r. (dalej jako "KnM 2020").
Jednocześnie organ podkreślił, że w postępowaniach w sprawie przyznania płatności ONW działanie organów ARiMR ograniczone jest do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie jego aktywnego poszukiwania, co wynika wprost z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020.
W zaskarżonej decyzji przytoczono w szczególności treść pisma Naczelnika Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu z dnia 4 lutego 2022 r., w którym wskazano, że na podstawie danych zawartych w systemach teleinformatycznych ARiMR - m.in. ortofotomap z 2019 i 2021 roku, ortofotomap do kontroli FOTO oraz ortofotomap GUGiK z 2020, uwzględniając przebieg pomiarów z kontroli na miejscu z roku 2020 (KnM) oraz dane graficzne z powszechnego rejestru Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) pozyskanych na początku 2022 roku - przeprowadzona została analiza poprawności wyznaczenia MKO dla działek wskazanych we wniosku przez M. N..
W piśmie tym, w formie tabelki przedstawiono przyjęte w wyniku weryfikacji MKO dla poszczególnych działek wartości ze wskazaniem czy w ich przypadku doszło, czy też nie do weryfikacji PZ lub modyfikacji GO. Zawarto również informację, że podpisane przez Naczelnika Wydziału ds. GIS Biura Kontroli przedmiotowe pismo zostało sporządzone przez Głównego specjalistę, J. K.
Cytując zawarte w przedmiotowym piśmie stanowisko jednostki pomocniczej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano tym samym, że: "dla działki ewidencyjnej nr [...].7 przeprowadzono modyfikację pól zagospodarowania (PZ - w realiach niniejszej sprawy są to obszary nieuprawnione do płatności, zmniejszające MKO) oraz granic odniesienia (GO - granice działek ewidencyjnych w systemie identyfikacji działek rolnych). Uwzględniając dane graficzne z EGiB pozyskane na początku 2022 r. widoczne granice naturalne upraw i wektor pomiaru KnM 2020 zmodyfikowano przebieg części GO (na odcinku z działką [...].21), doprowadzając do zgodności powierzchni MKO z deklarowaną".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].8 nie przeprowadzono modyfikacji PZ oraz GO. Naczelnik WGIS podniósł, że granice odniesienia są wyznaczone w sposób korzystny dla beneficjenta - ich przebieg jest częściowo zbieżny z aktualnymi danymi graficznymi z PODGiK, a po części wykracza on "na zewnątrz", tj. powiększa powierzchnię całkowitą działki. Na przedmiotowej działce występuje znaczna rozbieżność pomiędzy powierzchniami z EGiB - opisową wynoszącą 11,32 ha, a graficzną wynoszącą 11,1756 ha oraz powierzchnią wynikająca z przebiegu GO - 11,2984 ha. Obraz ortofotomapy z dn. 14.07.2022 r. potwierdza prawidłowość wyznaczenia PZ na podstawie KNM 2020 - widoczne są trwałe wyłączenia, lub naturalne granice upraw deklarowane przez innych producentów."
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].9 przeprowadzono modyfikację PZ, nieznacznie zmieniając ich przebieg. Powierzchnia MKO była równa deklarowanej".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].5 przeprowadzono modyfikację PZ i GO. Przebieg GO wzdłuż granicy z działką nr [...].13 dostosowano do aktualnych danych graficznych z PODGiK. Naczelnik Wydziału GIS wyjaśnił, że odwołujący się zaznaczył, że na tym odcinku wznowiono znaki graniczne w 2016 roku, a zaktualizowany przebieg GO pokrywa się z granicą pomiarów KnM z 2020 roku, zwłaszcza że działki o numerach [...].5 i [...].13, deklarowane przez różnych producentów, objęte były taką kontrolą. Nieznacznie zmodyfikowano PZ, usuwając ich zbędne niewielkie fragmenty. Odstąpiono natomiast od likwidacji wyłączenia przy siedlisku - KnM z 2020 roku, ortofotomapa GUGiK z 2020 r. oraz ortofotomapa ARiMR z 14 i 30 lipca 2021 roku wskazują, iż aktualnie jest to miejsce stałego składowania balotów. Wartość powierzchni MKO, równa powierzchni zmierzonej w trakcie KnM w 2020 r., pozostała bez zmian".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].6 nie przeprowadzono modyfikacji PZ oraz GO. Nie ma zgodności co do powierzchni całkowitej z EGiB - opisowa wynosi 0,98 ha, graficzna 1,0062 ha, zaś powierzchnia wynikająca z GO to 0,9683 ha. GO są zgodne z wektorem pomiaru KnM z 2020 roku oraz widocznymi granicami naturalnymi upraw na wszystkich dostępnych ortofotomapach systemowych (daty zdjęć: 2licoa 2010 r., 16 maja 2013 r., 2 maja 2016 r., 30 maja 2019 r. oraz 14 lipca 2021 r.). Powierzchnia MKO równa jest powierzchni zmierzonej w ramach KnM w 2020 r. i wynosi 0,97 ha".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].1 nie przeprowadzono modyfikacji PZ oraz GO. Przebieg GO jest zgodny z aktualnymi danymi graficznymi pozyskanymi z PODGiK. Na przedmiotowej działce istnieje rozbieżność pomiędzy powierzchniami całkowitymi z EGiB - opisową wynoszącą 1,7600 ha, a graficzną wynoszącą 1,7968 ha. Przebieg GO oraz ich powierzchnia są zgodne z danymi graficznymi pozyskanymi z PODGiK na początku 2022 r. (1,7968 ha). Odstąpiono od usunięcia PZ w miejscu, gdzie wg beneficjenta znajdują się "trawy o gorszej jakości", jakie nie zostały uznane za użytkowane w ramach KnM w 2020 roku, a które według dokumentacji fotograficznej z kontroli stanowią trzcinowiska".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].4 przeprowadzono modyfikację PZ. Uwzględniając obraz widoczny na ortofotomapie z 30.07.2021 r. usunięto PZ położone wzdłuż działki nr [...].12 oraz w północno-wschodnim narożniku, przy granicy z działką [...].22. Częściowo usunięto także PZ znajdujące się przy granicy z działką nr [...].23 stanowiącą drogę. Powierzchnia MKO stała się zgodna z deklarowaną".
"Dla działki ewidencyjnej nr [...].3 przeprowadzono modyfikację PZ - na podstawie obrazu ortofotomapy z dn. 30.07.2021 r. zmodyfikowano PZ, uzyskując zgodność MKO z powierzchnią deklarowaną".
"Działka [...].24 nie przeprowadzono modyfikacji PZ oraz GO. Na obszarze występowania wg skarżącego "traw o gorszej jakości" pozostawiono wykluczenie, obszar nie został uznany za użytkowany w ramach KnM z 2020 roku, zaś na zdjęciach z kontroli wygląda na trzcinowiska. Naczelnik Wydziału GiS zauważył, że pomimo zanegowania przebiegu granicy działki ewidencyjnej w odwołaniu, M. N. wykonał szkic powierzchni deklarowanej zgodnie z przebiegiem GO. Wskazał także, iż mimo występowania różnicy w przebiegu granic z EGiB oraz GO, zwłaszcza w południowo-wschodniej części działki, uznać można, że zachowana została zgodność powierzchni całkowitych działki tj. opisowej i graficznej z EGiB oraz wynikającej z granic odniesienia, które wynoszą odpowiednio 0,6300 ha, 0,6361 ha oraz 0,6330 ha."
Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy sprawy został uzupełniony w stopniu wystarczającym dla ustalenia czy deklarowana powierzchnia działek była zgodna ze stanem rzeczywistym, ponieważ poprawność wyznaczenia MKO i ewentualnie ich modyfikacja został rozprowadzona przez jednostkę pomocniczą, to jest Wydział ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu w wyżej opisany sposób.
Odnosząc się do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie dyrektor ARiMR stanął zatem na stanowisku, że w sprawie przeanalizowano wszelkie uwagi przedstawione w piśmie odwoławczym oraz w załącznikach, uwzględniając na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego część z nich, czego wynikiem były zmiany wprowadzone przez pracowników organu pomocniczego - Wydziału ds. GIS do systemu identyfikacji działek rolnych. Dokonane przez nich ustalenia co do prawidłowego przebiegu geometrii i odpowiadającej jej wartości liczbowej powierzchni granic odniesienia oraz maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, jakie przypisano deklarowanym przez M. N. działkom referencyjnym organ odwoławczy przyjął w całości jako własne. Zbadano zatem w ocenie organu wszystkie okoliczności przedstawione przez stronę w odwołaniu oraz uwzględniono je w stopniu pozwalającym na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i merytoryczne orzeczenie co do wysokości przysługującej wnioskodawcy płatności.
Odnosząc się do zgłoszonego przez M. N. w odwołaniu żądania osobistego uczestnictwa w postępowaniu wyjaśniającym Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze przeprowadzono w całości w trybie kameralnym, co okazało się dostateczne do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Dyrektor ARiMR nie dopatrzył się przy tym, by w sprawie koniecznym było zastosowanie instrumentów k.p.a. takich jak rozprawa administracyjna, czy też dowód z oględzin. W tym zakresie podkreślono, że w ocenie Dyrektora ARiMR zwłaszcza dostępność bieżącej ortofotomapy z roku, którego dotyczył wniosek rolnika wykluczała potrzebę wykonywania jakichkolwiek dodatkowych sprawdzeń w terenie. W związku z tym nie było obowiązku zawiadamiania strony o kolejnych fazach rozpatrywania odwołania. Stronę powiadomiono natomiast w piśmie z dnia 23 lutego 2022 r. o gotowości organu odwoławczego do wydania decyzji w sprawie.
Odnosząc się końcowo do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. uznano go za nieuzasadniony, wskazując, że wynikająca z tego przepisu zasada czynnego udziału stron w postępowaniu uległa ograniczeniu do sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie, o czym stanowi art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy PROW 2014-2020. Z wyjaśnień pracownika organu pierwszej instancji utrwalonych w notatce służbowej wynika jednoznacznie, że M. N. w dniu 15 grudnia 2021 r. osobiście zapoznał się z aktami sprawy, zaś w dniu 17 grudnia 2021 r. podczas rozmowy telefonicznej zakomunikował, iż nie będzie wnosił dodatkowych dowodów w sprawie i domaga się wydania decyzji administracyjnej.
M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 15 marca 2022 r. (nr 9011-2022-000044) wydaną w przedmiocie płatności ONW na rok 2021 r., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym dające podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ w sprawie nie ujawniono wszystkich istotnych dla wydania decyzji okoliczności, a zebrany w sprawie materiał dowodowy został błędnie oceniony. Skarżący zaznaczył, że nie miał fizycznie możliwości zapoznania się z aktami sprawy (w dniu 15 grudnia 2021 r. podczas wizyty w urzędzie okazano mu pustą teczkę sprawy), ani też możliwości wniesienia uwag do systemu informatycznego i przestrzennego ARiMR (skarżącego przyjęto w poczekalni). Wskazał ponadto, że podczas wizyty w urzędzie został poinformowany, że ARiMR nie może zmieniać powierzchni MKO na wniosek beneficjenta tylko ewentualnie na odrębny wniosek. Jednocześnie skarżący twierdzi, że został poproszony o telefoniczną informację, czy będzie składał pismo procesowe w sprawie, gdzie jednocześnie wskazano, że zadziała to na niekorzyść skarżącego z uwagi na wstrzymanie płatności dla skarżącego i dla gruntów sąsiednich. Z tych względów skarżący w dniu 17 grudnia 2021 r. w rozmowie telefonicznej zażądał wydania decyzji, jednocześnie podnosząc, iż wie, że decyzje będą wadliwe i że złoży od nich odwołanie.
W ocenie skarżącego, jego odwołanie w całości zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ strona wskazała w oparciu o znany jej przebieg granic i znaków granicznych geodezyjnych działek o nr ew.[...].1, [...].3, [...].2, [...].5, [...].6, [...].8, że podstawa granic topologicznych przekazywanych przez ARiMR w e-wniosku jest niezgodna ze stanem rzeczywistym w terenie, a dla niektórych działek strona wskazała także, że są błędnie naniesione ortofotomapy z przesunięciem na granice działek ewidencyjnych strony. Płatności powinny być zatem przyznane w rozmiarze adekwatnym do prawidłowo w ocenie skarżącego zadeklarowanego we wniosku obszaru powierzchni użytkownych rolniczo działek.
W ocenie skarżącego, dla ustalenia powyższego w sprawie powinno być więc przeprowadzona kontrola w terenie z udziałem rolnika, która jednak nie została przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego, pomimo dysponowania przez organ jednostką w postaci Biura Kontroli na Miejscu.
Skarżący podkreślił, że kwestionuje tym samym dokonaną przez organy obu instancji ocenę materiału dowodowego w zakresie dotyczącym wyłączonych z płatności obszarów działek. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo opisał powody, dla których uznaje dokonane w sprawie w tym zakresie ustalenia za błędne.
W tym zakresie wskazano, że na działce rolnej A (nr [...].1) niestosownie wyłączono teren na rzeką N. Z uwagi na czyszczenie koryta rzeki na przełomie 2018/2019 zostały wyrzucone namuły rzeczne i trawa zawsze będzie tam większa i szybciej rosła niż na pozostałej części działki. Analogicznie do zachodniej części działki A na namułach z starorzecza rzeki N. trawa również będzie innej jakości. Wzdłuż rzeki N. znajduje się TUZ w dobrej kulturze rolnej od zawsze i nie stanowi to trzcinowiska tak jak w ocenie skarżącego uznał organ odwoławczy. Ortofotomapa z 30 maja 2019 r. obrazuje stan przed rozgarnięciem i uprawieniem namułu rzecznego pozyskanego z czyszczenia koryta rzeki. Rów w północnej części działki o nr ew. [...].1 również kwalifikuje się w ocenie skarżącego do powierzchni MKO, gdyż służy do utrzymywania stosunków wodnych na działce [...].1 i ma szerokość poniżej 2 metrów (dokładnie 1,2 m). Fotografie na rów są wykonane z oddali i nie można przeprowadzić dokładnej analizy, stąd błędne ustalenia wykonawcy i organów. W ocenie skarżącego materiał zdjęciowy wykonany przez niego w 2021 i 2022 r. obala przyjęte w tym zakresie przez organy stanowisko przeciwne.
W odniesieniu do działki B (nr ew.[...].2) skarżący wskazał na błędne wyłącznie z obszaru tereny nad rzeką N. w oparciu o argumentację analogiczną jak w odniesieniu do działki A.
Skarżący wskazał dalej, że na działce C (nr ew.[...].3) ARiMR posiada fałszywe dane odnośnie powierzchni całej działki ewidencyjnej w systemie o pow. 1,08 ha, gdzie prawną i prawidłową wartością jest 1,06 ha. W odwołaniu rolnik wskazał, że ARiMR przedstawia błędny przebieg granic ewidencyjnych działek [...].2 i [...].3. Odwzorowanie ma to między innymi w terenie gdzie naocznie jest widać znaki graniczne. Podczas kontroli FOTO można zaobserwować, że zdjęcia wykonywano na fizycznej granicy działek, a wyrysowano z przesunięciem na błędnie fałszywej podstawie do e-wniosku przekazywanej przez ARiMR. Skarżący podkreślił, że zwracał na ten fakt uwagę, który powinien być wyjaśniony i skierowany do kontroli na miejscu przez organ odwoławczy.
Podobnie w ocenie skarżącego, ARiMR posiada fałszywe dane odnośnie powierzchni całej działki E (nr ew.[...].5) oznaczonej w systemie jako działka o pow. 8,21 ha, podczas gdy zdaniem skarżącego wartość ta wynosi 8,27 ha. W tym miejscu skarżący wskazał, że w jego ocenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy sam przyznaje, że w oparciu o ortofotomapę zmienia przebieg granic działki o nr ew. [...].5 przy czym ją bezprawnie pomniejszając na niekorzyść rolnika. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie ortofotomapa nie jest dokumentem urzędowym, a jedynie informacją poglądową. Ustalenie powierzchni działek nie powinno w przypadku wątpliwości następować zatem jedynie "zza biurka" bez kontroli w terenie.
W ocenie skarżącego, organy dokonały błędnej oceny materiału dowodowego oraz przekazały do podstawy w e-wniosku fałszywą podstawę tj. przesunięcie ortofotomapy na granicach odniesienia. Skarżący wskazał, że w prosty dostępny sposób stwierdził to działanie z uwagi, na to, że słupek graniczny pomiędzy działkami o numerach [...].13, a działką [...].5 znajduje się tuż przy płocie od strony działki [...].5. Dla działki rolnej E w aktach sprawy brak jest w ocenie skarżącego poparcia dla faktu, aby nie była uprawiona do granicy działek referencyjnych tj. do granicy z działką [...].26, [...].27, [...].28. [...].29. Na działce rolnej E w ocenie skarżącego popełniono szereg błędów interpretacyjnych. Wynika bowiem, iż TUZ jest prowadzony do granicy z działką o nr ew. [...].26 skarpa widoczna na foto znajduje się zdaniem skarżącego na działce sąsiedniej, ale nie ma to żadnego znaczenia gdyż również ta działka jest przez sąsiada uprawiona i do takiego gruntu przysługuje płatność.
W ocenie skarżącego, zarówno wykonawca jak i organy obu instancji niezgodnie ze stanem faktycznym ustalił przebieg zachodniego brzegu stawu na działce E oraz celowość i długotrwałość składowania balotów. Skarżący zaznacza, że nie składuje balotów długotrwale, a rotację bel na terenie działki można dostrzec także na ortofotomapie. Tam gdzie składuje bele zawsze przed złożeniem pryzmy przeprowadzony jest zabieg agrotechniczny oraz wypas bydła, o czym świadczy rodzaj ogrodzenia.
W odniesieniu do działki F (nr ew.[...].6) skarżący zaznaczył, że już w odwołaniu wskazał na fałszywie przesunięte dane topologiczne. Zgodnie z posiadaną wiedzą i wznawianiem znaków granicznych w 2021 r. u bryła działki udostępnianej przez ARiMR znacząco odbiega od rzeczywistej. Skarżący zaznaczył ponadto, że na początku 2022 r. przeprowadzono aktualizację przebiegu działki ewidencyjnej [...].6, gdzie pomiaru wynika, że działka ma powierzchnię 0,9807 ha. W ocenie skarżącego, w wyniku złożonego przez niego odwołania Naczelnik Wydziału GIS zadziałał na niekorzyść skarżącego i bezprawnie zmienił przebieg granic do powierzchni 0,97 ha.
W odniesieniu do działki rolnej H (nr ew.[...].8) w ocenie skarżącego ARiMR posiada fałszywe dane odnośnie powierzchni całej działki ewidencyjnej w systemie o pow. 11,30 ha, gdzie prawną i prawidłową wartością jest 11,32 ha. Również w tym przypadku w ocenie skarżącego organ pomimo tego że dostrzegł odstępstwo od granic działki o nr ew. [...].8 bezprawnie zinterpretował je na niekorzyść rolnika. Skarżący zadeklarował, że na działce H prowadzona jest prawidłowa uprawa polowa, to jest do granicy z działką nr [...].16 brak jest jakiegokolwiek zakrzaczenia. Jednocześnie skarżący zna znaki graniczne na tej działce, które były wznawiane w 2008 r.
Skarżący zarzucając organowi odwoławczemu niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, podkreśla, że w sytuacji gdy skarżący przedłożył w postępowaniu konkretne dowody w postaci załączników do odwołania, organ miał obowiązek odnieść się do nich i wyjaśnić wskazywane przez skarżącego niejasności. Szczególnie, że organy administracji ARiMR posiadają szereg komórek merytorycznych, nie powinno zatem dochodzić do zatwierdzenia dokumentów obarczonych błędnymi ustalaniami faktycznymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.
W treści odpowiedzi na skargę wskazano, że w sprawie w bardzo wnikliwy sposób przeanalizowano materiał dowodowy. Dla wykazania zaś prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia w odpowiedzi na skargę odwołano się kolejno i omówiono 8 załączników, które miały być załączone do odpowiedzi na skargę. Załączniki opisane jako "1.Przebieg danych graficznych z EGiB; 2. Wyciąg z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001r.; 3. Zrzuty ekranowe, szkic KNM i zdjęcia z terenu dotyczące działki rolnej A; 4. Zrzuty ekranowe, szkic KNM i zdjęcia z terenu dotyczące działki rolnej B; 5. Zrzuty ekranowe, szkic KNM i zdjęcia z terenu działki rolnej E; 6. Dokumentacja fotograficzna; 7. Przebieg danych graficznych z EGiB oraz granic odniesienia (GO), 8. Przebieg GO wraz z danymi graficznymi z EGiB oraz fotografia występującego zakrzaczenia" nie zostały jednak fizycznie, to jest w formie wymienionych odrębnych dokumentów dołączone do odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. w imieniu organu stawił się pełnomocnik oraz J. K., będący pracownikiem Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Gdyni.
J. K. oświadczył, że jest specjalistą zajmującym się ustalaniem obszarów kwalifikowanych do przyznania płatności oraz że jest on osobą, która sporządziła analizę sprawy, która stała się podstawę sporządzenia odpowiedzi na skargę. W tym zakresie wskazał, że jest on autorem znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 19 maja 2022 r. podpisanego przez Naczelnika Wydziału ds. GIS Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni. Wskazał, że tego rodzaju praktyka jest stosowana również na etapie odwołań, ponieważ "jeżeli do Wydziału Odwołań wpłynie odwołanie to my przeprowadzamy analizę prawidłowości wyznaczenia obszaru zakwalifikowanego do przyznania płatności i przesyłamy tabelaryczne zestawienie wyników". J. K. oświadczył ponadto, że "sprawa pana N. jest nietypowa i że kwestionował on granice działek już w przypadku płatności za rok 2020. Zwykle nie sporządzamy takiej dokumentacji, jak załączona do analizy, w tym przypadku została ona dołączona do analizy, aby potwierdzić prawidłowość rozumowania przyjętego przez organy w zaskarżonej decyzji. Kontrola odbyła się w okresie od 7 lipca do 7 września 2020 r. Kontrola była prowadzona w związku z płatnościami dotyczącymi 2020 r. W przypadku wniosku o płatności na rok 2021 kontrola taka nie była przeprowadzana. Ze względu na liczbę beneficjentów nie jest możliwe skontrolowanie wszystkich beneficjentów. W każdym przypadku używania metody foto najpierw gromadzi się zdjęcia satelitarne danej nieruchomości, a następnie firma zewnętrzna wektoryzuje, tj. dokonuje pomiaru upraw w komputerze. Następnie każdorazowo pracownicy tej firmy na miejscu wykonują dokumentację fotograficzną. Może się zdarzyć, że w wyniku takiej kontroli okaże się, że rzeczywisty teren upraw jest niezgodny z terenem wynikającym ze zdjęć satelitarnych. Wydaje mi się, że ta kontrola nie wymaga poinformowania beneficjenta. Co 3 lata aktualizujemy ortofotomapę systemową. W lipcu 2021 r. miała miejsca ostatnia aktualizacja. W niniejszej sprawie oparliśmy się na zdjęciach z tej aktualizacji. W tym przypadku metoda foto była stosowana w 2020 r., a w 2021 r. już nie. Mimo aktualizacji ortofotomapy dla pewnego procenta nieruchomości przeprowadzana jest kontrola na miejscu, która służy weryfikacji deklaracji w danym roku. Ortofotomapy są dokładniejsze niż zdjęcia satelitarne, gdyż są robione z mniejszej wysokości (z samolotu), mają mniejszy piksel, który stanowi 0,5 m. Kontrole foto na miejscu są przeprowadzane, ponieważ stan faktyczny nieruchomości jest zmienny".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.
Przedmiotem kontroli sądowej skarżący uczynił decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 15 marca 2022 r. (nr 9011-2022-000044), na mocy której skarżącemu przyznano na rok 2021 r. płatność ONW.
Należy wskazać, że zasadniczą podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2137, dalej jako "ustawa PROW 2014-2020"), ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 699), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm. dalej jako "rozporządzenie ONW PROW 2014-2020") , rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351, z późn. zm.), a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/ 78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 549 z późn. zm. dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013"), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm. dalej jako rozporządzenie nr 1307/2013") oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L nr 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm. dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014") i przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.).
Dyrektor ARiMR podjął zaskarżone w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie w trybie merytoryczno-reformatoryjnym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.
Podanym przez Dyrektora ARiMR powodem uchylenia w całości decyzji Kierownika ARiMR z dnia 17 grudnia 2021 r. przyznającej skarżącemu płatność ONW było przyjęcie przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego w sprawie uzupełniającego postępowania dowodowego, że maksymalny obszar kwalifikowany (MKO) działek wykazanych we wniosku rolnika z dnia 14 czerwca 2021 r. został co prawda zawyżony (we wniosku), jednak w mniejszym stopniu niż przyjął to organ pierwszej instancji. Łączna powierzchnia wykluczona z uwagi na MKO wyniosła bowiem w ocenie organu odwoławczego 0,24 ha - w odróżnieniu od przyjętej przez organ pierwszej instancji wartości zawyżenia powierzchni na poziomie 0,35 ha.
W sprawie uwzględniono bowiem, że zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (ust. 1). Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W konsekwencji w ramach zaskarżonej przez M. N. decyzji Dyrektora ARiMR stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do jednolitej płatności obszarowej płatności - będąc podstawą także do wyliczenia płatności ONW - to powierzania 25,03 ha. Taką bowiem powierzchnię uznano łącznie za równą sumie wartości MKO poszczególnych zgłoszonych do płatności działek. Uwzględniono bowiem także, iż na potrzeby wyliczenia płatności ONW wystarczająca jest analizy działek zgłoszonych przez rolnika we wniosku do jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1aa rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, jeżeli rolnik równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to we wniosku o przyznanie płatności ONW nie musi deklarować działek rolnych, w odniesieniu do których ubiega się o przyznanie płatności ONW, a działki rolne zadeklarowane do jednolitej płatności obszarowej i położone na obszarach ONW uznaje się za zadeklarowane do płatności ONW.
Powyższe ustalenie w zakresie powierzchni przełożyło się na ustalenie przez organ odwoławczy wyższych kwot płatności niż pierwotnie przyznane w decyzji organu pierwszej instancji, gdzie przyjęto, że powierzchnia uprawniona do płatności to 24,92 ha. Była to jednak wciąż powierzchnia inna (mniejsza) niż zadeklarowana przez rolnika we wniosku powierzchnia 25,27 ha, na którą złożyła się powierzchnia 9 oznaczonych przez wnioskodawcę działek ewidencyjnych w gminie K.
Istota sporu wyraża się zatem w tym, że w ocenie skarżącego płatności powinny zostać wyliczone przy założeniu, że powierzchnia uprawniona do płatności to 25,27 ha, a więc więcej niż to przyjęły organy obu instancji.
W ocenie skarżącego, ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie prawidłowego postępowania wyjaśniającego.
Jak przyznano na etapie postępowania sądowego organ odwoławczy dostrzegł, że sprawa M. N. jest nietypowa, ponieważ skarżący począwszy od etapu złożonego o przyznanie płatności wniosku, poprzez odwołanie, a obecnie skargę, konsekwentnie kwestionuje przypisane do poszczególnych działek w jego gospodarstwie wartości MKO.
Wskazać należy, że wartości MKO (maksymalnego kwalifikowalnego obszaru) mają ze swej istoty charakter obiektywny i w większości typowych postępowań o przyznanie płatności nie modyfikuje się granic MKO lecz sprawdza jedynie to, czy podana przez rolnika powierzchnia działki wykorzystywanej rolniczo mieści się w granicach przyjętego w oparciu o system teleinformatyczny obszaru MKO. Sytuacja kwestionowania przez rolników wartości MKO jest sytuacją występującą sporadycznie. Nie oznacza to jednak, że granic MKO nie można badać jako elementu stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju działanie, jak zostanie wykazane poniżej, jest też zdaniem Sądu obowiązkiem organu, w sytuacji gdy rolnik w toku postępowania o przyznanie płatności wskazuje, że z uwagi na przesunięcia granic działek w sensie prawnym czy też faktycznym przyjmowane do wyliczeń granice MKO są inne niż wynikające z systemu teleinformatycznego, którym posługują się organy administracji i jednocześnie wskazuje na to konkretne dowody w postaci dokumentów.
W przedmiotowej sprawie stwierdzone przez organy administracji nieprawidłowości ustalono bowiem właśnie w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.
Stosownie do treści art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych (GIS) ustanawia się zaś w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych stwierdzonych przed listopadem 2012 r.
Wyjaśnienia wymaga, że wszystkie państwa członkowskie, w tym Polska zostały zobowiązane do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS (ang. Land Parcel Identification System). Bazę danych LPIS przygotowano zaś w technologii systemów informacji geograficznej - GIS. Rolą lego systemu jest rn.in. sprawdzenie, czy działka ewidencyjna zadeklarowana do płatności istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do płatności i nic przekracza powierzchni uprawnionej do płatności, to jest maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.
Jednocześnie obowiązkiem ARiMR, jako agencji płatniczej, jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawy modyfikacji danych referencyjnych LPIS. W tym celu dokonuje się min. aktualizacji ortofotomapy. Stąd w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy orzekając o płatnościach na 2021 r. dysponował już ortofotomapą z 2021 r., podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o ortofotomapę z 2019 r.
Po aktualizacji (wymianie) ortofotomapy, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej, dokonywana jest wsteczna ocena powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności. Jeżeli w jej wyniku zostaną stwierdzone przypadki zmiany powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO), dokonywana jest ocena przyczyn zmiany granic tego obszaru.
Źródłem zmian danych referencyjnych LPIS, będącym jednocześnie podstawą zmian powierzchni MKO, są między innymi: nowe ortofotomapy przedstawiające zmiany użytkowania gruntu, informacje pochodzące z wyników kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej i metodą FOTO, informacje o zmianach w sposobie użytkowania gruntu zasygnalizowane przez rolnika na materiale graficznym załączonym do wniosku spersonalizowanego, informacje pozyskane z państwowego rejestru ewidencji gruntów i budynków (np. przeprowadzone scalenia gruntów, podziały działek, modernizacje).
Powyższe obowiązki wynikały m.in. z art. 5 rozporządzenia nr 640/2014, w którym wskazano, że system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1307/2013. W stosownych przypadkach działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie min. określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013 (art. 5 ust.2 lit a rozporządzenia nr 640/2014). Jednocześnie państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny kwalifikowalny obszar na działkę referencyjną, o którym mowa w ust. 2 lit. a), był właściwie określony ilościowo w granicach maksymalnie 2 %, biorąc przy tym pod uwagę obwód i stan działki referencyjnej (art. 5 ust. 3). Końcowo w cytowanym przepisie wskazano że GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych zdefiniowanego w dyrektywie 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, który pozwala na wykonanie znormalizowanych pomiarów oraz jednoznaczną identyfikację działek rolnych w zainteresowanych państwach członkowskich (art. 5 ust. 5). Jednocześnie jak stanowi art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 Państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej oraz systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w tytule III rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013. Ocena ta dotyczy min. poprawnego ujęcia ilościowe maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, proporcji i rozmieszczenia działek referencyjnych, w przypadku gdy maksymalny kwalifikowalny obszar uwzględnia obszary niekwalifikowalne lub nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych, czy występowania występowanie działek referencyjnych ze znacznymi defektami.
Obowiązkiem ARiMR, jako agencji płatniczej, jest także przeprowadzanie kontroli sprawdzających warunki kwalifikowalności powierzchni i przyznawanie płatności zgodnie z przepisami prawa do powierzchni nie większych niż faktycznie są użytkowane.
Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Celem kontroli, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że: a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia, b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych, c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności, d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził szerszego postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym granic MKO, ponieważ skarżący podając większe wartości powierzchni działek oznaczonych litrami od A do H, niż wartości MKO tych działek, wynikające z systemu teleinformatycznego organu, nie przedstawił na tym etapie na tą okoliczność stosownych dowodów.
Jednakże na etapie postępowania odwoławczego takie dowody w postaci dołączonych do odwołania dokumentów, zostały już przedstawione przez rolnika i organ odwoławczy miał obowiązek się do nich ustosunkować. Co istotne i warte podkreślenia, organ odwoławczy nie neguje, że wartości MKO mogą ulegać zmianie oraz że granice działek referencyjnych i kwalifikowanych do nich powierzchni mogą być inne, a zatem niewłaściwie przyjęte w systemie, co wymaga modyfikacji.
Dyrektor ARiMR przeprowadził w sprawie w trybie art. 136 uzupełniające postępowanie dowodowe. Niewątpliwie, w sytuacji przedłożenia przez rolnika konkretnych dowodów na inne wartości MKO poszczególnych działek wyjaśnienie tej kwestii, w tym jasne i czytelne ustosunkowanie się przez organ do twierdzeń wnioskodawcy, było konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem o przyznanie płatności.
Jak zostanie wykazane poniżej, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przez Dyrektora ARiMR obarczone było jednak w tym zakresie uchybieniami, co uzasadnia usunięcie decyzji z obrotu prawnego z uwagi na naruszenie przepisów postępowania.
W sprawie wyjaśnienia wymaga, zdaniem Sądu, zakres, w jakim przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowań toczących się w przedmiocie płatności przyznawanych przez organy ARiMR w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z art.10a ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz.1505 ze zm., dalej jako "ustawa o ARiMR"), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81, ale tylko wówczas, jeśli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Jednocześnie w postępowaniach o przyznanie płatności ONW stosowanie do art. 27 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020 organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.
W art. 27 ust. 3 ustawy PROW 2014-2020 wskazano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Miedzy innymi dowodami, które mogą przedstawiać strony postępowania są zdjęcia, gdzie w art. 27 ust. 2a ustawy PROW 2014-2020 wskazano, zdjęcie wykonane i przesłane przez stronę postępowania z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w tym zdjęcie geotagowane będące zdjęciem zawierającym informacje o długości i szerokości geograficznej miejsca wykonania tego zdjęcia, ustalonych na podstawie dostępnych systemów pozycjonowania satelitarnego, stanowi dowód tego, co zostało zobrazowane na tym zdjęciu oraz zapisane w pliku zawierającym to zdjęcie. Zdjęcie przesłane z wykorzystaniem tej aplikacji ma charakter dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. (tj. dokument urzędowy).
Reasumując, z powodu wynikającego z ustawy o ARiMR i ustawy PROW 2014-2020 częściowego wyłączenia przepisów k.p.a. z zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione jako dotyczące przepisów nie mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. należy zaś uznać za niezasadny. Dotyczy on bowiem obowiązku zawiadomienia strony o dowodzie z oględzin, a zatem jego prawidłowe zastosowanie można rozważać jedynie w odniesieniu do tych postępowań, gdzie dowód z oględzin został przeprowadzony. W przedmiotowej sprawie organ uznał zaś przeprowadzenie w 2021 r. dowodu z oględzin w postaci nowej kontroli na miejscu za zbędne. Niezależnie zatem od przedstawionej poniżej oceny prawidłowości przyjętego w tym zakresie przez organ stanowiska, skoro kontrola na miejscu finalnie nie została przeprowadzona, zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. nie mógł być rozważany przez Sąd jako mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd mając na uwadze treść przedstawionych wyżej przepisów ustawy o ARiMR oraz ustawy PROW 2014-2020 zgadza się, co do zasady, z organem odwoławczym, że w prowadzonym postępowaniu, organ miał w stosunku do unormowań k.p.a. ograniczone obowiązki w zakresie postępowania dowodowego.
Uwzględniając jednak realia przedmiotowej sprawy, podkreślić należy, że przyjęcie wskazanego stanowiska nie oznacza, że organy prowadzące postępowanie nie są zobowiązane do wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który należy rozpatrzyć w sposób wyczerpujący. W szczególności organy nie są zwolnione z wykazania, na jakiej podstawie kwestionują zadeklarowane przez rolnika do płatności powierzchnie. W przedmiotowej sprawie z uwagi na zadeklarowanie przez rolnika w przypadku działek A-H powierzchni do płatności wykraczających poza wartość MKO przypisaną na etapie składania wniosku to każdej z nich przez system, konieczne było zatem rozważnie w sprawie wszelkich dowodów, które pozwalały na ustalenie faktycznej powierzchni MKO działek.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor ARiMR nie sprostał w ocenie Sądu wskazanym obowiązkom, przez co doszło do mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy naruszenia przez organ art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się bowiem bezpośrednio do przedłożonych przez M. N. wraz z odwołaniem dowodów z dokumentów w postaci wyrysów i zdjęć, w tym w szczególności nie wykazał, które z nich zakwestionował, a które nie. Wynika to bowiem tylko w uproszczeniu z zakresu, w jakim organ uznał zarzuty odwołania za uzasadnione w zakresie dotyczącym powierzchni działek oznaczonych jako C, D, G.
Sąd ocenił zatem działanie organu w tym zakresie za niewystarczające, przede wszystkim z uwagi na dyspozycję art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020, która nakazuje w wyczerpujący sposób rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale też z uwagi na wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązek zawarcia i wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Podkreślenia wymaga, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne muszą być precyzyjnie przedstawione w uzasadnieniu wydawanego przez organ rozstrzygnięcia, na podstawie określonego materiału dowodowego z jego szczegółowym wskazaniem i omówieniem. Fundamentalną sprawą jest więc, że dowody, na podstawie których organ przyjął określone fakty za wyjaśnione w stopniu pozwalającym mu na przyjęcie określonej wartości MKO działek i wydanie decyzji, powinny być włączone do materiału dowodowego sprawy.
O istotnym naruszeniu art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020 stanowi zatem w przedmiotowej sprawie także okoliczność, że na moment wydawania przez organ zaskarżonej decyzji (15 marca 2022 r.) akta sprawy faktycznie nie zawierały dowodów, na których Dyrektor ARiMR dokonał ustalenia MKO dla poszczególnych działek ujętych we wniosku strony.
Dostrzec trzeba, że organ odwoławczy w zakresie dotyczącym MKO, jak wskazał w uzasadnianiu decyzji, przyjął za własne stanowisko wyrażone w piśmie nr [...] z dnia 4 lutego 2022 r. Naczelnika Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni, które to pismo jak wynika z jego treści zostało sporządzone przez głównego specjalistę J. K., którego wyjaśnienia w tym zakresie zostały przyjęte również przez Sąd podczas rozprawy.
W zakresie konieczności modyfikacji wartości MKO w odniesieniu do części działek (działki: C, D, G) z jednej strony, a z drugiej pozostawieniu wartości MKO bez zmian w stosunku do pozostałych działek (działka A, B, E, F, H, I) powołano się zatem wyłącznie na treść wskazanego pisma, ograniczając się do jego zacytowania. Sąd uznał zatem za zasadne również przytoczyć w całości ujętą w zaskarżonej decyzji treść pisma nr [...] z dnia 4 lutego 2022 r., co uczyniono w pierwszej części niniejszego uzasadnienia opisującego przebieg postępowania w sprawie. Jego treść obrazuje bowiem, że wbrew twierdzeniom Dyrektora ARiMR nie można uznać, aby organ rzeczywiście, a tym bardziej w sposób wyczerpujący w całości odniósł się do przedłożonych przez stronę wraz z odwołaniem dokumentów w postaci szkiców, wyrysów, zdjęć.
Z treści analizowanego pisma niewątpliwie wynika w jakim stopniu w Wydziale ds. GIS Regionalnego Oddziału ARiMR w Gdyni zmodyfikowano, a w jakim utrzymano dotychczasowe wartości MKO dla dziewięciu działek objętych wnioskiem rolnika, co ujęto w formie tabelki. Wskazano także, że ustalając powyższe oparto się na ortofotomapach z 2019 i 2021 r., ortofotomapach do kontroli foto oraz GUGiK z 2020 r.
Oparcie się zatem przez organ odwoławczy jako dowodzie de facto jedynie na wynikającej z pisma Wydziału ds. GIS z dnia 4 lutego 2022 r. tabeli wartości MKO, należy ocenić jako niewystarczające wobec przedłożenia przez stronę do materiału dowodowego konkretnych dokumentów, na poparcie jej twierdzeń o odmiennych wartościach MKO i jej żądania wykonania nowej kontroli na miejscu.
Dodatkowo, zważywszy na treść udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę – Sąd dostrzegł, że dowody, na podstawie których przyjęto wyrażone w formie tabeli w piśmie z dnia nr [...] z dnia 4 lutego 2022 r. wartości MKO zostały ujęte w aktach przedmiotowej sprawy dopiero jako załączniki do kolejnego pisma Wydziału ds. GIS z dnia 19 maja 2022 r. nr [...], sporządzonego na prośbę pełnomocnika Dyrektora ARiMR w celu opracowania odpowiedzi na złożoną przez M. N. do tutejszego Sądu skargę. Wskazane dowody zostały zatem ujęte w materiale dowodowym sprawy dwa miesiące po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z oczywistych względów strona nie mogła zatem zapoznać się z nimi przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Dyrektora ARiMR.
Tego rodzaju działanie należy uznać za niedopuszczalne, zważywszy, że jak wskazuje się w odpowiedzi na skargę dokumenty te w postaci danych graficznych z EGiB, granic odniesienia i pomiarów z kontroli na miejsc z 2020 r. i ortofotomap z 2021 r. oraz fotografii zostały wskazane Sądowi przez Dyrektora ARiMR jako dowody mające jednoznacznie świadczyć o prawidłowości przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych, a w konsekwencji świadczyć o prawidłowej wysokości przyznanych rolnikowi płatności na rok 2021 r. Sąd podkreśla, że skoro dowody te były wcześniej analizowane w sprawie i stały się podstawą sporządzenia przez Wydział ds. GIS stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. powinny zostać włączone do materiału dowodowego sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji i w treści zaskarżonej decyzji omówione też w kontrze i z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez stronę w odwołaniu. Zdaniem organu było bowiem wykazać na podstawie konkretnych dokumentów, z jakich względów uznał stanowisko M. N. w zakresie MKO za nieprawidłowe w odniesienie do działek oznaczonych we wniosku rolnika jako działki A, B, E, F, H. Ogólne odwołanie się w tym względzie w zaskarżonej decyzji na pismo Wydziału ds. GIS z dnia 4 lutego 2022 r., ortofotomapy z 2019 i 2021 r. oraz wyniki kontroli na miejscu z 2020 r., należy uznać w tej konkretnej sprawie za niewystarczające, skoro rolnik zakwestionował w niej ustalenia faktyczne co do kwalifikowanej do płatności powierzchni, w ten sposób, że zakwestionował wartości MKO i przedłożył mające obrazować jego stanowisko dowody z dokumentów.
W odpowiedzi na skargę, w celu wykazania prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia wskazano, że "Dyrektor ARiMR wyjaśnia również, że wbrew powielanej przez skarżącego opinii, cyt. "ortofotomapa nie jest dokumentem urzędowym i prawnie obowiązującym, jest jedynie informacją poglądową" należy zauważyć, że udostępniona przez ARiMR ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac stanowią własność Skarbu Państwa (art. 40 ust. 2 ww. ustawy), podlegają przekazaniu i włączeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemie odniesień przestrzennych, stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów". Dalej wskazano w formie tabeli rozbieżności (z wyłączeniem działki [...].24) w powierzchniach całkowitych (z części opisowej oraz części graficznej) działek ewidencyjnych występujących już na poziomie powszechnego rejestru jakim jest Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB)".
Poprzez zawartą w odpowiedzi na skargę tabelkę dotyczącą działek A, B, C, E, F, H wskazano zatem na możliwość wystąpienia rozbieżności w powierzchniach całkowitych tych działek (z części opisowej oraz graficznej) działek ewidencyjnych występujących już na poziomie powszechnego rejestru jakim jest EGiB.
W tym zakresie wskazano, że "powierzchnią całkowitą działki wykazywaną we wszelkiego rodzaju umowach, aktach notarialnych, ujawnianą w księgach wieczystych jest powierzchnia całkowita z części opisowej Ewidencji Gruntów i Budynków. Część graficzna EGiB, stanowiąca cyfrową (numeryczną) wersję mapy ewidencyjnej obarczona jest wieloma błędami - począwszy od potencjalnie nieprawidłowego wkreślenia działki ewidencyjnej na mapę w wersji papierowej, poprzez błędy generowane w trakcie przekształcania do wersji cyfrowej (skanowanie mapy papierowej, kalibracja obrazu rastrowego, wektoryzacja).
W związku z powyższym, ARiMR podjęła działania dotyczące weryfikacji danych wektorowych celem doprowadzenia do zgodności przebiegu danych wektorowych z ich obrazem na ortofotomapie cyfrowej. Dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do dopłat oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej).ARiMR wykorzystuje dane z EGiB wyłącznie w celu unikalnej identyfikacji działki w geoprzestrzeni. Dane w zakresie typu użytkowania nie są wykorzystywane, a granice ewidencyjne (z powodów opisanych powyżej) są dostosowane do obrazu ortofotomapy i stanowią granice odniesienia (nie granice ewidencyjne) działek referencyjnych (nie działek ewidencyjnych).
Załącznik nr 1 do niniejszego pisma wskazuje przebieg danych graficznych z EGiB pozyskanych na kampanię 2021 (13 stycznia 2021 r.) z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. na tle granic odniesienia oraz numery punktów granicznych z oznaczeniem źródła danych o położeniu punktu granicznego zgodnego z załącznikiem nr 1 a do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (uchylonego w lipcu 2021 r.):
- Kolor zielony ZRD1 (najdokładniejsza metoda wyznaczenia położenia punktu granicznego - wg rozporządzenia są to "geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone rozgraniczeniem nieruchomości, wznowieniem znaków granicznych, wyznaczeniem punktów granicznych lub ustaleniem ich położenia w innym trybie, w tym w trybie określonym w § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia"),
- Kolor czerwony ZRD9 (w zasadzie nieokreślona metoda pozyskania informacji o położeniu punktu - wg rozporządzenia są to "inne niż ZRD1 - ZRD8 źródła danych, w tym wyniki ustaleń i analiz, o których mowa w § 39 ust. 3 rozporządzenia").
W powyższej tabeli, w kolumnie "Punkty graniczne" określono liczbę punktów granicznych danej działki w nawiasie przypisując oznaczenie ZRD.
Wyciąg z rozporządzenia zawierający opisy poszczególnych ZRD stanowi Załącznik 2 do niniejszego pisma.
Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze podnosi, iż przeprowadził wznowienie znaków granicznych - nie znalazło to odzwierciedlenia w danych EGiB pozyskanych na początku 2022r. Przebieg granic ewidencyjnych działek z danych pozyskanych przed kampanią 2021 jest tożsamy (z wyłączeniem działki [...].25) z przebiegiem widocznym w danych pozyskanych na początku 2022 r."
W tym zakresie w odniesieniu do działki rolnej A wskazano, że "uwzględniając wyniki KnM FOTO 2020 (kontroli na miejscu w okresie od 7 lipca 2020 r. do 7 września 2020 r.), wyjaśnienia skarżącego podniesione w odwołaniu cyt. "wyłączono niesłusznie powierzchnię wzdłuż dr gminnej [...] gdzie znajduje się rów o szerokości do 2 m oraz wzdłuż rzeki i starorzecza rzeki N. - gdzie ze względu na wilgotne warunki i czyszczenie rzeki w 2018 r. deklarowany TUZ (trawy) są gorszej jakości" oraz obraz (obszary o odmiennej strukturze) widoczny na ortofotomapie sporządzonej ze zdjęć lotniczych wykonanych 30 lipca 2021 r. utrzymano maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony w ramach KnM FOTO 2020 uznając, iż są to obszary trwale wyłączone. Kontrola metodą FOTO polega na wstępnej wektoryzacji (pomiar powierzchni uprawnionej na aktualnej dla danej kampanii ortofotomapie lotniczej lub satelitarnej), a następnie weryfikacji poprawności pomiaru w ramach wywiadu terenowego, podczas którego w zależności od stanu faktycznego można powiększyć lub zredukować (pomiar w terenie) wcześniej zwektoryzowną powierzchnię. Zrzuty ekranowe, szkic KnM i zdjęcia z terenu stanowią Załącznik 3 do niniejszego pisma"
W odniesieniu do działki rolnej B wskazano, że "analogicznie jak w przypadku działki rolnej A - uwzględniając wyniki KnM FOTO 2020, wyjaśnienia skarżącego podniesione w odwołaniu oraz obraz (obszary o odmiennej strukturze) widoczny na ortofotomapie sporządzonej ze zdjęć lotniczych wykonanych 30 lipca 2021 r., utrzymano maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony w ramach KnM FOTO 2020 uznając, iż są to obszary trwale wyłączone. Zrzuty ekranowe, szkic KnM i zdjęcia z terenu stanowią Załącznik 4 do niniejszego pisma.
W odniesieniu do działki rolnej C wskazano, że "w ramach weryfikacji poprawności wyznaczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru na przedmiotowej działce (pismo [...] z dnia 04.02.2022 r.), uwzględniając obrys/deklarację skarżącego oraz obraz widoczny na ortofotomapie wyznaczono MKO o powierzchni 0,90 ha równej powierzchni deklarowanej. Ogólne kwestie rozbieżności w powierzchniach całkowitych: działki ewidencyjnej i działki referencyjnej zostały opisane we wstępie niniejszego pisma. W tym miejscu należy nadmienić, iż już na poziomie powszechnego rejestru jakim jest Ewidencja Gruntów i Budynków występuje rozbieżność pomiędzy powierzchniami ujawnionymi: w części opisowej EGiB (1,0600 ha) i części graficznej EGiB (1,1061 ha)".
W odniesieniu do działki rolnej E wskazano, że "podobnie jak w przypadku działki rolnej C - już na poziomie powszechnego rejestru jakim jest Ewidencja Gruntów i Budynków występuje rozbieżność pomiędzy powierzchniami ujawnionymi: w części opisowej EGiB (8,2700 ha) i części graficznej EGiB (dane pozyskane przed kampanią 2021 - 8,1624 ha, dane pozyskane na początku 2022 r. - 8,1697 ha). Podtrzymać należy ustalenia poczynione w ramach pisma [...] z dnia 04 lutego 2022 r., w szczególności, że ortofotomapa GUGiK z 2020r. oraz ortofotomapa systemowa z 30 lipca 2021 r. wskazują, iż jest to miejsce stałego składowania balotów. Wartość powierzchni MKO bez zmian, równa powierzchni zmierzonej w trakcie KnM 2020. Zrzuty ekranowe, szkic KNM i zdjęcia z terenu stanowią Załącznik 5 do niniejszego pisma. Skarżący podnosi, iż cyt. "ze zdjęcia ortofotmapy również można dostrzec rotację bel na tym terenie" i faktycznie tak jest, ale tylko na obszarze aktualnie włączonym do maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) - pomierzonym również w ramach KnM FOTO 2020. Załącznik 6 obrazuje potencjalną "rotację" balotów, ale tylko z obszaru wskazanego zielonymi strzałkami (chaotycznie rozmieszczone baloty). Na obszarach wskazanych czerwonymi strzałkami widać uporządkowane ustawienie balotów zarówno na zdjęciach wykonanych w ramach wywiadu terenowego (KnM FOTO 2020) w dniu 10 lipca 2020 r., jak i na ortofotomapie z lipca 2021r. co wskazuje, iż jest to miejsce stałego składowania balotów".
W zakresie działki rolnej F wskazano, że "dane graficzne pozyskane 13 stycznia 2021 r. z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej na kampanię 2021 są tożsame z aktualnymi danymi pozyskanymi na kampanię 2022 w dniu 12 stycznia 2022 r., powierzchnia graficzna wynosi 1,0062 ha, w części opisowej EGiB 0,9800 ha - co stanowi 3 ary (0,03 ha) różnicy. Załącznik 7 do niniejszego pisma przedstawia położenie danych graficznych z EGiB oraz granic odniesienia (GO) na tle granic naturalnych upraw widocznych na dostępnych ortofotomapach z: 02 lipca 2010 r., 16 maja 2013 r., 02 maja 2016 r. i 30 maja 2019 r. Aktualna powierzchnia MKO jest równa powierzchni zmierzonej w ramach KnM FOTO 2020".
W zakresie działki rolnej H wskazano, że "podobnie jak w przypadku działki rolnej F - dane graficzne pozyskane 13 stycznia 2021 r. z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej na kampanię 2021 są tożsame z aktualnymi danymi pozyskanymi na kampanię 2022 w dniu 12 stycznia 2022 r. Skarżący zarzuca, iż powierzchnia całkowita działki wg EGiB to 11,32 ha, zaś powierzchnia działki referencyjnej jest mniejsza o 0,02 ha i wynosi 11,30 ha. Jednocześnie nie zauważa, iż powierzchnia ewidencyjna wynikająca z części graficznej EGiB to 11,1756 ha, co stanowi różnicę 14 arów (0,14 ha). Uwzględniając powyższe, podtrzymać należy stanowisko, iż aktualnie wyznaczone granice odniesienia działki referencyjnej [...].8 są korzystne dla skarżącego. Załącznik 8 przestawia przebieg GO wraz z danymi graficznymi z EGiB oraz występujące zakrzaczenia".
Zacytowana treść odpowiedzi na skargę odpowiada w całości treści sporządzonego już po wydaniu zaskarżonej decyzji pisma Wydziału ds. GIS z dnia 19 maja 2022 r., gdzie po raz pierwszy dokonano szczegółowego omówienia powodów, dla których w odniesieniu do działek A, B, C, E, F, i H nie uznano zarzutów odwołania i nie dokonano zwiększenia wartości MKO i z jakich względów oraz w oparciu o jakie dowody, powołując się w tym zakresie w odniesieniu do każde z działek, na ujęte w załącznikach dokumenty (zrzuty ekranu, zdjęcia).
Tego rodzaju szczegółowych wyjaśnień i odniesienia się do dowodów zabrakło natomiast niewątpliwie w zaskarżonej decyzji. W sprawie nie dokonano tym samym wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a ujawnione w tym zakresie błędy nie mogą być konwalidowane przez organ na etapie postępowania sądowego poprzez udzielone w odpowiedzi na skargę wyjaśniania oparte na materiale dowodnym ujętym w aktach dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji. Strona nie miała możliwości odnieść się do wskazanych dowodów na etapie postępowania administracyjnego.
Reasumując, ustalona przez Sąd okoliczność, że wskazane dowody i ich omówienie zostały włączone do materiału dowodowego sprawy dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, w której organ nie odniósł się też szczegółowo do argumentacji, dowodów oraz wniosków strony zgłoszonych w odwołaniu, świadczy o istotnych błędach przeprowadzonego przez Dyrektora ARiMR postępowania wyjaśniającego, w szczególności o naruszeniu art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w. z art. 209 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Uchylenie zaskarżonej decyzji wymaga ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie płatności, gdzie postępowanie wyjaśniające w sprawie winno zostać przeprowadzone ze szczególnym uwzględnieniem wymogów wynikających dla organu z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020, a dokonana przez organ ocena dowodów, na których zostanie oparte rozstrzygnięcie i tych dowodów, którym organ ewentualnie odmówi wiarygodności powinna znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji wraz z umotywowaniem dokonanej przez organ oceny.