III SA/GD 46/22

III SA/Gd 46/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 280/23 - Wyrok NSA z 2025-11-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1382
art. 56, art. 73
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 2a, art. 187, art. 191, art. 194, art. 208 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 44, art. 48, art. 59, art. 60 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 103
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51 art. 13 ust. 3, art. 14 ust. 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 1 art. 33
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi "A" w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 11 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 października 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 30 listopada 2020 r. nr [...] orzekającą wobec A Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. (zwanej dalej: "Spółką", "stroną" lub "skarżącą") o:
1) określeniu dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi nr [...] z dnia 23 października 2017 r., nr [...] z dnia 23 października 2017 r., nr [...] z dnia 23 października 2017 r., nr [...] z dnia 23 października 2017 r., nr [...] z dnia 23 października 2017 r., nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 1 grudnia 2017 r., nr [...] z dnia 31 października 2017 r., nr [...] z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] z dnia 20 grudnia 2017 r. - kraju pochodzenia – Chiny;
2) określeniu kodu dodatkowego Taric A999 i stawki cła antydumpingowego w wysokości 30%, dla towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi;
3) zaksięgowaniu wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w łącznej wysokości 879.996 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że B Sp. z o. o., działając jako przedstawiciel bezpośredni firmy A Sp. z o.o. Sp.k., zgłosiła do odprawy celnej towar (folia aluminiowa do celów spożywczych, bez podłoża, walcowana, ale nie obrobiona więcej na rolkach), importowany z Tajlandii. Towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi został zakupiony w tajlandzkiej firmie C.
Obejmując towar procedurą dopuszczenia do obrotu kwotę należności celnych określono z zastosowaniem stawki celnej erga omnes - 7,5%.
W dniu 2 kwietnia 2020 r. do Urzędu Celno-Skarbowego wpłynęło pismo przekazujące otrzymane z Działu Strategiczne Centrum Analiz Izby Administracji Skarbowej pismo (nr [...]), dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (zwany dalej "OLAF"). Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej (dalej także w skrócie: "ChRL") środków antydumpingowych nałożonych na import niektórych rodzajów folii aluminiowej, objętych kodem TARIC 7607 11 19 10, poprzez deklarowanie ich tajlandzkiego pochodzenia. Dochodzenie prowadzone było w ścisłej współpracy z Departamentem Handlu Zagranicznego (dalej: "DFT") i tajlandzkim Departamentem Celnym. Zebrany w trakcie dochodzenia materiał dowodowy wskazuje na nieprawidłowości w deklarowaniu kraju pochodzenia importowanych do Unii Europejskiej towarów, wysyłanych przez podmiot D Co. Ltd. i C Co. Ltd.
Ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego dochodzenia zawarto w Raporcie z misji OLAF znak OC/2019/0299 [Misja-(2019-00296)]/BI(OCM(2020) 0870-14/01/2020).
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego powiadomieniem z dnia 28 sierpnia 2020 r. poinformował importera, że zgromadził dowody, dające podstawę do wydania decyzji w sprawie określenia faktycznego kraju pochodzenia importowanych towarów, stawki cła antydumpingowego oraz należności celnych A30 w stosunku do towarów objętych zgłoszeniami celnymi, powiadamiając jednocześnie o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik importera pismem z dnia 19 października 2020 r. poinformował, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu wskazując, iż importer przedstawił świadectwa pochodzenia wydane przez tajlandzkie organy potwierdzające tajlandzkie pochodzenie towaru. Ponadto wskazał, że Spółka dokonywała weryfikacji kontrahenta i miejsca produkcji towarów.
W piśmie podniesiono także kwestię dalszego postępowania w sprawie wskazując, że DFT nie potwierdziła jeszcze ostatecznie chińskiego pochodzenia towarów, a tym samym nie było podstaw prawnych i dowodów, aby zastosować cło antydumpingowe i należało wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu dokonania ostatecznych ustaleń w sprawie. Wskazano, że strona sama dokonała weryfikacji kontrahenta i miejsca produkcji towarów objętych zgłoszeniami celnymi przed rozpoczęciem współpracy. Weryfikacja ta miała na celu sprawdzenie czy towary, które mają być nabywane od kontrahenta, mogą zostać uznane za pochodzące z Tajlandii. W szczególności Spółka weryfikowała, czy planowane przez kontrahenta operacje w zakładzie produkcyjnym związane z towarami, które miała nabywać Spółka, nie mają na celu uniknięcia zastosowania środków, o których mowa w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 2013.269.1 ze zm. – dalej w skrócie jako "UKC"). Przedstawiciele Spółki wizytowali fabrykę w dniach 26-31 maja 2017 r. Mimo, że zakład był wówczas na etapie rozruchu, przedstawiciele Spółki ustalili, że:
- kontrahent posiadał w Tajlandii rozbudowany zakład produkcyjny obejmujący walcownie aluminium, który został zbudowany od podstaw i przy dużym nakładzie finansowym,
- na terenie znajdował się nowoczesny, rozbudowany park maszynowy pozwalający na produkcje folii aluminiowej o zakładanych przez Spółkę parametrach,
- kontrahent zatrudniał w Tajlandii specjalistów i pozostałą obsługę fabryki, która pozwalała na produkcję folii w tym zakładzie,
- przebieg procesów poprodukcyjnych, w tym zaangażowanie maszyn i ludzi, wskazuje na istotny i uzasadniony ekonomicznie charakter operacji prowadzonych w Tajlandii,
- produkcja polegała w szczególności na wieloetapowym rozwalcowaniu zwiniętych blach aluminium o szerokości 185 cm i grubości 260 mikronów aż do osiągnięcia docelowej grubości (od kilku do kilkunastu mikronów) i szerokości folii aluminiowych (najczęściej w przedziale od 28 cm do 44 cm), które w kolejnym etapie trafiały na wiele godzin do specjalistycznych pieców celem wyżarzenia, a następnie poddawane były m.in. procesowi wychładzania, cięcia, testowania oraz pakowania i w efekcie powstawał nowy produkt klasyfikowany do kodu CN 76071119.
Do dnia wydania pierwszoinstancyjnej decyzji nie wpłynęły żadne wyjaśnienia ani też dodatkowe dowody mające wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania 30 listopada 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję (nr [...]), w której dla towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi określił kraj pochodzenia Chiny, kod dodatkowy Taric A999 oraz stawkę cła antydumpingowego w wysokości 30% oraz orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A30) w łącznej wysokości 879.996,00 zł.
Pismem z dnia 18 grudnia 2020 r. Spółka odwołała się od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie zaś z art. 172 ust. 2 UKC, jeżeli nie przewidziano inaczej, datą przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest data, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.
Odpowiadając na zarzut związany z powiadomieniem Spółki o długu celnym po upływie terminu organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu, a maksymalnie do dziesięciu lat, zgodnie z prawem krajowym (art. 103 ust. 2 UKC). Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny dowodzi natomiast, że towary eksportowane przez D/C nie posiadały niepreferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia. Dochodzenie przeprowadzone przez OLAF potwierdziło, że jedynym celem przeniesienia działalności przez ww. podmiot z Chin do Tajlandii było uniknięcie ceł antydumpingowych, a działania podejmowane w nowej lokalizacji nie prowadziły do zmiany kraju pochodzenia eksportowanych produktów. Odmowa udokumentowania procesu obróbki dokonywanej przez D/C jednoznacznie potwierdza, że tajlandzka spółka działała świadomie, a jedynym celem jej działania była sprzedaż chińskich produktów w sposób pozwalający na uniknięcie zapłaty ceł antydumpingowych. Analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia twierdzenie, iż w niniejszej sprawie mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona czynu zabronionego w art. 87 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. W związku z powyższym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 60 ust. 2 UKC poprzez błędne uznanie, że towary objęte ww. zgłoszeniami celnymi nie mają tajlandzkiego pochodzenia, pomimo że zostały poddane istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu na terenie Tajlandii organ wskazał, że podstawą dla zasad niepreferencyjnego pochodzenia są art. 59-63 UKC. Zgodnie z art. 60 ust. 1 UKC towary pochodzące [ z danego kraju ] to towary, które zostały w całości uzyskane lub wyprodukowane w danym kraju. Zgodnie z art. 60 ust. 2 UKC w przypadku, gdy dwa lub więcej krajów uczestniczy w produkcji, towary uznaje się za pochodzące z kraju, w którym przeszły ostatnie, zasadnicze i ekonomicznie uzasadnione przetwarzanie lub obróbkę w przedsiębiorstwie wyposażonym dla tego celu, którego wynikiem jest wytworzenie nowego produktu lub stanowiące istotny etap produkcji.
W przypadku niektórych produktów szczególne zasady niepreferencyjnego pochodzenia określa Załącznik 22-01 do rozporządzenia delegowanego Komisji Nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE. L. 2015.343.1 ze zm. – dalej w skrócie "RD"). Folia aluminiowa objęta pozycją HS 7607 nie jest objęta tymi aneksami. W przypadku produktów nieobjętych określoną zasadą w RD, na poziomie UE uzgodniono powszechnie, że ich pochodzenie należy określić zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez UE w trakcie negocjacji prowadzonych w ramach Programu Prac Harmonizujących WTO, który określa taką samą koncepcję "ostatniej zasadniczej obróbki lub przetworzenia". Takie "zasady" (opublikowane na stronie internetowej DG TAXUD) należy brać pod uwagę przy interpretowaniu art. 60 ust. 2 UKC, pod warunkiem, że nie powoduje to zmiany tych artykułów. W przypadku folii aluminiowych z pozycji HS 7607 podstawowa zasada wymaga zmiany pozycji taryfy.
Z danych dotyczących realizowanych przez D Co. Ltd importów i eksportów wynika, że podmiot importował z Chin do Tajlandii, a następnie eksportował do Unii towary objęte tą samą pozycją taryfy celnej - 7607. Oznacza to, że podstawowa zasada wymagająca zmiany pozycji taryfy celnej nie została spełniona.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 33 RD, wszelkie operacje obróbki lub przetwarzania przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC.
W odniesieniu do towarów, które nie są objęte załącznikiem 22-01 RD (takich jak folia aluminiowa HS 7607), uznaje się, że towary te zostały poddane ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetworzeniu lub obróbce, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w państwie lub na terytorium, z którego pochodziła większa część materiałów, określona na podstawie wartości tych materiałów.
Tajlandzka firma importowała z Chin do Tajlandii gotowy surowiec w postaci folii aluminiowej na rolkach, klasyfikowanej do pozycji taryfy celnej 7607. Przetwarzanie w Tajlandii polegało na obróbce cieplnej, rolowaniu, cięciu i pakowaniu. Czynności te nie powodowały żadnej zmiany surowca sprowadzonego z Chin w postaci folii aluminiowej. Z tego też powodu przedmiotowa folia była eksportowana do Unii pod tą samą pozycją taryfy celnej, tj. 7607. Za błędne uznał więc organ twierdzenie strony, że operacje wykonane na surowcu klasyfikowanym do pozycji CN 7606 prowadziły do wyprodukowania towarów o kodzie CN 7607 11 19, bowiem jak już wyżej wspomniano folia sprowadzona z Chin do Tajlandii była klasyfikowana do pozycji CN 7607, a po dokonaniu obróbki w Tajlandii kod folii nie uległ zmianie. Folia została wyeksportowana do Unii z kodem pozycji CN 7607.
Przytoczone przez stronę orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości odnoszące się do zmiany pozycji taryfowej towarów w wyniku przetworzenia lub obróbki dokonanej w danym kraju (w tym przypadku w Tajlandii) nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem - jak już wyżej wskazano - zmiana pozycji taryfowej towarów nie miała miejsca.
Dochodzenie przeprowadzone przez OLAF potwierdziło, że jedynym celem przeniesienia działalności przez spółkę D/C z Chin do Tajlandii było uniknięcie ceł antydumpingowych. Potwierdza to m.in. informacja zamieszczona na stronie internetowej eksportera. Oznacza to, że eksportowane przez ww. spółkę chińskie folie, których "produkcja" w Tajlandii była wynikiem przetwarzania/obróbki, które uznaje się za nieuzasadnione ekonomicznie, zachowały swoje pierwotne pochodzenie. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że faktycznym krajem pochodzenia towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi są Chiny. W niniejszej sprawie niewątpliwie organ celny został wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniach celnych nieprawdziwych danych dotyczących rzekomego pochodzenia towaru z Tajlandii, podczas gdy w istocie pochodził on z Chińskiej Republiki Ludowej.
Organ wskazał, że Spółka bezpodstawnie wskazuje na posiadanie świadectw pochodzenia wystawionych przez tajlandzkie władze, które potwierdzają tajlandzkie pochodzenie towaru. Z opisu pola 44 ww. zgłoszeń celnych, jak również z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że strona nie przedłożyła świadectw pochodzenia. Organ dodał, że niezależnie od powyższego świadectwo takie nie było wymagane przy dopuszczeniu produktów do obrotu w UE w 2017 r. Przywołany przez stronę certyfikat wystawiony przez firmę E, w którym określono tajlandzkie pochodzenie towaru nie ma natomiast żadnego wpływu na rozstrzygnięcie kwestii pochodzenia , ponieważ firma E nie jest podmiotem upoważnionym do sprawdzania unijnych reguł pochodzenia, a w konsekwencji do określenia pochodzenia.
Mając na uwadze zarzut wydania zaskarżonej decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz niezakończonego postępowania prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), zdaniem organu, Spółka nie zauważa wyjaśnień OLAF w tej kwestii. W odpowiedzi na zapytanie organu OLAF poinformował bowiem, że jakkolwiek dochodzenie OC/2019/0299 jest w toku, to skupia się obecnie na innych spółkach. Wspólna Misja zebrała wystarczające dowody potwierdzające chińskie pochodzenie eksportowanych przez ww. podmiot przesyłek ow latach 2016-2019 (w tej sprawie import do Unii nastąpił w 2017 r.), zatem trwająca misja nie bada już tych ładunków. Wskazano także, że D/C nie współpracuje z DFT i odmawia przekazania jakichkolwiek dodatkowych informacji na temat procesu produkcyjnego. Dowody zebrane podczas misji jednoznacznie wskazują, że importowana folia (pozycja 7607) "wyprodukowana" została z chińskiego surowca w postaci folii, także objętej pozycją 7607. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony, zakład nie produkował produktu finalnego z blach aluminium podlegających następnie rozwalcowaniu. Oznacza to, że importowana przez Spółkę folia nie przeszła na terenie Tajlandii obróbki, która zgodnie z przepisami unijnymi mogła zmienić pochodzenie z chińskiego na tajlandzkie.
Zdaniem organu nadesłana przez stronę opinia techniczna z 22 marca 2021 r. w żaden sposób nie potwierdza, że sporne towary zostały wyprodukowane w Tajlandii w sposób w niej opisany.
Wbrew twierdzeniu strony organ I instancji miał pełne prawo do wykorzystania dowodów zgromadzonych przez OLAF w raporcie. Urząd OLAF, powołany Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. L 136 z 1999 r.) wykonuje kompetencje Komisji w zakresie prowadzenia zewnętrznych dochodzeń do celów wzmocnienia zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innego rodzaju nielegalnej działalności mającej negatywny wpływ na interesy finansowe UE, jak również wszelkimi innymi działaniami lub działalnością podmiotów gospodarczych prowadzonych z naruszeniem prawa UE. Prowadzone przez OLAF postępowanie regulują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999. Jak wynika z art. 3 ww. rozporządzenia urząd wykonuje uprawnienia przyznane Komisji rozporządzeniem Rady (EUROATOM WE) nr 2185/96 do przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu w Państwach Członkowskich i zgodnie z umowami o współpracy, w państwach trzecich. Na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on, z upoważnienia dyrektora, Raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań jakie należy podjąć (art. 11 ust. 1). Raporty takie sporządzane są z uwzględnieniem wymogów procedur ustanowionych w prawie krajowym danego Państwa Członkowskiego.
Raporty sporządzone na tej podstawie stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Podlegają one tym samym przepisom dotyczącym oceny co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych i mają taką samą wartość dowodową jak te raporty.
Odnosząc się do zarzutu niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego organ wskazał, że na organie celnym spoczywa ciężar zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie natomiast z zasadą dysponowania zakresem postępowania dowodowego organ celny jest uprawniony do samodzielnego decydowania o tym, jakie środki dowodowe w danym postępowaniu zostaną przeprowadzone. Swoje uprawnienia do dysponowania zakresem postępowania dowodowego organ celny zachowuje także wtedy, gdy strona zgłasza wnioski dowodowe. Nie jest on bowiem związany tymi wnioskami i samodzielnie decyduje o tym czy środek dowodowy objęty wnioskiem zostanie przeprowadzony.
Przytaczając treść art. 188 oraz art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa organ odwoławczy wskazał, że strona na żadnym etapie postępowania celnego nie wnioskowała o prowadzenie dodatkowych dowodów, jak również nie dostarczyła nowych dowodów mogących mieć wpływ na wymiar cła antydumpingowego. Wyjaśnił także, że obowiązek zebrania materiału dowodowego oznacza, iż organ gromadzi w aktach sprawy dowody konieczne do rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić także dowody wskazane przez stronę, o ile mają one znaczenie dla sprawy. Jednak ciążący na organie orzekającym obowiązek gromadzenia dowodów nie ma charakteru nieograniczonego. Organ nie ma obowiązku do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy już zgromadzone dowody (raport z misji OLAF) pozwalają na ustalenie stanu faktycznego. Organ zauważył, że strona zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak również w postępowaniu odwoławczym nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających jej stanowisko, tj. że towar pochodził z Tajlandii.
Odnosząc się do zarzutu zaniechania potwierdzenia z organami celnymi w Chinach i Tajlandii postaci surowców eksportowanych do Tajlandii w celu wyprodukowania tam towarów organ odwoławczy poparł stanowisko organu I instancji, że zgromadzone w aktach sprawy dowody, m.in. wykazy importowanych i eksportowanych przez D/C produktów jednoznacznie wskazują, iż Spółka importowała i eksportowała towary objęte tą samą pozycją 7607. W czasie misji OLAF ustalony został również stan surowca sprowadzonego z Chin do Tajlandii, tj. folia aluminiowa w rolkach (pozycja 7607).
Mając na uwadze opisaną w odwołaniu relację z wizyty przedstawicieli strony w tajlandzkiej spółce, która została zaprezentowana jako nowoczesna fabryka z rozbudowanym parkiem maszynowym przygotowanym do produkcji folii organ odwoławczy stwierdził, że organy celne nie kwestionują możliwości produkcyjnych tego przedsiębiorstwa. Powyższe jednak nie zmienia faktu, że folia objęta ww. zgłoszeniami celnymi nie została wyprodukowana w wizytowanej spółce. Mimo potencjału produkcyjnego przedmiotowa folia (posiadająca chińskie pochodzenie) została poddana wyłącznie niewystarczającej obróbce, uniemożliwiającej zmianę pozycji taryfowej 7607 na inną, a tym samym uzyskanie przez towar niepreferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia.
Zawarte w odwołaniu rozważania odnośnie motywów ekonomicznych przeniesienia produkcji do Tajlandii nie mają znaczenia dla sprawy w sytuacji, gdy ustalenia śledczych OLAF potwierdziły, że przeniesienie produkcji folii z Chin do Tajlandii miało na celu obejście ceł antydumpingowych, nałożonych na folię pochodzenia chińskiego.
A Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając decyzji:
a) art. 103 ust. 1 i 2 UKC w zw. z art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo Celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1382; dalej powoływanej w skrócie jako "p.c."), w zw. z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "o.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji I instancji pomimo upływu 3-letniego terminu na zawiadomienie Spółki o długu celnym, w sytuacji gdy nie było podstaw do przyjęcia 5-letniego terminu na zawiadomienie skarżącej o długu celnym, a w konsekwencji zaakceptowanie braku wydania przez Naczelnika decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość;
b) art. 60 ust. 2 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie:
- i uznanie, że towary objęte zgłoszeniami celnymi nie mają tajlandzkiego pochodzenia, podczas gdy towary te zostały poddane ostatniemu, istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu i obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, na terytorium Tajlandii, co stanowiło istotny etap wytwarzania towarów objętych zgłoszeniami celnymi;
- polegające na uznaniu, że nie doszło do istotnego przetworzenia/obróbki towaru objętego zgłoszeniami celnymi, mimo że na skutek przetworzenia/obróbki w fabryce w Tajlandii doszło do zmiany kodu CN, tj. z surowca sprowadzanego z Chin klasyfikowanego do pozycji CN 7606 wytworzono produkt gotowy klasyfikowany do pozycji CN 7607, co świadczy o istotności procesów przetworzenia/obróbki przeprowadzonych w Tajlandii i w konsekwencji potwierdza tajlandzkie pochodzenie towarów objętych zgłoszeniami celnymi;
c) art. 60 ust. 2 UKC poprzez jego błędną interpretację skutkującą uznaniem, że do istotnego przetworzenia/obróbki towaru dochodzi jedynie w sytuacji zmiany kodu CN, a tym samym całkowitym zignorowaniu orzecznictwa TSUE, z którego wprost wynika, że zmiana pozycji taryfowej towarów nie jest jedyną okolicznością, która przesądza o możliwości uznania, że mamy do czynienia z istotnym, przetworzeniem lub obróbką towaru;
d) art. 33 w zw. z art. 34 RD poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że towary objęte zgłoszeniami celnymi zostały poddane w Tajlandii procesom ekonomicznie nieuzasadnionym, podczas gdy te procesy obróbki lub przetwarzania w Tajlandii nie miały pozornego charakteru i nie zmierzały do uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC. Tymczasem zrealizowane operacje nie tylko, że nie miały tożsamego charakteru, ale nie miały nawet zbliżonego charakteru do czynności wymienionych w art. 34 RD, który wskazuje w katalogu zamkniętym jakich operacji expressis verbis nie uznaje się za istotne ekonomicznie uzasadnione przetworzenie lub obróbkę do celów nadania pochodzenia. Operacje w Tajlandii dotyczące towarów objętych zgłoszeniami celnymi były przeprowadzane w fabryce zbudowanej od podstaw, przy użyciu specjalistycznych skomplikowanych maszyn, przez zatrudnionych wykwalifikowanych pracowników, w tym specjalistów od procesów walcowania i wygrzewania foli aluminiowych, posiadających know-how dotyczący procesów/technologii wytwarzania folii o zadanych parametrach;
e) art. 122 i 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c. art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (wersje skonsolidowane Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2016 C 202, s.1, 07.06.2016; dalej powoływanego w skrócie jako "TUE) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i oparcie się w całości na wstępnych ustaleniach, mających charakter przypuszczeń niepopartych dowodami, a wynikających z niezakończonego dochodzenia prowadzonego przez OLAF, co doprowadziło do błędnego uznania, że krajem pochodzenia towarów objętych zgłoszeniami celnymi są Chiny i uznaniem stanowiska organu I instancji za prawidłowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
f) art. 121 § 1 w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE poprzez niewypełnienie wynikającego z art. 191 o.p. obowiązku dokonania oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego i oparciu decyzji w całości o wnioski wynikające z przypuszczeń z niezakończonego ówcześnie dochodzenia prowadzonego przez OLAF, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy;
g) art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c. w zw. z art. 11 pkt 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (dalej "rozporządzenie 883/2013"), poprzez błędne uznanie przez Dyrektora IAS raportów OLAF za dokument urzędowy, a tym samym przypisanie mu takiej samej mocy dowodowej jaką posiadają krajowe dokumenty urzędowe, w sytuacji gdy raporty OLAF znajdujące w aktach sprawy nie są raportem z zakończonego dochodzenia OLAF, gdyż to dochodzenie na dzień sporządzenia niniejszej skargi jest w toku, a tylko raport z zakończonego dochodzenia zgodnie z art. 11 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia może stanowić dokument urzędowy, co miało wpływ na wynik sprawy;
h) art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 188 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 181 w zw. z art. 127 w zw. art. 229 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE, poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym m.in. nieprzeprowadzenie dowodów, w szczególności w zakresie:
- przesłuchania świadków - pracowników Spółki, którzy byli w fabryce w Tajlandii i weryfikowali zakres procesów produkcyjnych tam przeprowadzanych,
- powołania biegłych z zakresu metalurgii w celu określenia istotności (braku pozorności) procesów przetwarzania surowców do postaci towarów objętych zgłoszeniami celnymi,
- potwierdzenia z organami celnymi w Chinach i Tajlandii postaci surowców eksportowanych do Tajlandii w celu wyprodukowania tych towarów,
w sytuacji istnienia wątpliwości co do faktów stanowiących podstawę wydania zarówno decyzji organu I instancji, jak i zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy;
i) art. 233 § 2 w zw. art. 180 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c. i art. 44 ust. 4 UKC poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji braku powołania biegłego z zakresu metalurgii w celu określenia istotności (braku pozorności) procesów przetwarzania surowców do postaci towarów objętych zgłoszeniami celnymi, co w konsekwencji prowadziłoby do uznania, iż sprowadzane przez Spółkę towary objęte zgłoszeniami celnymi pochodziły z Tajlandii;
j) art. 2a o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE, poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Spółki, gdyż mimo, że Spółka przedstawiła dowody i okoliczności świadczące o tajlandzkim pochodzeniu towarów objętych zgłoszeniami celnymi, decyzja całkowicie opiera się jedynie na wstępnych wnioskach OLAF z niezakończonego postępowania, które nie zostały oparte o dowody z uwagi na wstępną ograniczoną współpracę tajlandzkiego producenta z OLAF. Jednocześnie Dyrektor IAS, w ślad za organem I instancji, nie przeprowadzili żadnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości w odniesieniu do oceny stanu faktycznego sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
k) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 o.p., tj. odpowiednio zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym, a tym samym zasad wynikających z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE, poprzez:
- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego,
- oparcie rozstrzygnięcia na de facto jedynym dowodzie, tj. raportach OLAF, który to nie mógł być dowodem, bo był nieostateczny i nie zawiera finalnych ustaleń OLAF, a nawet gdyby był ostateczny nie mógł by stanowić jedynego dowodu w sprawie,
- nieustosunkowanie się do orzecznictwa TSUE wskazanego w odwołaniu, w sytuacji, gdy wnioski z niego płynące znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie,
co miało wpływ na wynik sprawy;
l) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE poprzez bezpodstawne uznanie przez Dyrektora IAS, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany pozycji taryfowej finalnych towarów powstałych w wyniku dokonanej istotnej obróbki w fabryce w Tajlandii w stosunku do surowca sprowadzanego z Chin, pomimo niedysponowania przez organ II instancji jakimkolwiek dowodem wskazującym, że do zmiany klasyfikacji nie doszło, co skutkuje naruszeniem zasady zaufania do organów, jak również oparcia rozstrzygnięcia na niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym;
m) art. 127 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a dokonanie jedynie kontroli decyzji organu I instancji z punktu widzenia zawartych w odwołaniu zarzutów, co skutkowało brakiem analizy sprawy i wydaniem zaskarżonej decyzji w oparciu o de facto jeden dowód w sprawie, tj. raporty OLAF, a w konsekwencji iluzorycznością postępowania odwoławczego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
n) art. 127 w zw. art. 229 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o de facto jedyny dowód w sprawie tj. raportach OLAF z niezakończonego jeszcze dochodzenia prowadzonego przez ten organ, co w konsekwencji skutkowało powieleniem argumentacji organu I instancji, w sytuacji gdy przeprowadzenie postępowania odwoławczego zgodnie z zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej doprowadziłoby do uznania, iż towary objęte zgłoszeniami celnymi pochodzą z Tajlandii.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem obowiązujących procedur, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 października 2021 r., dotycząca określenia kraju pochodzenia towaru, stawki cła antydumpingowego oraz zaksięgowania wymaganej kwoty należności celnych. Tym samym, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1382 ze zm.), postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; powoływanej dalej jako "o.p.").
W okolicznościach faktycznych sprawy bezsporne jest, że B spółka z o. o., działając jako przedstawiciel bezpośredni firmy A Sp. z o. o. Sp.k., zgłosiła do odprawy celnej towar (folię aluminiową do celów spożywczych, bez podłoża, walcowaną, ale nie obrobioną więcej na rolkach), importowany z Tajlandii. Towar objęty opisanymi na wstępie zgłoszeniami celnymi został zakupiony od firmy C, która pozyskała go od chińskiego kontrahenta.
Spór w sprawie ogniskuje się głównie wokół ustaleń organów obu instancji, dotyczących faktycznego pochodzenia towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi.
W dniu 2 kwietnia 2020 r. do Urzędu Celno-Skarbowego wpłynęło bowiem pismo, przekazujące otrzymane z Działu Strategiczne Centrum Analiz Izby Administracji Skarbowej pismo znak [...], dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF. Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import niektórych rodzajów folii aluminiowej, objętych kodem TARIC 7607 11 19 10, poprzez deklarowanie ich tajlandzkiego pochodzenia. Dochodzenie prowadzone było w ścisłej współpracy z Departamentem Handlu Zagranicznego (dalej: DFT) i tajlandzkim Departamentem Celnym. Zebrany w trakcie dochodzenia materiał dowodowy wskazuje na nieprawidłowości w deklarowaniu kraju pochodzenia importowanych do Unii Europejskiej towarów, wysyłanych przez podmiot D Co. Ltd. i C Co. Ltd., które były częścią tej samej grupy i działały w tym samym zakładzie w mieście R. Ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego dochodzenia zawarto w Raporcie z misji OLAF znak OC/2019/0299 [Misja - (2019-00296)]/Bl (OCM (2020)0870-14/01/2020).
Poczynione w toku postępowania ustalenia organów zaowocowały finalnie uznaniem chińskiego pochodzenia towaru i wydaniem decyzji nakładającej na skarżącą spółkę cło antydumpingowe.
Z tak poczynionymi ustaleniami nie zgadza się skarżąca spółka podnosząc, że zgłoszony towar rzeczywiście pochodził z Chin, niemniej jednak został poddany przez tajskiego kontrahenta na tyle istotnej obróbce, że nastąpiła zmiana pierwotnego kodu CN 7607 do pozycji 7606. Spółka zarzuciła m.in., że organy wyciągnęły wnioski na podstawie niepełnych i błędnych ustaleń odnośnie kraju pochodzenia towarów. Ponadto nie było podstaw do wydania decyzji z uchybieniem trzyletniego terminu na powiadomienie spółki o długu celnym.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej Spółki nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym.
Wyjaśniając motywy wydanego wyroku wskazać należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Jeżeli zatem szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Tak więc data zgłoszenia celnego decyduje też o stawce celnej właściwej dla zgłaszanego towaru. Ponadto dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny.
Wyznacznikiem ustalenia właściwego reżimu prawnego w postępowaniu celnym jest więc moment zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa materialnego wiążą określone skutki prawne. Okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje zatem data dokonania przez stronę skarżącą zgłoszeń celnych.
Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygające znaczenie mają przepisy prawa wspólnotowego dotyczące folii aluminiowej o kodzie TARIC 7607 11 19 40 właściwe z uwagi na czas dokonania zgłoszeń celnych. Jednocześnie dostrzec należy tło przedmiotowej sprawy, obrazujące kształtowanie się polityki antydumpingowej UE dotyczącej importu folii aluminiowej z Chin, począwszy od 2009 r. do chwili obecnej.
W tym zakresie wskazać trzeba, że rozporządzeniem Rady Unii Europejskiej (WE) nr 925/2009 z dnia 24 września 2009 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Armenii, Brazylii i Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 262/1 z 6 października 2009 r. ze zm.), nałożono cło antydumpingowe według podstawowej stawki 30% na przywóz folii aluminiowej o grubości nie mniejszej niż 0.008 mm i nie większej niż 0, 018 mm bez podłoża, walcowanej, nieobrobionej więcej, w rolkach o szerokości nie przekraczającej 650 mm i gramaturze ponad 10 kg objętej kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607 11 19 10) pochodzącej z Armenii, Brazylii i Chińskiej Republiki Ludowej. W 2015 r. przedłużono okres obowiązywania środków wprowadzonych wobec wyżej określonego produktu na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2384 z dnia 17 grudnia 2015 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 332/63 z 18 grudnia 2015 r.).
Towar będący przedmiotem zgłoszeń celnych strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie wszczęcia dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 144/35 z dnia 1 czerwca 2016 r. ze zm.) przewidywało obowiązek rejestracji.
Powyższe rozporządzenie oparto na określającym kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej rozporządzeniu Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE. L 343/51 z 22 grudnia 2009 r. ze zm.). Punkt 25. Preambuły tego rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Przepis art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.
Rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania przyszłości podwyższonego cła.
Instytucja prawna rejestracji sprowadzanych towarów została zachowana w podobnej formie także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2016.176.21), które uchyliło rozporządzenie nr 1225/2009 z dniem 20 lipca 2016 r. Powyższa zmiana prawa wspólnotowego nie miała żadnego wpływu na obowiązywanie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/865 i stosowanie zasad w nim określonych co do towarów objętych jego regulacjami.
W art. 1 rozporządzenia nr 2016/865 wskazano, że na mocy art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1225/2009 wszczyna się dochodzenie w celu stwierdzenia czy przywóz do unii następujących produktów:
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,007 mm, ale mniejszej niż 0,008 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, lub
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,008 mm i nie większej niż 0,018 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o szerokości przekraczającej 650 mm, nawet wyżarzona, lub
- folia aluminiowa o grubości większej niż 0,018 mm, ale mniejszej niż 0,021 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, lub
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,021 mm i nie większej niż 0,045 mm, bez podłoża, walcowana, ale nieobrobiona więcej, w rolkach, o wadze ponad 10 kg, o dowolnej szerokości, nawet wyżarzona, zawierająca przynajmniej dwie warstwy,
pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, objętych obecnie kodami CN ex 7607 11 19 (kody TARIC 7607 11 19 30, 7607 11 19 40 i 7607 11 19 50) oraz ex 7607 11 90 (kody TARIC 7607 11 90 45 i 7607 11 90 80), stanowi obejście środków nałożonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2015/2384.
Punkt 22. rozporządzenia nr 2016/865 stanowił, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu.
Rozporządzenie nr 2016/865 przewidujące obowiązek rejestracji innych, podobnych co do właściwości folii aluminiowych - stosownie do art. 4 tego aktu - weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, to jest w dniu 2 czerwca 2016 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszeń celnych przez stronę skarżącą. Towary objęte tymi zgłoszeniami - folia aluminiowa klasyfikowana do kodu TARIC 7607 11 19 40, podlegały zatem rejestracji.
W chwili wydania rozporządzenia nr 2016/865 cłem antydumpingowym na mocy przepisów wspólnotowych była już wprost objęta, pochodząca z Chińskiej Republiki Ludowej, folia aluminiowa objęta kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607 11 19 10). W stosunku do wymienionych w rozporządzeniu nr 2016/865 towarów objętych dochodzeniem stwierdzono bowiem, że posiadają one takie same właściwości jak folia aluminiowa wskazana w rozporządzeniach nr 925/2009 i nr 2015/2384 i import tych towarów może stanowić praktykę stosowaną w celu obejścia środków antydumpingowych, co wymaga przeprowadzenia stosownego dochodzenia.
Finalnie, na podstawie ustaleń poczynionych w dochodzeniu Komisja stwierdziła, że cła antydumpingowe, nałożone na przywóz folii aluminiowej klasyfikowanej do kodu TARIC 7607 11 19 10, były obchodzone.
Tym samym w dniu 16 lutego 2017 r. wydano rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2017/271 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 925/2009 wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej (Dz. Urz. UE L 40/51 z 17 lutego 2017 r.). W rozporządzeniu przedstawiono wyniki dochodzenia, które wykazały, że wprowadzenie od 2009 r. ceł antydumpingowych na folię aluminiową określonego rodzaju istotnie wpłynęło na strukturę handlu między UE a Chińską Republiką Ludową, dla której to zmiany nie było ani wystarczających racjonalnych przyczyn, ani też ekonomicznego uzasadnienia - poza nałożonym cłem. Wzrostowi przywozu nieznacznie zmienionych produktów objętych dochodzeniem towarzyszył bowiem równoległy zanik przywozu folii aluminiowej już objętej środkami antydumpingowymi. Wzrost przywozu nieznacznie zmienionego produktu był znaczący, wynosząc około 80 % łącznej wielkości przywozu objętego dochodzeniem. Na podstawie zebranych w sprawie dowodów stwierdzono przy tym, że sprzedaż nieznacznie zmienionych rodzajów folii aluminiowej pochodzącej z Chin następuje po cenach dumpingowych.
W art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/271 orzeczono zatem, że cło antydumpingowe w wysokości ustalonej w rozporządzeniu nr 925/2009 (30%) zostaje nałożone na pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej takie rodzaje folii aluminiowej objęte dochodzeniem jak:
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,007 mm, ale mniejszej niż 0,008 mm, o dowolnej szerokości rolki, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607111930),
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,008 mm i nie większej niż 0,018 mm, w rolkach o szerokości przekraczającej 650 mm, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 19 (kod TARIC 7607111940),
- folia aluminiowa o grubości nie mniejszej niż 0,021 mm i nie większej niż 0,045 mm, zawierająca przynajmniej dwie warstwy, o dowolnej szerokości rolki, nawet wyżarzona, objęta obecnie kodem CN ex 7607 11 90 (kody TARIC 7607119045 i 7607119080).
W art. 1 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że rozszerzenie cła nie ma zastosowania do przywozu towarów produkowanych przez wymienione w rozporządzeniu cztery przedsiębiorstwa. Postanowiono również o zwolnieniu wskazanych produktów z ostatecznego cła antydumpingowego, jeżeli są one przywożone z innym przeznaczeniem niż do zastosowania jako folia aluminiowa do użytku domowego (art. 1 ust. 4).
Z akt sprawy wynika, że objęty opisanymi na wstępie zgłoszeniami celnymi towar (folia aluminiowa do celów spożywczych, bez podłoża, walcowana, ale nie obrobiona więcej na rolkach) jest przeznaczony dla zastosowań w gospodarstwach domowych, przy czym nie został wyprodukowany przez wymienione w rozporządzeniu nr 2017/271 przedsiębiorstwa. Oznacza to, że zwolnienie, o którym mowa powyżej, nie dotyczy przedmiotowego towaru.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezasadnego przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego wyjaśnić należy, że przepis art. 48 UKC przewiduje, iż do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.
Weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym nie jest czasowo nieograniczona. W art. 103 UKC ustawodawca wspólnotowy wprowadził ramy czasowe, w jakich procedura ta jest dopuszczalna. Zgodnie z wyrażoną w art. 103 ust. 1 UKC zasadą, o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (ust. 2). Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli:
a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub
b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.
Okres przedawnienia długu celnego przedłuża się zatem w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał ściganiu w postępowaniu karnym. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.
W wyroku z dnia 27 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 1065/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę, że ukształtowane w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego pozwala na sformułowanie następujących tez:
- to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06);
- nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani – dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (wyrok TS z dnia 16 lipca 2009r. w sprawie Snauwert sygn. akt C -124/08),
- konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem) istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo - skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego.
Akceptując powyższe Sąd wskazuje, że z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego i jego prawomocnego zakończenia, czy tylko mogło do tego dojść. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może powodować wszczęcie postępowania. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej). Co istotne, z ukształtowanego orzecznictwa TSUE i sądów krajowych wynika, że nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny, czy też jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani. Ukrycie przed Spółką przez jej zagranicznego kontrahenta okoliczności faktycznego pochodzenia towaru, czy też wprowadzenie jej w błąd co do skali rzeczywiście podjętej obróbki/przetworzenia towaru nie mogą zatem uzasadniać odmowy stosowania instytucji przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego.
Organy celne mogą więc skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar.
Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich, spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 ustawy – Kodeks karny skarbowy, tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd.
W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta została wykazana w sposób niebudzący wątpliwości. Organ pierwszej instancji uzyskał w tej kwestii wiedzę w dniu 2 kwietnia 2020 r., kiedy doręczono mu pismo dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF. Dochodzenie to prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import niektórych rodzajów folii aluminiowej, objętych kodem TARIC 7607 11 19 10, poprzez deklarowanie ich tajlandzkiego pochodzenia. Dochodzenie prowadzone było w ścisłej współpracy z Departamentem Handlu Zagranicznego i tajlandzkim Departamentem Celnym. Z przedmiotowego pisma wynika, że zebrany w trakcie dochodzenia materiał dowodowy wskazuje na nieprawidłowości w deklarowaniu kraju pochodzenia importowanych do Unii Europejskiej towarów, wysyłanych przez podmiot D Co. Ltd. i C Co. Ltd. Ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego dochodzenia zawarto w Raporcie z misji OLAF znak OC/2019/0299 [Misja - (2019-00296)]/Bl (OCM (2020)0870-14/01/2020).
W konsekwencji zgodzić należy się z organami, że przesłanka przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego została wyczerpana, a termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu I instancji, stanowiąca akt powiadomienia skarżącej Spółki o długu celnym, doręczona została stronie przed upływem tego terminu. Zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 i 2 UKC w zw. z art. 56 p.c. oraz w zw. z art. 208 § 1 o.p. okazał się chybiony.
Odnosząc się do charakteru i podstaw działania OLAF, do czego nawiązuje część podniesionych w skardze zarzutów wskazać należy, że moc dowodowa raportów OLAF podlegających ocenie na ogólnych zasadach była już przedmiotem licznych, aprobujących rozstrzygnięć (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 listopada 2016 r.; sygn. akt I GSK 68/15; z 3 listopada 2010 r.; sygn. akt I GSK 444/09). Podkreślić trzeba, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty, prowadząc dochodzenie OLAF działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty. Polskie organy celne nie mogą więc drugi raz weryfikować tego, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny.
Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r.
Rozporządzenie nr 883/2013 stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia, raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.
W tym świetle należy w ocenie Sądu wskazać, że przedmiotowy raport OLAF pomimo, iż nie stanowi raportu końcowego, stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Odnośnie mocy dowodowej raportu OLAF podkreślić należy, że w postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy, raport OLAF należy traktować identycznie, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 o.p. Warto podkreślić, że dokumenty urzędowe nie mają ostatecznej mocy dowodowej. Przepis art. 194 § 3 o.p. dopuszcza bowiem możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Ciężar dowodu spoczywa wówczas na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania stronie nie udało się w oparciu o przedstawiony z jej inicjatywy materiał dowodowy wniosków płynących z raportu OLAF obalić.
Prawidłowa ocena raportu OLAF skutkuje ponadto oddaleniem zarzutu naruszenia art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c. w zw. z art. 11 pkt 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wskazujący na naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE). Zasada ta ma bowiem zastosowanie w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, nie zaś ewentualnych wątpliwości co do stanu faktycznego. W niniejszej sprawie nie było natomiast wątpliwości co do treści przepisów prawa , ale i też wątpliwości co do stanu faktycznego.
Należy podkreślić, że o ile raport OLAF miał kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, o tyle organy nie ograniczyły się do automatycznego przyjęcia wniosków płynących z raportu, co niewątpliwie stawiałoby tak przeprowadzone postępowanie w negatywnym świetle. Przed dopuszczeniem tego dowodu organ pierwszej instancji wystosował do OLAF zapytanie dotyczące aktualnego etapu dochodzenia, charakteru dokonanych względem firm D/C ustaleń oraz stanowiska firmy C odnośnie wysnutych w raporcie OLAF wniosków. W odpowiedzi OLAF poinformował, że jakkolwiek dochodzenie OC/2019/0299 jest w toku, to skupia się obecnie na innych spółkach. Wspólna Misja zebrała jednak wystarczające dowody potwierdzające chińskie pochodzenie eksportowanych w latach 2016-2019 przez ww. podmiot przesyłek, zatem trwająca misja nie bada już tych ładunków. Wskazano także, że D/C nie współpracuje z DFT i odmawia przekazania jakichkolwiek dodatkowych informacji na temat procesu produkcyjnego.
W świetle biernej postawy firmy D/C oraz braku wskazania przez stronę skarżącą wiarygodnych dowodów podważających ustalenia OLAF raport ten, w ocenie Sądu, jest dowodem rzetelnym i oddającym rzeczywisty charakter badanych procesów gospodarczych.
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy wykazała, że wbrew zarzutom skarżącej Spółki postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w tym w szczególności przy zachowaniu kluczowych zasad prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Organ przeprowadził postępowanie w odpowiednim do okoliczności sprawy zakresie, rozważył zgromadzone dowody i z tak ustalonego stanu faktycznego wysnuł logiczne i właściwe wnioski. Organy odniosły się przy tym wystarczająco do wskazywanej przez stronę skarżącą potrzeby przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków (pracowników skarżącej Spółki) i opinii biegłego, rzeczowo wyjaśniając powody, dla których ich przeprowadzenie było zbędne. W świetle ustaleń misji OLAF oraz obserwacji poczynionych przez tajlandzki Departament Handlu Zagranicznego w trakcie wizyty w D/C (szerzej opisanych w decyzji organu pierwszej instancji) Sąd argumentację tę podziela. Należy podkreślić , że organy oparły się na ustaleniach wyspecjalizowanego organu, jakim jest OLAF, które zostały poprzedzone wnikliwym, czasochłonnym i zakrojonym na szeroką skalę dochodzeniem. Tymczasem zaoferowany przez skarżącą dowód dotyczył przesłuchania świadków, którzy odbyli jedynie roboczą wizytę o charakterze handlowym w zakładzie D/C , w czasie, gdy fabryka była dopiero na etapie rozruchu, wobec czego nie byli oni obecni przy rzekomej produkcji towaru. Natomiast przekonanie o znacznych możliwościach produkcyjnych kontrahenta i zdolności do samodzielnego wyprodukowania przedmiotowej folii nie może stanowić potwierdzenia, że w rzeczywistości przedmiotowa folia została w tym zakładzie wyprodukowana. Zdolności produkcyjne nie oznaczają przecież same przez się, że podmioty D/C nie brały udziału w procederze omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import przedmiotowego rodzaju folii aluminiowej poprzez deklarowanie ich tajlandzkiego pochodzenia. Poza tym, jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, w przeciwieństwie do raportu OLAF pisemne stanowisko pracowników Spółki nie zostało poparte żadnymi dowodami. Co więcej, w kontekście zasadności przesłuchiwania świadków, ustalony w trakcie misji OLAF proceder polegający na unikaniu ceł antydumpingowych znajdował potwierdzenie wprost na stronie internetowej eksportera, który na taki charakter działalności wskazywał. Z kolei obserwacje tajlandzkiego Departamentu Handlu Zagranicznego pozwoliły na odstąpienie od powoływania biegłego z zakresu metalurgii w celu określenia istotności (braku pozorności) procesów przetwarzania surowców do postaci towarów objętych zgłoszeniami celnymi. Poza tym zasadne są twierdzenia organu odwoławczego, że biegły (nawet z zakresu metalurgii) nie jest upoważniony do ustalenia pochodzenia towaru na podstawie czynności wykonanych na towarze.
Nawet z uzyskanych od przedstawicieli eksportera na początkowym etapie misji OLAF wyjaśnień (eksporter odmówił dalszego współdziałania) wynika, że do zakładu C w Tajlandii sprowadzane były rolki folii aluminiowej jumbo (pozycja 7607), wyprodukowane w Chinach głównie przez spółkę dominującą w Q. . Materiał ten był następnie podgrzewany, cięty i pakowany dla zastosowań w gospodarstwach domowych w zakładzie w Tajlandii i eksportowany m.in. do Unii Europejskiej. Taki towar również należał do pozycji 7607. W konsekwencji zmiana pozycji taryfowej towarów nie miała w ogóle miejsca.
Ponadto, w ocenie Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła materiału dowodowego potwierdzającego, że importowany towar został w tym kraju poddany ostatniej, istotnej i ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowałyby wytworzenie nowego produktu lub stanowiły istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdził, że krajem pochodzenia towaru jest Chińska Republika Ludowa. W Tajlandii dokonano jedynie nieistotnej z punktu istoty towaru, którym jest folia aluminiowa do zastosowań domowych, zmiany jego pierwotnej formy (z rolek jumbo) na finalny produkt, bez zmiany pozycji taryfowej. Taki towar był następnie wysyłany do Polski. Opisany sposób działań podmiotów gospodarczych - chińskiego i tajlandzkich - nie znajduje innego uzasadnienia ekonomicznego, niż zamiar unikania należności z tytułu cła antydumpingowego.
Przepis art. 60 ust. 2 UKC przewiduje, że towar, w produkcję którego zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania. W sytuacji zatem, gdy przedmiotowy towar w niemal gotowej formie trafiał do firmy C , której zadaniem było jedynie doprowadzenie go do stanu, w jakim ma on trafić do finalnego odbiorcy, organy celne obu instancji zasadnie przyjęły chińskie pochodzenie objętej zgłoszeniami folii, albowiem w Chinach została ona w istocie wyprodukowana. Organy nie naruszyły więc art. 60 ust. 2 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie czy błędną interpretację.
Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 33 RD wszelkie operacje obróbki lub przetwarzania przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC.
W odniesieniu do towarów, które nie są objęte załącznikiem 22-01 RD (takich jak folia aluminiowa HS 7607), uznaje się, że towary te zostały poddane ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetworzeniu lub obróbce, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w państwie lub na terytorium, z którego pochodziła większa część materiałów, określona na podstawie wartości tych materiałów.
Sąd podzielił ponadto argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę, że przytaczane przez stronę skarżącą orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości odnoszące się do zmiany pozycji taryfowej towarów w wyniku przetworzenia lub obróbki dokonanej w danym kraju nie wywiera skutków prawnych w realiach rozpoznawanej sprawy, ponieważ zmiana pozycji taryfowej przedmiotowego towaru nie miała miejsca. Towar, jaki trafił do Tajlandii z Chin objęty był pozycją 6707 i towar o takiej samej pozycji został następnie wyeksportowany na teren UE.
W tej sytuacji za chybione uznać należy zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów przez organ odwoławczy. Materiał dowodowy pozyskany od OLAF jest jednoznaczny i przekonujący.
Sąd podzielił stanowisko organów, że dowody zebrane podczas misji jednoznacznie wskazują, iż importowana folia (pozycja 7607) "wyprodukowana" została z chińskiego surowca w postaci folii, także objętej pozycją 7607. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, zakład nie produkował produktu finalnego z blach aluminium podlegających następnie rozwalcowaniu, lecz rolek jumbo zawierających gotowy niemalże produkt, wymagający jedynie dostosowania do formy przewidzianej dla sprzedaży detalicznej. Oznacza to, że importowana przez Spółkę folia nie przeszła na terenie Tajlandii obróbki, która zgodnie z przepisami unijnymi mogła zmienić pochodzenie towaru z chińskiego na tajlandzkie. Dodatkowo należy zaznaczyć, że brak współpracy ze strony D/C, jak również odmowa udzielenia informacji, w rezultacie czego nałożone zostały sankcje, jednoznacznie podważa wiarygodność eksportera i jakichkolwiek deklaracji przez niego składanych. Potwierdza to również, że tajlandzka spółka nie posiada dokumentów, z których mogłoby wynikać, że towar zmienił swoje pochodzenie w związku z wykonaną obróbką.
Ustalenia organów poczynione w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodził m.in. wskazany raport OLAF, były zatem w ocenie Sądu prawidłowe.
Sąd podzielając co do zasady stanowisko skarżącej, że ustalenia zawarte w raporcie nie wiążą organów w sposób bezwzględny i mogą być obalone stwierdza, że skarżąca w niniejszej sprawie ustaleń zawartych w raporcie nie obaliła.
Z powyższych względów nie budzi wątpliwości Sądu, że organy celne były uprawnione do wydania rozstrzygnięć nakładających na stronę skarżącą cło antydumpingowe w związku z dokonanymi zgłoszeniami celnymi dotyczącymi folii aluminiowej klasyfikowanej do kodu TARIC 7607 11 19 10. Uprawnienie to wynika z rozporządzenia wykonawczego Komisji Nr 2015/2384 z dnia 17 grudnia 2015 r. (Dz. Urz. UE L nr 332 z 18.12.2015 r. ze zm.), którym Komisja (UE) nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej, objętych tym kodem, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla ww. produktów wynosi 30 %.
Decyzje organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w prawidłowo zebranym materiale dowodowym i oparte zostały na prawidłowej podstawie prawnej, dlatego też Sąd stwierdził ich legalność. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, odniósł się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów i twierdzeń, wyjaśniając stronie zasadność wydanego rozstrzygnięcia. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 233 § 2 w zw. art. 180 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c. i art. 44 ust. 4 UKC poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, jak i art. 127 o.p. w zw. z art. 73 § 1 p.c., art. 44 ust. 4 UKC, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 TUE poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, z oczywistych względów nie zasługiwały na aprobatę.
Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.