III SA/GD 452/25

III SA/Gd 452/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 736
art. 25 ust. 1, art. 28, art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 26 czerwca 2025 r., nr WSO-III.621.1.34.2025.KS w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r., wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 572) – dalej jako: "u.e.l.", Burmistrz Nowego Stawu orzekł o wymeldowaniu L. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w N.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że z wnioskiem o wymeldowanie L. K. z pobytu stałego w ww. lokalu wystąpiła M. K. Wyjaśniła, że jej mąż w dniu 20 października 2024 r. opuścił sporny lokal w obecności funkcjonariuszy policji. Dodała, że Prokuratura Rejonowa w Malborku wydała środki zapobiegawcze w postaci zakazu zbliżania się do niej na odległość 100 m. Wymieniony trzykrotnie odwiedzał sporny lokal w asyście policji i zabierał z tego lokalu wszystkie swoje rzeczy. Mąż nie posiada kluczy do lokalu. Do akt załączyła kopię postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w Malborku z dnia 25 października 2024 roku, którym zobowiązano wymienionego do opuszczenia spornego lokalu i powstrzymania się od kontaktów z żoną i zbliżania się do niej, kopię pisma Prokuratury z dnia 25 listopada 2024 roku o przesłaniu aktu oskarżenia do Sądu, kopię umowy najmu lokalu z dnia 22 grudnia 2004 roku zawartą pomiędzy nią, a Administracją Domów Mieszkalnych w N.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie zeznań M. K., świadków oraz pisma wyjaśniającego przesłanego przez L. K., a także na podstawie załączonych w tej sprawie dokumentów organ I instancji ustalił, że L. K. nie mieszka w spornym lokalu. Z pisemnych wyjaśnień wymienionego z dnia 3 kwietnia 2025 roku wynikało, że opuścił sporny lokal w maju 2024 roku, ponieważ żona wymieniła zamki w drzwiach. Jego rzeczy znajdują się w lokalu, ale żona nie wpuszcza go do domu. Nie mają jeszcze rozwodu i podziału majątku, więc ma prawo mieszkać w spornym lokalu. Jego zdaniem został przymusowo pozbawiony dostępu do lokalu. Do akt załączono umowę najmu lokalu z dnia 1 listopada 2024 roku, znajdującego się pod adresem: D., gmina N. Jego pobyt w tym lokalu potwierdzili świadkowie: B. K., która nadzoruje wynajem lokali w tym budynku. M. K. w dniu 18 marca 2025 roku zeznała, że mąż opuścił sporny lokal w dniu 25 października 2025 roku w asyście policji. Z lokalu zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste, co miało miejsce podczas trzech wizyt w tym lokalu i odbywało się w asyście policji. M. Ł., córka wnioskodawczyni, w dniu 8 kwietnia 2025 r. zeznała, że wymieniony ma zakaz zbliżania się do jej mamy, a jedynym najemcą spornego lokalu jest jej mama. Dodała, że nie utrzymują z wymienionym żadnego kontaktu i nie wie czy planuje on wrócić do spornego lokalu. Z tego co wie wymieniony mieszka w D. Świadek K. W. nie wiedziała nic o sprawie.
Z decyzją tą nie zgodził się L. K. i wniósł odwołanie w którym wskazał na krzywdzący charakter zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że opuszczenie spornego lokalu nastąpiło w wyniku konfliktu rodzinnego oraz zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci zakazu zbliżania się do jego żony. Jego zdaniem został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu wbrew własnej woli w związku z trwającym postępowaniem karnym. Dodał, że opuścił sporny lokal w obecności policji, jednak nie z uwagi na jego agresywne zachowanie, ale ze względu na zakaz zbliżania się. Dodał, że przy asyście policji dokonał odbioru swoich rzeczy z tego lokalu. Jego zdaniem skoro umowa najmu została zawarta w trakcie trwania małżeństwa to należy czekać na rozstrzygnięcie Sądu w sprawie ustalenia prawa do tego lokalu i nie można obecnie uznać, że utracił tytuł do lokalu.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2025 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej jako: "k.p.a." w zw. z art. 35 u.e.l., Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l. organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, w której osoba zamieszkuje na pobyt stały lub czasowy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Ponadto utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż przedmiotowe opuszczenie musi mieć charakter dobrowolny i trwały.
Jak stwierdził organ odwoławczy z akt sprawy wynika, że L. K. mieszkał w spornym lokalu z wnioskodawczynią. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Malborku postanowieniem z dnia 25 października 2024 roku zobowiązał wymienionego do opuszczenia spornego lokalu oraz zobowiązał go do powstrzymania się od kontaktowania się z żoną i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 m. Następnie wymieniony w asyście policji został zabrany ze spornego lokalu. Wymieniony w dniu 1 listopada 2024 roku wynajął mieszkanie w D. i tam zamieszkał. Od momentu opuszczenia spornego lokalu wymieniony nie przebywał w nim, za wyjątkiem sytuacji, kiedy przy asyście policji zabierał z tego lokalu swoje rzeczy osobiste. Wyjaśnienia stron, w tym treść złożonego odwołania, były jasne i spójne ze sobą, i potwierdziły okoliczności opuszczenia spornego lokalu. Nie dano natomiast wiary pierwszym pisemnym wyjaśnieniom wymienionego z dnia 3 kwietnia 2025 roku, że został wyrzucony przez żonę ze spornego lokalu już w maju 2024 roku, bowiem w materiale dowodowym nie znaleziono potwierdzenia na wskazywane okoliczności, a w złożonym odwołaniu skarżący potwierdził, że jego wyprowadzenie się z lokalu było związane z konfliktem rodzinnym i zastosowaniem wobec niego środków zapobiegawczych.
W ocenie organu odwoławczego art. 35 u.e.l. musi być interpretowany w ten sposób, że opuszczenie miejsca pobytu stałego to także opuszczenie pod przymusem realizowanym przez upoważnione do tego organy Państwa i nic nie przemawia za tym, aby w razie opuszczenia miejsca pobytu w wyniku przymusu państwowego utrzymywać w rejestrze dane, które są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku L. K. przymus państwowy polegał na wydaniu postanowienia nakazującego opuszczenie lokalu oraz zakazującego zbliżania się do żony. Zatem skoro w przypadku skarżącego doszło do zawinionego wywołania zdarzenia skutkującego opuszczeniem lokalu w wyniku przymusu państwowego to brak dobrowolności opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do jego wymeldowania. Ponadto nakaz opuszczenia danego lokalu, czy zakaz zbliżania się do jego mieszkańców wyczerpuje znamiona trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. W takim przypadku nie można uznać, iż opuszczenie nastąpi dopiero wtedy, gdy potencjalny sprawca przemocy z tym się zgodzi. Jak bowiem stwierdził Sąd w ww. orzeczeniu "Istota przymusu państwowego polega na tym, że jest on stosowany w przypadku oporu, a więc w przypadku gdy brak jest zgody na opuszczenie miejsca pobytu stałego". W świetle zasad doświadczenia życiowego w tym przypadku powrót skarżącego do miejsca zameldowania budzi wątpliwości. Z uwagi na powyższe rozważania, organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził spełnienie przesłanek określonych w art. 35 u.e.l., a opuszczenie spornego lokalu przez L. K. należy uznać za dobrowolne i trwałe, co w konsekwencji musiało skutkować wydaniem decyzji o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej, co znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję L. K. wskazał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa oraz w oparciu o niepełny i niewłaściwie oceniony materiał dowodowy. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, a nadto o zobowiązanie Komisariatu Policji w Malborku do udostępnienia notatki urzędowej sporządzonej w związku z interwencją, podczas której dwóch funkcjonariuszy Policji asystowało mi przy odbiorze rzeczy osobistych z mieszkania. Skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie przesłuchanie świadków: T. O., B. R., J. K., oraz W. G., którzy potwierdzą, że w relacjach domowych nie był on osobą agresywną, nie stosował przemocy wobec żony, nie wszczynał awantur, a jego zachowanie nie uzasadniało wydania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci zakazu zbliżania się.
Zaskarżonej decyzji zarzucił skarżący nieprawidłowe zastosowanie art. 35 u.e.l., który przewiduje możliwość wymeldowania wyłącznie w przypadku dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Tymczasem w jego sprawie żadna z tych przesłanek nie została spełniona, bowiem lokal opuścił nie z własnej woli, lecz wskutek zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zakazu zbliżania się do jego żony, orzeczonego w toku postępowania karnego. Wyprowadzenie się skarżącego miało charakter przymusowy, uwarunkowany sytuacją prawną, a nie dobrowolną decyzją o zerwaniu więzi z miejscem zameldowania. W takich okolicznościach brak było podstaw do skutecznego zastosowania art. 35 u.e.l. i wydania decyzji o wymeldowaniu.
Skarżący wyjaśnił, że okoliczności, na podstawie których wszczęto postępowanie karne, miały charakter jednostronnych i niezweryfikowanych twierdzeń jego żony, które miały na celu usunięcie go z lokalu. Zgromadzony materiał dowodowy oraz zeznania wskazanych świadków wykazują, że cała sytuacja miała charakter nadużycia instytucji prawnych i została wykorzystana instrumentalnie do osiągnięcia określonego celu życiowego i procesowego. Zaprzeczył, aby kiedykolwiek stosował przemoc, a przedstawiona przez jego żonę wersja zdarzeń jest nieprawdziwa i nie znajduje potwierdzenia w obiektywnych dowodach.
W dniu opuszczenia lokalu skarżący był obecny z funkcjonariuszami Policji wyłącznie dlatego, że obowiązywał mnie zakaz zbliżania się. Wszystko przebiegło w spokojnej atmosferze, bez żadnej agresji ze strony skarżącego. Na dowód tego wniósł o uwzględnienie notatki policyjnej z tej interwencji, która znajduje się w dyspozycji Komisariatu Policji w Malborku.
Wskazał, że złożył pisemne wyjaśnienia w toku postępowania, z których jednoznacznie wynika, że nie zrzekł się prawa do lokalu i w dalszym ciągu uważa go za miejsce swego stałego pobytu. W mieszkaniu nadal znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, a jego zamiarem pozostaje powrót do niego po zakończeniu postępowania karnego i ustaniu obowiązujących ograniczeń. Skarżący podniósł, że wynajęcie innego lokalu miało charakter tymczasowy i było wyłącznie wymuszone sytuacją życiową. Nie świadczy to o trwałym zerwaniu więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania. Co więcej, umowa najmu lokalu przy [...] została zawarta w trakcie trwania małżeństwa, a do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd o prawie do korzystania z lokalu, nie można uznać, że utracił on do niego tytuł prawny ani zrezygnował z prawa do przebywania w nim.
W ocenie skarżącego wydarzenie, w którym z udziałem Policji odebrał rzeczy osobiste z mieszkania, jest istotnym elementem faktycznym tej sprawy i nie powinno być interpretowane jako przejaw dobrowolnego opuszczenia lokalu. Decyzja Wojewody Pomorskiego została wydana bez uwzględnienia całości materiału dowodowego oraz bez pełnej analizy motywów jego wyprowadzki, a tym samym - narusza zasady praworządności oraz zaufania obywatela do organów administracji
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę a nadto wskazał, że ma stumetrowy zakaz zbliżania się do małżonki pomimo, że nie jest agresywny. Poprzednio każdy mieszkał w oddzielnym pokoju: żona, syn i skarżący. Chciałby, żeby było tak jak dawniej, kiedy były dwa odrębne mieszkania. Obecnie przebywa w Gminie N. pod adresem D. [...], gdzie jest tymczasowo w ramach prowadzonego remontu. Jak się remont skończy to nie będzie miał dokąd pójść. W D. nie jest zameldowany. Skarżący dodał, że sprawa karna się nie zakończyła, następna rozprawa została wyznaczona na dzień 15 grudnia 2025 r., zaś sprawa rozwodowa będzie w czerwcu 2026 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę decyzji obu instancji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z jego treścią organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania
Istotnymi dla zastosowania instrumentu z art. 35 u.e.l. okolicznościami, zgodnie z treścią tego przepisu, jest zatem to, czy osoba wymeldowywana trwale opuściła ten lokal i czy opuszczenie to było dobrowolne. Przez trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu należy rozumieć przebywanie poza tym miejscem z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (vide: wyroki NSA: z 19 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 2961/20; z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 2915/18; z 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14; z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 863/17, te i kolejne orzeczenia sadów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei przez dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu rozumieć należy zarówno najbardziej typową sytuację, gdy osoba zameldowana faktycznie dobrowolnie opuszcza miejsce stałego pobytu, jak i sytuację, gdy została ona w jakiś sposób przymuszona do wyprowadzki, a następnie z zamiarem stałego przebywania zamieszkała pod innym adresem (vide: wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1927/19). Regułą jest, że opuszczenie lokalu powinno być konsekwencją zachowania samego wymeldowanego i nosić cechy dobrowolności, jednak w sytuacjach nietypowych, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu na skutek stosowania odpowiednich norm prawa rodzinnego bądź karnego nie ma prawa do przebywania w lokalu, okoliczność tę należy także uwzględnić na gruncie prawa administracyjnego. Oznacza to, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, takich jak np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 2025/17, dostępny jw.).
Ustalenia faktyczne dokonane w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego jednoznacznie i w sposób wystarczający wskazują, że w sprawie ziściły się obie przesłanki opisane w art. 35 u.e.l., stąd też wydanie decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu należało ocenić jako zgodne z prawem. Trwałość opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu potwierdzają okoliczności takie jak usunięcie rzeczy skarżącego z tego lokalu, odebranie mu dostępu do lokalu poprzez zabranie kluczy/wymianę zamków, zawarcie umowy najmu innego lokalu, uiszczanie kosztów związanych z zamieszkaniem w innym lokalu i dokonywanie jego remontu w ramach należności czynszowych. Trwały brak obecności skarżącego w mieszkaniu potwierdzają również zeznania świadków, z których wynika, że skarżący nie mieszka w N. w lokalu przy ul. [...], mieszka w D. i stamtąd dojeżdża do pracy.
Z kolei o dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego w rozumieniu art. 35 u.e.l. świadczy to, że skarżący opuścił lokal w dniu 25 października 2024 r. w związku z wykonaniem postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Malborku z dnia 25 października 2024 r., nr [...], co wielokrotnie potwierdzał oświadczeniami sam skarżący, jak również jego małżonka i córka. Zgodnie z treścią ww. postanowienia zastosowano wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji i zobowiązano go m.in. do: opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z M. K. oraz powstrzymania się od kontaktowania się z M. K. w jakikolwiek sposób i zakazano zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 m. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone zażaleniem, jak również skarżący nie wykazał, aby składał wniosek o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, podjęte zostały na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności co do zaistnienia w sprawie trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca stałego pobytu.
W odniesieniu do argumentacji skargi powtórzyć należy, że zaistnienie elementu wolicjonalnego po stronie opuszczającego mieszkanie dotyczy sytuacji typowej, tj. opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania w sposób trwały przez osobę, która samodzielnie decyduje się na to z powodów stricte osobistych, zależnych od jej woli, chęci zorganizowania centrum życiowego w innym miejscu. Wykładnia art. 35 u.e.l. nie może jednak pomijać sytuacji, w których opuszczenie lokalu jest wynikiem wykonania rozstrzygnięć właściwych organów, zwłaszcza orzeczeń sądów powszechnych lub właśnie orzeczeń prokuratury wydawanych w postępowaniu karnym w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci nakazu opuszczenia lokalu i zakazu zbliżania się (art. 275 k.p.k.). Nawet jeżeli osoba podlegająca nałożonemu obowiązkowi, który wiąże się z opuszczeniem lokalu deklaruje wolę powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, to w tym przypadku deklaracja taka nie znosi przesłanki "dobrowolności" opuszczenia lokalu z art. 35 u.e.l. Odmienne stanowisko czyniłoby przepis art. 35 u.e.l. regulacją stojącą w opozycji do możliwości nałożenia skutecznych sankcji na gruncie prawa karnego mających na celu ochronę rodziny przez zagrażającym jej zachowaniem osób, wymagających odseparowania od ofiar ich zachowań. Dlatego też przy interpretacji art. 35 u.e.l., zastosowanie wykładni literalnej bez odniesienia się do wykładni systemowej i celowościowej nie jest wystarczające.
Jeżeli opuszczenie lokalu przez daną osobę było spowodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa, wynikającymi z takich okoliczności jak zakaz zbliżania się przez wymeldowywanego do członków jego rodziny, to przy ustalaniu przesłanek do wymeldowania kwestia dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że w takich sytuacjach czynności właściwych organów nie są zgodne z wolą osoby, która jest obowiązana opuścić lokal. Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy bowiem traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Odmienna wykładnia art. 35 u.e.l., że organ administracji nie może dokonać wymeldowania osoby z lokalu tylko dlatego, że opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew woli tej osoby, nawet wtedy, gdy wynika to z legalnych działań organów państwa, nie jest w tych okolicznościach prawidłowa.
Ponadto wyjaśnić należy, że zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Tym samym na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 299/11; z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1163/12; z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2065/14; z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019r. sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3268/18, dostępne jw.).
W niniejszej sprawie, jak wskazano, skarżący nie skorzystał ze środka prawnego w postaci zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Malborku z dnia 25 października 2024 r., ani też z możliwości złożenia wniosku określonych w art. 254 k.p.k.
Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji chęć wymeldowywanego ponownego lub dalszego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy, a utrzymywanie zameldowania takiej osoby prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej (wyroki NSA z 18 marca 2025 r., II OSK 484/24, LEX nr 3849628; z 18 kwietnia 2025 r., II OSK 1862/21, LEX nr 3756845).
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podniesiona w skardze kwestia uprawnienia skarżącego do korzystania z mieszkania zajmowanego dotychczas wspólnie z małżonką. Instytucja meldunku służy jedynie celom ewidencyjnym i nie jest związana z tytułem prawnorzeczowym do lokalu (nie rodzi tytułu prawnego do lokalu). Ewentualne zaś spory w zakresie realizacji uprawnień prawnorzeczowych należy rozstrzygać przed sądem powszechnym.
Dodać należy, że zakres postępowania dowodowego określony w ww. art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjny jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania nowego stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. Z tych na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. względów Sąd, w oparciu o art. 106 3 p.p.s.a., oddalił wnioski dowodowe skarżącego.
Z tych względów Sąd wniesioną skargę, jako niezasadną, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił.