III SA/Gd 442/25

III SA/Gd 442/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art. 15, art. 77 par.1 , art. 80 , art. 107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Adam Osik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO/Gd 917/25 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
III SA/Gd 442/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 stycznia 2025 r. nr DM.510.15.2025 Wójt Gminy Starogard Gdański odmówił skarżącej D. S. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 5 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz,. U. z 2023 r. poz. 1335 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa lub ustawa o dodatkach mieszkaniowych. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynikało, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Powierzchnia normatywna mieszkania wynosi 35 m², zaś powierzchnia użytkowa mieszkania skarżącej wynosi 45,9 m², w tym powierzchnia pokoi i kuchni 36,8 m², co stanowi 80,17% powierzchni użytkowej lokalu. Dopuszczalne przekroczenie powierzchni normatywnej wynosi zaś 45,5 m².
D. S. odwołała się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które decyzją z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO Gd 917/25 utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą wynosi 46,45 m² i przekracza powierzchnię normatywną o 40%. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,50 m². Udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej wynosi ok 90% zatem przekracza 60 % wskazanej powierzchni. Jako dowód SKO przywołało wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz akt notarialny umowy sprzedaży. Powołując się na powyższy stan faktyczny, Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli decyzji organu I instancji. Skarżąca wskazała, że decyzję wydano z naruszeniem art. 7, 8, 77 k.p.a. Podniosła także, że organ nieprawidłowo ustalił metraż jej mieszkania i nie wezwał jej do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca podniosła ponadto, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej i bez dodatku mieszkaniowego nie będzie w stanie się utrzymać.
Pełnomocnik skarżącej w złożonym piśmie procesowym zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") - poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych;
błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie ustalenia powierzchni użytkowej lokalu poprzez wskazanie, że lokal posiada powierzchnię 46,45 m2, podczas gdy lokal posiada mniejszą powierzchnię użytkową, a w konsekwencji błędne ustalenie wielkości przekroczenia przez powierzchnię użytkową lokalu powierzchni normatywnej o 40%, podczas gdy rzeczywiste przekroczenie było znacznie mniejsze.
W konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy, nieopłaconych w całości ani w części.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska pełnomocnik skarżącej wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przy błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Wbrew stanowisku organu, powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez Skarżącą nie wynosi 46,45 m2, a 45,90 m2, co wynika z przedłożonego w sprawie przez Skarżącą wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, umowy najmu z dnia 31 października 2006 roku oraz aneksu do umowy najmu z dnia 18 listopada 2024 roku. Co idzie za powyższym, powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego ustalonej przez art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych o 40%, jak wskazał na to organ. Powierzchnia tego lokalu wynosi bowiem 45,90 m2, a więc jej stosunek do powierzchni normatywnej jest zgoła inny niż wskazany przez organ.
Organ w sposób niewłaściwy ustalił również powierzchnię kuchni i pokoi, znajdujących się w lokalu zajmowanym przez skarżącą, wskazując na metraż 42,50 m2, podczas gdy rzeczywiście wynosi on 36,80 m2. Organ powołał się w treści decyzji na akt notarialny przedłożony przez skarżącą, jednak skarżąca dokumentu takiego w postępowaniu nie przedkładała.
Organ dopuścił się więc naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych na postawie zebranego materiału, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym ustaleniem przez organ faktu, czy skarżąca spełnia kryteria ustawowe stawiane wnioskodawcom z tytułu dodatku mieszkaniowego.
Powyższe świadczy o nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy przez organ i wydaniu orzeczenia na nieprawidłowych podstawach. Wskutek powyższego, sprawa wymaga ponownego ustalenia stanu faktycznego w sposób prawidłowy i umożliwiający wydania decyzji bazującej na podstawach prawidłowo ustalonych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, regulującej zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Ustawa ta uzależnia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego od spełnienia określonych w niej kryteriów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkującym w tych lokalach.
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od spełnienia kryterium dochodowego i kryterium związanego z powierzchnią lokalu mieszkalnego. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby.
Według art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Powołane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie przesłanek, do których oprócz posiadania jednego z wymienionych w ustawie tytułów do lokalu, zalicza się osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (kryterium dochodowe) oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego, a także określony w ustawie poziom wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego w relacji do dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawcy.
Przepis art. 15 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą dwuinstancyjności, skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Istotą dwuinstancyjności postępowania jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu aktu stosowania prawa.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wydana po rozpoznaniu przez ten organ odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji organu I instancji zawiera w uzasadnieniu ustalenia faktyczne, które odbiegają od ustaleń faktycznych, na których organ I instancji oparł swe rozstrzygnięcie. I tak, SKO wskazało, że łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,50 m² (organ I instancji określił tę powierzchnię na 36,8 m²), zdaniem SKO powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącej wynosi 46,45 m² (organ I instancji ustalił tę powierzchnię na 45,9 m²). W aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby stan faktyczny przyjęty przez organ II instancji w zakresie danych dotyczących kryterium powierzchniowego. Co więcej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano jako dowód "akt notarialny sprzedaży mieszkania", podczas gdy dokumentu takiego brak w aktach zarówno organu I jak i II instancji. Z akt tych wynika natomiast, że skarżąca opiera swój tytuł prawny do lokalu na umowie najmu a nie na prawie własności.
Skoro zatem ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia organu II instancji nie znajdują żadnego oparcia w materiałach zgromadzonych w aktach administracyjnych, a w aktach tych brak jest także konkretnych dowodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez ten organ, uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana został z naruszeniem art. 7, 77§1 oraz 80 k.p.a. a także art. 15 k.p.a., gdyż organ II instancji uchybił obowiązkowi rozpoznania sprawy ponownie w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy. Naruszono także art. 107 §3 k.p.a. gdyż uzasadnienie decyzji organu II instancji powołuje się na dowody, których brak jest w aktach sprawy oraz zawiera ustalenia faktyczne, które są całkowicie dowolne i nie znajdują oparcia w zgromadzonych dowodach.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt lit c p.p.s.a. jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję organu II instancji.
O kosztach należnych pełnomocnikowi ustanowionemu dla skarżącej w ramach prawa pomocy orzeknie referendarz sądowy zgodnie z art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a.