III SA/Gd 442/06

III SA/Gd 442/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Gorski
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 356/07 - Postanowienie NSA z 2008-03-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105, art. 145 par. 1 pkt 7 i 8, art. 145 a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 72 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]
z dnia 17 lutego 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Starosta [...] działając
z urzędu w oparciu o informację przekazaną z Prokuratury Rejonowej [...] w dniu
22 stycznia 2003 r. wznowił postępowanie w przedmiocie rejestracji samochodu marki [...] nr nadwozia [...], nr silnika [...] rok prod. [...] zarejestrowanego na nazwisko B. K.,
a następnie w oparciu o dokonane w toku wznowionego postępowania ustalenia wydał decyzję uchylającą swą pierwotną decyzję o rejestracji wymienionego pojazdu
i odmówił jego rejestracji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą wydania decyzji
o rejestracji pojazdu zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo
o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) jest m.in. stwierdzenie zgodności danych umieszczonych w pierwotnie wydanym dowodzie rejestracyjnym z numerami identyfikacyjnymi się w rejestrowanym pojeździe. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych przez Prokuraturę Rejonową [...] organ ten stwierdził przerobienie
w wymienionym pojeździe numerów identyfikacyjnych nadwozia. Biegły z zakresu kryminalistyki ustalił, że numer nadwozia spornego pojazdu nadany fabrycznie miał brzmienie [...]. W tej sytuacji w pełni zasadne było wznowienie postępowania
o rejestrację pojazdu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie jest istotne,
czy przerobienia numeru identyfikacyjnego dokonał aktualny posiadacz pojazdu, czy też jego poprzednicy prawni. Sam fakt ujawnienia przerobienia numeru identyfikacyjnego stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wystarczającą przesłankę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego wcześniej ostateczną decyzją o rejestracji. Ponieważ ustalenia dokonane w toku postępowania wznowieniowego potwierdziły fakt przerobienia numeru identyfikacyjnego, zasadne było wydanie decyzji o uchyleniu pierwotnej decyzji i odmowie rejestracji. Podnoszony
w odwołaniu zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie udziału w postępowaniu,
a w szczególności wypowiedzenia się co do poszczególnych dowodów jest bezpodstawny. Zainteresowany został o wszczęciu postępowania powiadomiony. Dowody, na jakich oparł się organ pierwszej instancji były mu znane z dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę. Żadnych nowych dowodów, poza przeprowadzonymi przez Prokuraturę, organ orzekający nie przeprowadził. Również bez znaczenia jest okoliczność, że B. K. wystąpił do Sądu Rejonowego o stwierdzenie nabycia własności spornego pojazdu. Wyrok Sądu, o ile będzie dla niego korzystny pozwoli na ponowną rejestrację pojazdu, pomimo przerobienia jego pierwotnych fabrycznych numerów identyfikacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r.
w sprawie sygn. 3 II SA/Gd 1081/03 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stwierdzając to naruszenie powinno na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż żadna z okoliczności, na które powołano się w decyzji organu pierwszej instancji nie mogła zostać za udowodnioną z uwagi na treść przepisu art. 81 k.p.a.
W dniu 2 czerwca 2005 r. B. K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem
o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...], powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym samym piśmie wniósł o nadanie pojazdowi cech identyfikacyjnych na podstawie art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, o ustalenie rzeczywistego roku produkcji pojazdu i faktycznej pojemności skokowej silnika a także o zakończenie postępowania wznowieniowego decyzją o zarejestrowaniu samochodu pod właściwymi cechami identyfikacyjnymi i zakończenie postępowania bez wyłączania pojazdu z ruchu.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. Starosta [...], powołując się na
art. 145 § 1 pkt 5 , art. 148, art. 149 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie.
W piśmie z dnia 14 lipca 2005 r. B. K. zawarł wniosek o zawieszenie wznowionego postępowania, co w jego przekonaniu umożliwiłoby całościowe rozstrzygnięcie sprawy.
Starosta [...] postanowieniem z dnia 21 lipca 2005 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie, wskazując, iż zawieszenie postępowania prowadziłoby
do nieuzasadnionego utrzymania w obrocie prawnym wadliwej decyzji ostatecznej
o rejestracji pojazdu, której wadliwości strona nie kwestionuje. Po rozpatrzeniu odwołania B. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z dnia
2 września 2005 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
Jednocześnie Starosta [...] decyzją z dnia 21 lipca 2005 r., powołując się na treść art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wznowione własnym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu podniósł, iż B. K. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jako że od daty powzięcia przez niego wiadomości o wydaniu przez Sąd Rejonowy [...] postanowienia o nabyciu przez zasiedzenie prawa własności samochodu osobowego do dnia złożenia wniosku
o wznowienie postępowania upłynęły prawie 2 lata, podczas gdy termin na złożenie przedmiotowego wniosku wynosi miesiąc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. decyzją z dnia 2 września 2005 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji
i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż organ pierwszej instancji winien kontynuować postępowanie wszczęte własnym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2003 r. i prowadzić je z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia
3 marca 2005 r. oraz, że żądanie przez stronę dokonania przez organ czynności, które pozwolą na wydanie prawidłowej, uwzględniającej powstałe na przestrzeni lat 2003 – 2005 zmiany stanu faktycznego w formie decyzji o rejestracji pojazdu jest przedwczesne i wykracza poza ramy postępowania wznowieniowego. Rozpatrzenie wniosku strony w tej części będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania wznowieniowego w postępowaniu zwyczajnym.
Decyzją z dnia 17 lutego 2006 r. Starosta [...], powołując się na treść art. 151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1, art. 149 ust. 3 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia 23 maja 2001 r.
w przedmiocie zarejestrowania na rzecz B. K. samochodu osobowego marki [...]; odmówił rejestracji wymienionego pojazdu oraz odmówił wznowienia postępowania
z wniosku strony z dnia 2 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał,
iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, że numer nadwozia pojazdu [...] wymieniony w dowodzie rejestracyjnym przedstawionym do rejestracji pojazdu dotyczy innego nadwozia niż faktycznie zamontowanego w samochodzie osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], na który wydano dowód rejestracyjny serii [...] nr [...]. Pojazd z nadwoziem o numerze [...] nie jest więc w istocie pojazdem wymienionym
w dowodzie rejestracyjnym serii [...], zaś zmiana nadwozia nastąpiła przed rejestracją pojazdu, to jest przed wydaniem decyzji o jego rejestracji. Zatem decyzja ostateczna Starosty [...] z dnia 23 maja 2001 r. zarządzająca rejestrację pojazdu dotyczyła innego pojazdu o numerach nadwozia [...], natomiast do rejestracji przedstawiony był pojazd
o numerze nadwozia [...]. Następnie organ podniósł, iż żądanie wznowienia postępowania na zasadzie art. 147 i 148 § 1 k.p.a. nie może nastąpić, gdyż postępowanie w sprawie trwa, nie zostało zakończone decyzją ostateczną, a nadanie właściwych numerów i rejestracja pojazdu będzie możliwe po zakończeniu prowadzonego odrębnie postępowania zwyczajnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. K. wskazał, iż organ pierwszej instancji prowadził w jednym czasie dwa tożsame wznowienia tego samego postępowania administracyjnego: pierwsze wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 22 stycznia 2003 r., drugie wszczęte na żądanie strony postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. Taki stan w ocenie odwołującego jest niepożądany procesowo, gdyż umożliwia prowadzącemu postępowanie ustalenie w tym postępowaniu nowych faktów w oparciu o uprzednio przeprowadzone w innym postępowaniu dowody, czyli dopuszcza możliwość dokonania odmiennych ustaleń faktycznych na podstawie ponownej oceny tych samych dowodów. Ponadto B. K. podniósł, iż nie ma w prawie administracyjnym
i nigdy nie było instytucji odmowy wszczęcia już formalnie i faktycznie wszczętego wznowienia postępowania administracyjnego. W konkluzji wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją
z dnia 4 kwietnia 2006 r. nr [...], powołując się na treść art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. uchyliło punkt 3 zaskarżonej decyzji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji prowadzone na podstawie wniosku strony z dnia
2 czerwca 2005 r., w pozostałym zaś zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu, jeśli taki dowód był wydany. Dowód rejestracyjny zawiera, m.in. numery indentyfikacyjne pojazdu. W świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego nie ulega wątpliwości, że przedstawiony przez stronę do rejestracji pojazd nie posiadał fabrycznych numerów identyfikacyjnych nadwozia, bowiem zostały one w nieustalonych okolicznościach przerobione. Następnie wskazano, że B. K. miał możliwość czynnego uczestniczenia w postępowaniu
i ustosunkowania się do przeprowadzonych dowodów, jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które miałyby wpływ na zmianę oceny zawartej w aktach Prokuratury. W tej sytuacji organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że dowód rejestracyjny przedstawiony przy rejestracji pojazdu przez stronę nie może być uznany
za wiarygodny, zawierający prawdziwe dane. Istniała zatem podstawa do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji, a po przeprowadzonym postępowaniu do wydania decyzji uchylającej pierwotną decyzję o rejestracji i o odmowie rejestracji spornego pojazdu. Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż skoro wniosek strony z dnia
2 czerwca 2005 r. o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. o wznowieniu postępowania (co było błędne, gdyż nie zakończyło się wcześniej wznowione postępowanie w tej samej sprawie), to tym samym brak było podstaw do orzekania o odmowie wznowienia postępowania. Z tych przyczyn należało umorzyć to postępowanie. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro strona nabyła przez zasiedzenie prawo własności samochodu, to może wystąpić do Starosty [...] o nadanie pojazdowi nowych numerów identyfikacyjnych i po przedstawieniu dowodu pozytywnych badań technicznych pojazdu – zwrócić się o jego zarejestrowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. K. podniósł, że wbrew wytycznym zawartym w wyroku Sądu z dnia 3 marca 2005r. organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. wznowił na żądanie strony postępowanie, wcześniej wszczęte już z urzędu. Tym samym organ prowadzi równolegle dwa wznowienia tego samego postępowania: tożsame podmiotowo, przedmiotowo i oparte na tym samym stosunku administracyjno-prawnym. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja tylko pozornie usuwa naruszenia prawa, albowiem również rozstrzyga w sprawie dwóch odrębnych wznowień: rozstrzygniecie tego wszczętego z urzędu utrzymuje w mocy, zaś wszczęte na żądanie strony umarza i to
w zupełnym oderwaniu od postanowień art. 105 k.p.a., gdyż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądownictwa administracyjnego umorzenie postępowania organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy może być powodowane li tylko bezprzedmiotowością tego postępowania. Również powołana przez organ odwoławczy podstawa prawna rozstrzygnięcia nie pozwala – w świetle orzecznictwa na umorzenie postępowania bez wcześniejszego orzeczenia o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwsze kolejności należy zwrócić skarżącemu uwagę, że wznowienie postępowania jest instytucją procesowa stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego już zakończonego decyzją ostateczną. Jest to szczególny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych, który polega na ponownym badaniu sprawy według stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w przepisach art. 145 k.p.a. Zatem ewentualne zdarzenia mające miejsce po wydaniu decyzji nie wpływają na wynik postępowania wznowieniowego. Wyjątkiem są tu przesłanki określone w art. 145§1 pkt 7 i 8 oraz 145a k.p.a., czyli orzeczenie sądu lub organu rozstrzygające odmiennie zagadnienie wstępne, uchylenie lub zmiana decyzji lub orzeczenia sądu w oparciu o które wydano decyzję lub wreszcie wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji. Bezzasadne jest zatem oczekiwanie strony skarżącej, by w toku postępowania wznowieniowego brane były pod uwagę fakty takie jak przedłożone orzeczenie sądu cywilnego o stwierdzeniu zasiedzenia samochodu – wydane po jego zarejestrowaniu czy też nadanie samochodowi nowych numerów identyfikacyjnych (co zresztą dotychczas nie nastąpiło).
Uznać należy za oczywiście niedopuszczalne prowadzenie w tym samym przedmiocie dwóch postępowań w trybie wznowieniowym – jednego wszczętego przez organ administracji z urzędu i drugiego wszczętego na wniosek strony. Zatem wadliwe było postanowienie Starosty [...] z dnia 13 czerwca 2005r. nr [...] o wznowieniu postępowania na żądanie strony. Natomiast wniosek skarżącego z dnia 2 czerwca 2005r. powinien zostać potraktowany jako pismo złożone w toku wznowionego postępowania, zaś w takim zakresie w jakim pismo to zawiera wniosek dotyczący nadania pojazdowi nowych cech identyfikacyjnych powinno ono zainicjować odrębne postępowanie prowadzone przez organ administracji w trybie zwykłym.
Skoro jednak wydane zostało wymienione wyżej postanowienie o wznowieniu postępowania na żądanie strony, to uznać należy za słuszne dążenie organu administracji drugiej instancji do formalnego uregulowania relacji między toczącym się
z urzędu od 2003r. postępowaniem wznowieniowym i postępowaniem z wniosku skarżącego.
Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jeśli w sprawie dotyczącej określonego przedmiotu toczy się już wszczęte wcześniej postępowanie administracyjne to za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. uznać należy postępowanie w tym samym przedmiocie wszczęte później. Przedmiot postępowania zostaje bowiem objęty w całości postępowaniem wszczętym jako pierwsze i to właśnie postępowanie powinno doprowadzić do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Odnosi się to również do postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym – wznowieniowym. Skoro tak, to trafne było stanowisko organu administracji drugiej instancji, który uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania i umorzył postępowanie I instancji prowadzone z wniosku strony z dnia 2 czerwca 2005r. Słusznie stwierdzono bowiem, że brak było w zaistniałej sytuacji podstaw prawnych do rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania.
Okoliczność występowania w samochodzie skarżącego nieautentycznych numerów identyfikacyjnych była przez niego niekwestionowana. W odniesieniu do rozstrzygnięcia dokonanego w pkt 2 zaskarżonej decyzji wskazać należy zatem, że nie stanowi numeru identyfikacyjnego oznaczenie pojazdu dokonane przez osobę nie działającą w imieniu producenta pojazdu lub uprawnionego organu administracji. Numer identyfikacyjny służy w szczególności indywidualizacji określonego pojazdu i umożliwia stwierdzenie, czy dokumenty potwierdzające nabycie prawa własności pojazdu dotyczą konkretnie oznaczonego pojazdu. Jeśli pojazd pozbawiony jest takich autentycznych numerów to niemożliwa jest weryfikacja tego czy przedłożone organowi administracji dokumenty faktycznie potwierdzają prawo własności. Dokumentów takich, zawierających nieautentyczne oznaczenie pojazdu nie można traktować jako dowodu własności pojazdu. Z tej przyczyny uzasadniona była dokonana po wznowieniu postępowania odmowa rejestracji samochodu, wobec niespełnienia przesłanki określonej art. 72 u.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (D.U. 98 poz.602 z późn. zmianami).
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.