III SA/Gd 433/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania stypendium socjalnego studentowi, uznając błędną interpretację przepisów przez uczelnię dotyczącą 6-letniego limitu okresu pobierania świadczeń.
Studentowi odmówiono przyznania stypendium socjalnego z powodu przekroczenia 6-letniego limitu studiów. Uczelnia błędnie zinterpretowała przepis, wliczając cały okres studiowania, zamiast okresu faktycznego pobierania świadczeń. Sąd uchylił decyzję, wskazując, że limit dotyczy okresu, w którym świadczenie rzeczywiście przysługiwało, a nie samego posiadania statusu studenta.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium socjalnego studentowi J.Z. przez Komisję Stypendialną Politechniki Gdańskiej oraz Odwoławczą Komisję Stypendialną. Powodem odmowy było przekroczenie przez studenta 6-letniego limitu studiów, określonego w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komisje błędnie zinterpretowały przepis, uznając, że limit dotyczy całego okresu posiadania statusu studenta, niezależnie od faktycznego pobierania świadczeń. Student w odwołaniu i skardze argumentował, że okres studiowania z przerwami i niepobieraniem świadczeń nie przekroczył 6 lat, a także podniósł zarzut nieretroaktywności nowelizacji przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy interpretować jako okres, w którym świadczenie rzeczywiście przysługiwało studentowi (tj. zostało przyznane i było pobierane), a nie jako okres samego posiadania statusu studenta. Sąd wskazał również, że do rozpatrzenia wniosku studenta zastosowanie miały przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 17 listopada 2021 r., zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej. Z uwagi na błędną wykładnię prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania (brak postępowania wyjaśniającego), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, należy odnosić do okresu, w którym student faktycznie spełniał przesłanki do otrzymania świadczenia (np. stypendium socjalnego) i był jego beneficjentem, a nie do całego okresu posiadania statusu studenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej przepisu, zgodnie z którą 'przysługiwać' oznacza należeć się z określonego tytułu i zostało przyznane. Status studenta sam w sobie nie tworzy uprawnienia do świadczenia, które wymaga spełnienia dodatkowych warunków i złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.s.w.n. art. 93 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, co należy rozumieć jako okres faktycznego przyznania i pobierania świadczenia, a nie cały okres studiowania.
Pomocnicze
u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2021 r., poz. 2232 art. 1 § pkt 3
Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2021 r., poz. 2232 art. 16
Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw
Do przyznawania świadczeń w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez uczelnię 6-letniego limitu okresu pobierania świadczeń – limit dotyczy okresu faktycznego przyznania i pobierania świadczenia, a nie całego okresu studiowania. Zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 17 listopada 2021 r. na mocy art. 16 ustawy zmieniającej, ze względu na złożenie wniosku w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022.
Godne uwagi sformułowania
świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów Zastosowane na gruncie ustawy pojęcie "przysługiwania świadczenia" nie jest tożsame z pojęciem "przysługiwania statusu studenta" nie można zrównywać znaczenia "przysługiwania świadczenia" z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie"
Skład orzekający
Jolanta Sudoł
przewodniczący
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Bartłomiej Adamczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących limitu czasowego pobierania świadczeń dla studentów oraz stosowania przepisów przejściowych przy nowelizacjach prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków składanych w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów i ich limitów czasowych, a także pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów przez organy uczelni. Wykładnia sądu jest istotna dla wielu studentów.
“Czy 6 lat studiów to zawsze koniec z prawem do stypendium? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 433/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-12-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bartłomiej Adamczak Jolanta Sudoł /przewodniczący/ Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 478 art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 93 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 7 lutego 2022 r. nr 34858/1 w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej [...] z dnia 3 grudnia 2021 r. nr 34858. Uzasadnienie W dniu 29 października 2021 r. do Komisji Stypendialnej Politechniki Gdańskiej wpłynął wniosek J. Z., studenta 6 semestru kierunku [...] (studia I – go stopnia – inżynierskie prowadzone na Wydziale [...]), dalej jako "wnioskodawca" albo "skarżący", o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022. Po przeprowadzeniu postępowania Komisja Stypendialna Politechniki Gdańskiej decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. nr 34858 odmówiła przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia w roku akademickim 2021/2022. W podstawie prawnej wydanej decyzji Komisja wskazała 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm.) oraz Regulamin świadczeń dla studentów Politechniki Gdańskiej (wprowadzony zarządzeniem Rektora Politechniki Gdańskiej z 28 września 2021 r. nr 61/2021). W uzasadnieniu wydanej decyzji Komisja wskazała, że zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, świadczenia o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Edukacji i Nauki (dawniej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego) przywołany artykuł określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni. Dla biegu tego terminu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Z kolei zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki Gdańskiej, wprowadzonego zarządzeniem Rektora Politechniki Gdańskiej z 28 września 2021 r. nr 61/2021 świadczenia dla studentów przysługują na studiach pierwszego oraz drugiego stopnia, jak również na jednolitych studiach magisterskich przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Okres 6 lat, o którym mowa, określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, to jest 72 miesięcy), w którym studentowi przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia dla studentów w ramach studiów (w tym także podczas urlopu od zajęć) - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania. Sześcioletni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Komisja wskazała dalej, że ustaliła iż od momentu nabycia przez wnioskodawcę praw studenta po raz pierwszy do momentu złożenia rozpatrywanego wniosku, minęło więcej niż dopuszczalne ustawowo i regulaminowo 6 lat. W świetle powyższego brak było zatem podstaw do przyznania stypendium zgodnie ze złożonym wnioskiem. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wskazał, że Komisja błędnie zinterpretowała art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Należy mieć bowiem na uwadze, że rok akademicki, w którym świadczenia są wydawane trwa 10 miesięcy, w konsekwencji czego nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje wnioskodawcy przez cały rok kalendarzowy. Ponadto w trakcie okresu studiowania zmieniała się sytuacja materialna wnioskodawcy, który nie był zawsze uprawniony do pobierania świadczeń. Wnioskodawca podkreślił, że 7 listopada 2015 r. oraz 15 kwietnia 2019 r. został skreślony z listy studentów. W związku z tym łączny czas, w którym posiada status studenta, liczony do dnia złożenia wniosku o stypendium nie przekracza 72 miesięcy. Decyzja z dnia 7 lutego 2022 r. nr 34858/1 Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki Gdańskiej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 3 grudnia 2021 r. nr 34858. W uzasadnieniu wydanej decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, że wniosek o przyznanie stypendium został złożony w dniu 29 października 2021 r. Komisja Stypendialna decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. nie przyznała wnioskodawcy stypendium jako powód podając okoliczność, że wnioskodawca studiuje powyżej 6 lat. Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazał dalej, że zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, której zapisy zostały powtórzone w § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki Gdańskiej stanowi, że świadczenia dla studentów przysługują na studiach pierwszego oraz drugiego stopnia, jak również na jednolitych studiach magisterskich przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz zgodnie z § 8 ust. 4 Regulaminu okres 6 lat określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, to jest 72 miesięcy), w którym studentowi przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia dla studentów w ramach studiów (w tym także podczas urlopu od zajęć) - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania. Sześcioletni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Do 6-letniego okresu przysługiwania świadczeń wliczane są także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała dalej, że świadczenie stypendialne mające charakter pomocy publicznej, niezależnie od jego charakteru, zostało ograniczone w czasookresie 6 lat. Potwierdza to najnowsza aktualizacja przepisów, które będą obowiązywały od semestru letniego roku akademickiego 2021/2022. Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232) w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce [...] wprowadza się następujące zmiany: 3) art. 93 i art. 94 otrzymują brzmienie: [...] 4. Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. 5. Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów. 6. Do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.[...]". W uzasadnieniu wprowadzenia zmiany podkreślono fundamentalny prawny walor stypendiów, mianowicie, iż obecnie niemal wszystkie kraje europejskie oferują co najmniej jeden rodzaj bezpośredniego publicznego wsparcia finansowego - stypendia lub pożyczki - swoim studentom. Dotacje publiczne, to jest bezzwrotne publiczne wsparcie finansowe, istnieją w niemal wszystkich europejskich systemach szkolnictwa wyższego, co w zestawieniu z obowiązującymi przepisami nakazuje równe tratowanie wszystkich studentów otrzymujących stypendia, nie można bowiem różnicować w takich samych okolicznościach przywilej pobierania stypendiów od indywidualnie kształtowanych zachowań studenta, każdy ze studentów rozpoczynający studia powinien mieć jednakowe prawo do otrzymywania stypendiów, przez ten sam okres, żaden ze studentów nie powinien kosztem studenta odbywającego prawidłowo tok studiów otrzymywać w nieuzasadniony sposób pomoc powyżej wskazanego okresu. Zmiany, które wprowadza ustawodawca mają na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenie sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń. Doprecyzowane zostają okresy przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Dodatkowo wyrażenie "rozpoczęty semestr" należy traktować jak pełny semestr, bez względu na to, czy kształcenie trwało przez okres całego semestru czy krócej. Tym samym od początku założeniem ustawodawcy przy ustalaniu prawa do obierania świadczeń 6 lat było studiowanie (możliwość ubiegania się), a nie pobieranie świadczeń. Odwoławcza Komisja Stypendialna w oparciu o Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POLon oraz Portal dla studentów i pracowników Politechniki Gdańskiej mojaPG ustaliła, iż od momentu nabycia przez wnioskodawcę praw studenta po raz pierwszy do momentu złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego minęło więcej niż 6 lat. Odwoławcza Komisja Stypendialna nie stwierdziła uchybień Komisji Stypendialnej w procedurze rozpatrywania wniosku o stypendium socjalne. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie Komisji Stypendialnej było Stypendium socjalne zostało uznane za prawidłowe. W skardze na powyższą decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki Gdańskiej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przychylenie się do złożonego przez skarżącego wniosku. Organowi wydającemu decyzję skarżący zarzucił błędną interpretację przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na który organ się powołuje. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Komisja podaje iż świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy przysługują nie dłużej niż przez okres 6 lat. Niemniej rok akademicki, w którym wydawane są świadczenia, trwa 10 miesięcy w konsekwencji czego nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mi przez cały rok kalendarzowy. Ponadto, w trakcie okresu studiowania zmieniała się sytuacja materialna skarżącego i nie zawsze uprawniała skarżącego do pobierania świadczeń, co ponownie kłóci się w interpretacją ustawy i okresu, w którym prawo do świadczeń przysługuje. Skarżący podniósł, że studia na Politechnice Gdańskiej rozpoczął 29 września 2014 r. i 7 listopada 2015 r. został skreślony z listy studentów. Ponownie zrekrutował się 26 września 2016 r. i ponownie został skreślony dnia 16 kwietnia 2019 r. Następnie przywrócono skarżącemu prawa studenckie w dniu 22 października 2019 r. i status studenta skarżący utrzymał do dnia dzisiejszego. W związku z powyższym łączny okres w którym posiadał status studenta, do dnia złożenia wniosku o stypendium nie przekracza 72 miesięcy. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że Odwoławcza Komisja stypendialna w decyzji z dnia 7 lutego 2022 r. nr 34858/1 odnosi się również do art. 1 pkt 3) ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2232). Skarżący wskazał, że ustawa ta weszła w życie 18 grudnia 2021 r. podczas gdy wniosek o stypendium złożył w dniu 29 października 2021 r. W związku z tym skarżący zwrócił uwagę na zasadę nieretroaktywności prawa. W odpowiedzi na skargę działający w imieniu Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki Gdańskiej pełnomocnik wniósł o jej oddalenie wskazując, że argumentacja zawarta w skardze jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy orzekające (w realiach rozpatrywanej sprawy Komisje stypendialne Politechniki Gdańskiej) w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli sądowoadministracyjnej wynika bowiem, że prawidłowość decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź stwierdzeniem wydania aktu z naruszeniem prawa, przewidziane zostały w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli skarżący uczynił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki Gdańskiej z dnia 7 lutego 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki Gdańskiej z dnia 3 grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022 ze względu na przekroczenie 6 lat studiów. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowią regulacje zawarte w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (publikator z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy; tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz.478 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa"), w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 grudnia 2021 r. Stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy (w brzmieniu do 17 grudnia 2021 r.), student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2). Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, obowiązującym na dzień złożenia przez skarżącego wniosku w sprawie przyznania stypendium socjalnego (29 października 2021 r. – przyp. Sądu) świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232) dokonano nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (obowiązującej od 18 grudnia 2021 r.) W nowelizacji ustawodawca przewidział, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta (...)". Zgodnie jednak z art. 16 ustawy zmieniającej do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W związku z powyższym, pomimo że zaskarżona decyzja wydana została w dniu 7 lutego 2022 r. (a więc podczas obowiązywania znowelizowanych przepisów ustawy), to z uwagi na fakt, że wniosek skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego z dnia 29 października 2021 r. rozpatrywany był w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy zastosowanie miały przepisy w brzmieniu przed 18 grudnia 2021 r., zgodnie z ww. art. 16 ustawy zmieniającej z dnia 17 listopada 2021 r. Mając na uwadze powyższe regulacje uznać należy, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, skarżący zasadnie podniósł zarzut błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy przedstawionej przez organy stypendialne uczelni, przez którą skarżącemu niezasadnie odmówiono przyznania stypendium socjalnego (spełnienie przez skarżącego pozostałych przesłanek do przyznania stypendium nie było przez organy stypendialne rozważane). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całej rozciągłości podziela wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przedstawioną w wielu dotychczasowych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. w tej materii m.in.: prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2022 r.; sygn. akt III SA/Kr 395/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r.; sygn. akt III OSK 4082/21 jak i przywołane w uzasadnieniach tych wyroków orzeczenia sądowe; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy wynika, że świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. W związku z tym sposób obliczania 6-letniego okresu, w którym student może pobierać stypendium, winien być odniesiony do okresu, kiedy studentowi świadczenie rzeczywiście przysługiwało, to jest gdy student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium. Nie można w ocenie Sądu podzielić poglądu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje bowiem powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii. Zastosowane na gruncie ustawy pojęcie "przysługiwania świadczenia" nie jest tożsame z pojęciem "przysługiwania statusu studenta" W ocenie Sądu w pełni prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie wymaga złożonych zabiegów interpretacyjnych i w pełni dopuszczalnym jest powołanie się w tym zakresie na wykładnię językową. "Przysługiwać" to inaczej "przypadać komuś [...], [...] należeć się z określonego tytułu, na przykład na podstawie ustawy. Tym samym sformułowanie "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako świadczenie, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wymaganych kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu 6 lat, o którym mowa w omawianym przepisie ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobierał. Okoliczność, że dana osoba jest studentem nie oznacza uzyskania świadczenia (stypendium). Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o świadczenie, ale sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do jego uzyskania. Warunki ubiegania się o stypendium socjalne określają art. 87 i art. 88 ustawy. Oznacza to, że aby to stypendium przysługiwało studentowi, musi on nie tylko mieć status studenta, ale także złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla tej kategorii pomocy finansowej. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należy, że powyższy 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w tej ustawie (np. stypendium socjalne) i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie można zrównywać znaczenia "przysługiwania świadczenia", z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, jak przyjęły orzekające w sprawie Komisje stypendialne. Z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika bowiem, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie - jak przyjęły komisje stypendialne obu instancji - w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium, błędnie do 6-letniego okresu, o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wliczyły cały okres studiowania (od 29 września 2014 r.), nie biorąc pod uwagę, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącemu przysługiwało w rozumieniu wskazanym wyżej. W konsekwencji przyjęcie, że odmowa przyznania skarżącemu stypendium socjalnego z tej tylko przyczyny była uzasadniona, nie zasługuje w ocenie Sądu na akceptację. Niezależnie od powyższych zapatrywań należy podzielić stanowisko skarżącego, ze w realiach przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje nowelizacja ustawy przez wzgląd na art. 16 ww. ustawy nowelizującej. Nowe regulacje nie dotyczą świadczeń przyznawanych w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, a zatem również świadczenia, do którego odnosi się zaskarżona decyzja. Z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie ukierunkowanego na ustalenie okresów, w których skarżącemu dane świadczenie rzeczywiście przysługiwało (naruszenie obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego) jak i błędną wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – a które to uchybienia miały bezpośredni wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy stypendialne zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Komisja Stypendialna Politechniki Gdańskiej ponownie rozpoznając wniosek skarżącego winna ustalić ponad wszelką wątpliwość czy, a jeżeli tak, to w jakich okresach skarżący był uprawniony do stypendium socjalnego. Następnie ustalone okresy winny być skorelowane z maksymalnym okresem wskazanym w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce mającym zastosowanie w sprawie z uwagi na złożenie przez skarżącego wniosku w dniu 29 października 2021 r. i art. 16 ustawy nowelizującej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI