III SA/Gd 431/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-11-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnareklamatablica informacyjnadrogi publicznezarządca drogipostępowanie administracyjneWSAGdańsk

WSA w Gdańsku uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, uznając, że nie wszystkie sporne tablice były reklamami, a postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone prawidłowo.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej Poczta Polska za samowolne zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie tablic informacyjnych/reklamowych na budynku. WSA w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na wadliwość postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że nie wszystkie tablice mogły być uznane za reklamy, a rozróżnienie między informacją a reklamą jest kluczowe dla określenia wysokości kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej Poczta Polska na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Kara została nałożona za umieszczenie trzech tablic reklamowych na budynku należącym do przedsiębiorstwa bez zezwolenia zarządcy drogi. Przedsiębiorstwo argumentowało, że tablice miały charakter informacyjny, a nie reklamowy, oraz że pas drogowy obejmuje jedynie płaszczyznę poziomą. WSA pierwotnie oddalił skargę, uznając, że pas drogowy obejmuje przestrzeń nad powierzchnią, a tablice stanowią reklamę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak ten wyrok, wskazując na potrzebę dalszej analizy definicji pasa drogowego i rozróżnienia między informacją a reklamą. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że choć zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia miało miejsce, to organy administracji nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy wszystkie sporne tablice miały charakter reklamowy, czy informacyjny, co miało wpływ na wysokość kary. Sąd wskazał na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. W związku z tym, WSA uchylił decyzje organów obu instancji i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie wszystkie sporne tablice można jednoznacznie uznać za reklamę; niektóre mogą mieć charakter informacyjny, co ma wpływ na wysokość kary.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że rozróżnienie między reklamą a informacją o działalności gospodarczej jest kluczowe dla określenia podstawy prawnej i wysokości kary. Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby jednoznacznie ustalić charakter trzeciej tablicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

Za zajęcie pasa drogowego i umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków zezwolenia lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne.

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja pasa drogowego jako wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Sąd interpretuje, że obejmuje on również przestrzeń nad nim.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 11 § ust. 3

Różnicuje wysokość kary pieniężnej w zależności od tego, czy zajęcie pasa drogowego polega na umieszczeniu w nim bez zezwolenia reklamy i obiektu handlowego lub usługowego, czy też następuje w inny sposób.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 46

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości, która może być stosowana do pasa drogowego.

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią w granicach określonych społeczno-gospodarczym przeznaczeniem gruntu.

p.d.g. art. 11 § ust. 1

Ustawa - Prawo o działalności gospodarczej

Obowiązek oznaczenia zakładu głównego, oddziału lub innego stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej na zewnątrz, zawierający oznaczenie przedsiębiorcy i zwięzłe określenie przedmiotu działalności.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oraz organu ocena prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

u.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów procedury administracyjnej przez organy obu instancji. Niewystarczające ustalenie, czy sporne tablice miały charakter reklamowy, czy informacyjny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o uznaniu tablic za reklamy i zajęcie pasa drogowego. Argumentacja o tym, że pas drogowy obejmuje przestrzeń nad powierzchnią.

Godne uwagi sformułowania

pas drogowy to nie tylko powierzchnia drogi, ale także określona przestrzeń nad tą powierzchnią nie wszystkie sporne tablice mogły być uznane za reklamy organy dopuściły się naruszenia reguł procesowych nie ustalając ponad wszelką wątpliwość, czy napisy zawarte na spornej tablicy nie były wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo o działalności gospodarczej

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Alina Dominiak

sprawozdawca

Elżbieta Kowalik-Grzanka

członek

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pasa drogowego, rozróżnienie między reklamą a informacją w kontekście zajęcia pasa drogowego, wymogi postępowania administracyjnego w sprawach o kary pieniężne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umieszczania tablic na budynku graniczącym z pasem drogowym; przepisy dotyczące prawa o działalności gospodarczej uległy zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu umieszczania oznaczeń na budynkach i ich kwalifikacji prawnej (reklama vs informacja), co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców. Wątpliwości interpretacyjne dotyczące pasa drogowego również są interesujące.

Czy logo Poczty Polskiej na budynku to reklama? WSA wyjaśnia, kiedy kara za zajęcie pasa drogowego jest zasadna.

Dane finansowe

WPS: 14 616 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 431/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Jacek Hyla /przewodniczący/
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.), Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej Poczta Polska Centrum Infrastruktury Oddział Regionalny [...] z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 27 sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie opłaty karnej za zajęcie pasa drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] z dnia 16 lipca 2001 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę 275 zł (dwieście siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] decyzją
z dnia 16 lipca 2001 r. nr [...] orzekł o nałożeniu na "A" w B. kary pieniężnej w wysokości 14.616 zł za samowolne zajęcia pasa drogowego w okresie od 2.04.2001 r. do 27.06.2001 r., polegające na umieszczeniu bez zezwolenia trzech tablic reklamowych na budynku położonym przy ulicy J., będącym własnością tego Przedsiębiorstwa.
Przedsiębiorstwo w odwołaniu podnosiło, że nie zachodzą przesłanki do uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na umieszczenie reklamy. Tablice zawierające "logo" P. P., tablice o treści "[...]", a także tablica o treści "[...]" umieszczone na bocznej ścianie budynku stanowiącego własność Przedsiębiorstwa, są tablicami informacyjnymi o prowadzonej działalności statutowej przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej "B", którą to działalność określa ustawa o przedsiębiorstwie państwowym użyteczności publicznej "C". Nadto w definicji sformułowanej w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. chodzi o pas drogowy w płaszczyźnie poziomej, a nie pionowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 27 sierpnia 2001 r. nr SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił argumentację za uznaniem ustalonego stanu faktycznego jako wypełniającego normę prawa materialnego zawartą w art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Organ odwoławczy wskazał, że reklama to m.in. rozpowszechnianie informacji o towarach lub przedmiotach działalności, w formie ogłoszeń prasowych oraz szyldów, a zatem umieszczone przez Przedsiębiorstwo na budynku przy ulicy J. tablice - odpowiadają pojęciu reklamy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego
w Gdańsku Przedsiębiorstwo wnosiło o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie art. 40 ust. 4 i art. 4 ustawy oraz § II ust. 3 rozporządzenia przez przyjęcie,
iż doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego poprzez lokalizacje tablic reklamowych na budynku należącym do skarżącego oraz poprzez przyjęcie, iż tablice są tablicami reklamowymi, a nie informacyjnymi. Zdaniem skarżącego, pas drogowy to wydzielony pas terenu, ale tylko i wyłącznie jako płaszczyzna pozioma terenu, a nie przestrzeń nad nią. Natomiast tablice umieszczone na budynku zawierają jedynie informacje o tym, iż w tym budynku mieści się urząd pocztowy, oznaczając urząd stosownym logo poczty i wskazując jakie czynności statutowe wykonuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 6 maja 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 3315/01 oddalił skargę "F" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...].
Zdaniem Sądu przedmiot sprawy sprowadza się do dwóch zasadniczych kwestii: czy pas drogowy to tylko płaszczyzna terenu, czy informacja o działalności zawarta na tablicach zamieszczonych na budynku Przedsiębiorstwa to tylko informacja, a nie reklama. W ocenie Sądu organy administracji publicznej dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 40 ust. 4 i art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 14, poz. 60 ze zm.).
Zdaniem Sądu ustawodawca przez pas drogowy rozumie nie tylko powierzchnię drogi (pasa drogowego), ale także określoną przestrzeń nad tą powierzchnią. Zgodnie zaś z § 1 ust. 1 rozporządzenia, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, modernizacją, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Dotyczy to umieszczania na obszarze pasa drogowego reklam. Umieszczenie trzech tablic przez Przedsiębiorstwo na budynku przy ul. J., zlokalizowanych w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu, w toki sposób, że są one widoczne dla użytkowników danej drogi, służyło nie informacji o Przedsiębiorstwie, lecz stanowiło reklamę usług świadczonych w budynku Przedsiębiorstwa. Zamieszczone logo P. oraz nazwa "E" reklamowały usługi świadczone
w budynku Przedsiębiorcy. Z samej istoty reklamy i możliwości umieszczenia
w pasie drogowym wynika, że chodzi o umieszczenie reklamy nie na płaszczyźnie drogi (pasa drogowego) ale w przestrzeni nad tą płaszczyzną. Tak rozumiane umieszczenie reklamy kształtuje właściwość zarządcy drogi do wydania zezwolenia i pobierania opłat
z tego tytułu lub kar pieniężnych za umieszczenie reklamy bez zezwolenia bądź
z naruszeniem określonych w nim warunków. W sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym, który jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy obejmuje płaszczyznę gruntu wraz z przestrzenią nad nim, zawieszenie tablic na budynku,
w których wskazuje się jakich usług może spodziewać się anonimowy użytkownik drogi publicznej od Przedsiębiorcy, jest umieszczeniem reklamy w pasie drogowym. Tym samym według Sądu, umieszczenie tablic reklamowych w obszarze zabudowanym przez Przedsiębiorcę, wymaga uprzedniej zgody zarządcy drogi oraz wniesienia odpowiednich opłat, w przeciwnym razie jest to zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło PPUP "F", Rejonowy Urząd Poczty [...], zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty uznać można za słuszne. Za chybiony uznał Sąd zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 4 pkt 1 ustawy z 21.III.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania stanowiącej przedmiot skargi sądowoadministracyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]
z 27 sierpnia 2001 r. Przepis ten zawiera definicję drogi - pasa drogowego stanowiąc, że jest to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Sąd wskazał, iż niewątpliwym jest,
że przytoczona wyżej definicja nie jest jednoznaczna i wymaga w sytuacjach spornych interpretacji. W wykładni art. 4 pkt 1 ustawy z 21.III.1985 r. o drogach publicznych pomocne są przepisy kodeksu cywilnego. Z punktu widzenia prawa cywilnego, pas drogowy czy droga, stanowią nieruchomość w rozumieniu art. 46 k.c. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (gruntu), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeśli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Konsekwencją odniesienia powyższej definicji nieruchomości, do pojęcia pasa drogowego jest określenie jego granic w myśl art. 143 k.c.. Przepis ten stanowi, iż w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu, własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Wynika z tego, że to właściciel gruntu, a nie osoby trzecie jest wyłącznie uprawniony do korzystania z przestrzeniu powietrznej nad jego gruntem (w określonych prawem granicach). W zakresie wykładni powołanego art. 4 pkt 1 ustawy z 21.III.1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny
w uchwale składu pięciu sędziów z 19. VI.2000 r. sygn. akt OPK 3/00 (ONSA Nr 1 z 2001 r. poz. 11) stwierdzając, że pas drogowy (droga), jako wydzielony pas terenu w rozumieniu .4 pkt 1 ustawy z 2.III.1985 r. o drogach publicznych, obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem. Przedstawione wątpliwości jakie nasuwała redakcja powołanego art. 4 pkt 1, zostały usunięte w obecnie obowiązującym brzmieniu tego przepisu, wprowadzonym art. 1 pkt 3 ustawy z 14.XI.2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1953), zgodnie
z którym pas drogowy, to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią. Konsekwencją tak rozumianego pasa drogowego jest to, że gez zgody właściwego zarządcy drogi - reprezentującego jej właściciela - nie można w granicach pasa drogowego prowadzić działalności czy sytuować obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego. Za zajęcie pasa drogowego i umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg, pobiera się opłaty, a za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pobierane są kary pieniężne (art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych).
Sąd podniósł, że właściciel obiektu budowlanego graniczącego pasem drogowym dla umieszczenia na tym obiekcie urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi,
a wchodzącego - jak w tej sprawie -w przestrzeń pasa drogowego, winien uzyskać dla tego celu stosowne odpłatne zezwolenie, w przeciwnym razie zarządca drogi może nakazać mu przywrócenie stanu poprzedniego niezależnie od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej.
Tak więc Przedsiębiorstwo "H" - Rejonowy Urząd Poczty [...] winno na umieszczenie przedmiotowych tablic na budynku stanowiącym jego własność,
a graniczącym z pasem drogowym, uzyskać zezwolenie, o którym mowa. Umieszczenie zatem wzmiankowanych tablic bez wymaganego zezwolenia skutkować może wymierzeniem podmiotowi je umieszczającemu kary pieniężnej z tym, że wysokość jej zależna jest od tego, czy umieszczone w pasie drogowym urządzenia i obiekty niezwiązane z funkcjonowaniem drogi są obiektami handlowymi i usługowymi lub stanowią reklamę, bądź też do takich się nie zaliczają. Sąd wskazał, iż Sąd pierwszej instancji uznał, iż zamieszczone przez skarżącego tablice stanowią reklamę, a nie informację, przy czym bliżej nie wyjaśnił, dlaczego uważa sporne tablice za element reklamy. Według art. 11 ustawy z 19.XI.I999 r. - Prawo
o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) zakład główny, oddział oraz inne stałe miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, powinny być oznaczone na zewnątrz, przy czym to zewnętrzne oznaczenie powinno zawierać:
1) oznaczenie przedsiębiorcy, 2) zwięzłe określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej. Ustawa nie stanowi o tym w jaki sposób i przy użyciu jakich środków oznaczenie to winno zostać przez przedsiębiorcę dokonane pozostawiając mu w tym względzie swobodę byle spełniało ono wymogi przewidziane powołanym przepisem - to znaczy w dostateczny sposób informowało na zewnątrz o przedmiocie wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Między - jak stanowi ustawa - "zwięzłym określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej", a więc krótkim przedstawieniem, czym określony podmiot gospodarczy się zajmuje, a reklamą, która nie jest pojęciem zdefiniowanym ustawowo, trudno jest niekiedy wyznaczyć ścisłą jednoznaczną granicę. O tym, czy mamy do czynienia z określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej czy z reklamą, decydujące znaczenie będzie miało to, czy umieszczone na zewnątrz firmy oznaczenia mają na celu tylko informować o prowadzonej przez określony podmiot działalności, czy też zawierają sformułowania mające ma celu wpływanie też na kształtowanie się popytu, zwiększenie zbytu, rozszerzenie klienteli. Pod tym kątem sporne tablice nie były analizowane, a ma to znaczenie - jak wskazał Sąd - dla wysokości kary pieniężnej. Pod dwiema tablicami zawierającymi logo P. oraz napis P., znajduje się trzecia, która oprócz logo P. zawiera napisy [...]. Sąd podkreślił, że nie zostało wyjaśnione, tak
w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, czy tę działalność prowadzi Urząd Pocztowy czy też prowadzą ją inne podmioty, korzystając - co jest częste -
z pomieszczeń Poczty. Jeśli tą działalność prowadza inne podmioty, a nie Poczta, to czy napisy zawarte na tej tablicy nie są wypełnieniem obowiązku wynikającego z w/w art. 11 ustawy Prawo o działalności gospodarczej . Na te pytania nie daje odpowiedzi materiał dokumentacyjny sprawy. W takiej sytuacji postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24.1.1985 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. nr 6, poz. 33 ze zm.) uznać trzeba za uzasadniony, ponieważ nie zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, że w omawianym przypadku mamy do czynienia wyłącznie z reklamą.
Na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ponownie rozpatrującym sprawę, pełnomocnik skarżącej podniósł,
iż tablice, których dotyczy sprawa mają jedynie charakter informacyjny, nie zawierają elementów reklamowych. Również tablice z napisami "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" dotyczą działalności prowadzonej przez Pocztę we własnym imieniu, z tym że "[...]" na zlecenie Totalizatora Sportowego.
Z dniem 1 września 2005 r. nastąpiła zmiana nazwy skarżącej. I tak Rejonowy Urząd Poczty [...] został przekształcony w Oddział Regionalny Centrum Infrastruktury
[...]. W związku z tą zmianą pełna nazwa skarżącej brzmi "J"
w B. Oddział Regionalny w B. z siedzibą w T..
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 listopada 2005r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] z dnia
16 lipca 2001 r. nr [...], nadto Sąd orzekł o kosztach postępowania oraz określił,
że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ponadto w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowodministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Stosownie do brzmienia art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne.
Bezspornym jest, że w okresie od 2 kwietnia 2001 r. do 27 czerwca 2001 r. skarżące Przedsiębiorstwo nie posiadało zezwolenia na umieszczenie trzech spornych tablic na budynku stanowiącym jego własność. Powinno je posiadać, bowiem znajdują się one
w przestrzeni pasa drogowego, co zostało przesądzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2005r.
Przepis § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1986 r. nr 6, poz. 33 ze zm.) różnicuje wysokość kary pieniężnej w zależności m.in. o tego, czy zajęcie pasa drogowego polega na umieszczeniu w nim bez zezwolenia reklamy i obiektu handlowego lub usługowego, czy też zajęcie to następuje w inny sposób.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zamieszczone przez skarżącą tablice stanowią reklamę, czy też do tej kategorii się nie zaliczają. Kwestia ta jest istotna, bowiem ma wpływ na wysokość kary pieniężnej wymierzonej podmiotowi za umieszczenie tablic bez zezwolenia.
W myśl nieobowiązującego obecnie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.), (który jednak ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie ze względu na czasokres samowolnego zajęcia pasa drogowego przez skarżące Przedsiębiorstwo) - zakład główny, oddział oraz inne stałe miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej powinny być oznaczone na zewnątrz. Zewnętrzne oznaczenie, powinno zawierać oznaczenie przedsiębiorcy oraz zwięzłe określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej.
W literaturze podnosi się, że zewnętrzne oznaczenie przedsiębiorcy polegać ma nie tylko na uzewnętrznieniu nazwy przedsiębiorcy, ale i na zwięzłym określeniu przedmiotu jego działalności. Obowiązek oznaczenia zewnętrznego przedsiębiorcy łączyć należy
z obowiązkiem oznaczenia nie tylko zakładu głównego, ale także oddziału oraz innych stałych miejsc wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Chodzi tu
w gruncie rzeczy o pełną możliwość identyfikacji i rozpoznania przedsiębiorcy we wszelkich przejawach jego aktywności, bez względu na to, jak ukształtował swoją strukturę organizacyjną.
Na budynku stanowiącym własność skarżącego Przedsiębiorstwa zamieszczono trzy tablice. Dwie z nich zawierają logo P. oraz napis "P.". Pod nimi znajduje się trzecia tablica, która oprócz logo P. zawiera napisy: [...], [...], [...], [...].
W tym miejscu podnieść trzeba, iż zależnie od treści umieszczonej na tablicy będziemy mieli do czynienia z działalnością reklamową, jeżeli będzie zawierać treści o charakterze wartościującym czy zachęcającym, lub informacyjną (reprezentacja), jeżeli nie będzie zawierać takich treści. Dwie tablice, które zawierają logo P. oraz napis "P." są obojętne
w sensie reklamowym. Logo P. - "trąbka" stanowi niejako godło Przedsiębiorstwa, jego symbol, zaś napis "P." informację o prowadzonej działalności. W tym miejscu wskazać trzeba, że wiele przedsiębiorstw używa godła. Pod godłem należy rozumieć symbol słowny lub obrazowy, który wyróżnia dany lokal, zakład, siedzibę jednostki gospodarczej ze względu na umiejscowienie przestrzenne. Godło ma zwracać uwagę klienteli na lokalizację miejsca, w którym może ona otrzymać określone wyroby lub uzyskać usługi". (zob. M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej, Komentarz, Wyd. Zakamycze, 2000). Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż dwie tablice zawierające logo P. oraz napis "P." mają charakter informacyjny o konkretnych usługach jakie Przedsiębiorstwo to oferuje, gdyż nie zawierają one żadnych treści o charakterze wartościującym czy zachęcającym.
Wyjaśnienia natomiast wymaga charakter trzeciej tablicy umieszczonej na budynku - czy tablica ta stanowi reklamę czy też określa przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wskazała, że tablica z napisami [...], [...], [...], [...] dotyczy działalności prowadzonej przez skarżące Przedsiębiorstwo we własnym imieniu, z tym że [...] na zlecenie Totalizatora Sportowego.
W postępowaniu w sprawie opłat i kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej podejmujący decyzje w takiej sprawie są zatem związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania
i orzekania. Muszą m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a wiec podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Mają obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie organy dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych nie ustalając ponad wszelką wątpliwość, czy napisy zawarte na spornej tablicy nie były wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo o działalności gospodarczej, co ma znaczenia dla wysokości kary pieniężnej.
Reasumując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art.80, art. 107 i art. 138 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie może stanowić podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego - § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej pierwszej instancji będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów procedury administracyjnej, uzupełniając materiał dowodowy w celu jednoznacznego rozstrzygnięcia charakteru trzeciej tablicy umieszczonej na budynku skarżącej.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Uwzględniając skargę Sąd na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI