III SA/Gd 428/22

III SA/Gd 428/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 70, art. 74
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 140, art. 141
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 lutego 2022 r., nr 2201-IOC.4310.1.2022.EŻ w przedmiocie wartości celnej towaru, długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni – działając na podstawie art. 5 ust. 39, art. 22 ust. 7, art. 29, art. 48, art. 70, art. 74 ust. 1 i ust. 2 lit. b/, art. 77 ust. 1 lit. a/ i ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 101, art. 102 ust. 3, art. 104, art. 105 ust. 4, art. 114, art. 172 ust. 2, art.188, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 2013.269.1 ze zm. – dalej powoływanego jako "UKC" ), art. 140, art. 141 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 2015.343.558 ze zm. – dalej jako "RW"), art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1856 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, ust. 4, art. 33 ust. 2a, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 i art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.) - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego z dnia 28 listopada 2018 r. o nr [...],
1. określił wartość celną towaru ujętego w pozycji 1 tego zgłoszenia na kwotę 186.117 PLN;
2. określił wartość celną towaru ujętego w pozycji 2 zgłoszenia na kwotę 20.2691 PLN;
3. orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A00) w wysokości 26.345,00 zł;
4. określił różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym tj. 42.019,00 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 28 listopada 2018 r. przedstawiciel bezpośredni Z. Spółki z o.o. w W. (zwanej dalej również "skarżącą", "stroną"), złożył w Oddziale Celnym Terminal Kontenerowy w G. zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty z wykorzystaniem elektronicznego przetwarzania danych.
Zgłoszeniem objęto:
- w poz. 1 - obuwie dziewczęce z cholewką i podeszwą z tworzywa sztucznego o długości podeszwy wewnętrznej mniejszej niż 24 cm w ilości 24.684 par (kod TARIC 6402 9991 00) z zadeklarowaną wartością celną 109.005 PLN;
- w poz. 2 - obuwie dziewczęce o podeszwach z tworzyw sztucznych cholewce z materiałów włókienniczych w ilości 20.412 par (kod TARIC 6404 1990 00) z zadeklarowaną wartością celną 123.462 PLN.
Towary zakupiono od W. Wartość towarów zadeklarowano na bazie warunków dostawy CIF G. Ponieważ zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...].
W dniu 22 grudnia 2020 r. Dział Analizy Celnej Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przekazał informacje dotyczące ujawnionych nieprawidłowości w zakresie deklarowanej przez stronę wartości celnej towaru w zgłoszeniach celnych. Na podstawie analizy dokumentów z systemu ALINA ustalono, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do 31 października 2020 r. spółka deklarowała towar w postaci obuwia chłopięcego i dziewczęcego do kodu taryfy 6402 9991 00 i 6404 1990 00 o jednostkowej wartości statystycznej od kwoty 3,01 zł do 9,80 zł za parę.
W trakcie weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów wątpliwości organu celnego wzbudziła zadeklarowana cena importowanego towaru. Wartość jednostkowa zadeklarowana w zgłoszeniu przez importera wynosiła odpowiednio dla towaru z poz. 1 - 4,42 zł za parę, a z poz. 2 - 6,05 zł za parę. Zgłoszenie celne odnosi się do przesyłki dotyczącej transakcji zawartej na warunkach dostawy CIF G. W podanej zatem cenie towaru zawarte są koszty transportu i ubezpieczenia do G. Tak niska wartość towaru wzbudzała wątpliwości, zwłaszcza, że w cenie tej muszą być zawarte również koszty projektowe, wartość materiałów i surowców, koszty robocizny, koszty transportu i logistyki na terenie kraju eksportu, koszt i zysk producenta, koszt i zysk eksportera.
W toku postępowania strona wyjaśniła, że nie jest w posiadaniu zgłoszenia celnego wywozowego z kraju eksportu; nie posiada rachunków za transport i ubezpieczenie do G., ponieważ koszty te poniósł eksporter; nie posiada korespondencji handlowej dotyczącej etapu przed zawarciem przez nią transakcji, ponieważ takie uzgodnienia były prowadzone tylko telefonicznie; nie posiada informacji o cenie odsprzedaży oraz kalkulacji z tym związanych, ponieważ klient ich nie udostępnił powołując się na tajemnicę handlową. Strona oświadczyła, że płatność za towary jest płatnością jedyną i ostateczną oraz że zakupiony towar jest towarem tzw. stokowym o niższej wartości - strona nie ma prawa do reklamacji towaru.
W tym zakresie organ zauważył, że z postanowień kontraktu handlowego załączonego do zgłoszenia celnego wynika, że sprzedający udzielił prawa do reklamacji w przypadku stwierdzenia rozbieżności w ilości lub jakości towaru (pkt 2 kontraktu).
W związku z wskazanymi okolicznościami organ celny dokonał przeglądu danych systemu ALINA dotyczących wartości towarów wyprodukowanych i przywiezionych z Chińskiej Republiki Ludowej, które zostały sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Ze zgromadzonej bazy danych wynika, że dla towarów o zadeklarowanym kodzie CN 6402 9991 00 (obuwie dziewczęce z cholewką i podeszwą z tworzywa sztucznego o długości podeszwy wewnętrznej mniejszej niż 24 cm) średnia cena transakcyjna wynosiła 8,54 zł za parę, a dla towarów o zadeklarowanym kodzie CN 6404 1990 00 (obuwie dziewczęce o podeszwach z tworzyw sztucznych cholewce z materiałów włókienniczych) średnia cena transakcyjna wynosiła 14,32 zł za parę. Wynika z tego, że wartość deklarowana w zgłoszeniu celnym została znacznie zaniżona w stosunku do średniej z okresu porównawczego towarów podobnych sprowadzonych z tego samego kierunku.
Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 RW, zgodnie z którym w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne jak to ma miejsce w prowadzonym postępowaniu mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
Całościowa analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów nie rozwiała wątpliwości organu, co do zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem, zatem zaszła konieczność zastosowania jednej z metod zastępczych ustalania wartości celnej towaru. Za właściwą organ uznał metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, zawartą w dyspozycji art. 74 ust 2 lit. b/ UKC z uwzględnieniem definicji towarów podobnych (art. 1 ust. 2 pkt 14 RW) - tj. towarów wyprodukowanych w tym samym kraju, posiadających podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi, uwzględniając takie czynniki jak jakość towarów, ich renomę, posiadanie znaku handlowego.
W takich przypadkach organ celny związany jest normą art. 141 ust. 3 RW, to znaczy w przypadku stwierdzenia dwóch lub więcej przypadków wartości transakcyjnych towarów podobnych, wartość celną należy ustalić na podstawie wartości najniższej, z uwzględnieniem dyspozycji art. 141 ust. 1 RW odnośnie towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna.
Dokonując przeglądu danych uwzględniono kryteria rodzaju towaru, czyli wzięto pod uwagę wyłącznie towary objęte tym samym kodem CN. Poza postacią towaru opisaną w polach 31 weryfikowanego zgłoszenia uwzględnione zostały również elementy świadczące o adekwatności importowanego towaru do towarów, których dotyczą analizowane odnośne transakcje: skład materiałowy, opis w polu 31 zgłoszenia celnego, wielkość partii będąca przedmiotem transakcji, renomę marki lub okoliczność obrotu towarem "niemarkowym", zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, warunki dostawy oraz wynik rewizji.
Po zweryfikowaniu danych zawartych w bazie zgłoszeń celnych importowych dla towaru z poz. 1 weryfikowanego zgłoszenia celnego (zał. nr 1 do akt sprawy) ustalono, że ceną transakcyjną spełniającą najściślej kryteria identyfikujące importowane przez stronę towary będzie zgłoszenie celne z dnia 19.12.2018 r., a zatem wartość celna towaru ujętego w poz. 1 w zgłoszenia celnego została ustalona: 7,54 zł za parę x 24.684 par = 186.117 zł.
Po zweryfikowaniu danych zawartych w bazie zgłoszeń celnych importowych dla towaru z poz. 2 weryfikowanego zgłoszenia celnego (zał. nr 2 do akt sprawy) ustalono, że ceną transakcyjną spełniającą najściślej kryteria identyfikujące importowane przez stronę towary będzie zgłoszenie celne z dnia 3.11.2018 r., a zatem wartość celna towaru w poz. 2 zgłoszenia celnego została ustalona: 9,93 zł za parę x 20.412 par = 202.691 zł.
W tych okolicznościach organ ceny dokonał stosownych wpisów w kontrolowanym zgłoszeniu celnym oraz był zobligowany do naliczenia należności celnych i podatkowych związanych z importem obuwia.
Strona odwołała się od decyzji organu I instancji zarzucając:
- naruszenie art. 70 ust. 1 UKC poprzez jego niezastosowanie i ustalenie wartości celnej innej niż wartość transakcyjna, podczas gdy prawidłowe zastosowanie reguł postępowania przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa materialnego w zaistniałym stanie faktycznym prowadzi do wniosku, iż cena jednostkowa sprowadzonego towaru wykazana w dokumentach importowych jest ceną właściwą, co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania rzeczywistej wartości celnej towaru oraz naliczenie opłat celno-podatkowych nieodzwierciedlających faktyczne wartości zakupionego i wwiezionego na obszar celny Unii towaru;
- naruszenie art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC poprzez niezastosowanie przepisów określonych tym artykułem i ustalenie nowej wartości celnej z naruszeniem przepisów w nim określonych;
- naruszenie art. 74 ust. 3 UKC mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez niezastosowanie się do wytycznych, opisanych w tym artykule i ustalenie wartości celnej sprzecznej i nieodzwierciedlającej tą wynikającą z ustawy i dokumentów celnych;
- naruszenie art. 103 ust. 1 UKC poprzez zawiadomienie dłużnika o długu celnym w okresie po upływie okresu 3 lat od dnia powstania długu celnego;
- naruszenie art. 140 ust. 1 i ust. 2 RW, poprzez brak wykazania w trakcie kontroli przez organ celny niewiarygodności dokumentów oraz wszelkich wyjaśnień dołączonych do zgłoszenia, a tym samym brak było podstaw do przejścia do etapu nowej wartości celnej;
- naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "o.p."), poprzez zgromadzenie przez organ materiału dowodowego wystarczającego do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, z pominięciem zasady kompletności materiału dowodowego;
- naruszenie art. 197 § 1 o.p. poprzez brak powołania biegłego w sprawie, w której wymagane było oszacowanie wartości przedmiotowego towaru przez specjalistę z danej dziedziny na podstawie próbek towaru.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. (nr 2201-IOC.4310.1.2022.EŻ) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 70 ust. 1 i ust. 2 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.
Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 RW. Zgodnie z art. 140 ust. 1 RW w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 kodeksu. Zastosowanie omawianego przepisu wiąże się z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie wyjaśnienia dotyczące okoliczności zakupu obuwia i zapłaty za nie prowadzą do wniosku, że poszczególni uczestnicy transakcji musieliby zrezygnować ze swojego zysku, bądź ponieść koszty zawartych transakcji. Tym samym przedstawione oświadczenie, że płatność za towary jest jedyną i ostateczną płatnością, miało prawo wzbudzić wątpliwości, co do tego, czy rzeczywiście była to całkowita płatność.
Organ odwoławczy uznał za zasadne stanowisko organu I instancji, że przedstawione dowody wraz ze zgłoszeniem celnym nie tłumaczą deklarowanej niskiej wartości transakcyjnej towarów oraz że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności materialnej kontraktu, faktury i oferty towarowej. Wątpliwości w tym zakresie były uzasadnione i wartość celna sprowadzonych towarów nie mogła być ustalona metodą ceny transakcyjnej. Zastosowanie musiał znaleźć art. 74 UKC określający zastępcze metody ustalania wartości celnej towarów. Ponieważ w sprawie nie było możliwości ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru metodą zastępczą wartości transakcyjnej towarów identycznych, właściwym było posłużenie się metodą ustalania wartości metodą określoną w art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC - wartości transakcyjnej podobnych towarów.
Dla towarów z pozycji 1 zgłoszenia celnego - obuwie dziewczęce z cholewką i podeszwą z tworzywa sztucznego o długości podeszwy wewnętrznej mniejszej niż 24 cm organ I instancji jako materiał porównawczy wyodrębnił zgłoszenie celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę ([...] z dnia 19.12.2018 r.). Cena transakcyjna towarów objętych tym zgłoszeniem wynosiła 7,54 zł za parę. Zatem towary porównywalne do wskazanych w zgłoszeniu celnym miały o połowę wyższą cenę niż cena za towary sprowadzone przez stronę wykazana w przedmiotowym zgłoszeniu, w poz. 1 i dołączonych do niego dokumentach. Jest to cena transakcyjna towaru zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 10.560 par. Jest to więc towar wyprodukowany w tym samym kraju, posiadający zbliżony skład materiałowy, sprzedany na porównywalnym poziomie handlu. Przy czym nie ma tu zastosowania zależność cen towarów od ilości ich sprzedaży, wielkość dostawy nie miała wpływu na cenę transakcyjną, brak jest bowiem w tym zgłoszeniu informacji o udzielonym przez sprzedającego rabacie ilościowym. Jak widać towar stanowiący materiał porównawczy został zakupiony w mniejszej ilości i po wyższej cenie niż towar, którego wartość celna jest ustalana. Towar ten jednak spełnia kryteria towarów podobnych do towarów sprowadzonych przez stronę.
Także dla towarów z poz. 2 zgłoszenia celnego - obuwie dziewczęce o podeszwach z tworzyw sztucznych, cholewce z materiałów włókienniczych organ I instancji jako materiał porównawczy wyodrębnił zgłoszenie celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę ([...] z dnia 3.11.2018 r.). Cena transakcyjna towarów objętych tym zgłoszeniem wynosiła 9,93 zł za parę. Zatem towary porównywalne do wskazanych w zgłoszeniu celnym miały również o połowę wyższą cenę niż cena za towary sprowadzone przez stronę wykazana w przedmiotowym zgłoszeniu w poz. 2 i dołączonych do niego dokumentach. Jest to cena transakcyjna towaru zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 225 par. Jest to więc towar wyprodukowany w tym samym kraju, posiadający zbliżony skład materiałowy, sprzedany na porównywalnym poziomie handlu. Przy czym nie ma tu zastosowania zależność cen towarów od ilości ich sprzedaży, również w tym przypadku wielkość dostawy nie miała wpływu na cenę transakcyjną, brak jest bowiem w tym zgłoszeniu informacji o udzielonym przez sprzedającego rabacie ilościowym. Jak widać towar stanowiący materiał porównawczy został zakupiony w mniejszej ilości i po wyższej cenie niż towar, którego wartość celna jest ustalana. Towar ten jednak spełnia towarów podobnych do towarów sprowadzonych przez stronę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził zatem, że organ I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC oraz art. 141 RW, zastosował zastępczą metodę ustalania wartości celnej.
W odniesieniu do kwestii korzystania z systemu ALINA organ odwoławczy wyjaśnił, że dostęp do systemu mają jedynie ci funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, którzy wykorzystywali te dane w toku wykonywanych obowiązków służbowych. Z tych też względów dostęp osób trzecich, w tym strony postępowania celnego, do tych danych był niemożliwy. Natomiast w aktach niniejszej sprawy znajdują się wydruki uzyskane z systemu ALINA zawierające dane o zgłoszeniach celnych spełniających określone kryteria. Jest ich więcej niż te wytypowane jako materiał porównawczy w niniejszym postępowaniu. Z dowodami tymi strona miała możliwość zapoznania się w toku prowadzonego postępowania.
Nietrafne jest przy tym stanowisko strony, że uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności zgłoszenia celnego powinny być poprzedzone wykazaniem niewiarygodności dokumentów dołączonych do tego zgłoszenia. W art. 140 RW zostało użyte określenie "organy celne mają uzasadnione wątpliwości", więc już z tego sformułowania wynika, że jest to stan wiedzy organu a nie wynik przeprowadzonego w tym zakresie postępowania z czynnościami dowodowymi.
Powołując się na orzecznictwo Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwoławczy dodał, że uregulowania wspólnotowe dotyczące obliczania wartości celnej mają na celu ustanowienie sprawiedliwego, jednolitego i bezstronnego systemu, wykluczającego stosowanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Równocześnie Trybunał dobitnie wskazał: "Wartość celna musi zatem odzwierciedlać faktyczną wartość ekonomiczną przywożonego towaru i w związku z tym uwzględniać wszystkie elementy tego towaru, które przedstawiają wartość ekonomiczną. Takie stanowisko Trybunał zajął także w wyroku w sprawie C-291/15: "Wartość transakcyjna powinna bowiem odzwierciedlać rzeczywistą wartość gospodarczą przywożonego towaru, a także uwzględniać ogół części składowych tego towaru, które mają wartość gospodarczą (wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., Christodoulou i in., C-116/12, EU:C:2013:825, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo)". Niewątpliwie koszty związane bezpośrednio z wytworzeniem towarów, takie jak koszty projektowe i zużytych surowców, parku maszynowego, siły roboczej, a także zysk producenta i zysk eksportera są składowymi rzeczywistej wartości gospodarczej przywożonego towaru.
W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia strony, że niska cena towaru objętego zgłoszeniem celnym wynikała z tego, że jest to towar "stokowy", czyli posiadający dwie istotne cechy: niską cenę i brak prawa do reklamacji. Jak wynika bowiem z kontraktu handlowego załączonego do zgłoszenia celnego sprzedający udzielił stronie prawa do reklamacji w przypadku stwierdzenia rozbieżności w ilości lub w jakości towaru (pkt 2 kontraktu). Te zapisy kontraktu stoją więc w sprzeczności z argumentami strony i potwierdzają, iż ma ona świadomość, że przedmiotowy towar jest pełnowartościowy z prawem do reklamacji. Importer kupując towar o charakterze stokowym, posiadającym cenę wielokrotnie niższą od cen towarów podobnych przywożonych z Chin w zbliżonym czasie przez innych importerów, winien był zgromadzić materiał dowodowy potwierdzający taki charakter towaru. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów w tym zakresie (brak zgłoszenia wywozowego, korespondencji handlowej dotyczącej uzgodnień cenowych przed zawarciem transakcji, rachunków związanych z transportem i ubezpieczeniem towaru, informacji o cenie odsprzedaży towarów), natomiast stwierdzenie, że oświadczenie o stokowym charakterze towaru jest wystarczające, prowadziłoby do obniżenia wartości transakcyjnej każdego towaru i wyłączenie możliwości zastosowania unormowania zawartego w art. 140 RW.
Zdaniem organu odwoławczego niezasadne okazały się pozostałe zarzuty odwołania. W szczególności podkreślono, że organ celny ustalając wartość celną metodą zastępczą nie ustala wartości faktycznej towaru, lecz wartość, która zawsze ma charakter hipotetyczny i jest jedynie wartością umowną, na podstawie której obliczane są należności celne.
Ze względu na okoliczności sprawy, w tym zgromadzone dokumenty, zbędne w ocenie organu odwoławczego było korzystanie z opinii biegłego. Co ważne, organ I instancji w celu pozyskania materiałów porównawczych dokonał przeglądu bazy danych dotyczącej zgłoszeń celnych importowych ALINA, którego podstawowym źródłem danych jest System Obsługi Deklaracji CELINA - system służący do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej.
Należało też uwzględnić fakt, że organ I instancji, działając w oparciu o art. 22 ust. 6 i art. 29 UKC poinformował stronę o zamiarze wydania niekorzystnej decyzji na podstawie zgromadzonych dowodów i wyznaczył 30-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Strona miała zatem możliwość nie tylko przedstawienia swojego stanowiska, ale również przedłożenia wszelkich dowodów mających jej zdaniem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym dotyczących producentów sprowadzonych towarów, czy faktycznych płatności za te towary. Takich informacji strona nie dostarczyła.
W sprawie nie doszło zatem też do naruszenia art. 103 ust. 1 UKC, gdyż powiadomienie o długu celnym zostało doręczone stronie przed upływem 3 letniego okresu od powstania długu celnego, z uwagi na jego zawieszenie (por. art. 103 ust. 3 UKC).
Z. Spółka z o.o. w W. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1/ art. 70 ust. 1 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie wartości celnej innej niż wartość transakcyjna, podczas gdy prawidłowe zastosowanie reguł postępowania przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa materialnego w zaistniałym stanie faktycznym prowadzi do wniosku, iż cena jednostkowa sprowadzonego towaru wykazana w dokumentach importowych jest ceną właściwą, co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania rzeczywistej wartości celnej towarów oraz naliczenie opłat celno-podatkowych nieodzwierciedlających faktycznej wartości zakupionego i wwiezionego na obszar celny Unii towaru;
2/ art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 lit. e/ pkt (i) UKC poprzez ich złą interpretację i dodanie do ceny towaru kosztów transportu i ubezpieczenia do portu przeznaczenia oraz kosztów transportu i logistyki na terenie kraju eksportu;
3/ art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC poprzez jego błędną interpretację i ustalenie nowej wartości celnej z naruszeniem przepisów w nim określonych;
4/ art. 74 ust. 3 UKC, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez:
a) niezastosowanie się do wytycznych, opisanych w tym przepisie i ustalenie wartości celnej sprzecznej i nieodzwierciedlającej tą wynikającą z ustawy i dokumentów celnych,
b) skorzystanie przez organ - w celu ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi - z wewnętrznego zbioru danych ALINA, z którymi skarżąca nie ma możliwości się zapoznać i tym samym nie wie na jakiej zasadzie dobrany został materiał porównawczy, przy jednoczesnym przyznaniu przez organ o selektywności doboru materiału porównawczego, co jest niezgodne z artykułem VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;
5/ art. 103 ust. 1 UKC poprzez zawiadomienie dłużnika o długu celnym w okresie po upływie okresu 3 lat od dnia powstania długu celnego;
6/ art. 140 ust. 1 i ust. 2 RW poprzez brak wykazania w trakcie kontroli przez organ celny niewiarygodności dokumentów oraz wszelkich wyjaśnień dołączonych do zgłoszenia celnego. Tym samym brak było podstaw do przejścia do etapu ustalenia nowej wartości celnej;
7/ art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. poprzez naruszenie przez organ zasady prawdy obiektywnej i przerzucanie na skarżącą ciężaru dowodu, podczas gdy to organ jest zobligowany do zebrania materiału dowodowego z urzędu i nie może ograniczyć swojej aktywności do oceny, czy skarżąca usunęła wątpliwości organu nie uzasadniając tych wątpliwości;
8/ art. 124 o.p. poprzez niewyjaśnienie swoich motywów oraz zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, oraz przez stosowanie przez nie środków przymusu;
9/ art. 187 § 1 o.p. poprzez zgromadzenie przez organ materiału dowodowego wystarczającego do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, z pominięciem zasady kompletności materiału dowodowego;
10/ art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. poprzez rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wybiórczy, poczynienie swoich ustaleń w oparciu o dane z systemu ALINA, do którego dostępu nie ma skarżąca, a jedynie do wyselekcjonowanych przez organ wydruków i tym samym brak jest możliwości kontroli, czy wzięty pod uwagę w tym przypadku materiał porównawczy został wybrany w sposób rzetelny, obiektywny i prawidłowy, ustalenie bez oparcia w dowodach, a wyłącznie na zasadzie domniemania (z pominięciem wszystkich argumentów i wyjaśnień zgłoszonych w toku postępowania), że skarżąca nabyła towar poniżej choćby minimalnych kosztów charakteryzujących każdą transakcję na warunkach wolnorynkowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
11/ art. 197 § 1 o.p. poprzez brak powołania biegłego w sprawie, w której wymagane było oszacowanie wartości importowanego towaru przez specjalistę z danej dziedziny na podstawie próbek towaru.
W uzasadnieniu skarżąca utrzymywała, że od lat współpracuje z tymi samymi dostawcami i producentami importując duże ilości towaru (głównie były to półbuty dziecięce i dziecięce buty sportowe). W związku z tym w W. ma wypracowane już pewne zniżki na ich towar, a także z uwagi na ilość zamawianego towaru między ceną jednostkową a ilością zakupionego towaru istnieje korelacja "im większa ilość towaru tym niższa cena". Towar zamawia głównie z końcówek serii, bądź towar zalegający w magazynie często o niższej jakości tzw. towar "stokowy". Potwierdzenie tego faktu znajduje się w dokumentach firmowych, jak również fakt ten jest znany organom celno-podatkowym, gdyż przy zgłoszeniu celnym składała stosowne oświadczenie zawierające ponadto opis towaru, jego cechy i pochodzenie.
Zgodnie z kontraktem skarżąca nie miała prawa do reklamacji towaru. Jedynie w przypadku rozbieżności w ilości bądź w przypadku stwierdzenia braku używalności towaru mogła zgłosić to do producenta jako zastrzeżenie i oczekiwać na jego reakcję, która i tak nie dawała prawa do zwrotu towaru bądź uzyskania finansowej rekompensaty.
Jak powszechnie wiadomo towar stokowy, to towar charakteryzujący się dwiema istotnymi cechami: niską ceną i brakiem prawa do reklamacji. Taki właśnie towar został przez skarżącą zamówiony i organ kontrolny był tego w pełni świadomy, dlatego nie powinna dziwić cena niższa od ceny nowego wyprodukowanego towaru z pełnią praw przysługująca importerowi (takich jak gwarancja i reklamacja) w przypadku wystąpienia nieprawidłowości.
W opinii skarżącej organy nie uzasadniły w wystarczający sposób czym kierowały się ustalając nową wartość celną towaru. Tymczasem ciężar udowodnienia, że wartość celna towarów odbiega od zadeklarowanej przez importera, spoczywa na organach.
Skarżąca zarzuciła również, że ustalenie wartości towaru w niniejszym postępowaniu nastąpiło w oparciu o wartość towaru, który nie spełnia wymogu towaru podobnego. Próba doboru materiału porównawczego została przeprowadzona według kryteriów, które niejako "pasują" organowi i noszą znamiona dowolności i selektywności.
Wątpliwości skarżącej rodzi rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego przez organ w sposób wybiórczy poprzez poczynienie ustaleń w oparciu o dane systemu ALINA, do którego skarżąca nie posiada dostępu. Takie postępowanie może prowadzić do ustalenia ceny w wyższej wysokości, niż wynikająca z innych zgłoszeń dotyczących analogicznych towarów, a dokonany wybór może przełożyć się na ustalenie wartości towaru zupełnie innej i nieodzwierciedlającej faktycznej wartości, o czym świadczyć może także podniesiony zarzut pominięcia części zgłoszeń jako materiału porównawczego. Trudno uznać za towar podobny dane przedstawione przez organ jako materiał porównawczy, które zostały opisane jako - dane z systemu ALINA zawierające wiele zgłoszeń celnych.
Okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby prawidłowe ustalenie wartości towaru było możliwe jedynie za pomocą zastępczej metody wartości transakcyjnej podobnych towarów. Wręcz przeciwnie - zdaniem skarżącej - prawidłową i rzeczywistą wartością importowanego towaru była i jest cena określona w przedmiotowym zgłoszeniu celnym z dnia 28 listopada 2018 r. Na żadnym etapie postępowania nie potwierdzono, że faktury bądź inne dokumenty handlowe, na podstawie których została zadeklarowana wartość celna towarów objętych tym zgłoszeniem celnym zostały sfałszowane lub były nieprawdziwe, a dowody potwierdzające cenę faktycznie zapłaconą za te towary, zostały przedstawione podczas kontroli celno-skarbowej w momencie zgłoszenia towaru do objęcia go procedurą celną. Ewentualnie można było skorzystać z metody określonej w art. 74 ust. 3 UKC i wówczas powołać biegłego.
Skarżąca podkreśliła, że o długu celnym została powiadomiona w dniu 9 grudnia 2021 r., a zaskarżona decyzja została wydana w dniu 28 lutego 2022 r., podczas gdy zgłoszenie celne zostało zarejestrowane w dniu 28 listopada 2018 r., a co za tym idzie dług celny powstał właśnie w tym dniu. Zgodnie z art. 103 ust. 1 UKC nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. Powołanie się przez organ na zawieszenie okresu zgodne z art. 103 ust. 3 UKC nie ma zastosowania, ponieważ wydając zawiadomienie o zamiarze zmiany wysokości długu celnego organ oparł swoje przesłanki oraz późniejszą decyzję w oparciu o inny, niezgodny z przepisami i normami materiał porównawczy, który został dobrany w taki sposób aby rzekomy dług celny mógł zostać podwyższony.
Podsumowując skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona a postępowanie umorzone.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Admiracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna.
W decyzji wydanej przez organ I instancji zakwestionowana została wartość celna towaru (poz. 1 zgłoszenia – obuwie dziewczęce z cholewką i podeszwą z tworzywa sztucznego o długości podeszwy wewnętrznej mniejszej niż 24 cm; poz. 2 zgłoszenia - obuwie dziewczęce o podeszwach z tworzyw sztucznych cholewce z materiałów włókienniczych), zadeklarowana przez skarżącą spółkę w zgłoszeniu celnym. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanego towaru oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu importu, jak też określił różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym. Ustalenia poczynione przez organ I instancji zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny ( Dz.U.UE.L.2013.269.1 - dalej jako "UKC"), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2015.343.558 - dalej jako "RW"), ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1856 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz.685 ze zm.).
Jak stanowi art. 69 UKC, do celów stosowania wspólnej taryfy celnej oraz środków pozataryfowych, ustanowionych w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, wartość celna towarów określana jest zgodnie z przepisami art. 70 i 74.
Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów (art. 70 ust. 1 i 2 UKC). Przy tym wartość transakcyjna stosowana jest pod warunkiem spełnienia wszystkich warunków wymienionych w art. 70 ust. 3 UKC.
Na mocy art. 140 ust. 1 RW w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC (art. 140 ust. 2 RW).
W takiej sytuacji zastosowanie znajdują zastępcze metody ustalania wartości celnej określone w art. 74 UKC. Mianowicie, jak stanowi ustęp 1 tego artykułu, jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a/-d/, aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów.
Przepis art. 141 RW stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a/ lub b/ kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości. Jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z tych wartości.
Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1 art. 74 UKC, zgodnie z art. 74 ust. 3 UKC ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; b) art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; c) niniejszym rozdziałem.
W świetle powyższych regulacji w pierwszej kolejności ocenić należało, czy organ I instancji zasadnie powziął wątpliwości, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, jak też czy organ odwoławczy zasadnie stanowisko organu I instancji zaakceptował.
Pojęcie uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Wątpliwość taka zachodzić może w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów analogicznych, czy też w przypadku porównania treści dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego z wartością towarów ujętą w zgłoszeniu celnym.
W niniejszej sprawie wątpliwości spowodował fakt, że w jednostkowej wartości towaru – 4,41 zł za parę obuwia (poz.1) i 6,05 zł za parę obuwia (poz.2) – mieściły się koszty transportu i ubezpieczenia do G. (dostawa CIF G.), a nadto w cenie muszą być też zawarte koszty projektowe, robocizny, transportu i logistyki na terenie kraju eksportu, wartość materiałów i surowców, koszt i zysk producenta oraz eksportera. Nie przedstawiono też dowodu, że skarżąca nabyła towar bezpośrednio od producenta, wobec czego była kolejnym uczestnikiem transakcji. Ponadto z systemu zgłoszeń celnych ALINA wynikało, że dla towarów o kodzie CN 6402 9991 00 – obuwia dziewczęcego z cholewką i podeszwą z tworzywa sztucznego o długości podeszwy wewnętrznej mniejszej niż 24 cm średnia cena transakcyjna wynosiła 8,54 zł za parę, a dla towarów o kodzie CN 6404 1990 00 - obuwia dziewczęcego o podeszwach z tworzyw sztucznych cholewce z materiałów włókienniczych – 14,32 zł za parę, czyli cena ta była dużo wyższa, niż cena przedmiotowych towarów.
Zdaniem Sądu stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, jest niezasadne. Podana w zgłoszeniu celnym i wynikająca z przedstawionej faktury cena towaru niewątpliwie jest ceną zaniżoną w stosunku do normalnej wartości towaru. Wskazane w dokumentach wartości jednostkowe par obuwia odbiegają znacznie od wartości towarów deklarowanych w innych zgłoszeniach celnych, a wskazane ceny przedmiotowych towarów są na tyle niskie, że gdyby uznać je za ceny rzeczywiste, transakcja sprzedaży zostałaby zawarta przez spółkę poniżej minimalnych kosztów.
Sama skarżąca twierdziła, że płatność za towary jest płatnością jedyną i ostateczną. Nie kwestionowała, że cena towarów jest niska, tłumaczyła jednak jej wysokość "stokowym" charakterem towaru.
Między stronami nie było sporu, że towar "stokowy" ma dwie istotne cechy: niską cenę i brak prawa do reklamacji.
Skarżąca w piśmie z dnia 8 listopada 2021 r. twierdziła, że na podstawie załączonego kontraktu nie miała prawa do reklamacji towaru, jedynie w przypadku rozbieżności w zamówionej ilości bądź w przypadku stwierdzenia przez kompetentną osobę braku używalności towaru mogła zgłosić ten fakt producentowi jako zastrzeżenie i oczekiwać na reakcję, która i tak nie dawała prawa do zwrotu towaru lub finansowej rekompensaty. Jednak postanowienia kontraktu handlowego załączonego do zgłoszenia celnego stoją w sprzeczności z twierdzeniami spółki o braku prawa do reklamowania towaru. Wynika z nich bowiem, że sprzedający udzielił prawa do reklamacji w przypadku stwierdzenia rozbieżności w ilości lub jakości towaru (pkt 2 kontraktu).
Zasadnie zatem organy przyjęły, wbrew twierdzeniom skarżącej oraz jej oświadczeniu z dnia 7 stycznia 2019 r. o stokowym charakterze towaru, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie miał charakteru stokowego. Oświadczenie to pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią zawartej przez obie strony pisemnej umowy. Importując towar o charakterze stokowym, posiadający cenę zaniżoną w stosunku do normalnej ceny towaru skarżąca winna była zabezpieczyć materiał dowodowy potwierdzający taki charakter towaru. Złożenie oświadczenia o stokowym charakterze towaru nie może być w tym zakresie uznane za wystarczające. Taki sposób działania umożliwiałby bowiem obniżenie wartości transakcyjnej każdego towaru i wyłączenie możliwości zastosowania unormowania zawartego w art. 140 RW. Oczywiste jest, że wartość transakcyjna ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Stąd u importera może pojawić się dążenie, by wpłynąć na obniżenie tej wartości. Rzeczą importera w sytuacji importu towaru stokowego winno być wykazanie takiego charakteru importowanego towaru. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła wiarygodnych dowodów w tym zakresie.
Wskazać w tym miejscu należy, że podniesiony przez skarżącą spółkę zarzut braku wezwania skarżącej przez organ w trybie art. 140 ust. 1 RW do przedstawienia dodatkowych informacji w związku z powziętymi wątpliwościami, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca podnosiła, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zażądał wyjaśnień lub przedstawienia dodatkowych informacji celem rozwiania wątpliwości, a od razu założył wydanie niekorzystnej decyzji i zadecydował, jaką metodą zostanie ustalona nowa, podwyższona wartość celna towarów.
Z przytoczonego powyżej art. 140 ust. 1 i 2 RW wynika, że w przypadku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, organ celny może wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji.
W niniejszej sprawie organ I instancji powziął wątpliwość co do tego, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę. Przed wydaniem decyzji poinformował spółkę pismem z dnia 6 października 2021 r. o zgromadzeniu dowodów stanowiących podstawę do wydania niekorzystnej decyzji w sprawie wartości celnej zadeklarowanych towarów, wskazując na możliwość przedstawienia przez skarżącą jej stanowiska w sprawie w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia.
Skarżąca w odpowiedzi wystosowała do organu pismo z dnia 8 listopada 2021 r., obszernie odnosząc się do stanowiska organu oraz wypowiadając się na temat wartości towaru i okoliczności transakcji. Miała ona zatem pełną świadomość, że organ zamierza wydać decyzję dla niej niekorzystną, co wynikało w sposób oczywisty z otrzymanego pisma. Skarżąca, poza wypowiedzeniem się w kwestiach przedstawionych w piśmie organu miała także możliwość złożenia dodatkowej dokumentacji w celu wykazania prawidłowości ceny transakcyjnej towaru, jednak z niej nie skorzystała.
Podkreślić należy, że art. 140 RW nie wprowadza wymogu powiadomienia strony o wątpliwościach organu i rodzaju kwestionowanych dokumentów, a jedynie możliwość wezwania zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. W tym zakresie aktualnie obowiązująca regulacja odbiega od unormowania art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.U.UE.L.1993.253.1- RWKC), który to przepis stanowił, że jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Regulacji takiej nie zawiera art. 140 RW.
W tym miejscu celowe jest odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 140 ust. 1 i 2 RW poprzez brak wykazania przez organ celny niewiarygodności dokumentów oraz wszelkich wyjaśnień dołączonych do zgłoszenia celnego.
Zauważyć należy, że ustalenie wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, nie jest uzależnione od podważenia lub zakwestionowania w inny sposób przez organy celne autentyczności faktur, przelewów bankowych czy oświadczeń złożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary. Autentyczność dokumentów zaświadczających o wartości transakcyjnej przywożonych towarów nie jest decydująca, bowiem mimo autentyczności tych dokumentów organy celne mogą mieć wątpliwości co do prawidłowości wartości celnej przywożonych towarów. W tej sytuacji organy mogą, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować inne metody określania wartości celnej przywożonych towarów, w szczególności cenę sprzedaży towarów podobnych, jeżeli utrzymują się ich wątpliwości dotyczące wartości transakcyjnej. Jest to możliwe szczególnie wówczas, gdy zadeklarowana cena jest około 50 % niższa od statystycznej średniej ceny. Taka sytuacja jest wystarczająca, by powzięte przez organ celny wątpliwości uznać za uzasadnione, a odrzucenie przez niego zadeklarowanej wartości celnej danych towarów - za prawidłowe.
Omawiany zarzut , wobec powyższego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że uzasadnione wątpliwości organu celnego nie zostały rozwiane, mógł on zdecydować, że wartość celna towarów nie może być ustalona na podstawie ich wartości transakcyjnej. Z uprawnienia tego organ skorzystał, co Sąd aprobuje.
W tej sytuacji zastosowanie miał art. 141 RW, określający sposób ustalania wartości celnej towaru w sytuacji, gdy nie jest to możliwe w oparciu o wartość transakcyjną tego towaru.
Organ I instancji odrzucił możliwość zastosowania pierwszej z zastępczych metod ustalania wartości celnej towaru, czyli metody określonej art. 74 ust.2 lit. a/ UKC, w której wartością celną jest wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Organ wyjaśnił przy tym, że nie znaleziono materiału porównawczego spełniającego wskazane kryteria pod względem towarów wyprodukowanych w tym samym kraju, takich samych pod każdym względem, włączając cechy fizyczne, jakość i renomę.
Przy ustaleniu wartości celnej przedmiotowego towaru posłużono się metodą określoną w art. 74 ust.2 lit. b/ UKC, w której wartością celną jest wartość transakcyjna towarów podobnych sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 pkt 14 RW, "towary podobne" oznaczają, w kontekście ustalania wartości celnej, towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma, posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne.
Z kolei przepis art. 141 RW, odnoszący się do art. 74 ust. 2 lit. a/ i b/ UKC stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a/ lub b/ kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna.
Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Taką wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości.
W niniejszej sprawie organ I instancji po zweryfikowaniu danych zawartych w bazie zgłoszeń celnych importowych (system zgłoszeń celnych ALINA) wyodrębnił dane dotyczące wartości towarów wyprodukowanych i przywiezionych z Chin, które zostały sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.
Organ na tej podstawie ustalił, że dla towaru z poz. 1 zgłoszenia celnego, o kodzie TARIC 6402 9991 00, średnia cena transakcyjna towaru podobnego wynosi 8,54 zł za parę, a dla towaru z poz. 2 o kodzie TARIC 6404 1990 00 – 14,32 zł za parę.
Organ, zgodnie z treścią art. 141 ust.3 RW, z uwagi na stwierdzenie istnienia dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjął najniższą z tych wartości, która dla towaru ujętego w poz. 1 zgłoszenia celnego wynosiła 7,54 zł za parę, a dla towaru ujętego w poz. 2 – 9,93 zł za parę.
W pierwszym przypadku (zgłoszenie nr [...]) podeszwa i cholewka obuwia dziewczęcego, podobnie jak obuwia ujętego w poz. 1 przedmiotowego zgłoszenia celnego, wykonana jest z tworzywa sztucznego, zaś w drugim przypadku (zgłoszenie nr [...]) obuwie podobne, tak jak obuwie ujęte w poz. 2 przedmiotowego zgłoszenia celnego, ma podeszwę z tworzyw sztucznych i cholewkę z materiałów włókienniczych. Zgłoszeń celnych dokonano w podobnym okresie. Przedmiotowy towar został zgłoszony w dniu 28 listopada 2018 r., podczas gdy towar podobny do towaru z poz. 1 przedmiotowego zgłoszenia w dniu 19 grudnia 2018 r., a towar podobny do towaru z poz. 2 przedmiotowego zgłoszenia w dniu 3 listopada 2018 r. Przedmiotowe towary i towary podobne pochodzą z Chin oraz mają tę samą klasyfikację taryfową.
W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że organy celne obu instancji zasadnie uznały, że towary ujęte w zgłoszeniach celnych, pochodzących z systemu zgłoszeń celnych ALINA, są towarami podobnymi do towarów ujętych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym w rozumieniu wcześniej przywołanych przepisów RW.
W ocenie Sądu prawidłowo, także pod względem rachunkowym, została ustalona wysokość wartości celnej towaru ujętego w pozycji 1 i 2 zgłoszenia celnego z dnia 28 listopada 2018 r., jak też prawidłowo orzeczono o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych.
Nie budziło też wątpliwości Sądu określenie przez organy różnicy między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. Nadmienić jedynie należy, że skarżąca spółka wyliczeń rachunkowych nie kwestionowała.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że Sąd zarzutów tych nie podziela.
Z przedstawionego powyżej stanowiska Sądu wynika jednoznacznie, że organy nie naruszyły art. 70 ust.1 UKC, dotyczącego ustalania wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, poprzez jego niezastosowanie, co powyżej zostało szeroko omówione.
Nie można też podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 70 ust.1 i art. 71 ust.1 lit. e/ ppkt (i) UKC poprzez ich złą interpretację i dodanie do ceny towaru kosztów transportu i ubezpieczenia do portu przeznaczenia oraz kosztów transportu i logistyki na terenie kraju eksportu.
Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że podstawą kwestionowanych rozstrzygnięć nie były przepisy art. 70 ust. 1 i art. 71 ust.1 lit. e/ ppkt (i) UKC, wobec czego organy nie mogły ich naruszyć. Dotyczą one sposobu ustalania wartości celnej towarów na podstawie wartości transakcyjnej, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Z art. 71 ust.1 lit. e/ ppkt (i) UKC wynika, że przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 70 UKC do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywożonych towarów, aż do miejsca wprowadzenia towarów na obszar celny Unii.
Intencją skarżącej spółki, stawiającej ten zarzut, było zakwestionowanie możliwości powzięcia uzasadnionych wątpliwości przez organ, który podważał prawidłowość ceny transakcyjnej wskazując, że jest ona bardzo niska, mimo że zawiera m.in. koszty transportu na warunkach CIF G. Uzasadniając ten zarzut skarżąca powołała się na sentencję wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2021 r. C-75/20 (opublikowany www.eur-lex.europa.eu ) o następującej treści: "Artykuł 29 ust. 1 i art. 32 ust. 1 lit. e/ ppkt (i) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny oraz art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 lit. e/ ppkt (i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny należy interpretować w ten sposób, że do celów ustalenia wartości celnej przywożonych towarów nie należy do wartości transakcyjnej tych towarów dodawać kosztów faktycznie poniesionych przez producenta w celu przetransportowania owych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Unii Europejskiej, jeżeli zgodnie z uzgodnionymi warunkami dostawy obowiązek pokrycia tych kosztów ciąży na producencie, i to nawet wówczas, gdy wspomniane koszty przekraczają cenę faktycznie poniesioną przez importera, o ile cena ta odpowiada rzeczywistej wartości wspomnianych towarów, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego".
Niezależnie od powyższego stwierdzenia, że organy nie oparły rozstrzygnięcia na podstawie przywołanych przez skarżącą przepisów zauważyć należy, że przytoczonej sentencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości nie można odczytywać bez znajomości stanu faktycznego, który legł u podstaw jej wydania, a który to stan faktyczny diametralnie różni się od stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Bardzo ogólnie rzecz ujmując sprawa C–75/20 dotyczyła sytuacji, w której strony postępowania głównego nie kwestionowały, że cena sprzedaży przywiezionych towarów zawierała koszty dostawy do granicy, które obciążały producenta zgodnie z uzgodnionymi warunkami dostawy - DAF (koszty transportu przywożonych towarów ponosi producent do miejsca dostawy uzgodnionego na granicy). Ponadto wartość celna towarów wskazana przez importera w zgłoszeniu celnym składała się z kwot zapłaconych za wspomniane towary oraz kwota ta odpowiadała ich rzeczywistej wartości, niemniej jednak zadeklarowana w ten sposób wartość celna była niższa niż koszty poniesione przez producenta w celu przetransportowania tych towarów koleją do litewskiej granicy.
Jak wskazał Trybunał w punkcie 26 wyroku: "W konsekwencji spór w postępowaniu głównym nie wydaje się dotyczyć arbitralnej lub fikcyjnej wartości celnej, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego, lecz dotyczy wyłącznie tego, czy w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym art. 29 ust. 1 i art. 32 ust. 1 lit. e/ ppkt (i) wspólnotowego kodeksu celnego oraz art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 lit. e/ ppkt (i) unijnego kodeksu celnego dla celów ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przewidują obowiązek doliczenia do ceny transakcyjnej tych towarów kosztów transportu poniesionych zgodnie z warunkami umownymi przez producenta i wliczonych do ceny sprzedaży, jeżeli cena ta nie pozwala na pokrycie wszystkich kosztów transportu".
Dodatkowo w punkcie 32 wyroku Trybunał stwierdził: "Odmienna wykładnia tych przepisów sprowadzałaby się do wymagania od importera dwukrotnego poniesienia kosztów transportu przywożonych towarów, a w konsekwencji do uznania, że przywóz podlegający warunkom sprzedaży przewidującym włączenie tych kosztów do ceny sprzedaży owych towarów powinien z urzędu stanowić przedmiot korekty wartości transakcyjnej".
Omawiany wyrok Trybunału dotyczył zatem problemu, czy do wartości celnej przywiezionego towaru, którego cena sprzedaży zawierała koszty dostawy do granicy, należy doliczyć koszty transportu poniesione przez sprzedającego, bowiem cena sprzedaży nie pokrywa wszystkich kosztów transportu.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, wobec czego treść sentencji przywołanego wyroku nie może być podstawą podważenia możliwości zaistnienia uzasadnionych wątpliwości organu celnego odnośnie tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC.
Zarzut naruszenia art. 74 ust. 3 UKC poprzez "niezastosowanie się do wytycznych, opisanych w tym artykule i ustalenie wartości celnej sprzecznej i nieodzwierciedlającej tą wynikającą z Ustawy i dokumentów celnych" jest bezzasadny. Także w tym przypadku organy nie mogły naruszyć przywołanego przepisu, w tym w sposób wskazany przez skarżącą, bowiem go nie stosowały. Przepis ten stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; b) artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; c) niniejszym rozdziałem.
Istotne w niniejszej sprawie jest, że art. 74 ust. 3 UKC stosuje się wówczas, gdy wartość celna towaru nie może zostać ustalona na podstawie art. 74 ust. 1 UKC, który stanowi, że jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a/-d/ aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Procedury, o których mowa, to m.in. ustalenie wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych.
W niniejszej sprawie procedurę taką w sposób prawidłowy zastosowano, wobec czego nie było podstaw do ustalenia wartości celnej przedmiotowych towarów w oparciu o art. 74 ust.3 UKC.
Sąd uznał nadto za niezasadny podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia zarówno art. 74 ust. 3 UKC, jak i art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej jako "o.p."), w ramach którego skarżąca podnosiła, że dane z systemu analizy zgłoszeń celnych ALINA nie powinny stanowić podstawy dokonania ustaleń odnośnie wartości towaru podobnego z uwagi na niedostępność tego systemu dla strony. System ALINA w praktyce działania organów stanowi podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wartości celnej towarów, a działanie takie zostało zaakceptowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 904/14).
Rozważając zarzuty dotyczące braku dostępu przez stronę do systemu ALINA i niebezpieczeństwo arbitralnego wyboru przez organ zgłoszeń celnych stwierdzić należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy zarzutów tych skutecznie postawić nie można. Organ postąpił zgodnie z przyjętą w orzecznictwie zasadą wykorzystującą system ALINA do ustalania wartości towaru. Przyjęte standardy postępowania dowodowego zostały przez organ zachowane. W materiale dowodowym, jako materiał porównawczy dla importowanego towaru znajdują się dwa wydruki uzyskane z systemu ALINA, zawierające dane o zgłoszeniach celnych dotyczących towarów podobnych, importowanych na obszar celny UE w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Na podstawie tych zgłoszeń celnych dokonano ustalenia wartości celnej przedmiotowych towarów. Z dowodami (wydrukami) skarżąca mogła zapoznać się w toku prowadzonego postępowania. Nadmienić należy, że system ALINA zawiera dane chronione na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L. 2016.119.1), dlatego dostęp do systemu osób trzecich – poza pracownikami organów celnych upoważnionymi do takiego dostępu z racji wykonywanych obowiązków służbowych - nie jest możliwy.
Nie doszło także do naruszenia art. 103 ust. 1 UKC, który stanowi, że o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. Zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
W niniejszej sprawie do powiadomienia o długu celnym zastosowanie miał art. 102 ust.3 UKC, z którego wynika, że jeżeli ust. 2 nie ma zastosowania (w przypadku gdy należna kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest równa kwocie wpisanej do zgłoszenia celnego, zwolnienie towarów przez organy celne jest równoznaczne z powiadomieniem dłużnika o długu celnym), dłużnik zostaje powiadomiony o długu celnym przez organy celne, gdy są one w stanie określić należną kwotę należności celnych przywozowych lub wywozowych i wydać decyzję w tej sprawie.
Skarżąca błędnie wywodzi w skardze, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 103 ust. 1 UKC, bowiem dług celny powstał w dniu 28 listopada 2018 r., a powiadomienie o długu celnym nastąpiło w dniu 9 grudnia 2021 r. W niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu dokonania zgłoszenia celnego, to jest w dniu 28 listopada 2018 r., jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy. Decyzja organu I instancji z dnia 8 grudnia 2021 r. została doręczona skarżącej w dniu 9 grudnia 2021 r. W tym dniu skarżąca została powiadomiona o długu celnym. W tym kontekście należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC, z którego wynika, że trzyletni termin na powiadomienie dłużnika o długu celnym ulega zawieszeniu jeżeli organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym, a takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.
Przypomnieć należy, że art. 22 ust. 6 UKC nakłada na organ celny – przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy – obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o podstawach, na których zamierza oprzeć tę decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone i po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Termin, o którym mowa w powołanym przepisie (tzw. termin prawa do bycia wysłuchanym) został ustanowiony w art. 8 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE L 2015.343.1 ze zm. – dalej zwanego "rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2015/2446"). Zgodnie z tym przepisem termin, w którym wnioskodawca ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji, która byłaby dla niego niekorzystna, wynosi 30 dni.
Przepis art. 22 ust. 6 UKC na mocy art. 29 UKC stosowany jest również w przypadku decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby.
Zawieszenie zatem okresu przedawnienia długu celnego, o którym mowa w art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC znajduje zastosowanie, jeżeli – zgodnie z brzmieniem tego przepisu - organy celne poinformowały dłużnika stosownie do art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym. W takiej sytuacji zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji pismem z dnia 6 października 2021 r. powiadomił skarżącą o podstawach, na których zamierza oprzeć niekorzystna dla niej decyzję. Przedmiotowe powiadomienie zostało doręczone skarżącej w dnia 11 października 2021 r., a zatem bieg 3-letniego terminu przedawnienia na powiadomienie o długu celnym skarżącej został zawieszony na 30 dni (od 12.10. do 11.10.2021 r.), a zatem dokonane doręczeniem pierwszoinstancyjnej decyzji powiadomienie skarżącej w dniu 9 grudnia 2021 r. o przedmiotowym długu celnym, wbrew stanowisku skarżącej, nie nastąpiło po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego, tj. z naruszeniem art. 103 ust. 1 UKC. Dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy – 28 lutego 2022 r. – jest zaś dla określenia daty powiadomienia o długu celnym w niniejszej sprawie obojętny.
Stwierdzenia wymaga też, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy. Z tego powodu przepisy art. 122 i art. 124 o.p. (znajdujące się w rozdziale 1 działu IV Ordynacji podatkowej) nie mogły znajdować w niniejszej sprawie zastosowania, tak więc podniesiony w skardze zarzut ich naruszenia należało uznać za bezzasadny.
Nie można też zgodzić się ze skarżącą, że organy naruszyły art. 187 § 1 o.p., bowiem organy wywiązały się prawidłowo z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie końcowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przesłanki, jakimi kierował się rozstrzygając o wartości celnej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Nie doszło też do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy odniósł się także do stanowiska skarżącej spółki, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarzut naruszenia art. 197 § 1 o.p. poprzez brak powołania biegłego w sprawie, w której wymagane było oszacowanie wartości przedmiotowego towaru przez specjalistę z danej dziedziny na podstawie próbek towaru, uznać należało za chybiony.
Organ celny może, przy ustalaniu wartości celnej towaru, dopuścić dowód z opinii biegłego, co wynika z treści art. 197 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust.1 ustawy – Prawo celne, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.
Z przywołanego przepisu wynika, że możliwe jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, gdy występujących w sprawie okoliczności nie da się ocenić bez wiedzy specjalistycznej. W niniejszej sprawie wiedza taka nie była potrzebna, bowiem organy celne, kierując się treścią przepisów RW, mogły we własnym zakresie dokonać oceny, czy towary objęte zgłoszeniami celnymi znajdującymi się w systemie zgłoszeń celnych ALINA są towarami podobnymi do towarów, ujętych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).