III SA/Gd 413/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-09-20
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyprawo pracyubezpieczenia społecznebezrobocieTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwoprawo administracyjnenowelizacja ustawyprawa nabyte

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą prawa do zasiłku przedemerytalnego, uznając, że pobieranie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie stanowi przeszkody do jego nabycia w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego A. Ś., który spełniał warunki do jego nabycia na dzień 31 grudnia 2001 r., jednakże pobierał zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia, co uniemożliwiło mu rejestrację jako bezrobotny. Organy administracji odmawiały przyznania świadczenia, powołując się na przepisy wymagające rejestracji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które podważyły wymóg rejestracji jako bezrobotnego w określonych sytuacjach, uznając, że pobieranie zasiłku chorobowego nie wyklucza prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. Ś. na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Sprawa dotyczyła osoby, która do 31 grudnia 2001 r. pracowała, a następnie pobierała zasiłek chorobowy. Wnioskowała o zasiłek przedemerytalny, spełniając wymogi stażu pracy, jednak organy odmówiły, wskazując na brak statusu bezrobotnego i rejestracji w urzędzie pracy, co było konsekwencją pobierania zasiłku chorobowego. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, opierając się na orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy wprowadzające z mocą wsteczną dodatkowe warunki nabycia prawa do świadczeń, w tym wymóg rejestracji jako bezrobotny, które uniemożliwiały nabycie praw osobom spełniającym warunki przed wejściem w życie nowelizacji. Sąd podkreślił, że w świetle orzeczeń TK, pobieranie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie stanowi przeszkody do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeśli osoba spełniała pozostałe warunki do 31 grudnia 2001 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, wskazując na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pobieranie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie stanowi przeszkody do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeśli osoba spełniała pozostałe warunki do 31 grudnia 2001 r., a wymóg rejestracji jako bezrobotny został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziły niezgodność z Konstytucją przepisów wprowadzających z mocą wsteczną dodatkowe warunki nabycia prawa do świadczeń, w tym wymóg rejestracji jako bezrobotny. Wskazano, że pobieranie zasiłku chorobowego nie wyklucza prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeśli osoba spełniała warunki do 31.12.2001 r., a wymóg rejestracji został zniesiony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.z.p.b. art. 37j § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określał warunki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, w tym wymóg posiadania odpowiedniego stażu pracy oraz, pośrednio, statusu bezrobotnego.

u.p.z.i.i.r.p. art. 150a § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Regulował prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31.12.2001 r., z terminem granicznym 12 stycznia 2002 r.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszona przez przepisy wprowadzające z mocą wsteczną dodatkowe warunki nabycia praw.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt 2 lit.c

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definiował osobę bezrobotną, wskazując m.in. na wymóg niepobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia.

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół art. 11 § 2

Przepis przejściowy, który w zakwestionowanej części przez TK, wymagał rejestracji w urzędzie pracy do nabycia prawa do świadczeń na dotychczasowych zasadach.

Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty art. 3 § 1

Określał warunki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31.12.2001 r., wskazując termin 12 stycznia 2002 r. jako datę graniczną do spełnienia warunków.

u.p.z.i.i.r.p. art. 150a § 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dotyczył sytuacji osób, które do 12 stycznia 2002 r. nie spełniły warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku, ale pobierały zasiłek dla bezrobotnych.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa prawna rozstrzygnięć organów administracji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

u.o.TK. art. 82

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Wprowadza art. 145a do K.p.a., stanowiący podstawę do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia wznowienie postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego wydano decyzję.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podważające wymóg rejestracji jako bezrobotnego dla osób spełniających warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego przed 12 stycznia 2002 r. Pobieranie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie wyklucza prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeśli pozostałe warunki zostały spełnione.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na braku statusu bezrobotnego i rejestracji w urzędzie pracy jako przesłance odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Godne uwagi sformułowania

„przepis, art. 11 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Anna Orłowska

sprawozdawca

Felicja Kajut

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nabywania prawa do zasiłku przedemerytalnego w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących rynku pracy i świadczeń przedemerytalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy legislacyjne, szczególnie w kontekście praw nabytych.

Zasiłek przedemerytalny: Czy chorobowe przekreśla Twoje prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 413/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska /sprawozdawca/
Felicja Kajut
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: NSA Anna Orłowska (spr.) WSA Felicja Kajut Protokolant St. Sekr. Sąd. Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia 06 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 10 kwietnia 2006 roku.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie niniejszej miało następujący przebieg:
decyzją z dnia 27 października 2003 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 37j ust. 1, art. 37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 12 stycznia 2002 r., w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65) uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia 9 września 2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu – A. Ś. prawa do zasiłku przedemerytalnego jako bezprzedmiotowe, oraz orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
W dniu 4 czerwca 2002 r. A. Ś. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 czerwca 2002 r. W dniu 1 stycznia 2003 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2003 r. A. Ś. wystąpił do organu zatrudnienia o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi Starosta [...] udzielił wnioskodawcy informacji dotyczących zasad przyznawania tego zasiłku.
Po rozpoznaniu kolejnego wniosku A. Ś. z dnia 14 sierpnia 2003 r., decyzją z dnia 9 września 2003 r., organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, m.in., że w dniu złożenia wniosku A. Ś. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej. Skoro wnioskodawca był zatrudniony, nie spełniał zatem warunków przewidzianych w art.1 i art.2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i nie mógł ubiegać się o przyznanie jakiegokolwiek świadczenia przewidzianego tą ustawą, a więc także zasiłku przedemerytalnego. W tych okolicznościach, organ I instancji uznał, że merytoryczne rozpoznanie wniosku pozbawione jest podstaw prawnych, a w konsekwencji postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę na skutek odwołania A. Ś. wskazał, m.in., iż w myśl definicji ustawowej, określonej w art. 2 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g), nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego.
Natomiast przepis art. 37 j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) skreślony został art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednakże zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy, osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż w myśl art. 3 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65) prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.
Powołując się na powyższe przepisy, Wojewoda [...] stwierdził, że odwołujący do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełnił wymogu uzasadniającego przyznanie statusu bezrobotnego, albowiem w tym czasie pobierał zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia. Powyższa okoliczność była przeszkodą do zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy.
W tej sytuacji – w ocenie organu odwoławczego – A. Ś. nie spełnia również warunku określonego w art.3 ust.1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. Podkreślono przy tym, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidywała już tej instytucji.
Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podniósł, iż nie było podstaw do umorzenia postępowania przez organ I instancji, albowiem konsekwencją złożenia przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego jest wydanie decyzji zawierającej jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Ś. zakwestionował regulację zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65).
W uzasadnieniu wskazał, m.in., że na dzień 31 grudnia 2001 r. legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku, wynoszącym 30 lat, w tym 16 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. W momencie uchylenia przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych, skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiło mu rejestrację w powiatowym urzędzie pracy.
Po uchyleniu opisanych decyzji wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2005 roku w sprawie sygn. akt 3IISA/Gd1680/03 z przyczyn, o których mowa w art. 145 §1 pkt 1 lit.b oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), decyzją Starosty [...] z dnia 10 kwietnia 2006 roku ponownie odmówiono A. Ś. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, powołując jako podstawę prawną przepisy art. 150 a ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz.1001 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 150 a ust. 1 cyt. ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku spełniła warunki do jego nabycia. Natomiast art.150 a ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego, o którym mowa w ust.1 przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 roku pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Art.37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z akt wynika, że A. Ś. w okresie od dnia 12.10.1999 r. do dnia 31.12.2001 r. był osobą zatrudnioną, natomiast w czasie od 1.01.2002 r. do 3.06.2002 r. pobierał zasiłek chorobowy.
Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu, jeżeli po ustaniu zatrudnienia nie pobiera zasiłku chorobowego.
Skoro A. Ś. po rozwiązaniu stosunku pracy pobierał zasiłek chorobowy to, mimo wyłączenia wymogu zarejestrowania się w urzędzie pracy w wyniku kolejnej nowelizacji ustawy, nie spełnia warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
W odwołaniu od decyzji A. Ś. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego organy winny uwzględniać sytuacje osób, które, tak jak odwołujący się, spełniały warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego na dzień 31 grudnia 2001 roku, a na przeszkodzie przyznania prawa do zasiłku stanęły przepisy ustawy wymagające zarejestrowania się w odpowiednim czasie. Skarżący mógłby spełnić ten warunek, gdyby wcześniej znał przepisy ustawy, bowiem schorzenia kręgosłupa są stałe i nie musiałby korzystać ze zwolnienia lekarskiego i zasiłku chorobowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 czerwca 2006 roku Wojewoda [...], powołując przepisy art.138 § 1 pkt 1 KPA oraz 150 a ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz U Nr 99 poz.1001 ze zm.) w zw. z art. Art.37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 roku utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną odwołaniem.
W obszernym uzasadnieniu, przedstawiającym tok dotychczasowego postępowania w sprawie wyjaśniono, że argumentacja organu I instancji odpowiada prawu, bowiem przy kolejnym rozpoznawaniu wniosku A. Ś. nie wymagano od strony ponownego zarejestrowania się w urzędzie pracy (przez co organ uwzględnił zapadły w sprawie wyrok WSA w Gdańsku), lecz ani wyrok WSA w Gdańsku ani wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie odnosiły się do okoliczności pobierania przez odwołującego się zasiłku chorobowego po ustaniu okresu zatrudnienia, a właśnie ten fakt powoduje, że strona nie może nabyć zgodnie z odnośnymi przepisami prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie bowiem z art.150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 roku spełniła warunki do jego nabycia określone w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku, to znaczy na zasadach wyznaczonych przez art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Jednym z nich jest niepobieranie zasiłku chorobowego po okresie zatrudnienia. Reasumując – A. Ś., który taki zasiłek chorobowy w dniu 12 stycznia 2002 roku pobierał nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W skardze na opisaną decyzję A. Ś. podniósł, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, a organ ponownie odmawia przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego mimo, iż Trybunał Konstytucyjny zarzucił, że ustawa zmieniająca ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zapewniła stronom stosownego okresu przygotowawczego. Gdyby było inaczej, skarżący nie poszedłby na zwolnienie lekarskie lecz zarejestrował się w styczniu 2002 roku.
Art. 150 a ust.1 i 2 ustawy mówi jedynie o osobach bezrobotnych i w dodatku zarejestrowanych w stosownym czasie, nie uwzględnia zaś sytuacji tych osób, które się nie zarejestrowały nie znając wcześniej przepisów o zmianach do ustawy.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując argumenty faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Skarga jest zasadna albowiem w będącej przedmiotem zaskarżenia sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Istota sprawy sprowadza się do kwestii, czy A. Ś., który pozostawał w zatrudnieniu do dnia 31 grudnia 2001 roku może nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie zmienianych przez ustawodawcę i na skutek orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), do których odwołuje się ustawa z dnia 20 kwietnia 2005 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz.1001 ze zm.)
Przepisy art. 150 a ust. 1 i 2 tej ustawy w związku z art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., powołane zostały jako prawne podstawy orzekania w sprawie A. Ś. przez organy I i II instancji.
Rozpoznając ponownie wniosek A. Ś z dnia 17 lipca 2003 roku i uwzględniając zapadłe wyroki Trybunału Konstytucyjnego, WSA w Gdańsku i NSA w Warszawie, organy orzekły, że na przeszkodzie przyznaniu stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego stoi fakt, iż A. Ś. pobierał w wyżej określonym czasie zasiłek chorobowy, zatem – nie mógł spełnić warunku zarejestrowania się jako osoba bezrobotna we właściwym urzędzie pracy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. Ś. ponownie wyjaśniał, że na dzień 31 grudnia 2001 roku spełniał warunki do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, bowiem legitymował się 30 latami pracy, w tym – 15 latami zatrudnienia w warunkach szczególnych oraz został zwolniony z winy pracodawcy. Wymóg zarejestrowania się w urzędzie pracy został zniesiony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Dodać należy, że już w wyroku, będącym przyczyną wcześniejszego uchylenia decyzji w sprawie A. Ś., tj. w wyroku z dnia 30 marca 2005 roku sygn. akt K 19/02 (Dz. U. Nr 59 poz.517), Trybunał wyjaśniał, że "przepis, art. 11 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Sąd – cytując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wyjaśniał, że zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy wprowadziły z mocą wsteczną dodatkowe warunki nabycia prawa do m. in. zasiłku przedemerytalnego, które nie mogły być spełnione przez ich adresatów, wśród nich osoby, które przed wejściem w życie zakwestionowanych przepisów spełniały warunki do nabycia zasiłków przedemerytalnych.
W świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wbrew stanowisku organu II instancji w niniejszej sprawie, bez znaczenia jest, że A. Ś. po dniu 1 stycznia 2002 roku pobierał zasiłek chorobowy, co uniemożliwiałoby rejestrację skarżącego jako osoby bezrobotnej w tym czasie, skoro mocą orzeczenia Trybunału zniesiony został wymóg dokonania rejestracji w urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego do dnia 12 stycznia 2002 roku, co przyznaje organ odwoławczy w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji ( str.3).
Niniejszy wyrok ma za przyczynę również orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 roku w sprawie sygn. akt SK 15/05. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Trybunał pokreślił, iż ustawa z 20 grudnia 2002 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ukształtowała sytuację prawną tej grupy osób, które do 12 stycznia 2002 r. nabyły prawo do świadczeń na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sprzed nowelizacji 17 grudnia 2001 r. Termin 12 stycznia 2002 r. przyjęto mimo wejścia w życie ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r. dopiero 6 lutego 2003 r. Przepis nie rozwiązał kwestii praw do świadczeń tych osób, które spełniły warunki do ich nabycia między 1 stycznia 2002 r., a dniem wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 2002 r. tj. 6 lutego 2003 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nowelizacja z 20 grudnia 2002 r. nie zapewniła ochrony praw nabytych i nie wyrównała strat poniesionych przez podmioty, których prawa nabyte przed 1 stycznia 2002 r. tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 17 grudnia 2001 r. zostały naruszone jej przepisem przejściowym.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1).
Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999 r., II SA 1294/99).
Skoro zatem podstawą do wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji uwzględnią, iż przepis art. 11 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części określonej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Organy administracji wezmą również pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania zasiłku przedemerytalnego nie podlega wykonaniu, zatem brak jest podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI