III SA/GD 41/23

III SA/Gd 41/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 60 pkt 6, art. 61 ust.1, art. 67 ust.1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Referent Dagmara Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 15 listopada 2022 r., stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 15 listopada 2022 r., nr 1113/403/22 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 lipca 2022 r., stanowiącą załącznik do uchwały nr 757/373/22 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 28 lipca 2022 r., wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 818 ze zm.), art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2021r., poz. 305 ze zm.), art. 104, art. 107, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 § 1, art. 109 § 2 pkt 1, art. 116 § 1 i 2 w zw. z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 1540 ze zm.) oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 547), Zarząd Województwa Pomorskiego orzekł solidarną odpowiedzialność M. B. za zaległości K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej również jako "spółka", "beneficjent") z tytułu braku zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 określone w decyzjach administracyjnych:
1. nr 14/2019 z dnia 22 października 2019 r. wydanej w sprawie DEFS-AW.042.35.2019 przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 1062/88/19 z dnia 22 października 2019 r.,
2. nr 17/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. wydanej w sprawie DEFS-AW.042.61.2019 przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 1285/105/19 z dnia 19 grudnia 2019 r.,
3. nr 18/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. wydanej w sprawie DEFS-AW.042.62.2019 przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 1286/105/19 z dnia 22 października 2019 r.
oraz zobowiązał M. B. do zwrotu środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, tj. należności związanych z realizacją projektów o numerach RPPM.05.07.00-22-0011/16, RPPM.05.05.00-22-0080/16 i RPPM.05.05.00-22-0106/16 - w łącznej wysokości należności głównych w kwocie 2.247.004,23 zł , wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz kosztami upomnienia na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej RPO WP, tj. Zarządu Województwa Pomorskiego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W dniu 22 sierpnia 2022 r. M. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie oraz formułując zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
II. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1a i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 1228 ze zm.) - dalej jako: "p.u." poprzez jego błędną wykładnię, skutkujące błędnym ustaleniem, że stan niewypłacalności K. Spółki z o.o. zaistniał w dniu 8 czerwca 2018 r.;
III. art. 21 ust. 1 p.u. poprzez przyjęcie, że odwołujący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości po terminie;
IV. art. 116 o.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wobec odwołującego zachodzą przesłanki pozytywne i nie zachodzi żadna przesłanka negatywna, warunkująca solidarną odpowiedzialność odwołującego za zobowiązania K. Sp. z o.o., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika brak powstania takiej odpowiedzialności,
V. naruszenia przepisów postępowania, tj.:
VI. art. 77 § 1 w zw. z art. 76a § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu o przesłanie odpisu wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami z akt postępowania sygn. XI GU 724/19, pomimo wykazywania przez stronę, że nie jest ona w stanie sama go uzyskać, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu, co doprowadziło do naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
VII. art. 77 § 1 w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, pomimo uznania przez organ, że w sprawie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny sprawozdań finansowych spółki, a w konsekwencji naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
VIII. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na sprzecznym z zasadami logicznego rozumowania przyjęciu, że spółka nie może pokryć zadłużenia ze środków na realizację projektu, ponieważ środki te mogą być wykorzystane tylko na realizację projektu, podczas gdy zgodnie z umową o dofinansowanie projektu ze środków tych było pokrywane również wynagrodzenie spółki.
Decyzją z dnia 15 listopada 2022 r., stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 15 listopada 2022 r. nr 1113/403/22, wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 818 ze zm.) - dalej jako: "ustawa wdrożeniowa", art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 4 i 5, art. 66b ust. 2, art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "u.f.p.", art. 104, art. 107, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 2000) - dalej jako: "k.p.a.", art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 § 1, art. 109 § 2 pkt 1, art. 116 § 1 w zw. z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 1540 ze zm.) - dalej jako: "o.p." oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 547), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na dofinansowanie ww. projektów zawarte zostały z M. B. umowy: w dniu 9 stycznia 2017 r. przyznająca dofinansowanie w kwocie 3.707.692,29 zł, w dniu 11 września 2017 r. przyznająca dofinansowanie w kwocie 995.632,20 zł oraz w dniu 12 września 2017 r. przyznająca dofinansowanie w kwocie 1.020.686,75 zł.
W dniu 6 lutego 2018 r. doszło do przekształcenia w trybie art. 551 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą pod firmą K. B. M. w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.
Organ wyjaśnił, że w ramach projektu nr RPPM.05.07.00-22-0011/16 do zwrotu pozostała kwota 331.153,00 zł, na którą składały się następujące pozycje: kwota korekt w bieżącym wniosku o płatność dot. wydatków, które zostały rozliczone omyłkowo w poprzednich wnioskach o płatność w wysokości 51.302,00 zł, stanowiąca korektę do wniosku o płatność nr RPPM.05.07.00-22-0011/16-004, ze względu na nierozliczenie otrzymanej dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez 2 uczestników projektu oraz kwota podlegająca zwrotowi do IZ RPO WP na zakończenie realizacji projektu w wysokości 279.851,00 zł, stanowiąca kwotę niewykorzystanych w projekcie środków dofinasowania, którą beneficjent był zobowiązany zwrócić w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, tj. do dnia 30 marca 2019 r. zgodnie z § 11 ust. 11 umowy o dofinansowanie. Beneficjent nie dokonał zwrotu tych środków.
W odniesieniu do projektów nr RPPM.05.05.00-22-0080/16 i nr RPPM.05.05.00-22-0106/16 organ wskazał, że pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r., na podstawie § 25 umowy o dofinansowanie, w związku z utratą zdolności organizacyjnej do prowadzenia projektów współfinansowanych z EFS, tzn. wystąpieniem okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w umowie, beneficjent zwrócił się do IZ RPO WP z prośbą o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron oraz uznanie za kwalifikowalne wszystkich wydatków poniesionych dotychczas w projekcie. Z kolei pismem z dnia 21 sierpnia 2019 r. beneficjent poinformował, że środki otrzymane na realizację ww. projektów zostały przeznaczone, oprócz kosztów pośrednich projektu, na spłatę zobowiązań finansowych firmy, w szczególności wynikających z realizacji innych projektów współfinansowanych z EFS.
W związku z wykorzystaniem przez beneficjenta części środków przekazanych przez IZ RPO WP na cel inny, niż określony w ww. projektach, beneficjenta poinformowano o rozwiązaniu umów w trybie natychmiastowym oraz o obowiązku zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania beneficjentowi środków dofinansowania, zgodnie z § 26 ust. 1 umów o dofinansowanie. Beneficjent nie dokonał zwrotu tych środków.
W związku z powyższym, pismami z dnia 3 lipca 2019 r. (projekt nr RPPM.05.07.00-22-0011/16) oraz z dnia 27 września 2019 r. (projekty nr RPPM.05.05.00-22-0080/16 i RPPM.05.05.00-22-0106/16) IZ RPO WP wezwała beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwotach odpowiednio 331.153,00 zł, 895.164,48 zł i 1.020.686,75 zł każdorazowo wraz z należnymi odsetkami.
Terminy zakreślone w ww. pismach upłynęły bezskutecznie, w związku z czym IŻ RPOW WP, po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowań administracyjnych w trybie art. 207 ust. 9 pkt 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. , wydał opisane na wstępie decyzje administracyjne zobowiązujące K. Sp. z o.o. do zwrotu środków przyznanych spółce na podstawie umów o dofinansowanie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W związku z brakiem zwrotu środków, IZ RPO WP w oparciu o art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnej w administracji (dalej jako: u.p.e.a.) wystosował do beneficjenta upomnienia, a następnie wystawił tytuły wykonawcze i przekazał je do Urzędu Skarbowego Poznań Grunwald w Poznaniu celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec K. Sp. z o.o.
Pismem z dnia 30 września 2020 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald w Poznaniu na podstawie art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. zawiadomił IZ RPO WP o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zarząd Województwa Pomorskiego wobec K. Sp. z o.o. W piśmie organ egzekucyjny wykazał przesłanki do zastosowania art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, to nie przystępuje do egzekucji.
Organ wyjaśnił, że w związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. oraz art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., w dniu 10 lutego 2022 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w celu ustalenia solidarnej odpowiedzialności M. B.- członka zarządu spółki za jej zobowiązania wynikające z ww. ostatecznych decyzji administracyjnych.
Organ przywołał treść art. 116 § 1 o.p., a nadto wskazał na nowy stan prawny związany z nowelizacją przepisów ustawy o finansach publicznych. Organ miał bowiem na względzie to, że w dniu 21 sierpnia 2022 r. wszedł w życie art. 66b u.f.p., zgodnie z którym osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1.
Organ wskazał na przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki. Po pierwsze zaległość dotyczy zobowiązań, które zaistniały w wyniku powstania naruszeń w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu spółki. Po drugie egzekucja należności wobec spółki okazała się bezskuteczna w całości lub w części. Po trzecie członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Po czwarte członek zarządu nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.
Organ stwierdził, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz okoliczności pełnienia przez członka zarządu funkcji w dniu, w którym powstały naruszenia skutkujące koniecznością zwrotu środków (tzw. przesłanki pozytywne), natomiast członka zarządu (byłego członka zarządu) obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność - tj., że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r.- Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, bądź niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego jakiejkolwiek winy, bądź wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (tzw. przesłanki negatywne).
Organ uznał, że M. B. pełnił funkcję prezesa zarządu (a wcześniej prowadził jednoosobową działalność gospodarczą przekształconą następnie w trybie art. 551 § 5 k.s.h. w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) zarówno w okresie, w którym zostało udzielone dofinansowanie wykorzystane następnie niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur (zgodnie z ww. zestawieniem przekazanych transz), jak i w okresie, w którym powstały nieprawidłowości skutkujące powstaniem zobowiązań do zwrotu środków wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych, tym samym pierwsza z pozytywnych przesłanek wskazanych w art. 66b ust. 2 u.f.p. została w przedmiotowej sprawie spełniona.
Odnosząc się do drugiej przesłanki orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania osoby trzeciej organ wyjaśnił, że dla wykazania tej przesłanki wystarczy, że organ na podstawie zebranych dowodów wykaże, że egzekucja nie może przynieść żadnych pozytywnych rezultatów. Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań -Grunwald w Poznaniu na podstawie art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. zawiadomił IZ RPO WP o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie wystawionych przeciwko spółce tytułów wykonawczych, wobec czego druga z przesłanek została spełniona.
Przechodząc do analizy przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. organ wyjaśnił, że to na członku zarządu K. Sp. z o.o. M. B. ciążył obowiązek wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy albo też wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Organ ustalił, że w dniu 30 lipca 2019 r. strona, działając jako uprawniony do reprezentacji spółki prezes zarządu, złożyła w Sądzie Rejonowym Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, wniosek z dnia 29 lipca 2019 r. o ogłoszenie upadłości K. Sp. z o.o. Sprawę prowadzono pod sygnaturą XI GU 724/19. Wniosek, zgodnie z uzasadnieniem do postanowienia tegoż sądu rejonowego z dnia 13 października 2021 r. (sygn. akt XI Gzd 74/20) "został oddalony z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania".
Organ, poddając ocenie przedstawione przez stronę dokumenty i stanowisko pod kątem tego, czy wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia 29 lipca 2019 r. (złożony w dniu 30 lipca 2019 r. w sądzie rejonowym), został złożony we właściwym czasie uznał, że wyjaśnienia strony mają charakter lakoniczny. Nie przedstawiono syntetycznego wykazu spisu wszystkich wierzycieli oraz podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec dłużnika wraz z informacją dotyczącą dat powstania tych zobowiązań. Zgodnie z uzasadnieniem do ww. postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności: "We wniosku o ogłoszenie upadłości K. sp. z o.o. poza zaległościami wobec ZUS i Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego Poznań - Grunwald wskazał 8 wierzycieli posiadających wymagalne należności na łączną kwotę ok. 157.000 zł." Organ stwierdził, że strona nie wskazała również szczegółowych informacji na temat porozumień w sprawie rozłożenia należności na raty, a przede wszystkim nie podano powodów wycofania się wierzycieli z zawartych porozumień, skoro zgodnie z deklaracją strony zawartą w piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r, "dłużnik zawarł z ZUS układ ratalny, który niewątpliwie był wykonywany, skoro zadłużenie wskazane w umowie o rozłożenie zaległości na raty spadło o ok. 100.000 zł, a więc o 1/3 w porównaniu z zadłużeniem wskazanym w decyzji ZUS z 17 lipca 2019 r.". Nie przedłożono stosownych dokumentów poświadczających powyższe. Tym samym, w ocenie organu, strona nie udowodniła, że dzień 30 lipca 2019 r. był właściwym czasem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zdaniem organu błędnym jest założenie, jakoby spółka mogła oczekiwać, że kontynuując projekty finansowane ze środków unijnych i otrzymując dotacje będzie mogła z nich finansować swoją zwykłą działalność i dotychczasowe zobowiązania. Określona w ustawie wdrożeniowej i u.f.p. procedura finansowania projektów ze środków europejskich wprost zakazuje podmiotom otrzymującym tego rodzaju środki finansowania jakichkolwiek innych wydatków niż te tylko, które związane są z realizacją danego projektu. Nie można zatem niejako "kredytować" zobowiązań pozaprojektowych, czy innych projektów europejskich środkami przeznaczonymi przez instytucje publiczne na realizację konkretnego przedsięwzięcia.
Jednocześnie organ podniósł, że dane bilansowe przedstawione przez stronę, a także dostępne na prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości portalu https://ekrs.ms.qov.pl, nie były badane przez biegłego rewidenta, a tym samym ich wiarygodność (rzetelność i prawidłowość) nie została potwierdzona przez niezależnego, profesjonalnego rzeczoznawcę. Z "Dodatkowych informacji i wyjaśnień" do sprawozdań finansowych spółki za 2018 r. i 2019 r. wynika, że spółka posiadała zobowiązania warunkowe w ramach 14 projektów o wartości 23.372.697,25 zł. Wnioskując po numerach projektów, wszystkie finansowano w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 różnych województw. Oprócz projektów, o których mowa powyżej spółka w ramach RPO Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 realizowała projekt, w którym stroną umowy był Wojewódzki Urząd Pracy w K.. Każda z ww. dotacji była celowa i przyznana w drodze umowy o dofinansowanie na realizację konkretnego projektu.
Organ podkreślił, że wszystkie umowy o dofinansowanie zawarte z Zarządem Województwa Pomorskiego zawierają zapis mówiący, że przedmiotem umowy o dofinansowanie jest udzielenie przez Instytucję Zarządzającą na rzecz Beneficjenta dofinansowania na realizację danego projektu (§ 2 ust. 1). Ponadto w § 2 ust. 3 tych umów wskazano, że przyznane dofinansowanie przeznaczone jest na pokrycie wydatków ponoszonych przez Beneficjenta w związku z realizacją danego projektu. Klauzula zawarta w § 2 ust. 5 umów mówi wprost o tym, że Beneficjent nie może przeznaczać dofinansowania na cele inne, niż związane z projektem, w szczególności na tymczasowe finansowanie swojej podstawowej, pozaprojektowej działalności. Podobne zapisy są uwzględnione w umowach realizowanych w ramach programów operacyjnych innych województw. Wszystkie umowy o dofinansowanie muszą zawierać podobne zapisy, co wynika z art. 206 ust. 2 pkt 1 u.f.p., który stanowi, że umowa o dofinansowanie powinna określać m.in. cel na jaki przyznano środki. Na straży właściwego wykorzystania środków stoi art. 207 u.f.p., z którego wynika, że w przypadku wykorzystania środków m.in. niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., środki te podlegają zwrotowi.
Badając przesłankę niewypłacalności wynikającą z art. 11 ust. 1 p.u. polegającą na tym, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych organ stwierdził, iż:
a) z treści dołączonej do akt sprawy kopii postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 października 2021 r. wynika, że:
- K. Sp. z o.o. posiadała zaległości podatkowe względem Urzędu Skarbowego na kwotę około 353.000,00 zł, datujące się od stycznia 2018 r. (291.000,00 zł z tytuł należności głównej dot. podatku dochodowego od osób fizycznych oraz 62.000,00 zł z tytułu należności głównej dot. podatku od towarów i usług);
- z dniem 8 marca 2018 r. wobec spółki wymagalne stały się należności P. s.c. w kwocie 5.781,60 zł;
- z dniem 6 kwietnia 2018 r. wobec spółki stały się wymagalne należności Kancelarii Prawno - Podatkowej T. sp. z o.o. w kwocie 2.029,50 zł;
- K. Sp. z o.o. nie regulowała od października 2018 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; na dzień 22 marca 2019 r. zadłużenie z tego tytułu wynosiło 338.251,71 zł.; w tym samym dniu zawarto umowę pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a spółką o rozłożeniu ww. należności na raty;
- z dniem 18 grudnia 2018 r. wobec spółki stały się wymagalne należności S. sp. z o.o. w kwocie 30.750,00 zł;
b) z treści dołączonej do akt sprawy kopii wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia 29 lipca 2019 r. wynika, że spółka posiadała wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w P. na kwotę 39.150,00 zł, które zostały rozłożone na 10 równych rat płatnych co miesiąc, do 10 grudnia 2019 r. włącznie (oznacza to, że termin zapłaty pierwszej raty należności wyznaczono na 10 marca 2019 r.);
c) z § 11 ust. 11 umowy nr RPPM.05.07.00-22-0011/16-00 z dnia 9 stycznia 2017r., zawartej pomiędzy Województwem Pomorskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Pomorskiego, a M. B. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą K. B. M. (od 27 lutego 2018 r. K. Spółka z o.o.) wynika, że beneficjent był zobowiązany zwrócić w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, tj. do dnia 30 marca 2019 r. kwotę niewykorzystanych środków, tj. 279.851,00 zł; tym samym zobowiązanie pieniężne w tej kwocie było wymagalne w dniu 30 marca 2019 r.; pomimo, że beneficjent otrzymał od IZ RPO WP zaliczki w dniach 11 kwietnia 2018 r., 10 maja 2018 r., 4 lutego 2019 r., nie uregulował należności z dniem 30 marca 2019 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że saldo rachunku bankowego projektu na dzień 22 marca 2019 r. wynosiło jedynie 688,08 zł.
W ocenie organu, zaprezentowane powyżej dane dotyczące dat i okresów, od których stały się wymagalne zobowiązania beneficjenta jednoznacznie dowodzą, że sytuacja, w której beneficjent nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec co najmniej dwóch wierzycieli (bez względu na kwoty i długość przeterminowania) wystąpiła już od 8 marca 2018 r. Tym samym, już z dniem 8 czerwca 2018 r. wystąpiła przesłanka niewypłacalności wskazana w art. 11 ust. 1 i 1a p.u. oraz zaistniała podstawa do wystąpienia, w ciągu 30 dni, o ogłoszenie przez spółkę upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u. Termin ten upływał w dniu 8 lipca 2018 r., przy czym stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości w tym terminie w sądzie nie złożono. Dodatkowo – jak wskazał organ - niewypłacalność miała charakter trwały, na co wskazują przytoczone powyżej inne wymagalności pojawiające się wobec różnych podmiotów i instytucji po dniu 8 czerwca 2018 r.
Organ stwierdził, że spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 27 lutego 2018 r., w związku z tym nie było możliwości prześledzenia bilansu spółki na przestrzeni 24 miesięcy. Ponadto ze sprawozdania za 2018 r. (dostępnego na ww. portalu Ministerstwa Sprawiedliwości) wynika, że zobowiązania spółki na dzień rozpoczęcia działalności (27 lutego 2018 r.) wynosiły 1.308.789,32 zł i nie przewyższały sumy aktywów, tj. 4.916.370,84 zł. Organ stwierdził, że w tej sytuacji nie zaszła przesłanka niewypłacalności wynikająca z art. 11 ust. 2 p.u., polegająca na tym, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Nadto organ stwierdził, że sytuacja finansowa beneficjenta znacznie pogorszyła się w 2018 r., a złe wyniki finansowe utrzymywały się, z małymi wyjątkami, do maja 2019 r. o czym świadczą:
- bilans na koniec czerwca 2019 r., z którego wynika, że zobowiązania spółki na dzień 31 grudnia 2018 r. wynosiły 1.999.959,53 zł i przewyższały sumę aktywów, tj. 836 045,60 zł, a zobowiązania spółki na dzień 30 czerwca 2019 r. wynosiły 2 170 085,54 zł i przewyższały sumę aktywów, tj. 1.084.966,28 zł;
- rachunki zysków i strat, z których wynika, że spółka osiągała następujące straty:
• - 4.791.987,26 zł na dzień 31 grudnia 2018 r.,
• - 574.456,06 zł na koniec stycznia 2019 r.,
• - 242.231,14 zł na koniec lutego 2019 r.,
• - 202.882,85 zł na koniec marca 2019 r.,
• - 510.033,10 zł na koniec maja 2019 r.
W opinii organu z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka odnotowywała straty przez wiele miesięcy, co oznacza, że jej kondycja finansowa była wątpliwa wiele miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Wygenerowany zysk pochodził z dotacji celowych (pozostałe przychody operacyjne), a więc był pozorny i nie świadczył o tym, że nagle pojawiły się w dyspozycji spółki środki, którymi może dowolnie dysponować. Tylko z tytułu projektów realizowanych w ramach RPO WP na lata 2014-2020 beneficjent otrzymał w okresie luty - kwiecień 2019 r. trzy zaliczki na łączną kwotę 1.303.917,06 zł, z których pokrywana była strata.
Dodatkowo, zdaniem organu, o złej kondycji firmy i problemach z regulowaniem zobowiązań świadczą niezgodne z zapisami umów o dofinansowanie przelewy z rachunków bankowych wyodrębnionych do obsługi projektów na pozaprojektowy rachunek bankowy spółki.
Organ podał, że z praktyki beneficjenta dotyczącej regulowania ze środków finansowanych projektów innych zobowiązań spółki wynika, że problemy finansowe z regulowaniem zobowiązań pojawiły się, jak wskazano powyżej, w I połowie 2018 r. W piśmie z dnia 21 sierpnia 2019 r. beneficjent wskazał, że środki otrzymane na realizację dwóch z trzech projektów zostały przeznaczone, oprócz kosztów pośrednich w tych projektach, na spłatę zobowiązań finansowych firmy, w szczególności wynikających z realizacji innych projektów współfinansowanych z EFS.
Organ wskazał, że zarząd K. Sp. z o.o. był zobowiązany do starannego zajmowania się sprawami spółki i w ramach tego obowiązku powinien na bieżąco monitorować rozrachunki i sytuację płatniczą spółki, w tym terminowość regulowania zobowiązań. Zarząd spółki na bieżąco uzyskiwał i posiadał wiedzę o powstawaniu zaległości w regulowaniu wymagalnych zobowiązań. Przyjąć należy, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 30 lipca 2019 r. było dokonane po terminie wynikającym z ustawy. Mając to na uwadze, strona nie wykazała faktu złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto M. B. nie wykazał braku winy w niepodjęciu działań zmierzających w tym kierunku, jak też nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność M.B. za zobowiązania Spółki.
Ponieważ dla stwierdzenia wystąpienia stanu niewypłacalności podmiotu gospodarczego wystarczy wystąpienie jednej z dwóch postaci niewypłacalności, określonych w art. 11 p.u., to w świetle powyższych ustaleń organu jako datę stanu niewypłacalności należy wskazać najwcześniej ustaloną w niniejszym postępowaniu datę, tj. 8 czerwca 2018 r. Biorąc pod uwagę powyższą datę, jak i wynikający z art. 21 ust. 1 p.u. trzydziestodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, to termin na złożenie takiego wniosku upływał dla zarządu K. Sp. z o.o. w dniu 8 lipca 2018 r., przy czym stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości w sądzie nie złożono w tym terminie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez M. B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podniósł, że przesłanka płatnicza (art. 11 ust. 1 p.u.) oraz przesłanka bilansowa (art. 11 ust. 2 p.u.) są niezależne od sobie, tj. do stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczy spełnienie jednej z nich. W praktyce oznacza to, że upadłość dłużnika może być ogłoszona, gdy ziści się którakolwiek z nich.
Nadto argumentacja strony dotycząca polepszenia wyniku finansowego spółki sprowadza się wyłącznie do wykazania chwilowego zysku, a nie odnosi się do wielu innych aspektów finansowych, które poruszono w decyzji z dnia 28 lipca 2022 r. W opinii organu okresowe zmniejszenie straty jest tylko pozorne i wynika w przeważającej mierze z otrzymanych dotacji na realizację projektu.
Zdaniem organu należy również mieć na względzie pozostałych wierzycieli spółki, opisanych w zaskarżonej decyzji oraz tych wynikających ze spisu wierzycieli, którego strona - pomimo wezwania organu - nie przedłożyła w toku postępowania. Powyższe oznacza, że zadłużenie wobec kontrahentów było generalnym problemem spółki. Tak więc, na zły stan finansów składa się wiele elementów, których nie można sprowadzić tylko i wyłącznie do zapisu rachunku zysków i strat. Należy bowiem oceniać sytuację finansową podmiotu w kontekście jego realnej wartości, a nie zapisów operacji księgowych lub prawnych nieoddających faktycznej sytuacji ekonomicznofinansowej podmiotu. Przytoczone przez stronę informacje na temat układania się z wierzycielami w kwestii rozłożenia wierzytelności na raty pozostają bez wpływu na zaistnienie w dniu 8 czerwca 2018 r. niewypłacalności spółki. Z dostępnych w niniejszej sprawie informacji wynika, że umowy ratalne, o których organ ma wiedzę, zostały podpisane w 2019 r. (ZUS i Zakładu Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w P.). Strona nie przedstawiła dowodów w sprawie innych umów ratalnych. Z powyższego wynika, że prezes zarządu spółki analizując sytuację finansowa i badając stan niewypłacalności spółki na dzień 8 czerwca 2018 r. nie mógł kierować się rozumowaniem, jakie przedstawia strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ przyjął, że spełnione są pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność M. B. - Prezesa Zarządu K. Sp. z o.o., a przesłanka egzoneracyjna uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności, której istnienie strona miała zamiar udowodnić, nie znalazła odzwierciedlenia w faktach.
Organ uznał za nieuprawnione żądanie strony, aby organ z urzędu przeprowadzał dowody zmierzające do wykazania okoliczności uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Nadto organ wskazał, że o fakcie złożenia wniosku o upadłość beneficjent zobligowany był poinformować IZ RPO WP już znacznie wcześniej, tj. na etapie realizacji poszczególnych projektów. Wskazuje na to zapis § 23 ust. 5 umów o dofinasowanie, który stanowi, iż o ww. okoliczności beneficjent miał obowiązek powiadomienia IZ RPO WP w ciągu 3 dni od daty złożenia wniosku o upadłość. Beneficjent nie dopełnił ww. obowiązku.
Ponadto, w ocenie organu, do stwierdzenia, kiedy członek zarządu winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, nie jest konieczny dowód z opinii biegłego.
Organ wyjaśnił, że zapisy umów o dofinansowanie zawarte z M. B. zakazują przeznaczania otrzymanego dofinansowania na cele inne niż związane z projektem, w szczególności na tymczasowe finansowanie swojej podstawowej, pozaprojektowej działalności. Nadto transze dofinansowania przeznaczone są wyłącznie na konkretne zaplanowane koszty niezbędne do realizacji projektu, określone w szczegółowym budżecie projektu, stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z którym beneficjent ma obowiązek realizować projekt. Z kolei wydatki ponoszone w ramach projektu muszą spełniać zasady kwalifikowalności wydatków, które są szczegółowo określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z 19 lipca 2017 r. Jedyna możliwość, jaka by mogła zaistnieć, by spółka mogła rozliczyć w projekcie własne koszty w ramach kosztów bezpośrednich projektu, to wynagrodzenie pracowników realizujących zadania w ramach projektu, które, co należy podkreślić, może być kwalifikowalne na zasadzie poniesionego kosztu bez możliwości osiągania zysku. Jednocześnie oprócz kosztów bezpośrednich związanych z konkretnymi wydatkami dotyczącymi realizacji projektu, beneficjentowi przysługują koszty pośrednie rozliczane ryczałtem stawką procentową (ryczałtową) określoną w umowie o dofinansowanie, naliczoną od poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach danego projektu wydatków bezpośrednich. Literalnie zatem, zgodnie z umową o dofinansowanie, beneficjent nabiera prawa do dysponowania środkami na koszty pośrednie dopiero w momencie zatwierdzenia wniosku o płatność rozliczającego faktycznie poniesione wydatki bezpośrednie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. B., zarzucając zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1a i 2 p.u. poprzez jego błędną wykładnię, skutkujące błędnym ustaleniem, że stan niewypłacalności K. sp. z o.o. zaistniał w dniu 8 czerwca 2018 r.;
2) art. 21 ust. 1 p.u. poprzez przyjęcie, że skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości po terminie;
3) art. 116 o.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki pozytywne i nie zachodzi żadna przesłanka negatywna, warunkująca solidarną odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania K. Sp. z o.o., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika brak powstania takiej odpowiedzialności;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
4) art. 77 § 1 w zw. Z art. 76a § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do Sądu Rejonowego Poznań Stare - Miasto w Poznaniu o przesłanie odpisu wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami z akt postępowania o sygn. XI GU 724/19 pomimo wskazywania przez stronę, że nie jest ona w stanie sama go uzyskać, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu, co doprowadziło do naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
5) art. 77 § 1 w zw. Z art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, pomimo uznania przez organ, że w sprawie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny sprawozdań finansowych spółki, a w konsekwencji naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
III. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na sprzecznym z zasadami logicznego rozumowania przyjęciu, że spółka nie może pokryć zadłużenia ze środków na realizację projektu, ponieważ środki te mogą być wykorzystywane tylko na realizację projektu, podczas gdy zgodnie z umową o dofinansowanie projektu ze środków tych było pokrywane również wynagrodzenie spółki;
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wskazał organowi zarówno sąd, jak i sygnaturę akt sprawy, toczącej się przed tym sądem na skutek wniosku o ogłoszenie upadłości K. Sp. z o.o. Nadto poinformował organ, że uzyskanie przez skarżącego odpisów załączników do tego wniosku przewyższa możliwości finansowe skarżącego i wniósł do organu, aby ten zwrócił się do sądu upadłościowego o wydanie odpisów z akt sprawy. Jednakże organ, wbrew treści art. 76a § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. pominął sygnalizowany dowód i uznał, że skarżący okoliczności powstania niewypłacalności w maju 2019 r. nie udowodnił. Z kolei w celu zbadania danych bilansowych przedstawionych przez skarżącego organ powinien we własnym zakresie zasięgnąć opinii biegłego w oparciu o art. 84 k.p.a., czego nie uczynił.
W ocenie skarżącego wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim terminie. Chociaż na koniec roku obrotowego 2018 spółka odnotowała stratę, to w żaden sposób nie obrazuje to stanu niewypłacalności spółki, a co najwyżej może wskazywać na stratę, jaka powstała w danym roku obrotowym, w tym nie może świadczyć o tym, czy dany podmiot zaprzestał regulowania swoich wymagalnych zobowiązań i czy ten stan się utrzymuje przez okres przekraczający trzy miesiące. Ze sprawozdania na koniec czerwca 2019 r., sporządzonego w sposób narastający (od początku roku) wynika, że spółka wygenerowała zysk netto na poziomie 78.794,67 zł.
Jak wskazał skarżący, skorzystanie z dyspozycji art. 11 ust. 5 p.u. pozwala – w oparciu o bilans - stwierdzić, czy stan niewypłacalności zachodzi. Przepis ten nakazuje domniemywać, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Tymczasem już sprawozdanie na koniec czerwca 2019 r. sporządzone zostało w sposób narastający (od początku roku), przy czym wynika z niego, że spółka wygenerowała zysk netto na poziomie 78.794,67 zł. Nie zachodzi więc okoliczność o której mowa w art. 11 ust. 5 p.u.
Skarżący podniósł, że działalność spółki w dużej mierze opiera się na pozyskiwaniu i wydatkowaniu dotacji, co prowadzi do dużych wahań odnotowywanych w bilansach spółki. Specyfika działania spółki cechuje się nieregularnością wpływów i wydatków o wysokiej wartości. Z uwagi na powyższe na dzień 31 grudnia 2018 r. bilans spółki wykazywał stratę w wysokości 4.791.987,26 zł, jednak na koniec stycznia 2019 r. strata spółki wynosiła już jedynie 574.456,06 zł, na koniec lutego 2019 r. 242.231,14 zł, na koniec marca 2019 r. 202.882,85 zł, a na koniec kwietnia 2019 r. wypracowano zysk w wysokości 123.884,01 zł. Dynamiczna poprawa sytuacji finansowej spółki wyklucza zasadność twierdzenia o niewypłacalności spółki na 8 czerwca 2018 r. Spółka faktycznie zaczęła mieć problemy finansowe dopiero w maju 2019 r. z uwagi na nieregulowanie przez jej kontrahentów wymagalnych zobowiązań. Powyższe doprowadziło do problemów z regulowaniem zobowiązań spółki wobec wierzycieli. Pierwotnie spółce udało się podpisać z głównymi wierzycielami porozumienia w przedmiocie rozłożenia należności na raty, jednak wielu z nich wycofało się z układu ratalnego w lipcu 2019 r. Perspektywa rozłożenia zaległości na raty dawała podstawy ku przyjęciu, że zła sytuacja finansowa spółki w niedługim czasie ulegnie poprawie. Na koniec czerwca 2019 r. spółka zaczęła odnotowywać zysk, jednak wypowiedzenie umów ratalnych sprawiło, że sytuacja spółki nie dawała widoków na znaczną poprawę, co uzasadniało uznanie, że spółka stała się niewypłacalna w lipcu 2019 r.
Skarżący wskazał, że organ pominął okoliczność, że istniejące w okresie wcześniejszym niż lipiec 2019 r. zadłużenie ulegało sukcesywnemu zmniejszaniu na skutek zawarcia umów ratalnych, które były do dnia zaistnienia stanu niewypłacalności regularnie spłacane przez spółkę, przy czym spółka jednocześnie pomniejszała swoją stratę na koniec każdego kolejnego miesiąca. Organ nie przedstawił żadnego logicznie uzasadnionego wnioskowania na wykazanie zasadności przyjęcia daty powstania niewypłacalności spółki na dzień 8 czerwca 2022 r. ( tak w skardze – przyp. Sądu).
Skarżący, powołując się na poglądy doktryny wskazał, że nie można postawić znaku równości pomiędzy stanem niewypłacalności a domniemaniem, że taki stan wystąpił wobec nieregulowania wymagalnych zobowiązań przez czas co najmniej 3 miesięcy. Skoro zaś spółka była w stanie regulować zobowiązania - choć z pomocą umów ratalnych - nie można przyjąć, że nie miała ona możliwości uregulowania zobowiązań pieniężnych.
W ocenie skarżącego organ winien ustalić, w jakim dniu wystąpił stan faktyczny, który można definiować jako "brak zdolności regulowania zobowiązań". Organ, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazał wyłącznie najdalej wymagalne zobowiązania spółki i wyłącznie w oparciu o to stwierdził, że wówczas spółka stała się niewypłacalna, pomijając zupełnie aspekt związany z koniecznością ustalenia "braku zdolności do regulowania zobowiązań". Zdaniem skarżącego organ - niebędący specjalistą z zakresu wyceny przedsiębiorstw i prawa upadłościowego - nie ma wystarczających wiadomości specjalnych dla precyzyjnego i rzetelnego określenia momentu powstania niewypłacalności spółki i w tym zakresie winien był zasięgnąć opinii odpowiedniego biegłego.
Z art. 11 ust. 1a p.u. wynika wyłącznie domniemanie, że "dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące". Niewypłacalny jest wtedy, gdy "utracił zdolność do wykonywania zobowiązań pieniężnych i tych, które są jednocześnie wymagalne". W żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie znalazło się stwierdzenia, że Spółka utraciła swoją zdolność do zapłaty wymagalnych zobowiązań.
Organ dokonał przy tym sprzecznego z zasadami logicznego rozumowania ustalenia, że spółka nie mogłaby pokryć zadłużenia ze środków na realizację projektu, ponieważ środki te mogą być wykorzystywane tylko na realizację projektu, podczas gdy zgodnie z umową o dofinansowanie projektu ze środków tych było pokrywane również wynagrodzenie spółki, stanowiące jej zysk, z którego pokrywane były zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Pomorskiego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wraz z pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał kopię wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt XII GC 1959/22, wskazując, że w wyroku tym sąd ten orzekł, że skarżący M. B. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie i nie zachodzą wobec niego przesłanki objęcia go odpowiedzialnością za zobowiązania spółki przewidzianą w art. 299 § 1 k.s.h. Przesłanki zastosowania art. 116 o.p. są analogiczne do tych z art. 299 § 1 k.s.h., zatem organy i sąd powinny wziąć pod uwagę ustalenia stanu faktycznego i prawne rozstrzygnięcie wskazanej sprawy. Zdaniem skarżącego (por. pismo z dnia 20 lipca 2023 r.), zgodnie z art. 365 k.p.c. przywołany wyżej wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
W piśmie z dnia 2 sierpnia 2023 r. pełnomocnik organu podniósł, że przywołany przez stronę wyrok Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 25 maja 2023 r. wiążący pozostaje jedynie w przedmiotowej sprawie i odnosi się jedynie do faktów, które sąd badał w tymże postępowaniu. Sąd dokonał bowiem w tejże sprawie oceny dowodów przedłożonych przez strony postępowania i na podstawie ustalonych w oparciu o nie faktów wydał orzeczenie.
Na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując skargę, oświadczyła, że przed WSA w Warszawie w dniu 7 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2298/22 zapadł wyrok uchylający decyzję w analogicznej sprawie skarżącego. Podkreśliła, że niewypłacalność musi mieć charakter trwały. W 2018 i 2019 r. były wypłacane zaliczki. Środki były wydatkowane zgodnie z projektem na aktywizację osób bezrobotnych. Wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony tylko z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wobec spółki nie są prowadzone żadne postępowania windykacyjne ani egzekucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Zarządu Województwa Pomorskiego, utrzymująca w mocy decyzję z dnia 28 lipca 2022 r. , orzekającą solidarną odpowiedzialność M.B. za zaległości K. Spółki z o. o. z siedzibą w P. z tytułu braku zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, określonych w decyzjach administracyjnych nr 14/2019 z dnia 22 października 2019 r., nr 17/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. , nr 18/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. oraz zobowiązującą go do zwrotu środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, tj. należności związanych z realizacją projektów o numerach RPPM.05.07.00-22-0011/16, RPPM.05.05.00-22-0080/16 i RPPM.05.05.00-22-0106/16 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz kosztami upomnienia.
Sąd, uznając za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, przyjął je za własne. Sąd podziela także przedstawioną przez organ argumentację, uznając słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Niezależnie od powyższego zaakcentować trzeba najbardziej istotne elementy stanu faktycznego.
Skarżący, jako przedsiębiorca będący osobą fizyczną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą pod firmą K. B. M., zawarł umowy o dofinansowanie projektów : w dniu 9 stycznia 2017 r. przyznającą dofinansowanie w kwocie 3.707.692,29 zł, w dniu 11 września 2017 r. przyznającą dofinansowanie w kwocie 995.632,20 zł oraz w dniu 12 września 2017 r. przyznającą dofinansowanie w kwocie 1.020.686,75 zł.
W dniu 6 lutego 2018 r. doszło do przekształcenia w trybie art. 551 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą pod firmą K. B. M. w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.
W ramach projektu nr RPPM.05.07.00-22-0011/16 do zwrotu pozostała kwota 331.153,00 zł, na którą składały się: kwota korekt wydatków, które zostały rozliczone omyłkowo w poprzednich wnioskach o płatność w wysokości 51.302,00 zł oraz kwota podlegająca zwrotowi do IZ RPO WP na zakończenie realizacji projektu w wysokości 279.851,00 zł, którą beneficjent był zobowiązany zwrócić do dnia 30 marca 2019 r. Środki te nie zostały zwrócone.
W odniesieniu do projektów nr RPPM.05.05.00-22-0080/16 i nr RPPM.05.05.00-22-0106/16 beneficjent pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r., na podstawie § 25 umowy o dofinansowanie, w związku z utratą zdolności organizacyjnej do prowadzenia projektów współfinansowanych z EFS, zwrócił się do IZ RPO WP z prośbą o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron oraz uznanie za kwalifikowalne wszystkich wydatków poniesionych dotychczas w projekcie. Pismem z dnia 21 sierpnia 2019 r. beneficjent poinformował, że środki otrzymane na realizację ww. projektów zostały przeznaczone, oprócz kosztów pośrednich projektu, na spłatę zobowiązań finansowych firmy, w szczególności wynikających z realizacji innych projektów współfinansowanych z EFS.
Wobec wykorzystania części środków przekazanych przez IZ RPO WP na cel inny niż określony w ww. projektach, poinformowano beneficjenta o rozwiązaniu umów w trybie natychmiastowym oraz o obowiązku zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania beneficjentowi środków dofinansowania, zgodnie z § 26 ust. 1 umów o dofinansowanie. Beneficjent nie dokonał zwrotu tych środków.
Pismami z dnia 3 lipca 2019 r. oraz z dnia 27 września 2019 r. , IZ RPO WP wezwała beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwotach odpowiednio 331.153,00 zł, 895.164,48 zł i 1.020.686,75 zł, każdorazowo wraz z należnymi odsetkami. Terminy zakreślone w powyższych pismach upłynęły bezskutecznie. IZ RPOW WP, po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowań administracyjnych, w trybie art. 207 ust. 9 pkt 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wydał wcześniej opisane decyzje administracyjne, zobowiązujące K. Spółkę z o.o. do zwrotu przyznanych środków wraz z odsetkami.
W związku z brakiem zwrotu środków, IZ RPO WP wystosował do beneficjenta upomnienia, a następnie wystawił tytuły wykonawcze i przekazał je do Urzędu Skarbowego Poznań Grunwald w Poznaniu celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec K. Sp. z o.o.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald w Poznaniu zawiadomił pismem z dnia 30 września 2020 r. IZ RPO WP o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zarząd Województwa Pomorskiego wobec K. Sp. z o.o. z uwagi na to, że z egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W związku z powyższym, wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem kwestionowanych w sprawie decyzji.
W niniejszej sprawie sporna była kwestia, czy organ zasadnie uznał solidarną odpowiedzialność skarżącego za należności ciążące na spółce na skutek nie zgłoszenia przez niego, we właściwym czasie, wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Skarżący okoliczności tej zaprzeczał.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. , należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
W myśl art. 67 ust.1 u.f. p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Ordynacja podatkowa przewiduje odpowiedzialność innych podmiotów za zobowiązania podatnika, które określane są w o.p. jako "osoby trzecie".
Odpowiedzialność podatkową osób trzecich normują przepisy rozdziału 15 działu III o.p.
Zgodnie z art. 107 § 1 o.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
Z kolei z art. 107 § 2 pkt 2 o.p. wynika, że osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.
W myśl art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że odpowiedzialność osób trzecich ma charakter posiłkowy, a możliwość orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej jest uwarunkowana wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny - nie może ona powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika, a osoba trzecia nie ma żadnego wpływu na istnienie i wysokość zobowiązania w zakresie należności podatnika, które kształtują się bez jej udziału. Na osobach trzecich nie ciąży obowiązek podatkowy, lecz odpowiadają one za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność solidarna - obok podatnika, płatnika, inkasenta czy następcy prawnego, Do zaistnienia odpowiedzialności osób trzecich nie wystarcza istnienie samego zobowiązania podatkowego, lecz konieczne jest istnienie zaległości podatkowej albo niewypełnienie obowiązków przez płatnika lub inkasenta. Zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 109 § 2 pkt 1 o.p. w razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności odsetki za zwłokę od zaległości. Decyzja administracyjna powinna ukształtować zobowiązanie przenoszone na osobę trzecią w ten sposób, aby objąć nim istniejące w dacie jej wydania zobowiązanie podatnika – w tym przypadku spółki - w całości, czyli uwzględnić kwotę główną zaległego podatku (zobowiązania) wraz z odsetkami od tej należności, obciążającymi podatnika.
W dniu wydania zaskarżonej decyzji – 15 listopada 2022 r. – obowiązywał art. 66b u.f.p., który wszedł w życie w dniu 21 sierpnia 2022 r. na mocy art. 113 pkt 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021- 2027 ( Dz.U. z 2022r. , poz.1079 ). Zgodnie bowiem z art. 140 ust. 1 w/w ustawy, do postępowań o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 113, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 113, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Zgodnie z art. 66b ust.2 u.f.p., osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1.
Organ w sposób właściwy zastosował powyżej przytoczone unormowania.
Przepisem wskazującym przesłanki , które muszą być spełnione dla możliwości ustalenia solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej jest art. 116 § 1 o.p. , zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Stwierdzić należy, że organ prawidłowo uznał, że przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki są następujące :
- zaległość dotyczy zobowiązań, które zaistniały w wyniku powstania naruszeń w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu spółki;
- egzekucja należności wobec spółki okazała się bezskuteczna w całości lub w części;
- członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
- członek zarządu nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.
Należy także zgodzić się z organem, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz okoliczności pełnienia przez członka zarządu funkcji w dniu, w którym powstały naruszenia skutkujące koniecznością zwrotu środków , a członka zarządu (byłego członka zarządu) obciąża wykazanie , że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r.- Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, bądź niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Organ zasadnie uznał, że M.B. pełnił funkcję prezesa zarządu (a wcześniej prowadził jednoosobową działalność gospodarczą przekształconą następnie w trybie art. 551 § 5 k.s.h. w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) zarówno w okresie, w którym zostało udzielone dofinansowanie wykorzystane następnie niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, jak i w okresie, w którym powstały nieprawidłowości skutkujące powstaniem zobowiązań do zwrotu środków wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych.
Organ wykazał też, że egzekucja należności wobec spółki okazała się bezskuteczna w całości lub w części, bowiem z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald w Poznaniu wynika, że nie przystąpił on do egzekucji na podstawie wystawionych przeciwko spółce tytułów wykonawczych na podstawie art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. , który stanowi, że organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Z kolei na M. B., jako członku zarządu K. Sp. z o.o. , ciążył obowiązek wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy albo też wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W niniejszej sprawie nie było sporne, że nie doszło do otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, że nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, że nie doszło do sytuacji, by nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości , ani nie doszło do wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Skarżący stoi na stanowisku, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości K. Sp. z o.o. Organ przyjął natomiast, że skarżący okoliczności tej nie wykazał i stwierdził, że 30 - dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości upłynął bezskutecznie w dniu 8 lipca 2018 r.
Wniosek o ogłoszenie upadłości K. Sp. z o.o. z dnia 29 lipca 2019 r. skarżący, działając jako prezes zarządu spółki , złożył w dniu 30 lipca 2019 r. w Sądzie Rejonowym Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych. Sprawę prowadzono pod sygnaturą XI GU 724/19. Wniosek, zgodnie z uzasadnieniem postanowienia tego sądu z dnia 13 października 2021 r. (sygn. akt XI Gzd 74/20), został oddalony z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania.
Skoro w niniejszej sprawie sporną kwestią jest wykazanie lub brak wykazania zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, rozstrzygnąć należy sposób rozumienia pojęcia " we właściwym czasie".
Ustawodawca w ustawie Ordynacja podatkowa nie dał żadnych wskazówek, w jaki sposób ów "właściwy czas" ustalać i oceniać.
Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (obecnie tj. Dz. U. z 2022 r, poz. 1520 ze zm., dalej jako "p.u."), w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. i 2019 r. , upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 p.u. stanowi zaś, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych ( ust. 1 ). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące ( ust. 1a ). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące ( ust. 2).
Przedmiotowa spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 27 lutego 2018 r., w związku z tym organ zasadnie stwierdził, że nie było możliwości prześledzenia jej bilansu na przestrzeni 24 miesięcy. Organ ustalił również, na podstawie dostępnego na portalu Ministerstwa Sprawiedliwości sprawozdania za 2018 r., że zobowiązania spółki na dzień rozpoczęcia działalności (27 lutego 2018 r.) wynosiły 1.308.789,32 zł i nie przewyższały sumy aktywów, tj. 4.916.370,84 zł. Nie zaszła zatem przesłanka niewypłacalności, wynikająca z art. 11 ust. 2 p.u.
W myśl art. 21 ust. 1 p.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 p.u. , jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.
Aby uwolnić się od odpowiedzialności członkowie zarządu muszą wykazać się należytą starannością w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (restrukturyzacyjnego, układowego). Nie spełnia tego wymogu podjęcie stosownych czynności w tym kierunku, jednak niepozwalających na osiągnięcie celu postępowania upadłościowego, np. zgłoszenie wniosku, ale nie we właściwym czasie, czy też złożenie wniosku, który został odrzucony z przyczyn formalnych. Niezłożenie wniosku o upadłość w terminie (tj. we właściwym czasie) czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie cytowanego wyżej przepisu (zob. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09).
Ustalenie czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy do kompetencji organów podatkowych, prowadzących postępowanie na podstawie art. 116 § 1 o.p. Jest to okoliczność faktyczna, która powinna być ustalona w toku postępowania dowodowego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1347/21, LEX nr 3406353).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że właściwym czasem do zgłoszenia upadłości jest czas, w którym wszczęte postępowanie upadłościowe może doprowadzić do równomiernego, choćby częściowego zaspokojenia wszystkich wierzycieli oraz że nie jest to czas, kiedy dłużnik nie posiada majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego ( por. wyrok NSA z 8 grudnia 2020r., sygn. akt II FSK 2054/18, LEX nr 3121956 ; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 sierpnia 2022 r. , sygn. akt I SA/Bd 260/22 , LEX nr 3420764 ). Sąd poglądy powyższe podziela.
Jak już powyżej wskazano, to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożył w czasie "właściwym". Tego rodzaju okoliczność wykazać można przede wszystkim przedstawionymi w toku postępowania dokumentami, przedstawiającymi – ogólnie rzecz ujmując – sytuację finansową spółki, jej majątek, wierzycieli i dłużników , wysokość zobowiązań, terminy płatności.
Skarżący przedłożył organowi , przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r., nie poświadczoną za zgodność kopię wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia 29 lipca 2019 r., bez prezentaty sądu czy dowodu nadania przesyłki listem poleconym. W sprawie nie było ostatecznie sporne, że wniosek o ogłoszenie upadłości został przez skarżącego złożony. Tym niemniej we wniosku tym wymieniono szereg załączników, złożonych wraz z wnioskiem – m.in. aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną składników, aktualne sprawozdanie finansowe, spis wierzycieli oraz podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec dłużnika, informację o postępowaniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika hipotek oraz o prowadzonych postępowaniach sądowych , umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. W niniejszym postępowaniu skarżący tego rodzaju dokumentów nie przedłożył, przedłożył natomiast bilans spółki na koniec roku 2019 oraz rachunek zysków i strat na koniec poszczególnych miesięcy, od stycznia 2019 r. do czerwca 2019 r. , a także postanowienie Sądu Rejonowego Poznań- Stare Miasto w Poznaniu z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt XI Gzd 74/20.
Ponadto przy piśmie z dnia 16 maja 2022 r. skarżący przedłożył płytę CD-R z zapisem wyciągów bankowych rachunku bankowego wyodrębnionego do obsługi jednego z projektów za okres od 15 lutego 2017 r. do 31 lipca 2019 r.
Konieczne jest odniesienie się w tym miejscu do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania – art. 77 § 1 w zw. z art. 76a §1 k.p.a. - poprzez niezwrócenie się przez organ do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu o przesłanie odpisu wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami z akt o sygn. XI GU 724/19, pomimo wykazywania przez stronę , że nie jest ona w stanie sama go uzyskać, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie dowodu z tego dokumentu, co doprowadziło do naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Zarzuty te, w ocenie Sądu, nie są zasadne. Organ prawidłowo uznał, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania okoliczności zwalniających go z solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki , w tym przedłożenia wskazywanych przez stronę dokumentów. Skarżący przedłożył kserokopię wniosku bez załączników , wobec czego został wezwany o przedłożenie zarówno wniosku o ogłoszenie upadłości poświadczonego za zgodność, jak i jego załączników, lecz żądanych dokumentów nie przedłożył.
Ponadto skarżący, poza sformułowaniem zarzutu, że organ naruszył przepisy postępowania poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie wskazał i nie wykazał, w jaki sposób naruszenie to ( zdaniem skarżącego) miałoby wpływ na rozstrzygnięcie. Dodać należy, że okoliczności związane z datą złożenia wniosku i jego treści, jak też wierzytelnościami i zobowiązaniami zostały ustalone przez organ na podstawie dowodów, zgromadzonych w toku postępowania.
Odnosząc się do zarzucanego naruszenia art. 76a §1 k.p.a. przedstawić należy treść tego przepisu. Stanowi on, że jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.
Podmiotami wymienionymi w art. 76 § 1 i 2 k.p.a. są organy państwowe oraz organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.
Omawiany zarzut został przywołany przez skarżącego w celu wykazania wadliwości działania organu, który nie wystąpił do sądu rejonowego o przesłanie organowi złożonego przez skarżącego, jako prezesa zarządu spółki, wniosku o ogłoszenie upadłości z załącznikami. W przywołanym przepisie mowa jest natomiast o sytuacji, w której wystarczające jest przedstawienie organowi urzędowo poświadczonego dokumentu przez organ państwowy, w którego aktach dokument ten się znajduje. Skarżący nie przedłożył organowi, prowadzącemu niniejsze postępowanie, ani wniosku o ogłoszenie upadłości z załącznikami , ani też wniosku o ogłoszenie upadłości z załącznikami urzędowo poświadczonymi.
W ocenie Sądu organowi można postawić skutecznie zarzut niedopełnienia obowiązku zażądania od właściwego organu lub innego podmiotu udzielenia odpisu lub wyciągu tylko wówczas, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Stwierdzić wobec tego trzeba, że skarżący nie wykazał, by sam nie mógł uzyskać odpisu lub wyciągu omawianych dokumentów, co obligowałoby organ do wystąpienia o udzielenie odpisu lub wyciągu. W odpowiedzi na wezwanie organu do przedstawienia kopii wniosku o ogłoszenie upadłości z załącznikami, poświadczonymi za zgodność z oryginałem skarżący wskazał ( w piśmie z dnia 16 maja 2022 r.), że nie dysponuje tymi dokumentami, bowiem złożył je do sądu w oryginale, nie pozostawiając sobie kopii, a wystąpienie do sądu o wydanie odpisów z akt postępowania, z uwagi na objętość będzie wydatkiem, którego nie jest w stanie ponieść.
W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych brak jest potwierdzenia, że skarżący czynił jakiekolwiek próby uzyskania takich odpisów. Zdaniem Sądu sformułowania, że "strona sama uzyskać ich nie może" nie można rozumieć w taki sposób, że wystarczające jest złożenie tego rodzaju oświadczenia przez stronę. Okoliczność ta musi być albo oczywista i niesporna, albo wykazana przez stronę. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Skarżący nie podejmował nawet prób uzyskania omawianych dokumentów lub ich odpisów. Należy też zwrócić uwagę, że co do zasady możliwe jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt nie wynika, by skarżący czynił takie próby.
W ocenie Sądu w tej sytuacji nie można podzielić omawianych zarzutów skargi. Dokonana przez organ ocena przedłożonych przez skarżącego dokumentów oraz jego stanowiska odnośnie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie, jest wyczerpująca i prawidłowa.
Wracając do kwestii uznania przez organ, że skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie stwierdzić trzeba, że organ zasadnie zwrócił uwagę na braki w zaoferowanym przez skarżącego materiale dowodowym. Organ wskazał na brak wskazania przez skarżącego w niniejszym postępowaniu wykazu wszystkich wierzycieli oraz dłużników spółki, ze wskazaniem dat powstania zobowiązań. Wniosek taki uzasadniony był treścią informacji zawartej w postanowieniu Sądu Rejonowego, że we wniosku o ogłoszenie upadłości K. Spółka z o.o., poza zaległościami wobec ZUS i Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego Poznań – Grunwald, wskazała 8 wierzycieli posiadających wymagalne należności na łączną kwotę ok. 157.000 zł. Podzielić należy też stanowisko organu, że skarżący nie wyjaśnił należycie kwestii porozumień rozłożenia należności ZUS na raty , w tym przyczyn wycofania się wierzycieli z zawartych porozumień. Skarżący powoływał się na zawarcie takich porozumień jako na okoliczność świadczącą o tym , że spółka spłacała swoje wierzytelności. Zasadnie też organ zwrócił uwagę, że choć skarżący w piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r. wskazał na zawarcie z ZUS układu ratalnego, który w świetle jego deklaracji był wykonywany, bowiem "zadłużenie wskazane w umowie o rozłożenie zaległości na raty spadło o ok. 100.000 zł, a więc o 1/3 w porównaniu z zadłużeniem wskazanym w decyzji ZUS z 17 lipca 2019 r.", skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów , z których okoliczność ta by wynikała.
Z powyższego wynika, że skarżący nie przedłożył przekonujących dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić, że faktycznie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki złożył on we właściwym terminie.
Organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przedstawionego w zaskarżonej decyzji ustalił, że K. sp. z o.o. posiadała zaległości podatkowe względem Urzędu Skarbowego na kwotę około 353.000,00 zł, datujące się od stycznia 2018 r. ; z dniem 8 marca 2018 r. wobec spółki wymagalne stały się należności P. s.c. w kwocie 5.781,60 zł; z dniem 6 kwietnia 2018 r. wobec spółki stały się wymagalne należności Kancelarii Prawno - Podatkowej T. sp. z o.o. w kwocie 2.029,50 zł; Spółka K. nie regulowała od października 2018 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; na dzień 22 marca 2019 r. zadłużenie z tego tytułu wynosiło 338.251,71 zł.; w tym samym dniu zawarto umowę pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a spółką o rozłożeniu ww. należności na raty; z dniem 18 grudnia 2018 r. wobec spółki stały się wymagalne należności S. sp. z o.o. w kwocie 30.750,00 zł; spółka posiadała wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w P. na kwotę 39.150,00 zł, które zostały rozłożone na 10 równych rat płatnych co miesiąc, do 10 grudnia 2019 r. włącznie ( termin zapłaty pierwszej raty wyznaczono na 10 marca 2019 r.); do dnia 30 marca 2019 r. spółka była zobowiązana do zwrotu kwoty niewykorzystanych środków, tj. 279.851,00 zł z umowy nr RPPM.05.07.00-22-0011/16-00 z dnia 9 stycznia 2017r., zawartej z Województwem Pomorskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Pomorskiego; mimo że beneficjent otrzymał zaliczki w dniach 11 kwietnia 2018 r., 10 maja 2018 r., 4 lutego 2019 r., nie uregulował należności z dniem 30 marca 2019 r. Saldo rachunku bankowego projektu na dzień 22 marca 2019 r. wynosiło jedynie 688,08 zł.
Podkreślić trzeba, że organ stoi na stanowisku, że z przytoczonych okoliczności wynika, że brak wykonywania przez spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec co najmniej dwóch wierzycieli (bez względu na kwoty i długość przeterminowania) miał miejsce już od dnia 8 marca 2018 r. i z dniem 8 czerwca 2018 r. wystąpiła przesłanka niewypłacalności wskazana w art. 11 ust. 1 i 1a p.u. a także podstawa do wystąpienia, w ciągu 30 dni, o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u. Termin ten upływał w dniu 8 lipca 2018 r., przy czym stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości w sądzie nie złożono w tym terminie. Niewypłacalność ta miała charakter trwały, co wynika z danych dotyczących okresu po dniu 8 czerwca 2018 r. Sytuacja finansowa spółki znacznie pogorszyła się w 2018 r., a złe wyniki finansowe utrzymywały się, z małymi wyjątkami, do maja 2019 r.
Organ dokonując takich ustaleń i oceny miał też na uwadze treść wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia 29 lipca 2019 r., bilans na koniec czerwca 2019 r. oraz rachunki zysków i strat dotyczące okresu od grudnia 2018 r. do maja 2021 r. świadczące o tym, że zobowiązania spółki na dzień 31 grudnia 2018 r., wynoszące 1.999.959,53 zł przewyższały sumę aktywów, tj. 836 045,60 zł, a zobowiązania na dzień 30 czerwca 2019 r. , wynoszące 2 170 085,54 zł przewyższały sumę aktywów, tj. 1.084.966,28 zł.
Odnosząc się do powyższego przytoczyć w tym miejscu należy stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 646/21 ( LEX nr 3379914 ), że "Nawet niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności tego wniosku. Art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. nie daje członkowi zarządu takiego uprawnienia". Z kolei w wyroku z dnia 2 marca 2023 r. , sygn. akt III FSK 4689/21 ( LEX nr 3598085) NSA wskazał, że "Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Trzeba podkreślić, że dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest także przyczyna niewykonania zobowiązań".
Sąd orzekający w pełni zgadza się z przywołanymi tezami wskazując, że ich treść odnieść należy do realiów niniejszej sprawy. Skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika , że Spółka miała zaległości podatkowe względem Urzędu Skarbowego na kwotę około 353.000 zł, datujące się od stycznia 2018 r. , czy też od dnia 8 marca 2018 r. należności wobec P. s.c., nie można nie przyznać racji organowi, że z dniem 8 czerwca 2018 r. wystąpiła przesłanka niewypłacalności wskazana w art. 11 ust. 1 i 1a p.u., a także podstawa do wystąpienia, w ciągu 30 dni, o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u. Termin ten upływał w dniu 8 lipca 2018 r. W tym czasie, co nie jest sporne, wniosku o ogłoszenie upadłości nie złożono.
Wbrew stanowisku skarżącego z zebranego materiału dowodowego wynika, że kondycja finansowa spółki była wątpliwa na wiele miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem spółka odnotowywała straty. Zysk pochodził z dotacji celowych, wobec czego – z uwagi na treść umów zawartych przez spółkę – nie mogła ona nim dowolnie dysponować.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka ( czy też podmiot, którego wierzytelności i zobowiązania spółka przejęła), zawarła umowy dotyczące projektów finansowanych w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 różnych województw. Z dołączonych do sprawozdań finansowych spółki za 2018 r. i 2019 r. wynika, że posiadała ona zobowiązania warunkowe w ramach 14 projektów o wartości 23.372.697,25 zł. Ponadto spółka w ramach RPO Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 realizowała projekt na podstawie umowy, której stroną był Wojewódzki Urząd Pracy w K.
Umowy te zawierane były na realizację konkretnych projektów, a uzyskane środki nie mogły być przeznaczone na inne cele, w szczególności na finansowanie podstawowej, pozaprojektowej działalności spółki. Wynika to z art. 206 ust. 2 pkt 1 u.f.p., który stanowi, że umowa o dofinansowanie powinna określać m.in. cel na jaki przyznano środki. Z kolei z art. 207 u.f.p. wynika, że w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., środki te podlegają zwrotowi. Jak jednak wynika z ustaleń organu, spółka przeznaczała środki , uzyskane na konkretne projekty , na inne zobowiązania spółki. Organ słusznie zwrócił uwagę na to, że o złej kondycji firmy i problemach z regulowaniem zobowiązań świadczą także niezgodne z zapisami umów o dofinansowanie przelewy z rachunków bankowych wyodrębnionych do obsługi projektów na pozaprojektowy rachunek bankowy spółki.
Konieczne jest w tym miejscu przywołanie stanowiska spółki, reprezentowanej przez skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 21 sierpnia 2019 r. W piśmie tym wyraźnie wskazano m.in.: "Na progu 2018 r. ilość projektów EFS zmniejszyła się do 8 i nie otrzymywaliśmy nowych projektów, co było konieczne by spłacić inne zobowiązania".
Sąd podziela stanowisko organu, że błędne jest założenie, że spółka mogła oczekiwać , że kontynuując projekty finansowane ze środków unijnych i otrzymując z tego tytułu dotacje będzie mogła z nich finansować swą zwykłą działalność i dotychczasowe zobowiązania. Środki te nie mogły być przeznaczone na tego rodzaju cele, o czym skarżący, jako prezes spółki, znający treść zawartych umów o dofinansowanie, wiedział. Nie mógł on zatem , w ocenie Sądu, brać pod uwagę tych środków jako środków, które można przeznaczyć na spłatę innych zobowiązań spółki, co powinno mieć odzwierciedlenie w działaniach dotyczących terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
Sposób działania spółki, która kolejnymi transzami dofinansowań spłacała lub miała zamiar spłacać zadłużenie wobec innych podmiotów świadczy o tym, że naruszona została ogólna idea pozyskiwania środków z funduszy, poprzez które Unia Europejska wspiera rozwój społeczno - gospodarczy krajów członkowskich.
Niewłaściwy sposób prowadzenia działalności spółki sprawił, że spółka co prawda część swoich zobowiązań regulowała, jednak nie można takiego działania uznać za okoliczność, zmieniającą ustalenia organu odnośnie właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Taki sposób działania skutkował wskazywanym przez skarżącego polepszeniem wyniku finansowego spółki, jednak prowadziło to jedynie do wykazywania chwilowego zysku, nie obrazującego faktycznego stanu finansowego spółki.
Organ zasadnie zwrócił uwagę także na to , że poza wskazanymi wierzycielami jeszcze inni wierzyciele mogli wynikać ze spisu wierzycieli. Skarżący tego spisu nie przedstawił , co można odczytywać , w ocenie Sądu, jako chęć niewskazania organowi wszystkich długów spółki. Informacje dotyczące kwestii rozłożenia wierzytelności na raty nie mają znaczenia dla zaistnienia w dniu 8 czerwca 2018 r. stanu niewypłacalności spółki. Umowy ratalne podpisano w 2019 r. z ZUS i Zakładem Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w P. Brak jest dowodów , by zawarte zostały jakieś inne umowy ratalne.
W ocenie Sądu organ właściwie zebrał i ocenił zebrany materiał dowodowy, z uwzględnieniem , że to skarżący powinien wykazać okoliczności , uwalniające go od solidarnej odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązania. Swoje stanowisko organ szczegółowo uargumentował, wyciągając trafne wnioski. Dodać należy, że stanowisko organu o braku wykazania przez skarżącego , że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki zgłosił on we "właściwym czasie", znajduje także oparcie w postanowieniu Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 23 sierpnia 2021r. , sygn. akt XI GU 1129/20 , na które powoływał się organ. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 13 Prawa upadłościowego , co wynika z informacji zawartej w jawnym Krajowym Rejestrze Sądowym, dotyczącej spółki K. ( nr KRS : [...]). Przepis art. 13 ust. 1 p.u. stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.
Treść tego przepisu pozostaje w korelacji z informacją uzyskaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald, jeszcze w 2020 roku, o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych wobec K. Sp. z o.o. z uwagi na to, że z egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Sąd nie znalazł podstaw do podzielenia zarzutów skargi. Z powyżej przedstawionego stanowiska wynika, że Sąd nie podziela zarzutów naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego. Nie można podzielić też zarzutu naruszenia art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego. Z przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu nie wynika , by uznał on, że w sprawie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny sprawozdań finansowych spółki, jak skarżący twierdzi w skardze. Dodać należy, że przedstawione przez skarżącego dokumenty finansowe spółki ( bilans spółki na koniec roku oraz rachunki zysków i strat) dotyczyły roku 2019 r., a organ ustalił, że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony w roku 2018.
Nie można zgodzić się z zarzutem dotyczącym błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez organ, że środki na realizację projektu mogą być wykorzystywane tylko na realizację projektu, bowiem zgodnie z umową o dofinansowanie ze środków tych było pokrywane również wynagrodzenie spółki.
Sąd nie postrzega stanowiska organu tak, jak czyni to skarżący, bowiem prawidłowe odczytanie intencji organu nie dotyczyło – co wynika zresztą z treści uzasadnienia decyzji - braku możliwości pokrycia ze środków na realizację projektu wynagrodzenia pracowników czy kosztów pośrednich, dotyczących tego konkretnego projektu. Z uzasadnienia decyzji niewątpliwie wynika, że organ wypowiadał się o braku możliwości pokrywania ze środków przeznaczonych na dofinansowanie konkretnego projektu innego rodzaju zadłużeń, dotyczących innych projektów lub wobec innych podmiotów.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o uwzględnienie skargi i umorzenie postępowania z uwagi na treść wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 25 maja 2023 r. , sygn. akt XII GC 1959/22 oraz treść art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz.U. z 2023 r. , poz.1550 ze zm. , dalej jako k.p.c.) wskazać trzeba, że Sąd nie podziela poglądu strony skarżącej, że ustalenia stanu faktycznego dokonane w przywołanym orzeczeniu i prawne rozstrzygnięcie skutkować powinno uwzględnieniem skargi i umorzeniem postępowania administracyjnego.
Z art. 11 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wskazany wyrok zapadł na skutek rozpoznania sprawy z powództwa osoby fizycznej przeciwko skarżącemu w sprawie gospodarczej, w której sąd dokonuje ustaleń stanu faktycznego na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów. W niniejszej sprawie Sąd z kolei dokonuje kontroli prawidłowości wydanych przez organ decyzji na podstawie materiału, zgromadzonego przez organ.
Zgodnie z przywołanym przez skarżącego art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazać w tym miejscu należy na stanowisko Sądu Najwyższego, zawarte w wyroku z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt PSKP 41/22 ( LEX nr 3592117 ) : "Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia 20 stycznia 2022 r., III CZP 23/22 (LEX nr 3289802) oraz z dnia 27 października 2021 r., III CZP 109/20 (OSNC 2022 Nr 4, poz. 38), dokonał pogłębionej wykładni przepisów art. 365 § 1 k.p.c. i art. 366 k.p.c. wskazując, że w orzecznictwie obecnie przeważa pogląd, zgodnie z którym unormowana w art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy co do zasady związania treścią jego sentencji, a nie uzasadnienia, zawierającego przedstawienie dowodów i ocenę ich wiarygodności. Przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły i sąd nie jest związany zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2002 r., IV CKN 73/00, LEX nr 52446; z dnia 8 czerwca 2005 r., V CK 702/04, LEX nr 402284; z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07, LEX nr 345525; z dnia 15 stycznia 2015 r., IV CSK 181/14, LEX nr 1628952). Nie jest pożądana sytuacja, gdy analogiczne stany faktyczne zostaną odmiennie ocenione przez różne sądy, ale ograniczenie swobody jurysdykcyjnej sądu oraz odstąpienie od zasady bezpośredniości i stosownej oceny dowodów nie znajduje podstawy w art. 365 § 1 k.p.c., który dopuszcza rozbieżność ocen między sądami w kwestii rozstrzygania "kwestii wstępnych" poza związaniem treścią sentencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2017 r., V CSK 159/16, LEX nr 2269112)".
W taki też sposób Sąd orzekający w niniejszej sprawie postrzega zakres związania prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego , określony art. 365 §1 k.p.c.
Odnosząc się do przywołanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2298/22 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych, którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wskazać należy, że z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd w stanie faktycznym sprawy uznał wydanie decyzji za przedwczesne.
Z powyższych względów brak jest podstaw do podzielenia poglądu skarżącego, że zachodzą przesłanki uchylenia zaskarżonych decyzji i umorzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ zasadnie uznał solidarną odpowiedzialność skarżącego za należności ciążące na spółce na skutek nie zgłoszenia przez niego, we właściwym czasie, wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
W tym stanie rzeczy Sąd , nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
-----------------------
zarzad
województwa pomorski eco
Strona 2 z 46