III SA/Gd 404/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-11-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
Fundusz Pracypożyczkaumorzeniedziałalność gospodarczabezrobociewarunki umowyterminowa spłatasytuacja materialnaustawa o zatrudnieniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy z powodu niespełnienia przez pożyczkobiorcę warunków umowy.

Skarżący M. G. domagał się umorzenia niespłaconej części pożyczki z Funduszu Pracy, argumentując trudną sytuacją materialną spowodowaną chorobą i niezawinionymi opóźnieniami w spłacie. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na naruszenie warunków umowy, w tym terminowej spłaty rat i informowania o zmianach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił warunków umowy, a także przesłanek z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą umorzenia niespłaconej części pożyczki z Funduszu Pracy. Skarżący wnioskował o umorzenie pożyczki zaciągniętej na podjęcie działalności gospodarczej, powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z długotrwałej choroby oraz niezawinione opóźnienia w spłacie kilku rat. Organy administracji obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując na naruszenie przez skarżącego warunków umowy pożyczki, w szczególności § 5 ust. 2 i § 15 ust. 4 umowy oraz § 14 pkt 3 i 6 regulaminu udzielania pożyczek, które wymagały terminowej spłaty i wywiązania się z pozostałych warunków umowy. Wojewoda podkreślił, że umowa nie przewiduje rozróżnienia na zawinione i niezawinione niedotrzymanie terminów spłaty. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując możliwość powoływania się na regulamin oraz twierdząc, że nie został zapoznany z jego treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie spełnił warunków umowy, co wyklucza możliwość umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd odniósł się również do przesłanek z art. 18 ust. 4a tej ustawy, stwierdzając, że organy prawidłowo wykazały brak podstaw do umorzenia, gdyż skarżący i poręczyciele uzyskują dochody umożliwiające spłatę, a sytuacja materialna nie uzasadnia umorzenia ze względów społeczno-gospodarczych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w zakresie powiadamiania o wywiadzie środowiskowym, wskazując na trudności w jego przeprowadzeniu i fakt, że skarżący był informowany o toczącym się postępowaniu. Sąd uznał również, że błędne powołanie podstawy prawnej w decyzjach organów nie stanowiło istotnego naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie warunków umowy, takich jak terminowa spłata rat, wyklucza możliwość umorzenia pożyczki, niezależnie od sytuacji materialnej, jeśli umowa i regulamin nie przewidują odmiennych zasad.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie spełnił warunków umowy pożyczki, w tym obowiązku terminowej spłaty rat i wywiązania się z pozostałych zobowiązań, co stanowiło przeszkodę do jej umorzenia. Podkreślono, że umowa nie rozróżniała zawinionych i niezawinionych opóźnień w spłacie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.z.p.b. art. 18 § ust. 4

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Umorzenie pożyczki do 50% jest możliwe pod warunkiem prowadzenia działalności przez 24 miesiące i spełnienia innych warunków określonych w umowie.

u.z.p.b. art. 18 § ust. 4a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Umorzenie pożyczki może nastąpić w części lub całości, jeżeli zachodzą szczególne względy gospodarcze lub społeczne, brak majątku, czy inne okoliczności wskazane w przepisie.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 18 § ust. 5

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Warunki udzielania pożyczek, wysokość stopy procentowej oraz warunki spłaty określa się w umowie.

u.z.p.b. art. 18 § ust. 4b

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Umorzenie pożyczki, za którą odpowiada więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i dążenia do załatwienia sprawy z możliwie najmniejszym obciążeniem dla strony.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.

r.M.P.i.P.S. art. 6

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

Szczegółowe zasady udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokość stopy procentowej oraz warunki spłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez skarżącego warunków umowy pożyczki, w tym terminowej spłaty rat. Brak spełnienia przesłanek do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Prawidłowe ustalenie przez organy administracji sytuacji materialnej skarżącego i poręczycieli.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego spowodowana chorobą i niezawinione opóźnienia w spłacie rat. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (brak powiadomienia o wywiadzie środowiskowym, błędne powołanie podstawy prawnej).

Godne uwagi sformułowania

w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 18 ust. 4, czy też art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wnioskodawca bowiem nie spełniał warunków określonych w powołanych przepisach. w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz. U. z 1995 r. Nr 35, poz. 174 ze zm.) – odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu udzielonej pożyczki w łącznej wysokości 4 733,58 zł. z uwagi na postanowienia umowne bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność czy niedopełnienie prawidłowego wykonania zobowiązania (regulowania należności w terminie) było zawinione czy niezawinione przez stronę. Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący

Felicja Kajut

sprawozdawca

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków umorzenia pożyczek z Funduszu Pracy, znaczenie terminowej spłaty i wywiązania się z umowy, a także przesłanek z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz postanowień konkretnej umowy pożyczki i regulaminu. Interpretacja zasad swobody umów w kontekście umów pożyczkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest rzetelne przestrzeganie warunków umowy, nawet w trudnej sytuacji życiowej. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do kwestii umorzenia zobowiązań finansowych.

Choroba nie usprawiedliwia naruszenia umowy: Sąd odmówił umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 404/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący/
Felicja Kajut /sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Sygn. powiązane
I OSK 305/06 - Wyrok NSA z 2006-12-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 27 listopada 2003 r. M. G. wystąpił do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o umorzenie niespłaconej części kwoty pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy w wysokości 10 000 zł na okres od 22 czerwca 2001 r. do 21 czerwca 2005 r. na podstawie zawartej w dniu 21 czerwca 2001 r. umowy pożyczki Nr [...] na podjęcie działalności gospodarczej – kancelarii radcy prawnego.
Starosta, po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia, decyzją z dnia 14 kwietnia 2004 r., nr [...] – na podstawie art. 6 pkt 6 lit. d) i art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz. U. z 1995 r. Nr 35, poz. 174 ze zm.) – odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu udzielonej pożyczki w łącznej wysokości 4 733,58 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 18 ust. 4, czy też art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wnioskodawca bowiem nie spełniał warunków określonych w powołanych przepisach.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. G.. Podniósł, że postępowanie przeprowadzone zostało przez organ I instancji z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew ustaleniom starosty odwołujący się nie został wezwany przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. celem udzielenia wyjaśnień co do sytuacji materialnej. Starosta nie uwzględnił podnoszonej przez stronę okoliczności długotrwałej choroby, która przyczyniła się do trudnej sytuacji materialnej (niemożność prowadzenia działalności gospodarczej i brak dochodów z tego tytułu). Nie uznał też tej argumentacji w zakresie zaistniałych niezawinionych opóźnień w spłacie czterech rat kredytu, mimo iż strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie o wpływie stanu zdrowia na nieterminowe realizowanie umowy. Podkreślił przy tym, iż przez okres 24 miesięcy prowadził działalność gospodarczą i spłacił połowę zaciągniętego kredytu. Z tych względów starosta winien był ustalić, czy za umorzeniem nie przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o których mowa w art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Decyzją z dnia 26 maja 2004 r., nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną umorzenia przedmiotowej pożyczki jest art. 18 ust. 4 ustawy, z którego wprost wynika, iż warunki umorzenia pożyczki mogą zostać indywidualnie określone w umowie łączącej pożyczkobiorcę oraz pożyczkodawcę. Nadmienił, że w § 15 ust. 4 zawartej przez odwołującego się i Powiatowy Urząd Pracy umowy strony postanowiły, że w zakresie nieuregulowanym umową zastosowanie mają odpowiednie przepisy regulaminu udzielania pożyczek i zasad ich umarzania. Treść przedmiotowej umowy pożyczki wskazuje, iż jednym z warunków umorzenia pożyczki do 50% jest wywiązanie się w pełni z pozostałych warunków tej umowy. Szczegółowo zaś zobowiązania umowne strony zostały określone w § 5 umowy. Natomiast w ust. 4 § 5 umowy strony zgodnie postanowiły,
iż pożyczkobiorca zobowiązuje się do terminowej spłaty poszczególnych rat pożyczki i należnych odsetek według załącznika planu spłaty. Powyższy warunek umowy nie został przez odwołującego się dotrzymany, strona uchybiła terminowi 4, 5, 6 i 7 raty pożyczki. Wojewoda wyjaśnił, iż z uwagi na postanowienia umowne bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność czy niedopełnienie prawidłowego wykonania zobowiązania (regulowania należności w terminie) było zawinione czy niezawinione przez stronę. Umowa nie przewiduje, aby okoliczność wskazana przez stronę miała wpływ na umorzenie pożyczki. Wskazane okoliczności stanowią przeszkodę do umorzenia pozostałej do spłaty kwoty pożyczki. Organ odwoławczy zauważył, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony wniosek ten rozstrzyga o zakresie postępowania administracyjnego w sprawie. Z treści wniosku strony o umorzenie niespłaconej części pożyczki wynika, że strona wnosi o umorzenie na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten nie uzależnia umorzenia od szczególnych względów gospodarczych lub społecznych, ani od wydania opinii przez powiatową radę zatrudnienia. Są to natomiast przesłanki umorzenia pożyczki wynikające z odrębnego przepisu art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast złożony przez stronę wniosek nie dotyczył tego przepisu. Tym niemniej organ I instancji mimo braku takiego obowiązku przeprowadził postępowanie także w jego zakresie. Ponieważ nie stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie, zasadnie odmówił umorzenia. Zarzut odwołującego się w przedmiocie braku wnikliwego rozpoznania przez starostę sytuacji materialnej strony wojewoda uznał za bezzasadny. Wskazał, że pismem z dnia 20 lutego 2004 r. organ I instancji zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie sytuacji materialnej strony. W dniu 17 marca 2004 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. poinformował starostę, iż pomimo usilnych starań i wielokrotnych wizyt nie mogli zastać strony w domu. Strona nie odpowiadała także na pisemne wezwania ośrodka, uniemożliwiając tym samym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Organ odwoławczy nie znalazł tym samym potwierdzenia podniesionego przez stronę zarzutu. W świetle dokonanych w sprawie ustaleń wojewoda nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji starosty.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. G.. Podniósł naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 18 ust. 4 i 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zajęte przez organy obydwu instancji stanowisko uznał za nie znajdujące uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy, skarżący bowiem spełnia przesłanki określone w art. 18 ust. 4 powołanej ustawy. Trudna sytuacja materialna, w jakiej znalazł się skarżący została przez niego wykazana w sposób wystarczający. Nadmienił również, że nie został powiadomiony przez starostę o zleceniu MOPR w S. przeprowadzenia wywiadu co do jego sytuacji materialnej. Zaprzeczył jakoby nie reagował na podejmowane przez MOPR czynności w tym zakresie. Skarżący wskazał także, że zawarta przez strony umowa pożyczki nie zawierała jakichkolwiek dodatkowych warunków, jakie winien spełnić pożyczkobiorca, aby pozostała do spłaty kwota mogła zostać umorzona. Za błędne – w ocenie skarżącego – uznać także należy powoływanie się przez wojewodę na postanowienia regulaminu udzielania pożyczek i zasad ich umarzania co do warunków umorzenia jest sprzeczne z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepisy ustawy wymagają, aby kwestie związane z określeniem dodatkowych warunków, jakie spełniać powinien pożyczkobiorca zawarte były w umowie pożyczki. Nadto dokument ten nie stanowi integralnej części umowy, a skarżący nie został zapoznany z jego treścią. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 Nr 58, poz.514 z późn. zmianami) stanowi, że starosta ( wcześniej powiatowy urząd pracy) może udzielać z Funduszu Pracy pożyczek bezrobotnym, pracownikom w okresie wypowiedzenia zwalnianym z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy - na podjęcie działalności gospodarczej. Pożyczka dla tych osób, może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50%, pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie (art. 18 ust.1 pkt 4 ustawy). Z art. 18 ust.5 ustawy wynika, że warunki udzielania pożyczek, wysokość stopy procentowej oraz warunki spłaty określa się w umowie zawieranej przez powiatowy urząd pracy z pożyczkobiorcą.
Znajdująca się w aktach administracyjnych umowa pożyczki z dnia 21 czerwca 2001r. zawarta między skarżącym i Powiatowym Urzędem Pracy zawiera w §5 ust. 2 zapis, w myśl którego pożyczkobiorca zobowiązuje się do terminowej spłaty poszczególnych rat pożyczki i należnych odsetek wg. załączonego planu spłaty. Nadto, w § 10 umowy pożyczkobiorca zobowiązał się do informowania pożyczkodawcy bez zbędnej zwłoki o wszelkich zmianach warunków zawartych w umowie np. zmiany adresu zamieszkania, zmiany siedziby prowadzonej działalności, zaprzestania lub zawieszenia działalności.
W § 15 umowy stwierdzono, że w zakresie nieuregulowanym umową mają zastosowanie odpowiednie przepisy, w tym m.in. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty ( Dz. U. Nr 35, poz. 174 ze zm.) oraz regulaminu udzielania pożyczek oraz zasad ich umarzania.
M. G. nie wniósł do treści umowy żadnych zastrzeżeń ( § 16 umowy).
§ 14 "Regulaminu udzielenia pożyczek ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej i zorganizowanie dodatkowych miejsc pracy" zatwierdzony przez Powiatową Radę Zatrudnienia w dniu 24 marca 2000r. (zwany dalej regulaminem) stanowi, że kwota udzielonej pożyczki może być na wniosek pożyczkobiorcy umorzona do wysokości 50% pod warunkiem:
1. prowadzenia działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy,
2. spłacie co najmniej 50 % udzielonej pożyczki,
3. regularnej spłacie pożyczki wraz z odsetkami, zgodnie z ustalonym planem spłat,
4. wykorzystanie pożyczki zgodnie z jej przeznaczeniem,
5. prowadzenie działalności gospodarczej, zgodnie z zawarta umową,
6. wywiązanie się w pełni z pozostałych warunków umowy pożyczki .
Bezsporne jest w sprawie, że skarżący uchybił terminowi spłaty 4, 5, 6 i 7 raty pożyczki, przy czym uchybienia te wynosiły od kilku dni do jednego miesiąca w przypadku raty 7. W piśmie z dnia 15 stycznia 2004r. skarżący tłumaczy wprawdzie czym spowodowane były opóźnienia w spłacie rat kredytu, jednak, jak słusznie zauważył organ drugiej instancji, z uwagi na postanowienia umowy pożyczki bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność czy niedopełnienie prawidłowego wykonania umowy było zawinione czy niezawinione przez skarżącego.
Regularna spłata pożyczki wraz z odsetkami, zgodnie z ustalonym planem spłat, była jednym z warunków zastosowania ulgi w postaci umorzenia jej niespłaconej części ( § 14 pkt 3 regulaminu), podobnie jak sformułowany w § 14 pkt 6 regulaminu warunek wywiązania się w pełni z pozostałych warunków umowy pożyczki. W tym miejscu należy stwierdzić, że skarżący nie poinformował Powiatowego Urzędu Pracy o fakcie zaprzestania prowadzenia kancelarii w lokalu przy ul. [...] w S., do czego był zobligowany, a co wynika z treści § 8 pkt 1 lit. i) i § 10 umowy. Organ dowiedział się o tym w wyniku przeprowadzonej w dniu 2 września 2002r. kontroli realizacji pożyczki. Podobnie, skarżący nie poinformował organu o zmianie swojego miejsca zamieszkania, w związku z czym kierowane do niego pisma z prośbą o wyjaśnienie kwestii zaprzestania prowadzenia kancelarii w lokalu przy ul. [...], nie były przez niego podejmowane. Pismo takie skarżący odebrał dopiero w dniu 11 grudnia 2002r. w siedzibie organu i w tym samym dniu skarżący złożył pismo, w którym poinformował, że od dnia 9 maja 2002r. jest na zasiłku chorobowym. Z uwagi na długotrwałą chorobę skarżący rozwiązał umowę najmu lokalu przy ul. [...] i na czas choroby przeniósł się do lokalu nr [...] przy ul. [...] w S..
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie posiadał zadłużenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak również nie zalegał z podatkami.
Jak wynika z powyższego bezsporne jest w sprawie, że skarżący nie spełnił wymienionych w § 14 pkt 3 i 6 regulaminu warunków umorzenia pożyczki.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi, w której skarżący neguje możliwość powoływania się przez wojewodę na postanowienia regulaminu udzielania pożyczek i zasad ich umarzania tj. co do warunków umorzenia, Sąd stwierdza, że de facto zmierzają one do podważenia konstrukcji w/w umowy i nie może się z nimi zgodzić.
W myśl przepisu art. 3531 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepis ten kształtuje podstawową dla prawa cywilnego zasadę swobody umów. Treść umowy pożyczki na podjęcie działalności nie została w sposób szczegółowy uregulowana ani w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ani w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995r., z czego wynika, że powołana wyżej zasada swobody umów ma tutaj zastosowanie. W tym stanie rzeczy strony umowy mogły, w zakresie nieuregulowanym szczegółowo w umowie, odwołać się do innych przepisów, w tym również regulaminu udzielania pożyczek oraz zasad ich umarzania. Skarżący twierdzi, że nie został zapoznany z treścią w/w regulaminu, czemu jednak przeczy fakt, że w § 16 umowy oświadczył, że zapoznał się z warunkami umowy i nie wnosi do niej żadnych zastrzeżeń. Nie można przy tym nie zauważyć, że skarżący jest radcą prawnym, a więc osobą od której oczekiwać można znajomości przepisów prawa, a także staranności przy zawieraniu umów.
Nie znajduje również potwierdzenia zarzut dotyczący dowolności tworzenia regulaminu i możliwości jego zmiany przez organ pierwszej instancji. Jak wspomniano wcześniej "Regulamin udzielenia pożyczek ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej i zorganizowanie dodatkowych miejsc pracy" został zatwierdzony przez Powiatową Radę Zatrudnienia w dniu 24 marca 2000r. Przepis art. 9 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że powiatowe rady zatrudnienia opiniują kryteria przyznawania pożyczek z Funduszu Pracy, z czego wynika, że takie kryteria, tutaj ustalone w postaci regulaminu, nie są tworzone dowolnie, lecz przez powołany do tego podmiot, jak również, że nie mogą one być zmieniane przez organ pierwszej instancji, bowiem ten kryteriów takich nie ustala.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy skarżący własnym działaniem spowodował naruszenie warunków umowy, od prawidłowej realizacji których uzależnione jest rozważenie możliwości umorzenia pożyczki, mając na uwadze to co wyżej powiedziano, Sąd stwierdza, że nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Poza wymienionym wyżej przepisem ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawiera inna podstawę umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy - chodzi tutaj o przepis art. 18 ust. 4a w związku z ust. 4b.
Przepis ten stanowi, że starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:
1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;
2) w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;
3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;
5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Art. 18 ust.4b stanowi, że umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.
Rozstrzygając na podstawie cyt. wyżej przepisów organy w sposób prawidłowy wykazały brak podstaw do umorzenia pożyczki, zasięgając uprzednio opinii w sprawie Powiatowej Rady Zatrudnienia.
Wykazano, że skarżący, jak również osoby, które udzielając poręczenia spłaty pożyczki stały się dłużnikami solidarnymi, uzyskują stałe dochody, co umożliwia spłatę pozostałego zadłużenia. Skarżący nie udowodnił również, aby w ciągu kolejnych lat jego sytuacja materialna uległa szczególnej zmianie poprzez jej pogorszenie w gwałtowny sposób, ani też na skutek szczególnych okoliczności. Powyższe odniesiono także do poręczycieli.
Nadto organy, nie negując twierdzenia skarżącego o jego trudnej sytuacji materialnej wskazały, że otrzymywane prze skarżącego świadczenie rentowe jest czasowe i poświadcza okresową, częściową niezdolność do pracy do dnia 30 czerwca 2004r. z pomyślnym rokowaniem co do odzyskania zdolności do pracy. Świadczy też o tym fakt, że skarżący nie zawiesił działalności gospodarczej. Tym samym niemożliwe jest określenie sytuacji skarżącego, jako uzasadniającej ze względów społeczno-gospodarczych umorzenie pożyczki.
Takie, prawidłowo dokonane przez organy ustalenia, przy uwzględnieniu zastosowanej w art. 18 ust. 4b w związku z ust. 4a art. 18 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu konstrukcji, wyłączają możliwość umorzenia pożyczki na tej podstawie.
Z kolei, odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że nie został powiadomiony przez starostę o zleceniu MOPR w S. przeprowadzenia wywiadu co do jego sytuacji materialnej i zaprzeczenia jakoby nie reagował na podejmowane przez MOPR czynności w tym zakresie, to Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się naruszenia przez organy prowadzące postępowanie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że skarżący był informowany pisemnie o toczącym się postępowaniu, a nadto, jaka zasadnie zauważył organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę, organem właściwym do stwierdzenia sytuacji materialnej skarżącego był Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S.. W piśmie z dnia 16 marca 2004r. tenże Ośrodek poinformował organ pierwszej instancji, że nie może ustalić sytuacji materialnej skarżącego z uwagi na fakt, że nie można go zastać w domu, mimo wielokrotnych wizyt oraz że skarżący nie odpowiada na wezwania ośrodka. Fakt ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na to, że jak sam skarżący przyznaje w skardze, reagował na korespondencję Starosty w zakresie koniecznym dla dostarczenia na jego wezwanie żądanych dokumentów. Nadto organy również uznały, że sytuacja materialna skarżącego była możliwa do ustalenia na podstawie przedłożonych przez niego dowodów.
W końcu Sąd pragnie zwrócić uwagę na fakt, że w decyzji organu pierwszej instancji powołano w podstawie prawnej decyzji art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odnosząc się w uzasadnieniu prawnym decyzji do w/w przepisu, jak również do art. 18 ust. 4 powołanej ustawy. Z kolei w postawie prawnej decyzji organu drugiej instancji powołano, obok art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a., art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, odnosząc się - podobnie jak to uczynił organ pierwszej instancji - w uzasadnieniu prawnym decyzji do art. 18 ust. 4 i art. 4a powołanej ustawy. Takich wad obu decyzji nie można uznać za istotne naruszenie prawa, co Sąd stwierdził już wyżej, a co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lipca 2003r., sygn. akt ISA 371/03, LEX nr 149553 stwierdził, że : "Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Taka sytuacja ma miejsce właśnie w rozpatrywanej sprawie.
Z wyżej wymienionych przyczyn wobec niestwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI