III SA/Gd 4/24

III SA/Gd 4/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Jolanta Górska /Sędzia Zastępca/
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. O.- S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 października 2023 r. nr BP.501.247.2023.0993.GD11.442601 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. nałożył na M. O. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 2201, ze zm., dalej jako u.t.d.) w związku z naruszeniem określonym pod lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d., to jest w ramach odpowiedzialności skarżącej jako osoby zarządzającej transportem.
Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano na definicję osoby zarządzającej transportem oraz zakres jej obowiązków wynikających z art. 2 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009 ze zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009" ).
W związku z obowiązkami, jakie z mocy prawa są przypisane osobie zarządzającej transportem, ich niedochowanie w przewidzianych przez ustawodawcę przypadkach, o czym stanowi art. 92a ust. 2 u.t.d. podlega odpowiedzialności zagrożonej administracyjną karą pieniężną w wysokości od 200 do 2000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do u.t.d. jednym z naruszeń za jakie odpowiada zarządzająca transportem jest naruszenie polegające korzystaniu przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. W przypadku jego stwierdzenia, stosownie do lp. 16 załącznika do u.t.d., osobie zarządzającej transportem wymierza się karę w wysokości 2 000 zł.
Przeprowadzone w sprawie postępowania dowodowe wykazało, że zatrudniony przez przedsiębiorcę R. S. kierowca w dniu 22 marca 2022 r. korzystał z magnesu, który fałszował dane zapisywane przez tachograf. Stwierdzono także, że M. O. była w tym czasie osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie R. S.
Ustalenia w zakresie zaistniałego naruszenia poczyniono w związku z przekazanym organowi I instancji przez Policję protokołem kontroli z dnia 22 marca 2022 r. nr [...], notatką urzędową Policji z dnia 22 marca 2022 r. oraz protokołem przesłuchania kierowcy w charakterze świadka wykroczenia z dnia 22 marca 2022 r. nr [...].
W protokole kontroli wskazano, że zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki D-TEC o nr rej. [...] zatrzymano do kontroli w dniu 22 marca 2022 r. około godz. 15 w Gdańsku. Pojazdem kierował P. S., który wykonywał transport kontenerów morskich na rzecz przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność pod firmą R. z siedzibą w G. Kierowca został zatrzymany przed wjazdem do terminala DCT w Gdańsku oraz w trakcie kontroli zdjął magnes z impulsatora. Kierującemu zatrzymano prawo jazdy i wystawiono mandat karny. W załączniku do protokołu kontroli podano naruszenie z lp. 6.13. załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci podłączenia do tachografu niedozwolonego przedmiotu przeznaczonego do celów podrabiania danych rejestrowanych przez tachograf, naruszenie z lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d. w postaci korzystania przez kierowcę z ww. niedozwolonego przedmiotu oraz naruszenie z lp. 4.1. załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, polegające na przewożeniu towarów niebezpiecznych nieoznakowanym pojazdem. Kontrolujący ustalili, że kierujący nie rejestrował czasu jazdy, prędkości i przebytych kilometrów, ponieważ podłączył do impulsatora przedmiot (magnes) zakłócający pracę tachografu.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca, pod groźbą odpowiedzialności karnej, zeznał, że rozpoczął pracę w dniu 22 marca 2022 r. o godz. 12:30 wyjeżdżając z K. (po odebraniu odpoczynku), skąd pojechał na polecenie pracodawcy do Przejazdowa i został załadowany kontenerem z materiałami niebezpiecznymi. Z tym kontenerem pojechał na parking buforowy przy ul. Kontenerowej w Gdańsku. Tam około godz. 13:50 po oklejeniu kontenera naklejkami ADR kierowca, jak zeznał, założył magnes na impulsator skrzyni biegów celem zafałszowania wskazań tachografu w zakresie czasu pracy, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wyjechał z parkingu na ul. [...] w kierunku terminala DCT Gdańsk, gdzie miał zdać jeden pusty kontener i drugi kontener z materiałami niebezpiecznymi. W trakcie tego właśnie przejazdu kierowca został zatrzymany do kontroli. Posłużył się magnesem ponieważ po wykonaniu opisanego przewozu miał wykonać przewóz innych kontenerów z Gdyni i chciał zdążyć z ich rozładunkiem. Kierowca zaznaczył, że jego wynagrodzenie uzależnione jest od frachtu. Wyjaśnił, że nie ma wiedzy, czy w przedsiębiorstwie jest osoba zarządzająca transportem.
Organ I instancji dla dodatkowego wykazania, że transport był nieprawidłowo zorganizowany, przedstawił w uzasadnieniu decyzji analizę przydzielonych kierowcy na dzień 22 i 23 marca 2022 r. zadań. W ocenie organu I instancji były one zaplanowane z tak niewielkim marginesem czasu, że pobierając nowy kontener z terminala BCT w Gdyni o godz. 21:41 w dniu 22 marca 2022 r., kierowca przybyłby na miejsce rozładunku uwzględniając odległość, którą miał do pokonania, około godziny 2:30. Jednakże skoro ładunek był awizowany na godz. 8:00, to w tym czasie kierowca odbierając czas odpoczynku, nie mógłby podstawić kontenera pod rozładunek.
W dniu 12 maja 2022 r. organ I isntancji uzyskał jednocześnie z Urzędu Miasta Gdyni informację, że przedsiębiorca R. S., realizując ciążący na nim z mocy art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1071/2009 obowiązek zgłosił jako osobę zarządzającą transportem w jego przedsiębiorstwie M. O., legitymująca się certyfikatem kompetencji zawodowych w zakresie transportu rzeczy o nr [...]. Do pisma załączona została kopia informacji o zobowiązaniu osoby zarządzającej transportem oraz certyfikaty kompetencji zawodowych. W toku postępowania M. O. podnosiła, że w firmie R. jest osoba współpracującą i odpowiada jedynie za ustnie przekazane jej przez przedsiębiorcę obowiązki, które dotyczą czuwania nad aktualnością posiadanej przez kierowców dokumentacji związanej z uprawnieniami do świadczenia pracy. W ocenie strony, skoro w zakresie jej obowiązków przedsiębiorca nie nakazał jej nadzoru nad czasem pracy kierowców to, nie powinna ponosić odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Strona wskazała ponadto, że w sprawie nie ustalono kto taki nadzór rzeczywiście sprawuje oraz nie podano stronie, czy jej status został określony przez organ na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, czy też 4 ust. 2 tego rozporządzenia.
Orzekając o nałożeniu na skarżącą kary organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. w sytuacji gdy ten sam czyn stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 3 oraz w załączniku nr 4 do u.t.d., kary można nałożyć na podmiot wykonujący przewozy (w oparciu o załącznik nr 3 do u.t.d.) i na osobę zarządzającą transportem (w oparciu o załącznik nr 4 do u.t.d.) pod warunkiem, że nie jest to ta sama osoba.
W ocenie organu zebrane w postępowaniu dowody pozwoliły na nałożenie kary na skarżącą jako osobę zarządzającą transportem, w związku ze stwierdzonym w toku kontroli naruszeniem z lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d.
Odnosząc się do zastrzeżeń strony organ I instancji wskazał, że z przepisów rozporządzenia nr 1071/2009 wprost wynika, że osoba zarządzająca transportem zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa w sposób rzeczywisty i ciągły, a zatem ma realny wpływ na wykonanie każdego z zadań transportowych, w tym na przestrzeganie obowiązujących przepisów przez kierowców. Organ I instancji zauważył ponadto, że dla odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem nie ma znaczenia czy jest ona wyznaczona przez przedsiębiorcę na podstawie art. 4 ust. 1, czy też art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009, a liczy się jedynie fakt powstania naruszenia określonego w załączniku nr 4 do u.t.d. Osoba zarządzająca transportem ma wpływ na organizację czasu kierowcy. Nadzorując, czy też przygotowując wykonanie przewozu powinna podjąć działania organizacyjne mające na celu zapobieganie przypadkom niewłaściwych zachowań kierowców.
Organ I instancji ocenił, że strona nie wykazała okoliczności raz dowodów pozwalających na umorzenie postępowania w oparciu o art. 92 c ust. 1 i 1a u.t.d. W szczególności nie wykazała, aby prawidłowo zorganizowała przewóz, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń i okoliczności doszło do naruszenia. Podkreślono, że brak wpływu naruszenie musi realnie zaistnieć, Nie wystarczy zakwestionować odpowiedzialność, lecz należy wykazać nadzwyczajne okoliczności. Takich okoliczności M. O. nie przedstawiła. Obowiązku ich poszukiwania i dowodzenia nie miał natomiast organ.
W złożonym odwołaniu M. O. podniosła zarzuty obejmujące naruszenie:
- art. 4 rozporządzenia nr 1071/2009 poprzez błędne przyjęcie, że stosunki wynikające z umowy cywilnoprawnej mają również zastosowanie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę,
- art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wniosków i żądań strony przedstawionych w toku postępowania i dotyczących nieprawdziwych zeznań świadka złożonych w trakcie kontroli,
- art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 w zw. z art. 81a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawdziwe wyliczenia dotyczące przejazdu,
- art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że naruszenia kierowcy są wynikiem niewłaściwej organizacji pracy.
Skarżąca zarzuciła organowi I instancji braku przesłuchania kierowcy oraz braku przesłuchania przedsiębiorcy R. S. w celu ustalenia osoby zarządzającej transportem oraz zakresu jej obowiązków w zakresie transportu u ww. przedsiębiorcy.
M. O. podkreśliła, że organ musiał mieć pełną wiedzę przekazaną w toku postępowania przez przedsiębiorcę R. S., że zeznania kontrolowanego kierowcy złożone w toku kontroli są nieprawdziwe, w celu wykazanie czego przekazał stosowane dokumenty dotyczące przewozów. M. O. podkreśliła, że "fragment uzasadnienia decyzji (identyczny z treścią decyzji nakładającej karę za ten sam czyn na przedsiębiorcę Pana R. S.) zawierający hipotetyczne wyliczenia organu dotyczące przejazdu na trasie Gdynia - Łódź z ładunkiem są nieprawidłowe i nie odzwierciedlają stanu faktycznego i prawnego". W odwołaniu wskazano dalej, że "analizując przedstawione przez przedsiębiorcę Pana R. S. dowody oraz zestawiając je z wyjaśnieniem strony a także mając na uwadze stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji należy jednoznacznie stwierdzić, że aby nie doszło do naruszenia takiego jak stwierdzonego w niniejszej sprawie przedsiębiorca prowadzący działalność transportową i zarządzający transportem oprócz zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy musieliby jednocześnie z każdym kierowcą przebywać w kabinie pojazdu przez cały czas wykonywania przewozu i go nadzorować".
W ocenie odwołującej się w spawie przedłożono dowody na prawidłowe zorganizowanie transportu co powinno prowadzić do zastosowania art. 92 c ust. 1 u.t.d. to jest do wyłączenia jej odpowiedzialności za zachowanie kierowcy.
Decyzją z dnia 17 października 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na M. O. jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za naruszenie określone pod lp. 16 załącznika nr 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 2201, ze zm., dalej jako u.t.d.).
Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92 a ust. 2, art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d., art. 3 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t.j. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów.
Organ odwoławczy przedstawił na wstępie przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczył treść mających w sprawie zastosowanie przepisów.
Organ poinformował, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2 i ust. 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach o okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV a kpa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
Według art. 22 ust. 2 ww. rozporządzenia, upoważnieni instalatorzy, warsztaty lub producenci pojazdów plombują tachograf, zgodnie ze specyfikacjami zawartymi w świadectwie homologacji typu, o którym mowa w art. 15, po zweryfikowaniu prawidłowości jego działania, w szczególności w sposób zapewniający, aby żadne urządzenie manipulacyjne nie mogło naruszyć lub zmienić zarejestrowanych danych.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 16 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf karą pieniężną w wysokości 2 000 złotych.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania świadka, wydruków z tachografu, dokumentów przewozowych, dokumentacji fotograficznej, że kierowca P. S. w dniu 22 marca 2022 r. wykonując w imieniu przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. Transport przewóz drogowy korzystał z niedozwolonego przedmiotu (magnesu) w celu przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez policjantów w dniu 22 marca 2022 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki D-TEC o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca P. S. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy R. S. Podczas kontroli policjanci wydrukowali dane z tachografu i karty kierowcy. Analiza czasu pracy wykazała, że tachograf w pamięci oraz na karcie kierowcy rejestrował odpoczynek kierowcy pomimo, że tuż przed zatrzymaniem pojazdu do kontroli pojazd marki Scania o nr rej. [...] poruszał się po drodze publicznej. Kierowca powyższą nieprawidłowość w rejestrowaniu aktywności wyjaśnił tym, że do tachografu podłączony był magnes, który zakłócał pracę tachografu. P. S. przy policjantach zdjął magnes z czujnika ruchu i oddał kontrolującym. Podczas przesłuchania świadek P. S. zeznał, że wykonuje przewóz w imieniu przedsiębiorcy R. S. oraz że jego wynagrodzenie uzależnione jest od ilości wykonanego frachtu. Kierowca zeznał, że przed rozpoczęciem przewozu podpiął magnes do tachografu i podpiętym magnesem wykonywał przewóz do momentu zatrzymania go do kontroli. Organ odwoławczy wyjaśnił, że magnes podpięty do tachografu (impulsator ruchu) powoduje zakłócenie pracy tachografu skutkiem czego tachograf pomimo wykonywanego przewozu rejestruje odpoczynek. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia 22 marca 2022 r. nr [...].
Wskazano, że w myśl art. 75 k.p.a, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Takim dowodem niewątpliwie może być Protokół kontroli drogowej , który stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Jest zatem dokumentem sporządzony przez powołany do tego organ państwowy i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego.
W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że osobą zarządzającą transportem u przedsiębiorcy R. R. Transport jest M. O. W odwołaniu strona podniosła, że to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za operacje transportowe w przedsiębiorstwie. Według skarżącej obowiązki zarządzającego na podstawie umowy z przedsiębiorcą zostały ograniczone do kontrolowania czy kierowcy posiadają uprawnienia i zaświadczenia konieczne do prowadzenia pojazdów ciężarowych.
Odnosząc się do wyjaśnień strony organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. - zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa: b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. 2 Jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Zgodnie z dowodami zgromadzonymi w sprawie (pisma od organów wydających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego) M. O. była zarządzającym transportem u przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. R. Transport. Skoro M. O. została zgłoszona przez ww. przedsiębiorcę do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego jako osobę pełniącą funkcję zarządzającego transportem u ww. przedsiębiorcy tym samym zarządzający przyjął na siebie prawa i obowiązki związane w wykonywaniem funkcji zarządzającego transportem i do czasu powiadomienia organu o zmianie osoby zarządzającej transportem pełni funkcję zarządzającego transportem. Do obowiązków zarządzającego transportem należy w sposób rzeczywisty i ciągły zarządzanie operacjami transportowymi realizowanymi przez przedsiębiorcę. Odpowiedzialność zarządzającego transportem wynika z przepisów rozporządzenie nr 1071/2009, a tym samym wewnętrzna umowa przedsiębiorcy z zarządzającym nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności zarządzającego transportem, który poprzez przyjęcie funkcji zarządzającego transportem zobowiązał się do zarządzania w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi u przedsiębiorcy. Konsekwencją zobowiązania się do zarządzania operacjami transportowymi jest również odpowiedzialność zarządzającego na ujawnione nieprawidłowości w operacjach transportowych - do których to należy korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia w celu przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.
Organ odwoławczy podkreślił, że w toku kontroli w dniu 22 marca 2022 r. niewątpliwie stwierdzono że kierowca używał magnesu przy tachografie. Natomiast okoliczność, że zgodnie z wewnętrznymi rozwiązaniami to przedsiębiorca miał zobowiązać się do organizowania przewozów w świetle powyższych przepisów nie ma wpływu na odpowiedzialność zarządzającego transportem za ujawnione naruszenie. Tym bardziej, strona jako zarządzająca transportem u przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. R. Transport była odpowiedzialna za prawidłowe organizowanie przewozów, a tym samym powinna tak organizować przewozy by kierowca miał wystarczająco dużo czasu na ich wykonanie i tym samym nie musiał zakłócać pracy tachografu by ukryć wykonywanie przewozu z naruszeniem norm socjalnych.
Organ odwoławczy podkreślił, że wewnętrzne umowy łączące przedsiębiorcę z zarządzającym transportem nie mają wpływu na odpowiedzialność zarządzającego transportem, którego to odpowiedzialność wynika z przepisów ustawowych powszechnie obowiązujących.
Warunkiem uwolnienia się przez zarządzającego od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie nie jest możliwe poprzez powołanie się na wewnętrzną organizację w przedsiębiorstwie, lecz wykazanie, że do naruszenia doszło na skutek okoliczności nadzwyczajnych niemożliwych do przewidzenia na które nie miał wpływu. Do takich okoliczności nie zalicza się wykonywanie przez kierowcę przewozu z podpiętym magnesem. Kierowca P. S. w trakcie przesłuchania zeznał, że jego wynagrodzenie uzależnione jest od ilości wykonanego frachtu. Skoro wynagrodzenie kierowcy uzależnione jest od ilości wykonanych przewozów tym samym okoliczność ta skłania kierowcę do posłużenia się wszelkimi sposobami, które umożliwią wykonanie większej ilości przewozów, co w ostateczności przeniesie się na większe wynagrodzenie.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji w celu ustalenia osoby zarządzającej transportem nie musiał przesłuchiwać kierowcy i prawidłowo wystąpił o dane do dotyczące osoby zarządzającej transportem uzyskuje się od organu, który udzielił przedsiębiorcy uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Do tego
organu przedsiębiorca obowiązany jest zgłosić osobę zarządzającą transportem w jego przedsiębiorstwie.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w przypadku wykrycia w trakcie kontroli magnesu lub innego urządzenia podpiętego do tachografu nie ma konieczności ustalenia trasy przewozu w celu wykazania nieprawidłowej organizacji pracy w przedsiębiorstwie. Już sam fakt zakłócania przez kierowcę pracy tachografu za pomocą niedozwolonego urządzenia dowodzi, że organizacja pracy jest nieprawidłowa.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na M. O. zarządzającą transportem u przedsiębiorcy R. S. karę pieniężną w wysokości 2 000 złotych za naruszenie polegające na korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.
Organ odwoławczy odniósł się następnie do podniesionych przez stronę zarzutów naruszenia postepowania, które uznał za niezasadne. Wskazano, zę postępowanie było zgodnie z art. 6 k.p.a. prowadzone na podstawie i w granicach prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli drogowej, wydrukami z tachografu, protokołem przesłuchania świadka, dokumentami przewozowymi, dokumentacją fotograficzną, informacjami od organów wydających uprawnienia na wykonywanie transporty drogowego. Na tych dowodach oparł się Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Ocena dowodowo została przeprowadzona zgodnie z art. 80 k.p.a. Podkreślono, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W czasie kontroli policjanci udowodnili w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu 22 marca 2022 r. kierowca P. S. wykonując przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy R. R. Transport zakłócał pracę za pomocą niedozwolonego urządzenia, a osobą zarządzającą transportem u ww. przedsiębiorcy była M. O. Podkreślono, że wynikające z powołanych przepisów k.p.a. zasady nie oznaczając jednak, że organ ma bezwzględny obowiązek poszukiwania hipotetycznie istniejących dowodów w celu obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż strona dysponując dowodami lub wiedzą niedostępną organowi, do których sama ma nieograniczony lub nieutrudniony dostęp powinna wykazać się inicjatywą w tym zakresie w szczególności gdy z takich dowodów lub wiedzy wywodzi bądź chce wywodzić korzystne dla siebie skutki.
Organ odwoławczy wskazał, że art. 92 c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy.
Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazując, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Zatem kara nałożona przez organ jest w pełni uzasadniona. Zaznaczono, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy są nimi osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, którym prawo przypisuje podmiotowość prawną, działanie osób przy pomocy których ww. podmioty prowadzą działalność gospodarczą (czyli w tym wypadku kierowców) jest działaniem tychże podmiotów. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący zarządzający transportem u przedsiębiorcy dla którego kierowca wykonywał przewóz ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania zarządzającego transportem. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie który z tego przepisu wywodzi skutki pewne. Strona musi zatem wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że nie miała wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
M. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wraz z umorzeniem postępowania lub ewentualnie o uchylenie ww. decyzji.
Podniesione w skardze zarzuty zostały przedstawione jak niżej:
1/ naruszenie art. 92b ust. 2 i art. 92c ust. 1a u.t.d. poprzez zastosowanie nadmiernego rygoryzmu powodującego nieuznanie, na podstawie przedstawionych dowodów przez przedsiębiorcę R. S., że zapewnił on właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych (w tym do kontrolowanego przewozu), umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę stosownych przepisów oraz nieuznanie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz (a tym samym zarządzający transportem) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmioty nie mogły przewidzieć - samowolne działanie kierowcy mimo prawidłowo zorganizowanego i zaplanowanego przewozu;
2/naruszenie art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009, poprzez jego błędną wykładnię i błędne zaprezentowanie poglądu, że postanowienia, które de facto dotyczą umowy cywilnoprawnej lub kontraktu menadżerskiego w zakresie zarządzania transportem a wynikające z art. 4 ust. 2 ww rozporządzenia mają także zastosowanie do osoby zarządzającej transportem będącej pracownikiem przedsiębiorstwa (umowa o pracę) wyznaczonym na podstawie art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia;
3/ naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z art. 11. w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 81a k.p.a. w zw. z art. 94 pkt 1 i art. 100 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy poprzez ich nieuwzględnienie i niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, że skarżąca w bezspornie wykazała, że mają one zastosowanie.
W ocenie skarżącej organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy oraz błędnie uzasadnił swoją decyzję. Skarżąca kwestionuje stanowisko organu wskazujące, że w przypadku wykrycia w tracie kontroli magnesu lub innego urządzenia podpiętego do tachografu nie ma konieczności ustalenia trasy przewozu w celu wykazania nieprawidłowej organizacji pracy w przedsiębiorstwie. W ocenie skarżącej w myśl art. 92c ust. 1a w z art. 92c ust. 1 pkt. 2 u.t.d niezwykle istotne było ustalenie faktycznie planowanej trasy przewozu i zweryfikowanie czy zachodzą przesłanki mogące spowodować umorzenie wszczętego postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarząca, w swojej ocenie, w sposób nie budzący wątpliwości wykazała przed organami obu instancji, że faktyczna trasa przewozu była prawidłowo zaplanowana i kierowca miał możliwość wykonania zadania przewozowego zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie zarówno obsługi i użytkowania tachografu jak i norm dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków. Dowodzi to jednocześnie istnienie przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. tj. że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć bowiem całe zadanie przewozowe było zaplanowane prawidłowo i możliwe było do wykonania zgodnie z obowiązującymi przepisami na co jednoznacznie wskazują, w ocenie strony skarżącej, przedstawione przed organami I i II instancji dowody. Organy I i II instancji w pominęły natomiast wskazane w tym zakresie argumenty i dowody. Skarżąca podkreśla, że dowody te zostały wskazane w odwołaniu i przedstawione w postępowaniu przed organem I instancji. Dowody te potwierdziły, że zeznania kontrolowanego kierowcy są nieprawdziwe, nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem nie może być też absolutna i w sprawie należało ocenić konkretne okoliczności faktyczne ocenie z punktu widzenia wystąpienia zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć i powstania naruszeń, na które nie miał on wpływu.
W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano, że organ I instancji nie był zobowiązany do przesłuchania kierowcy w kwestii ustalenia osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie. Skarżąca podkreśla, że ustalenie osoby, która zarządzała przewozem było niezwykle istotne, i należy uznać za niewystarczające, nieprawidłowe powoływanie się wyłącznie na informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Przewoźników Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82g u.t.d., które nie mają charakteru konstytutywnego. Rejestr ma jedynie charakter informacyjny. Organ odwoławczy nie odniósł się do argumentu skarżącej wskazującego, że nie ma pewności, iż w dacie udzielenia informacji przez organ wpis ten był nadal aktualny i nie wskazuje on w jakim zakresie skarżąca wykonywała czynności zarządzającego transportem.
Organy obu instancji, w ocenie skarżącej, nie wzięły pod uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca R. S. wyznaczył stronę jako "zarządzającego transportem" i że w tej sytuacji mają również zastosowanie przepisy art. 94 pkt. 1 Kodeksu Pracy. W ocenie skarżącej w toku postępowania wskazywała organom, że zgodnie z art. 94 pkt. 1 Kodeksu pracy pracodawca ustnie przekazał jej zakres obowiązków i ten zakres obowiązków skarżąca przedstawiła organom obu instancji.
Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie wziął pod uwagę i nie odniósł się w sposób merytoryczny do podnoszonego przez skarżącą argumentu wskazującego, że w treści art. 2 pkt 5 rozporządzenia 1071/2009, definiującego zarządzającego transportem, mowa jest o umowie bez wskazania jej formy - "wyznaczona przez przedsiębiorcę na podstawie umowy inna osoba fizyczna". W dalszej części tej definicji mowa jest o zarządzaniu w sposób rzeczywisty i ciągły. W skardze podkreślono, że gdyby w sprawie wykazano, że skarżący zarządzał transportem w przedsiębiorstwie przewoźnika w sposób rzeczywisty i ciągły na podstawie bezspornych i jednoznacznych okoliczności faktycznych, to można byłoby podzielić stanowisko organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie sposób jednak zdaniem skarżącej pominąć konsekwentnych twierdzeń skarżącej dotyczących zakresu obowiązków wyznaczonych jej przez przedsiębiorcę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Skarżąca przedmiotem oceny Sądu uczyniła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 października 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 grudnia 2022 r. o nałożeniu na skarżącą, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za naruszenie określone pod lp. 16 załącznika nr 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 2201, ze zm., dalej jako u.t.d.). Opisane naruszenie dotyczy korzystania przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. W przypadku jego stwierdzenia osobie zarządzającej transportem wymierza się karę w wysokości 2 000 zł.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierowca podczas przewozu korzystał z niedozwolonego przedmiotu w postaci magnesu, służącego do zakłócenia pracy tachografu. W konsekwencji tachograf nie rejestrował czasu jazdy, prędkości oraz przebytych kilometrów. Urządzenie było włączone, ale z powodu użycia magnesu rejestrowało odpoczynek, podczas gdy pojazd był w ruchu.
Powyższe potwierdza treść protokołu kontroli z dnia 22 marca 2022 r. nr 32/691268/WRD/2022, notatka urzędowa Policji z dnia 22 marca 2022 r. oraz protokół przesłuchania kierowcy z dnia 22 marca 2022 r. nr WRD/32/691268/2022. Kierowca, P. S. wykonujący przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy R. S. prowadzącego firmę pod nazwą R. zeznał, że założył magnes w celu nierejestrowania przez tachograf czasu pracy, aby móc dojechać w dniu kontroli na rozładunek z kolejnymi kontenerami. W trakcie kontroli magnes został zdjęty z impulsatora i zabezpieczony przez Policję. Urządzenie było włączone, ale z powodu użycia magnesu rejestrowało odpoczynek, podczas gdy pojazd był w ruchu. Kierowca zeznał, że jest zatrudniony w ww. przedsiębiorstwie, gdzie jego wynagrodzenie uzależnienie jest od frachtu. Kierowca wskazał, że rozpoczął pracę w dniu 22 marca 2022 r. o godz. 12:30 wyjeżdżając z Kopytkowa (po odebraniu odpoczynku), skąd pojechał na polecenie pracodawcy do Przejazdowa i został załadowany kontenerem z materiałami niebezpiecznymi. Z tym kontenerem pojechał na parking buforowy przy ul. [...] w Gdańsku. Tam około godz. 13:50 założył magnes na impulsator skrzyni biegów celem zafałszowania wskazań tachografu w zakresie czasu pracy, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wyjechał z parkingu na ul. [...] w kierunku terminala DCT Gdańsk, gdzie miał zdać jeden pusty kontener i drugi kontener z materiałami niebezpiecznymi. W trakcie tego właśnie przejazdu kierowca został zatrzymany do kontroli. Wskazał, że posłużył się magnesem ponieważ po wykonaniu opisanego przewozu miał wykonać przewóz innych kontenerów z Gdyni i chciał zdążyć z ich rozładunkiem.
Okoliczność użycia w dniu 22 marca 2022 r. przez kierowcę niedozwolonego urządzenia wpływającego na fałszownie pracy tachografu nie była kwestionowana przez skarżącą.
Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy skarżąca mogła być ukarana za to naruszenie jako osoba zarządzająca transportem w firmie R.
Skarżąca wskazywała w toku postępowania administracyjnego, że z R. S. ustaliła zakres swoich obowiązków ustnie i do jej obowiązków nie należało organizowanie czasu pracy kierowców, ani nadzorowanie czasu ich pracy, ani nadzór nad tym, czy stosują się przepisów dotyczących tachografów. Skarżąca podkreślała, że zakres jej obowiązków był inny, to jest polegający na nadzorze tego, czy kierowcy posiadają wszystkie wymagane prawem dokumenty, stwierdzające badania i uprawnienia. W ocenie skarżącej, w sprawie nie przeprowadzono właściwego postępowania wyjaśniającego kto był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. Rejestr, na którym oparł się organ mógł być nieaktualny. Zatem należało zwrócić się o wyjaśnienia tej kwestii do przedsiębiorcy, a także przesłuchać kierowcę.
Skarżąca wskazuje ponadto, że odpowiedzialność zarządzającego transportem nie może mieć charakteru absolutnego. Nie powinna zatem ponosić odpowiedzialności za niesumienne wykonywanie pracy przez kierowców.
Zdaniem skarżącej w sprawie powinno przy tym dojść do rozróżnienia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem będącej zatrudnioną poza strukturą firmy na podstawie kontraktu menadżerskiego lub innej umowy cywilnoprawnej, od odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem zatrudnionej- tak jak skarżąca - na podstawie umowy o pracę.
Zgodnie ze stanowiskiem organów stwierdzenie używania przez kierowcę magnesu fałszującego pracę tachografu stanowi naruszenie, które jest podstawą do nałożenia kary na zarządzającego transportem w danym przedsiębiorstwie, niezależnie od tego w jaki sposób, przewidziany przepisami prawa, osoba ta została wyznaczona przez przedsiębiorcę do wykonywania zadań zarządzającego transportem. Zaznaczono przy tym, że nałożenie kary na zarządzającego transportem stanowi odrębną sprawę administracyjną od sprawy dotyczącej odpowiedzialności przedsiębiorcy, w imieniu którego i na którego rzecz kierowca wykonywał przewóz, podczas którego doszło do fałszowania pracy tachografu poprzez użycie magnesu. Innymi słowy, w przypadku tego rodzaju zdarzenia, dopuszczalne jest prowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego względem wykonującego przewóz drogowy i odrębnego postępowania względem osoby zarządzającej transportem w związku z wyznaczeniem jej do pełnienia tych zadań przez przedsiębiorcę. Za opisane naruszenie kara może być więc nałożona odrębnie na zarządzającego transportem i odrębnie na przedsiębiorcę realizującego przewóz, pod warunkiem, że nie jest to ta sama osoba.
W ocenie Sądu materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i prawidłowo oceniony przez organy. Pozyskane przez organ I instancji dokumenty i wynikające z nich dane potwierdzają, że przedsiębiorca w osobie R. S. wyznaczył skarżącą M. O. do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu przedsiębiorcy. Jednocześnie skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności, które wyłączałyby jej odpowiedzialność z tytułu stwierdzonego podczas kontroli naruszenia.
Jak stanowi art. 92 a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c u.t.d, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92 a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do u.t.d.
Organ prawidłowo w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał zatem lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d. przewidujący w przypadku stwierdzenia korzystania przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf karę w wysokości 2 000 zł, której nie nakłada się na kierowcę, ale na podmioty wskazane w art. 92a ust. 2 u.t.d.
Konsekwencją zobowiązania do zarządzania operacjami transportowymi jest odpowiedzialność za ujawnione nieprawidłowości w operacjach transportowych, do których należy korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia przy tachografie. Przepisy zabraniają jakiejkolwiek formy manipulowania tachografem, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych.
Definicja osoby zarządzającej transportem została zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009 ze zm.).
Przepis art. 2 pkt 5 cyt. rozporządzenia stanowi, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Jednocześnie przepis art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w przepisie art. 3 ust. 1 lit. b i d, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa, ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub - jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną - jest tą właśnie osobą. Z kolei przepis art. 7c u.t.d. stanowi, że przedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia. Także w tym przypadku konieczne jest spełnienie warunków przewidzianych w przepisie art. 3 ust. 1 lit. b i d, czyli osoba taka powinna cieszyć się dobra reputacją oraz posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Przedstawione powyżej przepisy wprowadzają zatem pojęcie osoby zarządzającej transportem, zawierając definicję legalną osoby pełniącej taką funkcję, a jednocześnie nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby. Jak wskazano wyżej, przepisy te wprowadzają bowiem też wymogi jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie to jest posiadać stosowną wiedzę (certyfikat stwierdzający posiadanie wymaganych kompetencji zawodowych). Wprowadzenie funkcji osoby zarządzającej transportem jest wyrazem troski prawodawcy o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób. Prawodawca wymaga więc, by osoba ta posiadała dobrą reputację, odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujący przewoźników. Podkreślenia wymaga, że w świetle powyższych przepisów za "zarządzającego transportem" należy uznać zarówno osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, jak i te, o których mowa w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Wbrew ocenie skarżącej okoliczność, czy została ona zatrudniona na podstawie umowy poza strukturą przedsiębiorstwa (art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia) czy też jako pracownik, dyrektor, właściciel, udziałowiec, zarządca przedsiębiorstwa (art. 4 ust. 1) w żaden sposób nie różnicuje i nie wypływa na jej odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. Swoim zakresem wskazany przepis na równi odnosi się bowiem do zarządzających transportem, a także do osób wskazanych art. 7c u.t.d., a więc w istocie osób, o których mowa w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Wbrew stanowisku skarżącej w sprawie wyjaśniono kto był osobą zarządzającą transportem - w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009 w przedsiębiorstwie R. S. w chwili dokonania kontroli w dniu 22 marca 2022 r. Prawidłowo także oceniono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że była to skarżąca. Dostrzec też trzeba, że na etapie złożonej skargi skarżąca wprost wskazuje, że została wyznaczona przez R. S. jako zarządzająca transportem, w rozumieniu art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia.
Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1071/2009 przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem. Osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82g i następne u.t.d. Wpisowi temu podlega zarówno osoba zarządzająca transportem w rozumieniu art. 4 ust. 1 jak i 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009. W art. 82h ust. 1 pkt 17 i 18 u.t.d. mowa jest bowiem o danych zarządzającego transportem, jak i danych osoby, o której mowa w art. 7c u.t.d. (czyli osoby fizycznej wyznaczonej w drodze umowy, uprawnionej do wykonywania zadań zarządzającego transportem spełniającej warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Dane te obejmują imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, rodzaj posiadanego certyfikatu, posiadanych kompetencji zawodowych, numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, datę wydania tego certyfikatu, kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych oraz ewentualną datę utraty dobrej reputacji. Wpisu dokonuje się na podstawie danych wynikających m.in. z dostarczanych właściwym organom dokumentów.
W związku z powyższym, w celu uzyskania kopii wskazanych dokumentów organ I instancji wystąpił do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Gdynia o podanie numeru certyfikatu kompetencji zawodowych oraz wszelkich danych osoby zarządzającej transportem wskazanej przez przedsiębiorcą R. S. prowadzącego działalność pod firmą R. z siedzibą w G. W tym zakresie organ wystąpił o przesłanie kopii certyfikatu kompetencji zawodowych osoby podanej jako zarządzający transportem, który był podstawą zgłoszenia danych do rejestru.
W odpowiedzi udzielonej przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Gdynia w dniu 12 maja 2022 r. wskazano, że certyfikat kompetencji zawodowych, który został przedłożony przez przedsiębiorcę to certyfikat nr [...] kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy wystawiony dla M. O., żony R. S. Do nadesłanej kopii certyfikatu dołączono kserokopię pisma z dnia 2 listopada 2020 r. przedłożonego przez przedsiębiorcę do urzędu. W piśmie tym wskazano, że w dniu 2 listopada 2020 r. w Gdyni M. O. zobligowała się do wykonywania prac w zakresie zarządzającego transportem w firmie R. S. (NIP [...]), za które to czynności strony ustaliły miesięczne wynagrodzenie. Pismo było podpisane przez M. O.
W tej sytuacji organ nie musiał prowadzić dalszych ustaleń w zakresie tego, kto jest osobą ponoszącą odpowiedzialność jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie R. S. Na dzień 12 maja 2022 r. udzielono bowiem odpowiedzi, że osobą zgłoszoną jako zarządzająca transportem (wraz ze wskazaniem kompetencji zawodowych zgłoszonej osoby) była M. O. Pomiędzy R. S. a M. O. została w tym zakresie zaś zawarta stosowna umowa przewidująca miesięczne wynagrodzeniem, co nastąpiło - jak wynika z oświadczenia - w dniu 2 listopada 2020 r., w więc niewątpliwie przed dniem 22 marca 2022 r.
W toku postępowania administracyjnego na organach obu instancji spoczywa wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu, uwzględniając treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie o określonym przedmiocie, organ administracji - jako dysponent postepowania dowodowego - określa jakie okoliczności faktyczne pozostają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i postanawia o przeprowadzeniu w sprawie określonych dowodów. W tej sprawie okolicznością taką było stwierdzenie czy skarżąca była wyznaczona przez przedsiębiorcę i zgłoszoną w celu rejestracji, osobą zarządzającą transportem. Okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona w oparciu o dokumenty.
Sąd podkreśla, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, dla wykazania twierdzeń strony, które są sprzeczne z dowodami już zebranymi w sprawie, w sytuacji gdy dowodów takich nie przedstawia sama strona skarżąca. Podnoszone przez skarżącą wątpliwości, że być może rejestr był nieaktualny, nie mogły stanowić o potrzebie dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Strona nie przedłożyła w tym zakresie żadnych dokumentów, które podważałyby ustalenia organu.
Wskazywanie na konieczność przesłuchania kierowcy oraz zwrócenie się do przedsiębiorcy o wyjaśnienia, kto był osobą wyznaczoną jako zarządzająca transportem zasadnie uznano w postępowaniu za zbędne, wobec wyjaśnienia tej kwestii w oparciu o pozyskane z urzędu dokumenty i ciążące na przedsiębiorcy z mocy prawa obowiązki zgłoszenia osoby zarządzającej transportem.
Wskazać też trzeba, że kierowca przesłuchany w toku kontroli wskazał już, że nie wie kto jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. W zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, że w celu ustalenia osoby zarządzającej transportem organ I instancji nie musiał przesłuchiwać kierowcy, który często też nie wie kto zarządza transportem w przedsiębiorstwie. Dane odnośnie osoby zarządzającej transportem uzyskuje się przede wszystkim od organu, który udzielił przedsiębiorcy uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Do tego bowiem organu przedsiębiorca obowiązany jest zgłosić osobę zarządzającą transportem w jego przedsiębiorstwie. Takie też dane pozyskano w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca nie wskazała natomiast innej osoby, która byłaby wyznaczona przez R. S. do zarządzania transportem w jego przedsiębiorstwie i wykonywała te zadania w okresie, w którym doszło do kontroli. Na etapie skargi przyznaje zaś, że była osobą wyznaczoną do zarządzania transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009.
Skarżąca podkreślała jednak konsekwentnie, że wiążąca ją z R. S. umowa miały charakter ustny oraz że w tej formie strony ustaliły mniejszy zakres obowiązków skarżącej. Podniesione przez skarżącą w tym zakresie twierdzenia nie mogą być przyjęte jako uprawnione już w kontekście tego, jaki jest zakres obowiązków osoby zarządzającej transportem - w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009 oraz w kontekście obiektywnego charakteru odpowiedniości osoby zarządzającej transportem. Przede wszystkim soba zarządzająca transportem i przedsiębiorca nie mogą w drodze umowy wyłączyć obowiązków spoczywających na osobie zarządzającej transportem z mocy samego prawa.
Rozporządzenie nr 1071/2009 precyzuje minimalny zakres obowiązków zarządzającego transportem, który obejmuje: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Skarżąca jako istotne uznaje rozróżnienie zarządzających transportem, o których mowa w art. 4 ust. 1, od tych wskazanych w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Sąd nie kwestionuje, że ww. minimalny zakres obowiązków odnosi się do osób, z którymi przedsiębiorca – sam nie spełniający kompetencji zawodowych - zawiera umowę cywilnoprawną, z uwagi na posiadane przez te osoby kompetencje zawodowe w zakresie transportu. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt b cyt. rozporządzania umowa ta precyzuje zadania, które osoba wyznaczona w ten sposób przez przedsiębiorcę jako zarządzająca transportem ma wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określa zakres związanych z funkcją zarządzającego transportem obowiązków, które obejmują w szczególności: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Nie oznacza to jednak aby osoby zarządzające transportem, o których mowa w art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia z tego tylko powodu mogły uwolnić się od odpowiedzialności z art. 92a ust. 2 u.t.d. Wobec tych osób normodawca także bowiem sprecyzuje jakie są ich obowiązki, to jest zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa w sposób rzeczywisty i ciągły. Zarządzenie operacjami transportowymi to niewątpliwie pojęcie szersze niż nadzór nad aktualnością dokumentacji kierowców związanej z ich uprawnieniami do wykonywania pracy.
Po stwierdzeniu, że skarżąca jest osobą zgłoszoną jako zarządzająca transportem, organy nie musiały poszukiwać dowodów na to czy skarżąca w sposób rzeczywisty i ciągły wykonuje obowiązki, które ciążyły na niej z mocy samego prawa. Przyjmując stanowisko strony skarżącej przepis o odpowiedzialności zarządzających transportem byłby martwy i niemożliwy do zastosowania. Skarżącą w istocie domaga się aby bowiem przyjęcia, że ustalanie, iż zarządzający transportem nie wykonywał swoich obowiązków, powinno prowadzić do zwolnienia go z odpowiedzialności. Takich wniosków nie można skutecznie wyprowadzić z przepisów u.t.d oraz rozporządzenia nr 1071/2009.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo zatem wskazano, że skoro M. O. została zgłoszona przez przedsiębiorcę do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego jako osoba pełniącą funkcję zarządzającego transportem u przedsiębiorcy, przyjęła na siebie obowiązki związane w wykonywaniem funkcji zarządzającego, ponosząc z tego tytułu również odpowiedzialność.
Do zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności z art. 92a ust. 2 u.t.d. dojść mogło jedynie w przypadku wykazania przez skarżącą wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 92 c ust. 1 u.t.d. W tym zakresie skarżąca powołuje się na przepis art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Na mocy art. 92 c ust. 1a u.t.d. wskazany przepis stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. a więc osoby zarządzającej transportem. Odpowiednie stosowanie tego przepisu oznacza, że to osoba zarządzająca transportem ma wykazać, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
Za wykazanie braku wpływu na powstanie naruszenia nie można uznać ogólnego podnoszenia, że w odrębnie toczącym się postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy - w ocenie zarządzającego transportem – organowi przedstawiono dowody mające świadczyć o prawidłowym zorganizowaniu transportu.
Jeżeli dowody tego rodzaju nie zostały przedstawione w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zarządzającego transportem, nie podlegały one rozpatrzeniu przez organy z tej przyczyny, że strona ich w ogóle nie przedłożyła.
W analizowanej sprawie twierdzenia M. O., że prawidłowo zorganizowano transport nie zostały poparte dowodami.
Jeżeli strona chce wykazać zaistnienie przesłanek z art. 92 c ust. 1 u.t.d., inicjatywa dowodowa w tym zakresie nie może być przerzucana na organ, który ustalił w toku postępowania, że doszło do naruszenia, o którym mowa w lp. 16 załącznika nr 4 do ustawy o u.t.d. za które odpowiedzialność ponosi osoba zarządzająca transportem. Jeżeli w związku ze stwierdzoną w toku kontroli okolicznością używania przez kierowcę magnesu zostało wszczęte odrębne postępowania wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy i wobec osoby zarządzającej transportem w tym przedsiębiorstwie, postępowania te toczą się niezależnie. Przedsiębiorca nie jest stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie nałożenia kary na osobę zarządzającą transportem.
W sprawie rozważono podnoszone przez skarżącą twierdzenia co do braku wpływu na powstanie naruszenia. W tym zakresie prawidłowo wskazano skarżącej, że art. 92 c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Takie zachowanie kierowcy niewątpliwie zaś zaistniało, co wykazała przeprowadzona w dniu 22 marca 2022 r. kontrola Policji.
Z rozporządzenia nr 1071/2009 wynika, że zarządzający transportem - "zarządza" - a więc ma m. in. obowiązek samodzielnie i starannie kierować operacjami transportowymi przedsiębiorstwa prowadzonego przez przewoźnika drogowego. Tym samym zarządzający zobligowany jest do wykonywania obowiązków dotyczących operacji transportowych nałożonych w przepisach prawa na przewoźnika drogowego. Przy czym nawet jeżeli zarządzający posługuje się innymi osobami przy wykonywaniu swoich obowiązków, lub powierza je do wykonywania innym osobom, to za ich działania lub zaniechania jest odpowiedzialny, tak jak za własne. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący zarządzający transportem u przedsiębiorcy dla którego kierowca wykonywał przewóz ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania zarządzającego transportem. Takich okoliczności w tej sprawie nie wykazano.
Co do zasady, użycie magnesu przez kierowcę samo w sobie świadczy zatem o naruszeniu obowiązków przez zarządzającego transportem, to jest o braku zapewnienia jego właściwej organizacji.
W tej konkretnej sprawie złożone przez kierowcę zeznania dodatkowo wyjaśniły, że posłużenie się magnesem wynikało z obawy, że kierowca w tym dniu pracy nie zdąży wykonać całości zleconych mu zadań. Uzgodnienie, że wynagrodzenie kierowcy uzależnione jest od frachtu w bezpośrednio sposób groziło, że kierowca może dopuścić się manipulowania danymi z tachografu, co też w przedmiotowej sprawie miało miejsce i co nie jest okolicznością, której nie można było przewidzieć. Przedsiębiorstwo transportowe nie może wypłacać kierowcom zatrudnionym lub pozostającym w jego dyspozycji żadnych składników wynagrodzenia, nawet w formie premii, czy dodatku do wynagrodzenia, uzależnionych od przebytej odległości czy ilości przewożonych rzeczy, jeżeli ich stosowanie może zagrażać bezpieczeństwu drogowemu lub zachęcać do naruszeń prawa. Tego rodzaju praktyki są zabronione ze ściśle określonych względów. Zachowanie kierowcy, który wykonuje przewozy, godząc się na przekroczenie norm dozwolonych czasowych aktywności kierowcy (aby w danym okresie czasu wykonać więcej zadań) niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu drogowemu i prowadzi do naruszeń. Naruszenia te nie muszą jednak polegać tylko na naruszeniu przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach wypoczynku. Tak jak w przedmiotowej sprawie w celu obejścia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów bowiem dojść do zastosowania nielegalnego przedmiotu lub urządzenia, co stanowi odrębne sankcjonowanie uchybienie.
Zadaniem zarządzającego transportem jest natomiast takie zorganizowanie zadań kierowcy, aby wykonał zlecony mu i wykonywany w mieniu przedsiębiorcy przewóz zgodnie z wszystkimi warunkami obowiązującymi przy wykonywaniu transportu drogowego, co ma gwarantować bezpieczeństwo przewozu. Obawy kierowcy i wskazany przez niego system wypłaty wynagrodzenia świadczą, że w przedsiębiorstwie R. S. prowadzonym pod firmą R. nie zapewniono warunków prawidłowego zarządzenia operacjami transportowymi.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku wykrycia w trakcie kontroli magnesu lub innego urządzenia podpiętego do tachografu nie ma konieczności ustalenia trasy przewozu w celu wykazania nieprawidłowej organizacji pracy w przedsiębiorstwie. Już sam fakt zakłócania przez kierowcę pracy tachografu za pomocą magnesu dowodzi, że organizacja pracy jest nieprawidłowa. Poczynione w tym zakresie ustalenia przez organ I instancji mają zatem w przedmiotowej sprawie walor argumentacji dodatkowej. Niezależnie od tego, jak wskazano wyżej, strona nie przedłożyła dowodów na prawidłową organizację przewozów, która podważyłaby zeznania złożone przez kierowcę oraz fakt zaistnienia naruszenia stwierdzonego podczas kontroli.
Mając na uwadze, że skarżąca była przez R. S. zgłoszona jako osoba zarządzająca transportem, zasadnie została obciążana administracyjną karą pienieżnę w związku z naruszeniem wskazanym lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d.
W sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, w tym art. 92 a ust. 2 u.t.d. W ocenie Sądu, zastosowanie wskazanego przepisu zostało dokonane także przy zastosowaniu prawidłowej wykładni art. 4 rozporządzenia nr 1071/2009. W przypadku naruszenia polegającego na korzystaniu z niedozwolonego przez przepisy o tachografach urządzenia lub przedmiotu, kwestia tego, czy osoba zarządzająca transportem ma zawartą z przedsiębiorcą umowę cywilnoprawną, czy też umową o pracę nie różnicuje bowiem w żaden sposób odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem. Stwierdzenie takiego naruszenia, na równi świadczący bowiem zarówno o niedopełnieniu obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia (rzeczywiste i ciągłe zarządzenie operacjami transportowymi), jak i minimalnego poziomu obowiązków, które muszą być określone w umowie, o której mowa w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Reasumujące, wskazywanie przez skarżącą że była zatrudniona w przedsiębiorstwie R. na podstawie umowy o pracę, pozostaje bez wpływu na kwestię jej odpowiedzialności jako zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie. Taką funkcje wyznaczył jej przedsiębiorca. Celem tej funkcji nie jest pozorne zarządzanie operacjami transportowymi. Jeżeli z tych obowiązków skarżąca się nie wywiązywała, nie wyłącza to jej odpowiedzialności jako zarządzającej transportem.
Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 92 c u.t.d. wobec niewykazania przez skarżącą okoliczności wskazujących, że jako zarządzająca transportem nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani też aby nastąpiło na skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć.
Stanowisko strony w tym zakresie było oparte wyłącznie na przeciwstawnych do poczynionych przez organy twierdzeniach. Twierdzenia te - wbrew deklaracjom odwołania oraz skarg - nie zostały poparte przez skarżącą żadnymi dowodami, które wskazywałyby na nadzwyczajne okoliczności mogące wyłączyć odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie.
Norma prawna wyrażona w art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczona i profesjonalna osoba zarządzająca transportem, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie była w stanie przewidzieć. Taka sytuacja w przedmiotowym przypadku nie zaistniała, gdyż jak wskazuje materiał dowodowy, osoba zarządzająca transportem, nie dopełniła wszelkich starań, aby nie dopuścić do sytuacji kiedy kierowca celowo manipuluje pracą cyfrowego urządzenia rejestrującego za pomocą magnesu przyłożonego do czujnika ruchu. Osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie powinna zapewnić, aby przewóz był wykonywany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżąca posiada certyfikat kompetencji zawodowych, a więc znane jej są zasady dotyczące organizowania pracy kierowcy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń związanych z korzystaniem przez kierowcę z niedozwolonego przedmiotu, za pomocą którego manipuluje pracą tachografu cyfrowego. Przewozy powinny być tak zorganizowane, aby kierowca miał wystarczająco dużo czasu na ich wykonanie i tym samym nie musiał zakłócać pracy tachografu w zakresie rejestrowanych okresów aktywności i odpoczynku.
Zarzut naruszenia art. 92 b cyt. ustawy należy natomiast uznać za chybiony z tego względu, że nie mógł mieć w ogóle zastosowania w przedmiotowej sprawie, co bezpośrednio wynika z jego treści. Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 cyt. ustawy. Rozważenie przesłanek z art. 92 b cyt. ustawy następuje zatem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osoby zarządzającej transportem, tylko gdy nałożenie kary dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów. Posługiwanie się przez kierowcę urządzeniem lub przedmiotem fałszującym dane tachografu stanowi naruszenie przepisów o tachografach, a nie o czasie prowadzenia pojazdów. Niezależnie od tego Sąd podkreśla, że strona nie wykazała aby przewóz był prawidłowo zorganizowany.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie naruszało, w ocenie Sądu, przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 81a k.p.a co podniesiono w skardze. W szczególności naruszenia tych przepisów nie można upatrywać w tym, że w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, a więc rozstrzygającej o indywidualnych obowiązkach skarżącej wynikających z prawa administracyjnego, organy nie stosowały przepisów Kodeksu pracy, które pozostają poza system prawa administracyjnego.
Stanowisko organów, że forma powierzenia skarżącej funkcji osoby zarządzającej transportem, w okolicznościach tej sprawy, nie miała w istocie wpływu na rozstrzygniecie, jest prawidłowe.
Skarżąca w toku postępowania zarzucała organowi, że nie wskazał precyzyjnie, czy uznaje ją za osobę, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 lub osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, który to fakt akcentuje w skardze strona, nie zmienia zasad nakładania kar na osoby zarządzające transportem, które mają określone obowiązki w zakresie rzeczywistego i ciągłego zarządzenia transportem, które wynikają wprost z art. 4 cyt. rozporządzenia.
Organy stosując się do art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, w tym wskazały dowody na jakich się oparły uznając za udowodnione, że kierowca stosował magnes manipulując tachografem oraz że skarżąca była w tym czasie osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie zatrudniającym kierowcę, w związku z czym miała obowiązek zarządzać operacjami transportowymi przedsiębiorstwa w taki sposób, aby kierowca nie dopuszczał się tego rodzaju naruszeń. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono z jakich względów organ przyjął, że praca w przedsiębiorstwie była zorganizowana w sposób, który mógł skłaniać kierowcę do posłużenia się magnesem, jako sposobem pozwalającym na "zaoszczędzenie" czasu i wykonanie większej ilości przewozów, aby uzyskać większe wynagrodzenie.
W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana w zaskarżonej decyzji jest trafna, a uzasadnienie stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).