III SA/Gd 391/25
Podsumowanie
WSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji odmawiającej przyznania stypendium socjalnego z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, polegającego na braku skutecznego doręczenia decyzji studentce.
Studentka M. K. zaskarżyła decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium socjalnego, argumentując przekroczeniem limitu 12 semestrów studiów. WSA w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, ponieważ decyzje organów obu instancji nie zostały studentce skutecznie doręczone. Brak doręczenia uniemożliwił jej obronę praw i pełne odniesienie się do rozstrzygnięcia.
Sprawa dotyczyła skargi studentki M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej odmawiającą przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2024/2025. Głównym argumentem organów było przekroczenie przez studentkę limitu 12 semestrów studiów. Studentka zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym brak dostatecznego uzasadnienia decyzji, pominięcie dowodów oraz niedostarczenie decyzji w ustawowych terminach. Kluczowym zarzutem było jednak to, że decyzje organów obu instancji nie zostały jej skutecznie doręczone, co uniemożliwiło jej obronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uznał, że brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych. Sąd podkreślił, że uczelnia, mimo możliwości doręczania pism elektronicznie, musi przestrzegać zasad KPA, a w aktach sprawy brak było dowodu doręczenia decyzji studentce. Dopiero po wydaniu decyzji przez komisję odwoławczą, studentka otrzymała skany obu decyzji drogą e-mail, co nie jest równoznaczne ze skutecznym doręczeniem. Sąd zasądził od uczelni na rzecz studentki zwrot kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej studentowi stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwił skarżącej obronę jej praw i pełne odniesienie się do rozstrzygnięcia. Brak doręczenia powoduje, że decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.s.w.n. art. 93 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 358a § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 129 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 70 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji skarżącej. Brak dowodu doręczenia decyzji w aktach administracyjnych. Niedostarczenie decyzji w trybie i terminach zakreślonych w przepisach regulaminu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem wydana przez organ decyzja narusza prawo w stopniu, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji zachodzi w przypadku, gdy decyzja administracyjna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, do całego postępowania przed organami uczelni, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie decyzji stanowi bowiem integralną część decyzji administracyjnej. Sporządzenie go w sposób istotnie wadliwy, uniemożliwia zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia, a w konsekwencji czyni niemożliwym dokonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej. System, o którym mowa w ust. 1, zapewnia możliwość wygenerowania potwierdzenia wniesienia i doręczenia pisma [...] zawierającego dane odpowiadające danym zawartym w dokumentach potwierdzających wnoszenie i doręczanie pism zgodnie z przepisami Kpa. Organ w odpowiedzi na skargę ograniczył się do jedynie do gołosłownego twierdzenia, że decyzje zostały skarżącej doręczone. Nie przedstawił jednak jakiegokolwiek dowodu na poparcie tego twierdzenia. Skoro w aktach administracyjnych nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru przez stronę decyzji organu pierwszej instancji, podobnie jak decyzji drugiej instancji, ani innego dowodu doręczenia decyzji, to nie ma podstaw do przyjęcia, że takie doręczenie zostało dokonane. Nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem organu odwoławczego [...] jest w pierwszej kolejności zbadanie i dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona. Brak bowiem skutecznego doręczenia decyzji powoduje: po pierwsze, że decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego; po drugie, że nie wywołuje ona skutków prawnych. Jednocześnie, doręczenie uważa się każdorazowo za dokonane, jeżeli nie ulega wątpliwości, że korespondencja dotarła do adresata. Skoro uczelnia w regulaminie odesłała do zasad doręczania zgodnie z przepisami k.p.a. to winna te przepisy w pełni respektować. W zaistniałej sytuacji odwołanie nie mogło wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego i nie uprawniało organu do merytorycznego orzekania w sprawie. Taki sposób procedowania jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalny oraz wadliwy, i to w stopniu rażącym. Jest oczywiste, że normy określające instytucję doręczeń w istotny sposób zabezpieczają chronioną sferę praw i interesów stron postępowania, w tym studentów. Stwierdzone przez Sąd orzekający rażące uchybienia czynią przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów o charakterze merytorycznym zawartych w skardze. Decyzje nie uwzględniające w całości lub w części żądania, powinny być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i starannie uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, czy też nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Jolanta Sudoł
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Dominiak
członek
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście uczelni wyższych i ich regulaminów. Podkreślenie wagi skutecznego doręczenia dla wejścia decyzji do obrotu prawnego i możliwości obrony praw strony."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe doręczenie decyzji. Interpretacja przepisów o doręczeniach elektronicznych w kontekście uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak brak doręczenia decyzji, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet jeśli kwestia merytoryczna (prawo do stypendium) mogłaby być dyskusyjna. Jest to ważna lekcja o znaczeniu formalności w postępowaniu administracyjnym.
“Uczelnia przegrała sprawę o stypendium przez... brak doręczenia decyzji!”
Sektor
edukacja
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Gd 391/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-12-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1571 art. 93 ust. 4, art. 358a ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Dz.U. 2024 poz 572 art. 129 § 2, art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Specjalista Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku z dnia 12 maja 2025 r., nr 2339/2024/25/1A w przedmiocie stypendium socjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku na rzecz skarżącej M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 12 listopada 2024 r., nr 2339/2024/25/1 Komisja Stypendialna Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku (dalej również jako: "komisja stypendialna"), działając na podstawie art. 86, art. 87, art. 93 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.; dalej także jako: "p.s.w.n."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r., Nr 30 poz. 168 ze zm.), w związku z § 4 ust. 8 i § 9-14 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku (dalej jako: "regulamin"), przyznała M. K. (dalej także jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") stypendium socjalne w roku akademickim 2024/2025 na okres od października 2024 r. do lutego 2025 r. w miesięcznej kwocie 2.450 zł. W uzasadnieniu decyzji komisja stypendialna wskazała, że wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania stypendium socjalnego, jednakże obecny semestr zimowy jest 12 semestrem studiów. Dlatego stypendium socjalne przysługuje tylko w miesiącach od października do lutego. W dniu 31 marca 2025 r. M. K. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że nie mogła przekroczyć limitu semestrów. W najgorszym możliwym przypadku semestr letni jest 12 semestrem i zgodnie z regulaminem stypendium jest należne. Komisja stypendialna może opierać się na błędnej interpretacji przepisów regulaminowych polegającej na niezasadnym uwzględnieniu semestrów studiów podyplomowych. Skarżąca dodała, że decyzja pojawiła się jedynie w Extranecie, nie otrzymała jej na piśmie. W pierwotnym brzmieniu, mimo posiadania przez komisję stypendialną stosownej dokumentacji, nie było ograniczenia przyznania stypendium jedynie do semestru zimowego. Wpis o ograniczeniu stypendium do semestru zimowego zauważyła dopiero w dniu 29 marca 2025 r., bez umieszczonej daty jej otrzymania. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku (dalej także jako: "komisja odwoławcza") decyzją z dnia 12 maja 2025 r., nr 2339/2024/25/1A utrzymała w mocy decyzję komisji stypendialnej. Komisja odwoławcza podała, że okres, przez który studentowi przysługuje prawo do pobierania świadczeń na uczelni, reguluje treść art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Okres ten wynosi nie dłużej niż 12 semestrów, z zastrzeżeniami dotyczącymi studiów pierwszego stopnia (nie dłużej niż przez 9 semestrów) oraz studiów drugiego stopnia (nie dłużej niż 7 semestrów). W rzeczony 12-semestralny okres, przez który przysługuje prawo do pobierania świadczeń, wliczane są zarówno te semestry, w których dane świadczenia były pobierane, jak również te bez przyznanego świadczenia. Pod uwagę brany jest status studenta, a nie okres, przez który pobierano świadczenia. Wnioskodawczyni studiowała od 1 października 2007 r. do 14 listopada 2012 r. na P. (9 semestrów na studiach pierwszego stopnia), od 23 października 2023 r. do obecnie na Uniwersytecie WSB Merito w Gdańsku (studia drugiego stopnia). 4 semestr studiów drugiego stopnia, który rozpoczął się 1 marca 2025 r. jest 13-stym semestrem wnioskodawczyni na studiach. Stypendium socjalne zostało przyznane na semestr zimowy (od października do lutego) ponieważ był to ostatni semestr studiów (12-sty), na którym przysługiwało świadczenie. M. K. zaskarżyła decyzję komisji odwoławczej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz zobowiązanie Komisji do ponownego rozpatrzenia wniosku i uwzględnienia poprawnej liczby semestrów. Skarżąca wniosła również o wypłatę zaległego stypendium wraz z odsetkami ustawowymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a."), poprzez brak dostatecznego uzasadnienia decyzji, uniemożliwiającego zrozumienie podstaw jej podjęcia; 2. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie, w szczególności dokumentów potwierdzających przebieg studiów; 3. § 22 pkt 6 oraz § 23 pkt 6 zarządzenia nr 29a/2024 Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku z dnia 1 października 2024 r. do regulaminu, poprzez niedostarczenie zarówno pierwotnej decyzji komisji stypendialnej, jak i decyzji odwoławczej komisji w trybie oraz terminach zakreślonych w powołanych przepisach; 4. § 4 pkt 8 zarządzenia nr 29a/2024 Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku z dnia 1 października 2024 r. do regulaminu, poprzez błędne zakwalifikowanie liczby semestrów studiów. Trzy dodatkowe semestry studiów pierwszego stopnia przed uzyskaniem tytułu zawodowego licencjata, a po uzyskaniu absolutorium i zakończeniu nauki trwającej 6 semestrów, sklasyfikowano jako dodatkowe trzy semestry (w sumie 9 semestrów), pomimo że okres ten nie był okresem nauki, przerwa wynikała z ówczesnej sytuacji zdrowotnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę komisja odwoławcza wniosła o oddalenie skargi podając, że w wydanych decyzjach wskazano, że przyczyną odmowy przyznania stypendium na semestr zimowy roku akademickiego 2024/2025 była okoliczność przekroczenia limitu 12 semestrów przez skarżącą (w decyzjach omyłko przyjęto, że skarżącą studiowała na P. przez okres dziewięciu, zamiast jedenastu, semestrów), a także, które semestry organy wzięły pod uwagę. Decyzja komisji stypendialnej, jak i komisji odwoławczej, zostały skarżącej doręczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną w sprawie decyzję we wskazanym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem wydana przez organ decyzja narusza prawo w stopniu, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Sąd bowiem niezależenie od innych zarzutów skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji zachodzi w przypadku, gdy decyzja administracyjna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli sądowej została objęta decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku z dnia 12 maja 2025 r., nr 2339/2024/25/1A, która utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku z dnia 12 listopada 2024 r., nr 2339/2024/25/1 w przedmiocie przyznania skarżącej stypendium socjalnego w roku akademickim 2024/2025 na okres od października 2024 r. do lutego 2025 r. Na wstępie należy zauważyć, że z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP wynika autonomia szkół wyższych, na zasadach określonych w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Autonomia szkół wyższych wiąże się ze specyfiką ich funkcjonowania i zasad działania. Jednym z wyrazów autonomii szkół wyższych jest prawo do ustalania kryteriów i warunków działania, z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zasada ta została powtórzona w art. 3 ust. 1 in fine i art. 9 ust. 2 p.s.w.n. ustawy. Zgodnie z tymi przepisami podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni (art. 3 ust. 1). Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie (art. 9 ust. 2). W myśl art. 75 ust. 1 p.s.w.n., organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów, zaś z treści art. 75 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. wynika, że regulamin studiów stanowiony jest przez senat w drodze uchwały. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 26 października 2024 r. o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2024/2025. Zgodnie z art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Natomiast przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2). Wobec jednoznacznej treści powyższego przepisu nie może budzić wątpliwości obowiązek organów uczelni stosowania przepisów k.p.a. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1698/21 "obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, do całego postępowania przed organami uczelni, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (patrz: wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21). Pogląd ten należy w pełni zaaprobować. Trzeba więc przypomnieć, że zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Co więcej, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Wskazane zasady postępowania administracyjnego, w tym i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., organ realizuje między innymi poprzez prawidłowe, a więc zgodne z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej, załatwiającej daną sprawę. Uzasadnienie decyzji stanowi bowiem integralną część decyzji administracyjnej. Sporządzenie go w sposób istotnie wadliwy, uniemożliwia zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia, a w konsekwencji czyni niemożliwym dokonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej. Niezależnie od powyższego, w związku z podniesionym zarzutem skargi, trzeba zauważyć, że art. 358a ust. 1 p.s.w.n. stanowi, że w celu umożliwienia wnoszenia i doręczania pism utrwalonych w postaci elektronicznej, w tym decyzji administracyjnych, w sprawach, o których mowa w art. 72 ust. 2-4, art. 86 ust. 1 pkt 1-4, art. 108 ust. 3, art. 178 ust. 1 pkt 1, art. 200 ust. 4 i 5, art. 203 ust. 3, art. 323 ust. 1 pkt 6 i art. 324 ust. 1 pkt 1, uczelnia może używać systemu teleinformatycznego, spełniającego warunki techniczne i organizacyjne, o których mowa w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wnoszenie i doręczanie pism następuje z zachowaniem zasad przewidzianych w przepisach Kpa. Wnoszenie i doręczanie pism przy wykorzystaniu systemu, o którym mowa w ust. 1, nie wyłącza stosowania przepisów ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045). W przypadku doręczenia pisma przy wykorzystaniu systemu, o którym mowa w ust. 1, pisma nie doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy (ust. 2). System, o którym mowa w ust. 1, zapewnia możliwość wygenerowania potwierdzenia wniesienia i doręczenia pisma w sprawach, o których mowa w art. 72 ust. 2-4, art. 86 ust. 1 pkt 1-4, art. 108 ust. 3, art. 178 ust. 1 pkt 1, art. 200 ust. 4 i 5, art. 203 ust. 3, art. 323 ust. 1 pkt 6 i art. 324 ust. 1 pkt 1, zawierającego dane odpowiadające danym zawartym w dokumentach potwierdzających wnoszenie i doręczanie pism zgodnie z przepisami Kpa (ust. 3). Warunkiem wnoszenia i doręczania pism przy wykorzystaniu systemu, o którym mowa w ust. 1, jest udostępnienie przez uczelnię w BIP na swojej stronie podmiotowej informacji o używaniu tego systemu ze wskazaniem terminu, od którego system będzie wykorzystywany. Termin wskazany w informacji nie może być krótszy niż 30 dni od dnia udostępnienia informacji. Po upływie tego terminu wnoszenie i doręczanie pism następuje wyłącznie w systemie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 4). Zatem ustawodawca przewidział możliwość doręczania przez uczelnie pism utrwalonych w postaci elektronicznej, w tym decyzji administracyjnych wydanych m.in. w sprawach, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, przy użyciu systemu teleinformatycznego. Przy czym, system ten, powinien zapewnić możliwość wygenerowania potwierdzenia doręczenia pisma (decyzji), zawierającego dane odpowiadające danym zawartym w dokumentach potwierdzających doręczanie pism zgodnie z przepisami k.p.a. Doręczanie pism w taki sposób powinno następować z zachowaniem zasad przewidzianych w przepisach k.p.a. Przechodząc dalej, to w rozpoznawanej sprawie, zasadniczy zarzut skargi dotyczył braku doręczenia skarżącej wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzucała, że nie otrzymała decyzji ani "w formie listownej, ani za pomocą poczty elektronicznej". Organ w odpowiedzi na skargę ograniczył się do jedynie do gołosłownego twierdzenia, że decyzje zostały skarżącej doręczone. Nie przedstawił jednak jakiegokolwiek dowodu na poparcie tego twierdzenia. Nie wiadomo - kiedy oraz w jaki sposób - doręczenie decyzji skarżącej miało nastąpić. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy (art.133 § 1 p.p.s.a.). W przedstawionych przez uczelnię aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącej decyzji. Skoro w aktach administracyjnych nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru przez stronę decyzji organu pierwszej instancji, podobnie jak decyzji drugiej instancji, ani innego dowodu doręczenia decyzji, to nie ma podstaw do przyjęcia, że takie doręczenie zostało dokonane. Tym samym nie można zanegować stanowiska zawartego w skardze w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem organu odwoławczego (w realiach niniejszej sprawy - komisji odwoławczej) jest w pierwszej kolejności zbadanie i dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona. Innymi słowy, organ ten ma obowiązek ustalenia czy czynność doręczenia decyzji nastąpiła i czy była prawidłowa (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). Ustawodawca z doręczenia stronie decyzji wywodzi istotne skutki prawne oraz procesowe. Brak bowiem skutecznego doręczenia decyzji powoduje: - po pierwsze, że decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego; - po drugie, że nie wywołuje ona skutków prawnych. Jednocześnie, doręczenie uważa się każdorazowo za dokonane, jeżeli nie ulega wątpliwości, że korespondencja dotarła do adresata. Nie może ujść uwadze, że w ramach autonomii skarżona uczelnia określiła w regulaminie świadczeń dla studentów Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku na rok akademicki 2024/2025, nie tylko zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń dla studentów, ale również w § 22 ust. 6 tego regulaminu wskazała, że decyzje komisji stypendialnej doręczane są studentowi zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przekazywane są do wiadomości studenta poprzez informacje w portalu elektronicznym Extranet. Takie samo unormowanie dotyczące doręczania decyzji odwoławczej komisji stypendialnej zawiera § 23 ust. 6 tego regulaminu. Skoro uczelnia w regulaminie odesłała do zasad doręczania zgodnie z przepisami k.p.a. to winna te przepisy w pełni respektować. Jeśli uczelnia reguluje określone kwestie w regulaminie to niewątpliwie nadaje im charakter normatywny. Podsumowując, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie procedowana przez komisję odwoławczą, decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie oraz prawidłowo doręczona skarżącej i weszła do obrotu prawnego. Oznacza to, w ocenie Sądu, wadliwość postępowania i to w postaci kwalifikowanej, stanowiąc o rażącym naruszeniu prawa. W zaistniałej sytuacji odwołanie nie mogło wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego i nie uprawniało organu do merytorycznego orzekania w sprawie. Prowadzenie postępowania odwoławczego przy braku doręczenia skarżącej decyzji, skutkuje tym, że zaskarżona decyzja komisji odwoławczej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego trzeba odnotować, że skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 29 marca 2025 r. zauważyła wpis w Extranecie o ograniczeniu wpłaty stypendium i niezwłocznie złożyła odwołanie chcąc zachować termin, mimo nie otrzymania decyzji. Niewątpliwie, brak doręczenia decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwił skarżącej pełne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia i obronę jej praw. W odwołaniu skarżąca podkreślała, że nie możliwości stwierdzenia czy decyzja jest zasadna i czy jest ważna (skarżąca wniosła odwołanie niejako "w ciemno"). Dopiero, co należy stanowczo podkreślić, już po dacie wydania w dniu 12 maja 2025 r. decyzji przez komisję odwoławczą, skarżąca otrzymała drogą e-mail w dniu 23 czerwca 2025 r. skany obu decyzji, co nie jest równoznaczne z ich skutecznym doręczeniem. Nastąpiło to w wyniku prowadzonej przez okres ponad dwóch miesięcy korespondencji e-mail z biurem obsługi studenta oraz po złożeniu do Rektora Uczelni prośby o interwencję datowanej na 26 kwietnia 2025 r. (przedmiotowa korespondencja została dołączona do skargi). Taki sposób procedowania jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalny oraz wadliwy, i to w stopniu rażącym. Jest oczywiste, że normy określające instytucję doręczeń w istotny sposób zabezpieczają chronioną sferę praw i interesów stron postępowania, w tym studentów. Nie można aprobować, braku doręczenia decyzji, jak też dostarczenia decyzji obu instancji razem i to de facto na skutek interwencji strony. Stwierdzone przez Sąd orzekający rażące uchybienia czynią przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów o charakterze merytorycznym zawartych w skardze. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzone koszty postępowania obejmują wpis od wniesionej skargi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z poczynionych rozważań. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy zaznaczyć, że decyzje nie uwzględniające w całości lub w części żądania, powinny być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i starannie uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, czy też nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Decyzja taka powinna więc w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania organu. Następnie, decyzja taka powinna zostać prawidłowo podmiotowi wnioskującemu doręczona. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenie sądu administracyjnego dostępne jest w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę