III SA/GD 381/24

III SA/Gd 381/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 27 maja 2024 r., nr 0034/8110/9011/2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Z. M. (dalej: "Rolnik", "Skarżący"), działając jako producent rolny, wystąpił w dniu 1 marca 2024r., do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Człuchowie (dalej: "Kierownik") z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2024 r. Kierownik odmówił przyznania Skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni (dalej: "Dyrektor"), decyzją z dnia 27 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1199 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o ARiMR" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - zwanego w dalszej części uzasadnienia "rozporządzeniem" oraz przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L 327 z 21.12.2022 r.).
Dalej Dyrektor zauważył, że Rolnik zgodnie z § 13zze ust. 7 pkt 2 rozporządzenia załączył do wniosku uwierzytelniony przez siebie wydruk protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2023, o którym mowa w § 13zzd ust. 5 rozporządzenia. W myśl § 13zzd ust. 6 rozporządzenia protokół oszacowania szkód, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód.
Z wniosku o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych z rubryki "Dane producenta rolnego" wynika, że wnioskodawcą, tj. producentem rolnym jest Z. M. posiadający numer PESEL: (...). W rubryce "Numer identyfikacyjny producenta rolnego" został wpisany numer Skarżącego, tj. (...).
Z przedłożonego wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy protokołu z oszacowania szkód, który zawiera informację o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy z rubryki "Dane producenta rolnego" wynika, natomiast że wnioskodawcą, tj. producentem rolnym był D. M. posiadający numer PESEL: (...).
Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że Skarżący ustanowił swoim pełnomocnikiem D. M.
Prawodawca w § 13zzd ust. 11 rozporządzenia określił enumeratywnie dane identyfikujące producenta rolnego, które musi zawierać wniosek o oszacowanie szkód. Wskazać trzeba, że użycie przez prawodawcę zwrotu "wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, zawiera" świadczy o katalogu zamkniętym danych identyfikujących producenta rolnego. Niezgodność zatem jednej z przesłanek wymienionych w § 13zzd ust. 11 rozporządzenia powoduje brak możliwości przyznania płatności. W przedmiotowej sprawie niespójność danych identyfikujących producenta rolnego zawartych we wniosku o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6 dotyczy imienia i nazwiska strony (producenta rolnego) jak również numeru ewidencyjnego powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL). Wobec powyższego organ ARiMR nie może wbrew zasadzie legalizmu zgodnie z którą organy są zobowiązane do stosowania obowiązujących przepisów prawa w brzmieniu uchwalonym przez prawodawcę uznać za spełnioną przez stronę przesłankę wskazaną w § 13zze ust. 7 pkt 2 w zw. z § 13zzd ust. 5 w zw. z ust. 6 w zw. z ust. 11 rozporządzenia.
Z. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora z dnia 27 maja 2024 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- błędne uznanie, że o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym nie wystąpił wnioskodawca Z. M. i, że protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód nie dotyczy jego, a obydwa dokumenty dotyczą innej osoby, mimo że treść dokumentów złożonych w sprawie wskazuje na to, że dotyczą one Z. M. - producenta rolnego uprawnionego do uzyskania pomocy finansowej,
- naruszenie art. 50 i 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez zaniechanie wezwania strony do usunięcia domniemanego braku formalnego wniosku o udzielenie pomocy finansowej przez złożenie wymaganych, prawidłowo wypełnionych dokumentów, bądź wyjaśnienia kwestionowanej treści dokumentów
Mając powyższe zarzuty na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o oszacowanie szkód został przygotowany przez D. M. pełnomocnika Z. M., będącego producentem rolnym, uprawnionym do pomocy finansowej. Zostało to uczynione drogą elektroniczną na bazie profilu zaufanego pełnomocnika. Z. M. nie dysponował bowiem profilem zaufanym. We wniosku zostały wpisane dane producenta rolnego, a także powierzchnia jego gospodarstwa rolnego. D. M. działając w dobrej wierze wpisał swoją osobę jako producenta rolnego (imię, nazwisko, nr PESEL), uważając, że skoro jest pełnomocnikiem producenta, to może, a wręcz powinien tak zrobić. Tak interpretował opis poszczególnych rubryk wniosku. Podał jednak w sposób prawidłowy numer identyfikacyjny producenta rolnego Z. M. (...) i wpisał prawidłową powierzchnię jego gospodarstwa rolnego. Wniosek ten został przyjęty do realizacji, mimo treści, której prawidłowość jest obecnie kwestionowana Nastąpiło oszacowanie szkód i został sporządzony na tę okoliczność protokół.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony akt wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, musi skutkować jego uchyleniem - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c.
W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej Skarżącemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Zgodnie z § 13zze ust. 1 rozporządzenia w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r.:
a) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w któiym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub
b) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy.
Stosownie do § 13zze ust. 5 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej.
Według § 13zze ust. 6 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 5, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, o ile został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) informacje o prowadzonej przez producenta rolnego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej przez niego pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
W myśl § 13zze ust. 7 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 5, dołącza się:
1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera:
a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,
b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód, lub
2) uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13zzd ust. 5, albo kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13zzd ust. 7, które zawierają informację o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich;
3) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że warunkiem wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pomocy, o jakiej mowa w § 13zze ust. 1 rozporządzenia jest złożenie wniosku. Powołany przepis nie wyłącza zastosowania przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 32 i art. 33 K.p.a. Pierwszy z nich stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Wniosek wszczynający postępowanie w przedmiocie udzielenia pomocy może być złożony przez pełnomocnika. Od wniosku należy odróżnić dokumenty, które należy do wniosku dołączyć.
Zgodnie z cytowanym już § 13zze ust. 7 ust. 2 rozporządzenia do wniosku należy dołączyć uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk protokołu oszacowania szkód. Brzmienie przepisu jest jednoznaczne.
W myśl § 13zzd ust. 6 rozporządzenia protokół oszacowania szkód, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód. Trzeba również dodać, że wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny składa za pomocą publicznej aplikacji po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w którym wystąpiła susza, do dnia 17 listopada roku wystąpienia suszy (§ 13zzdust. 10 rozporządzenia).
W § 13zzd ust. 11 rozporządzenia prawodawca wskazał, że wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6 zawiera w szczególności imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz miejsce położenia gospodarstwa rolnego, jak również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego.
Podanie w protokole oszacowania strat danych pełnomocnika, a nie producenta rolnego uniemożliwia przyznanie pomocy finansowej, co wynika wprost z przytoczonych wyżej przepisów. Identyczne stanowisko w odniesieniu do pomocy finansowej przyznawanej na podstawie art. 13zs ust. 1 rozporządzenia zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 934/23.
W rozpatrywanej sprawie niespójność danych identyfikujących producenta rolnego zawartych we wniosku o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6 dotyczy imienia i nazwiska strony (producenta rolnego) jak również numeru ewidencyjnego powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL). Wobec powyższego organ ARiMR nie mógł wbrew zasadzie legalizmu zgodnie z którą organy są zobowiązane do stosowania obowiązujących przepisów prawa w brzmieniu uchwalonym przez prawodawcę uznać za spełnioną przez stronę przesłankę wskazaną w § 13zze ust. 7 pkt 2 w zw. z § 13zzd ust. 5 w zw. z ust. 6 w zw. z ust. 11 rozporządzenia.
Sąd podziela jednocześnie ugruntowany już w orzecznictwie, że stosowanie przez organ administracyjny art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (por. wyrok z dnia 23 sierpnia 2017 r., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn.. II SAB/Go 48/17 (CBOSA). Stąd na etapie przyjmowania wniosku nie była możliwa weryfikacja niespójności złożonych dokumentów.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.