III SA/Gd 369/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-11-06
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskadofinansowanieczyste powietrzewłaściwość sądupostępowanie administracyjnepostępowanie cywilneodrzucenie skargiWFOŚiGW

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na czynność WFOŚiGW w Gdańsku dotyczącą odrzucenia wniosku o dofinansowanie, uznając sprawę za cywilnoprawną i tym samym poza właściwością sądów administracyjnych.

Skarżący M.W. złożył skargę na czynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku, który odrzucił jego wniosek o dofinansowanie w ramach programu "Czyste Powietrze" z powodu niespełnienia kryteriów formalnych. Sąd administracyjny uznał jednak, że stosunki prawne związane z udzielaniem dotacji przez fundusze ochrony środowiska mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. W związku z tym, sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a skarga została odrzucona.

Skarżący M.W. złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze", który został odrzucony przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z powodu niespełnienia kryteriów formalnych, w tym niezłożenia wymaganych dokumentów w terminie. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, argumentując, że dokumenty zostały wysłane e-mailem w terminie, lecz nie dotarły z powodu błędu technicznego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności ustalił swoją właściwość. Stwierdził, że udzielanie dotacji przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych, zgodnie z art. 411 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska. Podkreślono, że przepisy te wykluczają podejmowanie decyzji administracyjnych w tym zakresie, a regulamin naboru wniosków również przewiduje właściwość sądów powszechnych w sporach związanych z naborem. W związku z cywilnoprawnym charakterem sprawy, sąd uznał, że nie należy ona do jego kognicji i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę. Sąd zwrócił również skarżącemu uiszczony wpis sądowy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Czynność ta ma charakter cywilnoprawny, ponieważ udzielanie dotacji przez fundusze ochrony środowiska odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

Udzielanie dotacji przez WFOŚiGW odbywa się na podstawie umów cywilnoprawnych, co wynika z przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz regulaminów programów. W związku z tym, sprawy te nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje odrzucenie skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu uiszczonego wpisu sądowego w przypadku odrzucenia skargi.

u.p.o.ś. art. 411 § 8

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Stanowi, że Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych.

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu, które nie jest pozbawione przez cywilnoprawny charakter sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunki prawne związane z udzielaniem dotacji przez WFOŚiGW mają charakter cywilnoprawny. Sprawy o charakterze cywilnoprawnym nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej skargą wniesioną do sądu administracyjnego wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia, czy sprawa objęta jest zakresem właściwości sądów administracyjnych. Stosunki prawne oparte na umowie cywilnoprawnej, z której wynikają prawa i obowiązki stron w doktrynie i orzecznictwie zaliczane są do spraw cywilnych, podlegających orzecznictwu sądów powszechnych. Cywilnoprawną (umowną) formę udzielenia dotacji przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej ustawodawca określił w art. 411 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (t.j. dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), który stanowi, że Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych. Przedmiot skargi nie jest także czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Co więcej, także Regulamin naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze" (...) w § 12 przewiduje właściwość sądów powszechnych w zakresie rozstrzygania sporów i roszczeń związanych z naborem. Mając zatem uwadze cywilnoprawny charakter działań Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" wskazać należy, że podejmowane przez organ w tej sprawie czynności nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie z programów ochrony środowiska, które mają charakter cywilnoprawny."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego programu "Czyste Powietrze" i sposobu udzielania dotacji przez WFOŚiGW, ale zasada właściwości może być stosowana analogicznie do innych programów dotacyjnych o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym, ponieważ dotyczy precyzyjnego ustalenia właściwości sądu w kontekście programów dotacyjnych o charakterze cywilnoprawnym.

Czy skarga na odrzucenie wniosku o dotację zawsze trafia do sądu administracyjnego? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gd 369/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M.W. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr WFOS.CZP.50.002.8426.2024.5175.2025.MJ w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M.W. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
III SA/Gd 369/25
UZASADNIENIE
M. W. złożył wniosek o dofinansowanie projektu w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze".
Wniosek ten został odrzucony przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z uwagi na niespełnienie jednego z kryteriów formalnych - niezłożenie w terminie wymaganych dokumentów.
M.W.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność organu w przedmiocie odrzucenia jego wniosku. W uzasadnieniu swej skargi wskazał, że żądane przez organ dokumenty przesłał w drodze e-maila do organu w terminie, lecz wskutek błędu technicznego nie dotarły one do adresata. Przesłał żądane materiały ponownie, kiedy tylko uzyskał wiadomość, że nadana przez niego wcześniej przesyłka elektroniczna nie dotarła do organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej skargą wniesioną do sądu administracyjnego wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia, czy sprawa objęta jest zakresem właściwości sądów administracyjnych.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi była czynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku odrzucająca wniosek skarżącego o udzielenie dofinansowania projektu w ramach programu "Czyste Powietrze". Należało zatem ustalić, czy jest to sprawa o charakterze administracyjnoprawnym (z zakresu działania administracji publicznej), czy też ma ona charakter cywilnoprawny. Stosunki prawne oparte na umowie cywilnoprawnej, z której wynikają prawa i obowiązki stron w doktrynie i orzecznictwie zaliczane są do spraw cywilnych, podlegających orzecznictwu sądów powszechnych (art. 1 i art. 2 § 1 K.p.c), o ile odrębne przepisy nie przewidują właściwości sądów administracyjnych.
Cywilnoprawną (umowną) formę udzielenia dotacji przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej ustawodawca określił w art. 411 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (t.j. dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), który stanowi, że Narodowy
Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych.
Skoro tak, to należy przyjąć, że przepis ten wyklucza podejmowanie decyzji administracyjnych w powyższym zakresie. W całym rozdziale 4, działu II tytułu VII ustawy - Prawo ochrony środowiska, regulującym sprawy funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w tym Narodowego Funduszu, nie przewidziano takich instrumentów władczych jak decyzje administracyjne.
Przedmiot skargi nie jest także czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawnienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutek rozstrzygnięcia funduszu, podjętego po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Czynności poprzedzające zawarcie umowy nie statuują zobowiązań funduszu, a nadto nie są rozstrzygnięciem władczym - mają natomiast na celu ustalenie warunków dofinansowania. Co więcej, także Regulamin naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze" (k-35-40 akt sprawy) w § 12 przewiduje właściwość sądów powszechnych w zakresie rozstrzygania sporów i roszczeń związanych z naborem.
Mając zatem uwadze cywilnoprawny charakter działań Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" wskazać należy, że podejmowane przez organ w tej sprawie czynności nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Przedstawiony powyżej pogląd prawny znajduje swe oparcie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2021 r. sygn.. akt I GSK 149/21).
Przyjąć należało zatem, że sprawa ze skargi M. W. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu w formie dotacji nie należy do zakresu kognicji sądu administracyjnego.
Ocena powyższa nie pozbawia strony prawa do sądu, gwarantowanego przez art.45 Konstytucji RP, gdyż cywilnoprawny charakter sprawy determinuje prawo skarżącego do poszukiwania ochrony w drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. nakazuje sądowi odrzucenie skargi jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie sprawy Sąd postanowił jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi nastąpił w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec jej odrzucenia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę