III SA/Gd 35/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2008-04-30
NSAinneŚredniawsa
prawo celnedług celnywolny obszar celnyzaginięcie towaruodpowiedzialnośćposiadaniezastawWspólnotowy Kodeks Celny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą długu celnego, uznając skarżących za ostatnie osoby posiadające towar, który zaginął na terenie wolnego obszaru celnego.

Sprawa dotyczyła ustalenia odpowiedzialności za dług celny wynikający z zaginięcia towarów (papierosów, perfum, alkoholi, szampana) na terenie wolnego obszaru celnego. Organy celne uznały skarżących za ostatnie osoby posiadające towar, co uzasadniało zastosowanie art. 205 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Skarżący argumentowali, że odpowiedzialność powinna spoczywać na spółce 'B' z tytułu prawa zastawu, jednak sąd uznał, że prawo zastawu wykonane przez 'B' nie było zastawem umownym, a skarżący nadal posiadali klucze do magazynu i faktyczną władzę nad towarem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. W.-P. i I. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego stwierdzającą dług celny w związku z zaginięciem towarów (papierosy, perfumy, alkohole, szampan) wprowadzonych na teren wolnego obszaru celnego. Organy celne uznały, że w związku z zaginięciem towarów, które nie zostało wyjaśnione w sposób zadowalający, można uznać je za zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym, a ostatnimi znanymi organom osobami w posiadaniu towaru byli skarżący, co uzasadniało zastosowanie art. 205 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego, w szczególności kwestionując zastosowanie art. 205 WKC i wskazując na powstanie prawa zastawu na towarach na rzecz spółki 'B'. Sąd analizując kwestię prawa zastawu stwierdził, że wykonane przez spółkę 'B' działania (zablokowanie drzwi magazynu paletami) nie stanowiły fizycznego przejęcia towaru ani nie pozbawiły skarżących faktycznej władzy nad towarem, gdyż nadal posiadali oni klucze do magazynu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 205 ust. 3 zd. 2 WKC, w przypadku zaginięcia towarów, gdy nie jest możliwe zastosowanie innych przepisów, osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana organom osoba będąca w posiadaniu towarów. Ustalono, że skarżący byli ostatnimi znanymi organom osobami w posiadaniu towarów, a śledztwo w sprawie kradzieży zostało umorzone bez ustalenia sprawców. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana organom celnym osoba będąca w posiadaniu towarów, jeśli nie można ustalić przyczyn zaginięcia w sposób zadowalający.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący byli ostatnimi znanymi organom osobami w posiadaniu towarów, ponieważ posiadali klucze do magazynu i faktyczną władzę nad towarem, mimo że spółka 'B' złożyła oświadczenie o wykonaniu prawa zastawu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

WKC art. 205 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

Dług celny w przywozie powstaje w wyniku zużycia lub użycia towaru podlegającego należnościom przywozowym w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym, na warunkach innych niż przewidziane w obowiązujących przepisach. W przypadku zaginięcia towarów i gdy zaginięcie to nie może zostać wyjaśnione w sposób zadowalający organy celne, mogą one uznać, że towary zostały zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym.

WKC art. 205 § 3

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

Dłużnikiem jest osoba, która zużyła towar lub użyła go, jak również osoby, które uczestniczyły w tym zużyciu lub użyciu i które jednocześnie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że zużycia lub użycia dokonano na warunkach innych niż te, które zostały przewidziane w obowiązujących przepisach prawa. Jeżeli w przypadku zaginięcia towarów organy celne uważają, że towary te zostały zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym lub w składzie wolnocłowym, i gdy nie jest możliwe zastosowanie przepisu poprzedniego akapitu, to osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana tym organom osoba będąca w posiadaniu towarów.

Pomocnicze

Prawo celne art. 73 § 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne

Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 190 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 200 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych

u.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 307

Kodeks cywilny

k.c. art. 318

Kodeks cywilny

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

k.c. art. 348

Kodeks cywilny

k.c. art. 671

Kodeks cywilny

WKC art. 176

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

Osoba wykonująca w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym działalność polegającą na składowaniu, sprzedaży lub zakupie towarów jest zobowiązana do prowadzenia ewidencji towarowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący byli ostatnimi znanymi organom celnym osobami w posiadaniu towarów, co uzasadnia zastosowanie art. 205 ust. 3 WKC. Wykonanie prawa zastawu przez spółkę 'B' nie skutkowało przeniesieniem posiadania towaru na nią, gdyż skarżący nadal posiadali klucze do magazynu i faktyczną władzę nad towarem. Brak dowodów na kradzież towaru przez osoby trzecie lub pracowników spółki 'B', a śledztwo w tej sprawie zostało umorzone.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność za dług celny powinna spoczywać na spółce 'B' z tytułu prawa zastawu. Towar nie został wprowadzony do wolnego obszaru celnego lub nie zaginął na jego terenie, co sugeruje obecność trocin w opakowaniach papierosów. Organy celne naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie zbadały wszystkich wnioskowanych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana tym organom osoba będąca w posiadaniu towarów nie można było stwierdzić, że podmiot ten stał się posiadaczem towarów składowanych w przedmiotowym magazynie, nie dysponował on bowiem środkami, które dawałyby mu faktyczną nad nimi władzę.

Skład orzekający

Felicja Kajut

przewodniczący sprawozdawca

Alina Dominiak

sędzia

Marek Gorski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za dług celny w przypadku zaginięcia towarów w wolnym obszarze celnym, interpretacja pojęcia 'posiadania' w kontekście art. 205 WKC oraz skutków wykonania prawa zastawu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z wolnym obszarem celnym i prawem zastawu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i handlowym ze względu na interpretację przepisów dotyczących długu celnego i posiadania towarów.

Kto odpowiada za zaginiony towar w wolnym obszarze celnym? Sąd rozstrzyga spór o dług celny i prawo zastawu.

Dane finansowe

WPS: 26 537 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 35/08 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2008-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Felicja Kajut /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Gorski
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 920/08 - Wyrok NSA z 2009-12-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
187 par.1, art. 190, 191, 200 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 307, art. 318, art. 348
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 176, art. 205
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. W.-P. i I. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 21 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego [...], działając na podstawie art. 205 i art. 214 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 w zw. z art. 51 i art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, a także rozporządzenia Rady (EEC) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz wspólnotowej taryfy celnej (Official Yournal L 281 z dnia 30.10.2003 r. ze zm.), decyzją z dnia 2 lipca 2007 r., nr [...] stwierdził, że spod dozoru celnego usunięto, wprowadzony na teren wolnego obszaru celnego, następujący towar: (1) papierosy, 280 500 sztuk o wartości 24 347 zł, (2) perfumy, 2 sztuki o wartości 263 zł, (3) alkohole (whisky, gin, brendy), 60 litrów o wartości 1 828 zł, (4) szampan, 0,75 litra o wartości 75 zł i określił "A" Spółka cywilna A. W.-P., I. B. kwotę wynikającą z długu celnego powstałego, na podstawie art. 205 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L302 z 19.10.1992 r. ze zm.) w odniesieniu do towaru, któremu nadano przeznaczenie celne – wprowadzenie do wolnego obszaru celnego. Organ celny pierwszej instancji nie dał wiary wyjaśnieniom pełnomocnika spółki jakoby przedmiotowy towar został skradziony przez pracowników spółki "B", czy też przez osoby trzecie na skutek zaniedbania obowiązków przez ww. spółkę. Naczelnik urzędu celnego, powołując się na wyjaśnienia z Referatu Kontroli Przedsiębiorców, zeznania dyrektora handlowego ZMPG SA "B", treść załącznika Nr 1 do umowy składowania zawartej ze spółką oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej w G.-O. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie kradzieży, przyjął, że dłużnikiem jest spółka cywilna "A" A. W.-P., I. B. jako ostatnia znana organowi celnemu osoba będąca w posiadaniu przedmiotowego towaru, co do którego istniały prawne podstawy, aby uznać go za towar zużyty lub użyty w wolnym obszarze celnym w rozumieniu art. 205 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik spółki "A" Spółka cywilna A. W.-P., I. B. podnosząc naruszenie art. 205 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 oraz art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 190, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Pełnomocnik spółki za nieprawidłowe uznała stwierdzenie organu celnego (a w konsekwencji zastosowanie art. 205 § 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92), że ostatnią osobą będącą w posiadaniu zaginionych towarów byli wspólnicy spółki "A", gdyż byli oni posiadaczami kluczy do magazynu, w którym towary były składowane. Wskazała, iż powoływana przez naczelnika urzędu celnego umowa najmu została rozwiązana z dniem 18 maja 2005 r. i z tym dniem przestał obowiązywać powoływany przez organ zapis, w świetle którego spółka "B" nie ponosi odpowiedzialności za różnice ilościowe składowanych towarów, w tym braki towarów. Po rozwiązaniu umowy składowania przedmiotowe towary znajdowały się wprawdzie w magazynie spółki "A" lecz na mocy prawa zastawu. Pełnomocnik podniosła, że cechą zastawu jest oddanie jego przedmiotu w ręce wierzyciela (zastawnika), który był jego posiadaczem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, i który był odpowiedzialny za ich zaginięcie. Z tych przyczyn fakt posiadania kluczy do magazynu przez wspólników spółki po ustaniu najmu pozostaje nie może być podstawą dla zastosowania art. 205 rozporządzenia Rady (EWG). Nadmieniła przy tym, że bez zgody spółki "B" nie mogła odbyć się kontrola magazynu przez pracowników urzędu celnego, jak również wspólnicy mieli zakaz wstępu do magazynu oraz na teren wolnego obszaru celnego. Ponadto pełnomocnik spółki wskazała, że zgodnie z zeznaniami złożonymi przez Panów B., G. i K. w niektórych opakowaniach zawierających przedmiotowy towar były trociny. W tych okolicznościach wyjaśnienia wymagała kwestia czy papierosy, których braki stwierdzono zostały kiedykolwiek wprowadzone do wolnego obszaru celnego, a jeśli tak to czy faktycznie użyte w wolnym obszarze celnym. W tym celu należało dokonać analizy dokumentów sporządzonych w toku kontroli, przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, w tym komornika.
Dyrektor Izby Celnej [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia 21 listopada 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...]z dnia 2 lipca 2007 r. Organ odwoławczy, tak jak i organ pierwszej instancji, uznał, że w rozpatrywanej sprawie ostatnim dysponentem towaru była odwołująca się, co uzasadniało zastosowanie dyspozycji art. 205 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92. Wskazał, że w dniu 30 czerwca 2005 r. urząd celny przeprowadził kontrolę w zakresie prawidłowości prowadzenia przez spółkę działalności w wolnym obszarze celnym poprzez sprawdzenie rzetelności prowadzenia dokumentacji oraz zgodności towarów złożonych w wolnym obszarze celnym z ilością wskazaną w ewidencji towarowej. W powyższych czynnościach uczestniczył wspólnik spółki I. B. Ustalono, że wśród towarów poddanych rewizji celnej były także towary, których brak stwierdzono w trakcie przeprowadzonych w dniach 8 i 9 sierpnia 2005 r. czynności komorniczych w wynajmowanym przez spółkę magazynie, tj. papierosów, alkoholi oraz perfum wprowadzonych na teren wolnego obszaru celnego. W toku postępowania strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzający ich status wspólnotowy. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że spółka "B" nie posiadała kluczy do magazynu, sprawowała tylko nadzór zewnętrzny w formie monitoringu, magazyn, w którym składowany był przedmiotowy towar przez cały czas był regularnie monitorowany przez Straż Ochrony Portu, zaś dostęp do magazynu był możliwy po otwarciu drzwi, do których w okresie obowiązywania umowy składowania miał wyłącznie I. B. Nadto, w związku z próbą wyprowadzenia towaru z magazynu przez I. B., która miała miejsce w dniu 24 czerwca 2006r. spółka "B" podjęła kroki zabezpieczające towar przed usunięciem poprzez zablokowanie drzwi magazynu rzędami palet. Z tych też przyczyn – zdaniem dyrektora izby celnej – nie można przyjąć, że powodem braku towaru była kradzież dokonana przez pracowników spółki "B", czy też przez osoby trzecie na skutek zaniedbań. Również za nadwyżki oraz sfałszowane opakowania papierosów, w których znajdowały się trociny odpowiedzialność ponosi spółka "A", która wprowadziła towar do wolnego obszaru celnego. Organ odwoławczy za nietrafną uznał argumentację pełnomocnika, iż z chwilą rozwiązania umowy najmu magazynu i ustanowienia prawa zastawu na towarach odpowiedzialność spoczywa na wierzycielu. Podkreślił, że załącznik nr 1 do umowy regulował zasady współpracy i usługi wykonane przez spółkę "B" i wyłączał odpowiedzialność zarządzającego za różnice ilościowe, w tym braki towarów. Wypowiedzenie umowy i ustanowienie prawa zastawu nie oznacza zaś zdaniem organu fizycznego przejęcia towaru przez inny podmiot, gdyż jego właścicielem nadal pozostawał odwołująca się. Ponadto, dyrektor izby celnej zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy wyłącznie towaru usuniętego spod dozoru celnego, który nie został zajęty przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł pełnomocnik A. W.-P. i I. B. spółki, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Argumentacja skargi powiela zarzuty podniesione przez stronę w postępowaniu celnym tak w zakresie naruszenia przepisów postępowania podatkowego, jak i prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowi w rozpatrywanej sprawie art. 205 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L302 z 19.10.1992 r. ze zm., dalej powoływany jako WKC), który w ust. 1 stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku zużycia lub użycia towaru podlegającego należnościom przywozowym w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym, na warunkach innych niż przewidziane w obowiązujących przepisach. W przypadku zaginięcia towarów i gdy zaginięcie to nie może zostać wyjaśnione w sposób zadowalający organy celne, mogą one uznać, że towary zostały zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym. W myśl ust. 2 art. 205 Wspólnotowego Kodeksu Celnego dług celny powstaje w chwili, gdy towar zostaje zużyty, lub w chwili, kiedy zostaje użyty po raz pierwszy na warunkach innych niż te, które zostały przewidziane w obowiązujących przepisach prawa. Z kolei art. 205 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że dłużnikiem jest osoba, która zużyła towar lub użyła go, jak również osoby, które uczestniczyły w tym zużyciu lub użyciu i które jednocześnie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że zużycia lub użycia dokonano na warunkach innych niż te, które zostały przewidziane w obowiązujących przepisach prawa. Jeżeli w przypadku zaginięcia towarów organy celne uważają, że towary te zostały zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym lub w składzie wolnocłowym, i gdy nie jest możliwe zastosowanie przepisu poprzedniego akapitu, to osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana tym organom osoba będąca w posiadaniu towarów ( art. 205 ust. 3 zd. 2 WKC).
Skarżący nie kwestionowali w toku postępowania, jak też w skardze faktu zaginięcia towarów składowanych przez nich na terenie wolnego obszaru celnego w ilości wskazanej w zaskarżonej decyzji. Istota sporu pomiędzy skarżącymi i organami celnymi w niniejszej sprawie dotyczyła ustalenia podmiotu zobowiązanego do pokrycia długu celnego w związku z zaginięciem towarów. Zdaniem organów celnych, z uwagi na fakt, że nie ustalono w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy celne, jak też prokuraturę, w jaki sposób doszło do zaginięcia przedmiotowych towarów, można było uznać, że towary zostały zużyte lub użyte w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym, zaś ostatnimi znanymi organowi celnemu osobami będącymi w posiadaniu tego towaru byli skarżący, co w myśl art. 205 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksy Celnego dawało podstawy do uznania, że towar ten został usunięty spod dozoru celnego, zaś osobami zobowiązanymi do pokrycia powstałego z tego tytułu długu celnego byli skarżący.
Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organów w powyższej kwestii skarżący zarzucili, że ustalenia organów i wyciągnięte z nich wnioski są sprzeczne z przepisami Ordynacji podatkowej ( art. 187 § 1, 190, 191), jak też naruszają przepisy prawa materialnego tj. art. 205 WKC oraz art. 307 i 318 k.c. pominięto bowiem zebrane w sprawie dowody dotyczące prawa zastawu na wszystkich towarach znajdujących się w magazynie. Zdaniem skarżących organ nie przeanalizował skutków jakie wywołuje prawo zastawu dla rozstrzygnięć podejmowanych w trybie art. 205 WKC, podkreślając przy tym, że podstawową cechą zastawu jest oddanie przedmiotu zastawu w ręce zastawnika, który jest obowiązany czuwać na stanem przedmiotu zastawu i ponosi odpowiedzialność za jego zaginięcie ( art. 307 i 318 k.c.).
Odnosząc się do tych twierdzeń należy wskazać, że dotyczą one zastawu umownego, gdzie do jego powstania nie wystarcza sama umowa, lecz konieczne jest nadto wydanie zastawionej rzeczy wierzycielowi lub osobie trzeciej. Poza zastawem umownym zastaw może powstać również ex lege ( zastaw ustawowy) tj. na mocy przepisów prawa. Zastaw taki powstaje z mocy samego prawa, bez potrzeby wydania rzeczy.
W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia "B" Sp. z o.o. będąc wierzycielem skarżących z tytułu zalegania przez nich z płatnością należności wynikających z wykonania umowy z dnia 19 maja 2004 r., w dniu 16 maja 2005 r. - powołując się na § 5 ust. 4 umowy - zawiadomił skarżących o rozwiązaniu w/w umowy i zajęciu towaru. W kolejnym piśmie z dnia 4 lipca 2005 r. powołując się na to samo postanowienie umowy, jak też na art. 8593 k.c. poinformowano skarżących o skorzystaniu z prawa zastawu na złożonym przez skarżących w wolnym obszarze celnym towarze. Do wykonania tego prawa doszło w ten sposób, że "B" Sp. z o.o. zastawił szeregiem palet drzwi wejściowe magazynu, w który składowy był towar uniemożliwiając tym samym jego wywiezienie, nadal istniała natomiast możliwość wejścia do magazynu przez drzwi. Natomiast, jak wynika z bezspornych ustaleń organów celnych i prokuratury, "B" w czasie trwania umowy z dnia 19 maja 2004 r., jak również po jej rozwiązaniu, nie był posiadaczem kluczy do w/w magazynu. Klucze te znajdowały się wyłacznie w posiadaniu skarżących. W związku wynajęciem pomieszczeń magazynowych skarżący otrzymali trzy komplety kluczy, z których jeden został przez I. B. zagubiony. Nie zgłaszano przy tym faktu zagubienia pozostałych kluczy.
Ustalenia te znalazły również potwierdzenie w toku prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej G.-O. śledztwa w sprawie kradzieży przedmiotowych towarów. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2006 r. śledztwo to zostało umorzone, przy czym w uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że m.in., że dostęp do magazynu mieli wyłącznie pracownicy "A".
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżących jakoby nie przeprowadzono dowodów wnioskowanych przez skarżących na okoliczność zaginięcia kluczy w dniu 13 lipca 2005 r., należy wskazać, że okoliczność ta została ustalona w trakcie przesłuchania I. B. w dniu 13 lipca 2007 r., a co potwierdził pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 28 września 2006 r. skierowanym przez pełnomocnika skarżących do Naczelnika Urzędu Celnego [...] ( k. 23, t. I akt administracyjnych).
Wracając do meritum sprawy należy stwierdzić, że jakkolwiek "B" poinformował skarżących o wykonaniu prawa zastawu na składowanych w magazynach portowych towarach, to wykonane przez wierzyciela prawo nie nosiło cech zastawu umownego, lecz ustawowego. Na powyższe wskazuje również organ odwoławczy, który w zaskarżonej decyzji stwierdził, że: " Prawo zastawu i wypowiedzenie umowy nie oznacza fizycznego przejęcia towaru przez zarządzającego." Z powyższym nie zgadzają się skarżący wychodząc z błędnego, zdaniem Sądu, założenia powstania zastawu umownego. Należy przy tym zauważyć, że w trakcie rozprawy w dniu 9 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżących stwierdził, że nawet gdyby nie powstał w tym przypadku zastaw umowny, to powstał tu zastaw ustawowy, o którym mowa w art. 671 k.c. Nie można w świetle powyższego uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 307 i 318 k.c.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących stwierdził również, że z posiadaniem, o którym mowa w art. 205 WKC mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot posiada fizyczną kontrolę nad rzeczą. Nie sposób się z powyższym twierdzeniem nie zgodzić mając na uwadze fakt, że na posiadanie w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego (art. 336) składają się dwa elementy: władanie rzeczą i wola wykonywania względem rzeczy określonego prawa we własnymi imieniu. Zatem o przeniesieniu posiadania można mówić wówczas, gdy wystąpią jednocześnie oba w/w elementy. Klasyczną postacią przeniesienia posiadania jest wręczenie rzeczy, ale art. 348 k.c. z fizycznym wydaniem rzeczy zrównuje wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również środków, które dają faktyczna władzę nad rzeczą, np. kluczy do pomieszczeń ( tzw. longa manu traditio).
Jak stwierdzono wcześniej bezsporne jest w sprawie, że po zawarciu umowy w dniu 19 kwietnia 2004 r. tylko skarżący dysponowali kluczami do pomieszczeń magazynowych, bezsporne jest również, że "B" takich kluczy nie posiadał i nie zostały mu one przekazane w związku z rozwiązaniem umowy i złożeniem oświadczenia o wykonaniu prawa zastawu. Tym samym nie można było stwierdzić, że podmiot ten stał się posiadaczem towarów składowanych w przedmiotowym magazynie, nie dysponował on bowiem środkami, które dawałyby mu faktyczną nad nimi władzę. Nie ponosił on zatem również odpowiedzialności za zaginięcie części tych rzeczy.
Tym samym, skoro w myśl art. 205 ust. 3 zd. 2 WKC osobą zobowiązaną do pokrycia długu celnego jest ostatnia znana tym organom osoba będąca w posiadaniu towarów, to zgodnie z treścią tego przepisu osobami takimi byli skarżący. Należy przy tym zauważyć, że zwolnienie skarżących z obowiązku uiszczenia cła - w związku z zaginięciem towarów – mogłoby nastąpić w związku z ustaleniem okoliczności, które wskazywałyby na brak winy skarżących w tym zakresie. Jednak prowadzone przez prokuraturę śledztwo nie doprowadziło do ustalenia sprawców kradzieży, nadto nie znaleziono śladów włamania do magazynu, stwierdzono natomiast, że jedynie skarżący i ich pracownicy mieli możliwość wejścia do magazynu. W takim stanie rzeczy nie można było uznać, na co wskazał organ odwoławczy, że zaginięcie towarów nie zostało wyjaśnione w sposób dający podstawę do przyjęcia, że doszło do jego zużycia lub użycia w wolnym obszarze celnym.
W skardze skarżący zarzucają nadto, że organy nie zbadały okoliczności zaginięcia towarów na tyle, aby wykazać, że towary zostały wprowadzone do wolnego obszaru celnego i tam zaginęły, wskazując na fakt, że niektóre opakowania papierosów po otwarciu magazynu przez komornika zawierały trociny, co oznaczałoby że papierosy nigdy w wolnym obszarze celnym się nie znalazły, sugerując tym samym, że nie mogły one na terenie z tego obszaru zaginąć. Podniesiono również, że w przypadku towarów, których braki stwierdzono w czasie kontroli przeprowadzonej w sierpniu 2005 r. nie można automatycznie przyjmować, że zostały one zużyte w wolnym obszarze celnym, gdyż mogą być one wynikiem pomyłek przy ich wydawaniu kontrahentom.
Sąd nie podziela powyższej argumentacji. Zgodnie z treścią art. 176 WKC osoba wykonująca w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym działalność polegającą na m.in. na składowaniu, sprzedaży lub zakupie towarów jest zobowiązana do prowadzenia ewidencji towarowej w sposób dopuszczony przez organy celne. Towary zostają ujęte w ewidencji towarowej niezwłocznie po ich wprowadzeniu do pomieszczeń tej osoby, co pozwala organom celnym na identyfikację towarów oraz wykazywanie ich przemieszczania. Wynika z powyższego, że prowadzona przez taką osobę ewidencja powinna być zgodna ze stanem faktycznym i to ona ponosi odpowiedzialność za brak takiej zgodności. Nadto w zawartej pomiędzy skarżącymi a "B" Sp. z o.o. umowie z dnia 19 maja 2004 r., w załączniku nr 1 w pkt 5 strony umówiły się, że Port nie ponosi żadnej odpowiedzialności za różnice ilościowe w tym braki towarów określonych załącznikiem, w szczególności przed Urzędem Celnym. Tym samym odpowiedzialność w powyższym zakresie spoczywała wyłącznie na skarżących, podobnie jeżeli chodzi o braki towarów mogące być, jak stwierdzono w skardze, wynikiem pomyłek przy ich wydawaniu kontrahentom. Warto przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią art. 205 ust. 3 zd. 2 WKC organy celne nie stwierdziły wprost, że przedmiotowy towar został zużyty lub użyty w wolnym obszarze celnym, lecz z przyczyn wskazanych wcześniej uznały, że w/w przepis ma w sprawie zastosowanie.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, po zebraniu materiału dowodowego decyzje wydane zostały przez organy administracji celnej w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Obie zaskarżone decyzje wskazują prawidłową podstawę prawną i są szczegółowo uzasadnione. Strona w toku postępowań miała zapewniony czynny udział w każdym ich stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Organ odwoławczy w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony
W ocenie Sądu ustaleniom organów nie można zarzucić dowolności i uznać je za niedopuszczalne w świetle art. 187 § 1 i 190, 191 Ordynacji podatkowej, a co zarzucają skarżący w skardze.
Zasadny jest wprawdzie zarzut braku powiadomienia skarżących terminie o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka M. B., obowiązek takiego zawiadomienia wynika z art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak naruszenie to nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, zgodnie bowiem z treścią art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji wyznaczył skarżącym siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI