III SA/Gd 349/25

III SA/Gd 349/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 97
art. 11 pkt 1, art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 277
art. 207 § 2, art. 237 (6) § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
§ 1 załącznika nr 2, § 6 ust. 1, § 1 ust. 1 załącznika nr 1, § 4 załącznika nr 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi "N" z siedzibą w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r., nr. UNP: GD-25-23485, GD-PPR-A.5112.2.2025.7 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę.
Uzasadnienie
N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwana dalej: "Spółką" lub "skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r., nr GD-PPR-A.5112.2.2025.7, w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku przeprowadził w dniach 4, 11 i 26 lutego 2025 r. kontrolę u pracodawcy w N. Sp. z o.o., wydzielona jednostka podmiotu kontrolowanego: Centrum Dystrybucji K. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...], który został podpisany bez zastrzeżeń.
W trakcie kontroli ustalono, m. in. na podstawie wizytacji wydzielonej jednostki w dniu 4 lutego 2025 r., że przy wszystkich wejściach do magazynu w Centrum Dystrybucji K., w którym składuje się towar do wysokości około 5 metrów, na terenie którego odbywają się prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, brak jest znaków nakazów stosowania hełmów ochronnych w występujących strefach niebezpiecznych. Ustalono także, że pracownicy, wykonujący czynności podnoszenie ładunku na wysokość do 5 metrów przy użyciu wózków akumulatorowych podnoszących bez pełnej kabiny ochronnej, nie używali hełmów ochronnych. W związku z tymi ustaleniami, inspektor pracy w dniu 4 lutego 2025 r. wydał decyzję ustną o treści: "Zapewnić hełmy ochronne pracownikom wykonującym, czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 metrów przy użyciu wózków akumulatorowych w magazynie Centrum Dystrybucji K.", która, jak wynika z złączonego do protokołu kontroli wykazu wydanych w jej czasie decyzji ustnych, została w trakcie kontroli zrealizowana.
Inspektor pracy ustalił także, że w N. Sp. z o. o. obowiązują: instrukcja bezpiecznego magazynowania towarów w strefie regałów wysokiego składowania w centrum logistycznym oraz instrukcja bezpiecznej organizacji transportu. Ustalił również, w toku kontroli, że pracodawca dokonał oceny ryzyka zawodowego przy pracach wykonywanych na stanowiskach: pracownik techniczny, pracownik techniczny koordynator, pracownik magazynowy, kierownika, z którą pracownicy się zapoznali.
Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku, mając na uwadze poczynione w trakcie kontroli ustalenia, wydał w dniu 26 lutego 2025 r. nakaz nr 030243-53-K004-Nk01/2025, którym nakazał w decyzji nr 3 N. Sp. z o.o. "Zapewnić oznakowanie znakami nakazów stosowania hełmów ochronnych w strefach niebezpiecznych występujących w Centrum Dystrybucji K. przy wszystkich wejściach do magazynu, w którym składuje się towary do wysokości około 5 metrów oraz odbywają się prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, dźwigów i przenośników. Termin wykonania: 31.03.2025".
W podstawie prawnej decyzji nr 3 podano art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1712 ze zm.; dalej: "ustawy o PIP") oraz załącznik nr 1 § 4 rozporządzenia Ministra Prący i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz. U. z 2003 r. poz. 1650 ze zm.; dalej: "rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP").
W odwołaniu od decyzji nr 3 nakazu N. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie postanowień art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."), poprzez niedokonanie wszechstronnej analizy materiału dowodowego i wyciągnięcie wniosku nie wynikającego z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego co doprowadziło do stwierdzenia, iż na terenie magazynu pracownicy wykonują pracę w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia dźwigów i przenośników w strefach niebezpiecznych, co skutkowało wskazaniem w zaskarżonej decyzji na zapewnienie oznakowania znakiem nakazu stosowania hełmów ochronnych przy wszystkich wejściach do magazynu w których składuje się towary do wysokości około 5 m.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że inspektor pracy ograniczył się do wskazania w protokole kontroli obowiązujących u pracodawcy instrukcji: bezpiecznego magazynowania towarów w strefie wysokiego składowania i bezpiecznej organizacji transportu nie przytaczając wynikających z nich zasad przeciwdziałania ryzyku wypadku na skutek spadających przedmiotów. Podniosła również, na brak uwzględnienia w pkt. 2.7. przedmiotowego protokołu odnoszących się do uwzględnionych w niej zagrożeń jakim jest uderzenie przez spadające przedmioty lub towary. Zdaniem Spółki, z treści ww. instrukcji i oceny ryzyka zawodowego wynika, iż wprowadzono inne niż nakaz noszenia hełmów w całej hali magazynowej środki ochrony przez zagrożeniami. Te środki to przede wszystkim stosowanie kamizelek ochronnych i obowiązek zachowania min. 10 m odległości od miejsca pracy wózka podnośnikowego - co dotyczyć ma zarówno innych operatorów kierujących wózkami jezdniowymi, jak i pozostałych pracowników w strefie zagrożenia. Operatorzy wózków wykonujący prace przy transporcie pionowym towarów, zabezpieczani są z kolei poprzez organizację pracy polegająca na obowiązku znajdowania się w chronionym obszarze wyznaczanym przez dach ochronny wózka. Spółka wskazała na zapoznanie się pracowników z zagrożeniami i systematyczne przypominanie im o powyższych zasadach zapobiegania wypadkom związanych z omawianymi zagrożeniami. Spółka wskazała także, że w opinii pracodawcy, w obecnym systemie zapewnienia bezpieczeństwa jaki jest wdrożony i utrzymywany w omawianym magazynie, poprzez monitorowanie go i okresowe przypomnienia i rutynowe czynności sprawdzające, zastosowanie się do zaskarżonej decyzji nr 3 z wydanego nakazu spowodowałoby wśród pracowników "fałszywe przekonanie", iż posiadanie hełmu ochronnego "zwalnia" z utrzymywania 10 m bezpiecznej odległości od wózka podnośnikowego, który realizuje transport pionowy towarów i samo w sobie gwarantuje bezpieczeństwo pracownika, podczas gdy w opinii pracodawcy to skuteczne wdrożone i stosowane z powodzeniem procedury znajdujące się w instrukcji bezpiecznego magazynowani towarów kształtują świadomość pracowników, co do realnych niebezpieczeństw i zapobiegają ich wystąpieniu.
Do odwołania Spółka załączyła: Ocenę ryzyka zawodowego - pracownik magazynowy, Instrukcje bezpiecznej organizacji transportu w Centrum Logistycznym N. Spółka z o.o., Instrukcję bezpiecznego magazynowania towarów w strefie regałów wysokiego składowania w Centrum Logistycznym N. Spółka z o.o., Instrukcję obsługi wózka ETM/V 214-325, emaile z komunikatami BHP.
Okręgowy Inspektor Pracy w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 7 maja 2025 r. uchylił decyzję nr 3 zawartą w nakazie z dnia 26 lutego 2025 r. w części dotyczącej terminu wykonania i wyznaczył nowy termin jej wykonania na 31 maja 2025 r.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. wskazał, że zarzut ten ocenić należy jako próbę zakwestionowania przez podmiot kontrolowany poczynionych przez inspektora pracy ustaleń faktycznych pomimo, że utracił on tę możliwość, rezygnując z prawa do złożenia, na podstawie art. 31 ust. 4 i 5 ustawy o PIP umotywowanych zastrzeżeń do przedstawionego mu protokołu kontroli. Ustanowienie w ustawie o PIP szczególnego trybu kwestionowania ustaleń kontrolnych, na których zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o PIP opierać mają się pokontrolne środki prawne, uznać należy wszakże jako co do zasady wyłączające prawo podmiotu kontrolowanego, który nie wniósł stosownych zastrzeżeń, prawa do podważania tych ustaleń na późniejszym etapie (por. D. Makowski [w:] Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2025, art. 31).
Niezależnie od powyższego organ zauważył, że fakt występowania podczas pracy w magazynie Centrum Dystrybucji w K. "stref niebezpiecznych" de facto potwierdza sam kontrolowany, w załączonych do odwołania dokumentach (opracowanej cenie ryzyka zawodowego, instrukcjach bhp i korespondencji z pracownikami). Określone strefy w promieniu 10 m od pracy wózka podnośnikowego, dokonującego transportu pionowego towarów, określa się wszakże, w pkt 6 na str. 10 Oceny ryzyka zawodowego (przy opisie stosowanych środków ograniczających ryzyko): "strefami zagrożenia" a następnie przewiduje w instrukcjach BHP zakaz poruszania się w nich pracowników - innych niż operatorzy wózków dokonujących transportu pionowego towarów. Na gruncie przepisów rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP "strefę niebezpieczną" traktować należy jako określone w § 6 tego rozporządzenia "miejsce w zakładzie pracy, w których występują zagrożenia dla pracowników" (które, jak wynika z tego przepisu, powinno być oznakowane widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa). Niewątpliwie za ww. miejsca uznać należy określone przez kontrolowanego strefy w magazynach wyznaczone w promieniu 10 m od wózka, za pomocą którego odbywa się podnoszenie / znoszenie ładunku z regałów, którym w związku z ryzykiem uderzenia przez spadające przedmioty, przewidziano organizacyjny środek ograniczający ryzyko, poprzez zakaz przebywania w niej innych osób niż operator wózka dokonującego transportu pionowego towarów.
Odnosząc się do dalszej argumentacji podniesionej w odwołaniu organ wskazał, że podzielić należy co do zasady zarzut niewystarczającego odniesienia się przez inspektora pracy w protokole kontroli do stosowanych przez kontrolowanego środków ochrony. Inspektor pracy ograniczył się jedynie, w pkt. 2.4. i 2.7. protokołu kontroli, do odnotowania faktu dokonania przez pracodawcy oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk i zapoznanie się z nią pracowników oraz obowiązywania stosownych instrukcji bezpiecznego magazynowania towarów w strefie regałów wysokiego składowania i instrukcji bezpiecznej organizacji transportu. Za niewystarczające organ uznał również przywołanie, w odniesieniu do zaskarżonej decyzji nr 3, jedynie części z przepisów, które uzasadniały wydanie zaskarżonej decyzji nr 3, czyli art. 11 pkt 1 ustawy o PIP oraz § 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP. Jednakże, mając na względzie okoliczności faktyczne stwierdzone w protokole kontroli oraz wydanie przez inspektora pracy, w toku kontroli, w oparciu o art. 34 § 1a ustawy o PIP, ustnej decyzji nakazującej zapewnić hełmy ochronne pracownikom wykonującym czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 metrów przy użyciu wózków akumulatorowych w magazynie Centrum Dystrybucji K., organ uznał, że zaskarżoną decyzję obligującą do dokonania stosownego oznakowania w zakładzie pracy należy co do zasady utrzymać w mocy. Obowiązek taki, poza wymienionymi w zaskarżonej decyzji przepisami, wywieść należy z art. 2376 Kodeksu pracy, § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, § 1 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP oraz § 1 i § 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Organ wskazał, że pomimo, iż z dokonanej przez pracodawcę oceny ryzyka zawodowego, a w konsekwencji opracowanych instrukcji BHP, nie wynika konieczność stosowania przez pracowników środka ochrony indywidualnej w postaci hełmu ochronnego, w wyznaczanych odległością 10 m od miejsca pracy wózka podnośnikowego strefach zagrożenia (por. § 1 pkt 2 i § 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP), w ocenie organu, obowiązek taki, w okolicznościach niniejszego przypadku, w odniesieniu do pracowników wykonujących w magazynie Centrum Dystrybucji K. czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 metrów, przy użyciu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, przesądzony został wydaną przez inspektora pracy w dniu 4 lutego 2025 r. ostateczną decyzją ustną (wykonaną przez kontrolowanego) o treści: "Zapewnić hełmy ochronne pracownikom wykonującym, czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 metrów przy użyciu wózków akumulatorowych w magazynie Centrum Dystrybucji K.". Decyzja ta zakwestionowała de facto wynik dokonanej przez pracodawcę oceny ryzyka zawodowego i wydanych w związku z nią instrukcji BHP, w zakresie w jakim nie przewidywały one konieczności stosowania tego rodzaju środków ochrony indywidualnej w określonych strefach zagrożenia. Już z powyższego względu argumentacja odwołującego się pracodawcy, nawiązująca do ww. oceny ryzyka zawodowego i wydanych instrukcji i wskazująca, że w kontrolowanym zakładzie pracy wystarczające jest stosowanie tylko środków o charakterze organizacyjnym nie mogła zostać uwzględniona.
Niezależnie od powyższego, organ wskazał, że stosowną dokonaną przez pracodawcę ocenę ryzyka zawodowego a także opracowane na jej podstawie instrukcje BHP, w zakresie w jakim nie uwzględniały konieczności stosowania w określonych przez pracodawcę strefach zagrożenia (wyznaczonych odległością od dokonującego transportu pionowego towarów wózka podnośnikowego) środka ochrony indywidualnej w postaci hełmu ochronnego, ocenić należało jako sprzeczną z dyspozycją § 1 załącznika nr 2 do rozporządzania w sprawie ogólnych przepisów BHP. Samo wprowadzenie zakazu przebywania pracowników w opisanej wyżej strefie, z założenia nie może wszakże wykluczyć zagrożenia dla pracownika związanego z uderzeniem przez spadające przedmioty, ani nawet wystarczająco go ograniczyć. Zakaz ten przede wszystkim nie obejmuje operatora wózka, którego przebywanie w ww. strefie jest konieczne, inni natomiast pracownicy znaleźć mogą się w niej mimo stosownych instrukcji tego zakazujących, z uwagi na: sytuacje nieprzewidziane (np. konieczności udzielenia operatorowi niezbędnej pomocy) problem w precyzyjnej ocenie granic tych stref (strefy te z założenia będą miały charakter ruchomy), lub chociażby zwykłej niesubordynacji. Stosowna ocena ryzyka sprzeczna jest także z przewidzianym w § 6 ww. rozporządzania wymogiem uwzględnienia przez pracodawcę przy ustalaniu niezbędnych do stosowania przez pracowników środków ochrony indywidualnej wskazań wynikających m. in. z Tabeli nr 1 wprost przewiduje, że z zagrożeniem związanym spadającymi lub wyrzuconymi przedmiotami łączy się obowiązek stosowania środków ochrony indywidualnej zabezpieczających m. in. głowę.
Ustalenie, że w odniesieniu do pracowników wykonujących czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 m przy użyciu wózków akumulatorowych istnieje obowiązek stosowania w stosownych strefach zagrożenia (niebezpiecznych) obowiązek stosowania hełmów ochronnych (potwierdzony decyzją ustną z dnia 4 lutego 2025 r.) powoduje, w świetle § 6 ust. 1, a także § 1 i § 4 ust. 1 i 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, że pracodawca powinien stosować odpowiednie znaki bezpieczeństwa. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, samo jedynie stwierdzenie, że są w zakładzie pracy miejsca, w których występują zagrożenia dla pracowników, nakazuje wszakże ich odpowiednie oznakowanie. Charakter tych stref jako ruchomych (pojawiających się tam, gdzie aktualnie dokonywany jest transport pionowy towarów) uzasadnia przy tym umieszczenie stosownych znaków, przy wejściach na teren, na którym strefy takie występują - w konkretnym przypadku przy wejściach do magazynu. W ocenie organu, ponieważ istota pracy operatorów wózków jezdniowych, polega na wykonywaniu pracy w strefach zagrożenia/niebezpiecznych (generalny zakaz przebywania w nich dotyczy innych pracowników), a nadto pracownicy ci chronieni mają być poza stosownymi hełmami ochronnymi, o których założeniu musza pamiętać, jedynie niewielkimi, ażurowymi daszkami ochronnymi, w które wyposażone są te wózki, za spełnioną uznać należy także przesłankę stosowania odpowiednich znaków bezpieczeństwa wynikającą z § 1 ust 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - a więc niemożliwość zlikwidowania zagrożenia dla pracowników środkami ochrony zbiorowej i stosowanymi w organizacji pracy. Znaki te przypominać mają pracownikom, którzy w tych strefach będą się znajdować - o obowiązku stosowania hełmu ochronnego. Wobec ustalenia, w protokole kontroli, że wymagane oznakowanie nie jest stosowane, w świetle art. 11 pkt 1 ustawy o PIP, niezbędne było wydanie w tym zakresie stosownego nakazu.
Zdaniem organu, wbrew opinii Spółki, pojawienie się kwestionowanego oznakowania nie spowoduje wśród pracowników "fałszywego przekonania", że zakaz wstępu do stref ich nie obowiązuje (o zakazie tym, jak wynika z załączonych do odwołania dokumentów, cyklicznie pracownikom się przypomina), lecz dodatkowo uczulać będzie na występowanie na terenie magazynu stosownych stref zagrożenia oraz na konieczność stosowania ochrony głowy, gdy z przyczyn nieplanowanych pracownicy tacy będą musieli się w takich strefach znaleźć.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka, domagając się uchylenia decyzji obu instancji, zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wnikliwy całego zebranego materiału dowodowego w sprawie, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, jak również wyciągnięcie wadliwych wniosków ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że:
a) w Centrum Dystrybucji K. ( dalej: "Centrum Dystrybucji") na obszarze całego magazynu występują prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia dźwigów i przenośników;
b) na terenie całego magazynu w sposób "ciągły" występuje strefa niebezpieczna (strefa zagrożenia) związana z zagrożeniem uderzenia przez spadające przedmioty lub towary;
c) w realiach sprawy zachodzi obowiązek stosowania przez pracowników magazynu środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych, a Spółka powinna zapewnić "oznakowanie znakami nakazów stosowania hełmów ochronnych w strefach niebezpiecznych występujących w Centrum Dystrybucji przy wszystkich wejściach do magazynu, w którym składuje się towary do wysokości około 5 metrów oraz odbywają się prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, dźwigów i przenośników";
podczas gdy: (i) z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego wynika, że pracownicy magazynu w Centrum Dystrybucji nie wykonują prac w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia dźwigów i przenośników; (ii) strefy niebezpieczne związane z zagrożeniem wskazanym w ocenie ryzyka zawodowego pracowników magazynowych jako uderzenie przez spadające przedmioty lub towary w magazynie nie występują w sposób ciągły a zagrożenie związane z upadkiem przedmiotów lub towarów nie ma charakteru ogólnego; (iii) strefy zagrożenia upadkiem przedmiotów lub towarów mają charakter wyłącznie punktowy (miejscowy), występują krótkotrwale podczas transportu pionowego spaletyzowanych jednostek ładunkowych przy użyciu wózków podnośnikowych i każdorazowo wyznaczane są w promieniu 10 m od wózka podnośnikowego operującego widłami podczas podnoszenia lub znoszenia jednostek paletowych; (iv) zgodnie z oceną ryzyka zawodowego dla pracowników magazynu, instrukcją bezpiecznego magazynowania towarów w strefie wysokiego składowania, instrukcją bezpiecznej organizacji transportu pracownicy magazynu zobowiązani zostali do zachowania bezpiecznej odległość minimum 10 metrów od wózka podnośnikowego podczas transportu pionowego ładunku; (v) nie zachodzi obowiązek stosowania przez pracowników magazynu w Centrum Dystrybucji środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych, a Spółka nie ma obowiązku stosowania znaków bezpieczeństwa nakazujących stosowanie hełmów ochronnych przed wszystkimi wejściami do magazynu w Centrum Dystrybucji;
d) zlikwidowanie zagrożeń wskazanych w ocenie ryzyka zawodowego pracownika magazynu jako uderzenie przez spadające przedmioty lub towary nie jest możliwe poprzez stosowanie środków związanych z organizacją pracy i wymaga stosowania przez pracowników magazynu środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych, w sytuacji gdy: (i) z dokumentów takich jak Instrukcja bezpiecznego magazynowania towarów w strefie wysokiego składowania w centrum logistycznym N. Spółka z o.o., Instrukcja bezpiecznej organizacji transportu, Ocena ryzyka zawodowego pracownika magazynowego jak również dokumentacji producentów wózków jednoznacznie wynika, że zagrożenie to jest skutecznie likwidowane środkami stosowanymi w ramach organizacji pracy;
2. art. 11 pkt 1 oraz art. 33 ust 1 pkt 1 ustawy o PIP w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 3 z nakazu, podczas gdy w realiach sprawy nie wystąpiły uchybienia ani naruszenia przepisów prawa pracy, które mogłyby stanowić podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji nr 3 z nakazu, a tym samym zachodziły przesłanki do jej uchylenia przez organ drugiej instancji;
II. przepisów prawa materialnego, tj.
1. § 6 ust 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w zw. z § 1 ust 1 oraz § 4 ust 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie, że:
a) cały obszar magazynu w Centrum Dystrybucyjnym stanowi strefę zagrożenia spadającymi przedmiotami lub towarami w rozumieniu § 6 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, podczas gdy: (i) zagrożenie to nie ma charakteru ogólnego na terenie magazynu; (ii) strefy niebezpieczne mają charakter wyłącznie punktowy (miejscowy), występują krótkotrwale i tylko podczas transportu pionowego spaletyzowanych towarów (jednostek ładunkowych) zabezpieczonych folią strecz przy użyciu wózków podnośnikowych i każdorazowo wyznaczane są w promieniu 10 m od wózka podnośnikowego operującego widłami podczas podnoszenia lub znoszenia jednostek paletowych;
b) Spółka powinna zapewnić stosowanie znaków nakazów stosowania hełmów ochronnych przed wszystkimi wejściami do magazynu w Centrum Dystrybucji podczas gdy: (i) w stanie faktycznym sprawy w ogóle nie istnieje obowiązek stosowania przez pracowników magazynu Centrum Dystrybucji hełmów ochronnych; (ii) nie zachodzą przesłanki uzasadniające stosowanie znaków bezpieczeństwa (znaków nakazu stosowania hełmów ochronnych) albowiem występujące w strefach niebezpiecznych zagrożenie związane z spadającymi przedmiotami lub towarami jest likwidowane środkami stosowanymi w organizacji pracy;
2. § 1 pkt 1 i 2, § 2 oraz § 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie, że:
a) istnieje obowiązek stosowania przez pracowników magazynu Centrum Dystrybucji środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych w strefach zagrożenia spadającymi przedmiotami lub towarami podczas gdy: (i) z dokonanej przez Spółkę Oceny ryzyka zawodowego dla pracowników magazynu, jak również z dokumentów takich jak Instrukcja bezpiecznego magazynowania towarów w strefie wysokiego składowania w centrum logistycznym N. Spółka z o.o., Instrukcja bezpiecznej organizacji transportu, jak również dokumentacji producentów wózków podnośnikowych stosowanych w Spółce, nie wynika ani obowiązek ani konieczność stosowania przez pracowników magazynu hełmów ochronnych; (ii) Inspektor Pracy ani nie nakazał ani nie wniósł w formie wskazanej przez ustawę o PIP dokonania zmian w ww. dokumentacji oceny ryzyka oraz instrukcjach BHP obowiązujących na terenie magazynu, co należy w sposób jednoznaczny ocenić jako ich zgodność z obowiązującymi przepisami; (iii) zagrożenie wskazane w ocenie ryzyka zawodowego pracowników magazynowych związane z upadkiem przedmiotów lub towarów jest likwidowane a ryzyko wystarczająco ograniczone poprzez właściwą organizację pracy; (iii) występujące na stanowisku pracownika magazynowego zagrożenia oraz warunki występujące w miejscu pracy nie wymagają stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych; (iv) stopień zagrożenia i częstość narażenia na zagrożenie, cechy stanowiska pracy pracowników magazynu jak i brak skuteczności hełmów ochronnych przed zagrożeniem w postaci uderzenia przez spadające palety (jednostki ładunkowe) z regałów wysokiego składowania nie uzasadniają stosowania hełmów ochronnych jako skutecznego środka ochrony indywidualnej na stanowisku pracownika magazynu;
3. art. 10 ust 1 pkt 1, art. 31 ust 1 i 4 oraz art. 33 ust 1 pkt 1 ustawy o PIP, poprzez nienależycie wykonaną kontrolę inspektora pracy i tym samym stwierdzenie uchybień, które w rzeczywistości nie wystąpiły, a nadto przedłożenie protokołu kontroli do podpisu osobie, która w imieniu Spółki nie była upoważniona do jego odbioru bez zastrzeżeń, co w konsekwencji doprowadziło do sformułowania błędnych wniosków pokontrolnych i wydania decyzji nr 3 z nakazu utrzymanej w mocy na skutek zaskarżonej decyzji.
W skardze zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
- dokumentacji techniczno-ruchowej producenta wózka: ETV 214 (załącznik nr 2), ECE 220/225 (załącznik nr 3), ETV 110-112 (załącznik nr 4), ERE 120 - 225 drivePLUS (załącznik nr 5),
na okoliczność ich treści oraz dla wykazania faktów, iż dokumentacja techniczno-ruchowa wózków eksploatowanych przez Spółkę w magazynie w Centrum Dystrybucji: (i) nie przewiduje konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci hełmów ochronnych przez operatorów wózków (co dotyczy zarówno wózków podnośnikowych jak i wózków unoszących); (ii) w przypadku wózków podnośnikowych w zakresie unikania zagrożeń w wyznaczonej strefie niebezpiecznej związanych ze spadającymi przedmiotami oraz ograniczania związanego z tym ryzyka przewiduje wymóg znajdowania się operatora wózka w chronionym obszarze wyznaczanym przez dach ochronny; (iii) jako sposób zapobiegania niebezpieczeństw związanych ze spadającymi przedmiotami zakłada wyznaczanie stref zagrożenia i zapobieganie wstępu osób nieupoważnionych do wyznaczonych stref zagrożenia; (iv) wskazuje na istnienie niebezpieczeństwa odniesienia obrażeń przez operatorów wózków podnośnikowych na skutek małej ilości miejsca nad głową operatora wózka oraz wymóg przestrzegania odpowiedniego prześwitu nad głową operatora, który zmniejsza się dodatkowo, jeżeli operator nosi kask ochronny;
- kopi pełnomocnictwa udzielonego J. S. (załącznik nr 6), na okoliczność ich treści oraz dla wykazania faktów: (i) zakresu umocowania J. S. do reprezentacji Spółki podczas kontroli inspekcji pracy; (ii) braku umocowania J. S. do przyjęcia wydawanych w toku kontroli decyzji oraz braku umocowania J. S. do przyjęcia protokołu kontroli bez zastrzeżeń.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Okręgowy Inspektor Pracy w Gdańsku odnosząc się do zarzutów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r., który po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji nr 3 z nakazu Inspektora Pracy z dnia 26 lutego 2025 r., utrzymał wskazaną decyzję w mocy zmieniając jedynie termin jej wykonania.
Podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 nakazu Inspektora Pracy z dnia 26 lutego 2025 r. stanowił art. 11 pkt 1 ustawy o PIP, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, w sytuacji gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych naruszeń w ustalonym terminie.
W decyzji nr 3 nakazu Inspektor Pracy nakazał skarżącej: "Zapewnić oznakowanie znakami nakazów stosowania hełmów ochronnych w strefach niebezpiecznych występujących w Centrum Dystrybucji K. przy wszystkich wejściach do magazynu, w którym składuje się towary do wysokości około 5 metrów oraz odbywają się prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, dźwigów i przenośników".
Zaskarżony w niniejszej sprawie obowiązek obejmuje - oznakowanie znakami nakazów - stosowania hełmów ochronnych przy wejściach do magazynu, w którym składuje się towary do wysokości około 5 metrów (tzw. magazyn wysokiego składowania).
Organ jako materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia podał § 4 załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (Szczegółowe zasady stosowania znaków i sygnałów bezpieczeństwa), zgodnie z którym znaki zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne i informacyjne powinny być stosowane jako znaki stałe (ust. 1).
Miejsca, w których istnieje ryzyko upadku lub kolizji z przeszkodami, powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa lub znakiem bezpieczeństwa (ust. 2).
Drogi powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa (ust. 3).
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do nakazania skarżącej zapewnienia oznakowania znakami nakazów stosowania hełmów ochronnych w strefach niebezpiecznych (...). W tym zakresie powołano się na ustalenia wynikające z protokołu kontroli oraz, w zakresie wyznaczonym sformułowanymi na etapie odwołania zarzutami skarżącej, przedstawiono przepisy rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP oraz przepisy Kodeksu pracy, które uzasadniały wydanie zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skarżącej podniesione tak na etapie odwołania, jak i na obecnym etapie skargi, zostały szczegółowo przestawiono wyżej, w ramach opisu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
Choć zarzuty te, jak wynika z ich treści, niewątpliwie ewoluowały w zakresie argumentacji, istota tych zarzutów nieodmiennie koncentruje się na wskazaniu, iż w ocenie skarżącej, nie było podstaw do wydania przez Inspektora Pracy decyzji zawartej w punkcie 3 nakazu. Zdaniem skarżącej, stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, co do istotnych okoliczności sprawy. Organy inspekcji pracy, w ocenie skarżącej, zastosowały przepisy prawa materialnego pomimo braku przesłanek implikujących ich zastosowanie.
Jednak przede wszystkim skarżąca stała na stanowisku, że z dokumentów m.in.: instrukcji bezpiecznego magazynowania towarów w strefie wysokiego składowania, instrukcji bezpiecznej organizacji transportu, oceny ryzyka zawodowego pracownika magazynowego, jak również z dokumentacji producentów wózków jednoznacznie wynika, że zagrożenie jest skutecznie likwidowane środkami stosowanymi w ramach organizacji pracy. Tym samym Spółka nie ma obowiązku stosowania znaków bezpieczeństwa nakazujących stosowania hełmów ochronnych przed wszystkimi wejściami do magazynu.
Zdaniem Sądu, poglądu tego nie można zaaprobować.
Wbrew ocenie skarżącej, Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego w sposób wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Sąd nie dostrzegł potrzeby dodatkowego uzupełniania materiału dowodowego w sprawie w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. o przedłożone przez skarżącą na etapie skargi dokumenty.
Wskazać należy, że w przypadku jednego z wymienionych we wniosku skarżącej dokumentów (pełnomocnictwo), jego treść w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, wprost wynika już z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy (pełnomocnictwo stanowi załącznik nr 2 do protokołu kontroli). Natomiast dokumentacja techniczno-ruchowa producenta wózków eksploatowanych przez skarżącą w Centrum Dystrybucji K. została przedłożona na etapie odwołania, chociaż w ograniczonym zakresie (przedłożono instrukcję obsługi ETM/V 214-325). Przepisy bezpieczeństwa eksploatacji wózków podnośnikowych wszystkich modeli są tożsame.
Sąd uznał za zasadne podkreślić, że istotą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie jest ukaranie skarżącej, ale zapewnienie bezpieczeństwa w środowisku pracy w jej wydzielonej jednostce. Przeprowadzona w Centrum Dystrybucji K. kontrola była pierwszą kontrolą i nie stwierdzono w jej trakcie wypadków przy pracy związanych ze spadającymi lub wyrzuconymi przedmiotami podczas podnoszenia lub opuszczania towaru na widłach wózkiem wysokiego składowania. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma, co należy podkreślić, charakter prewencyjny. Priorytetem każdego pracodawcy, również dla zachowania jego renomy, jest aby właściwie dbał o bezpieczeństwo swoich pracowników i zapewniał je w stopniu maksymalnym, gdzie zdrowie i życie musi być postrzegane jako dobro najwyższe. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że skarżąca podejmuje czynności mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracowników, jak też wdraża w tym zakresie stosowne procedury (np. szkolenia, emaile z komunikatami BHP).
Niemniej, zdaniem Sądu, nałożony względem skarżącej w decyzji nr 3 nakazu obowiązek znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, jak i w okolicznościach faktycznych, potwierdzonych, co istotne, protokołem z kontroli.
Przepis art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.; dalej jako: "Kodeks pracy") stanowi, że pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;
5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;
6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;
7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
Zgodnie z art. 237(6) § 1 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.
Natomiast szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zgodnie z § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. Przy ustalaniu niezbędnych do stosowania środków ochrony indywidualnej pracodawca uwzględnia wskazania zawarte w tabelach nr 1-3 (§ 6 rozporządzenia).
Zgodnie z tabelą nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, jako zagrożenia, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidulnej wymieniane jest zagrożenie fizyczne - mechaniczne w postaci spadających lub wyrzuconych przedmiotów i dotyczy ono m.in. głowy (czaszki, całej głowy). Natomiast zgodnie z tabelą nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia wśród rodzajów prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej w postaci środków ochrony czaszki wymieniono prace w sąsiedztwie dźwigów, urządzeń do podnoszenia, dźwignic i przenośników, wskazując przy tym środek ochrony indywidualnej - hełm ochronny. W tabeli nr 3 - rodzaje środków ochrony indywidualnej, wymieniono jako środki ochrony głowy - hełmy ochronne.
W trakcie kontroli przeprowadzonej u pracodawcy ustalono m.in., że pracownicy wykonujący czynności podnoszenia ładunku na wysokość do 5 metrów przy użycia wózków akumulatorowych podnoszących bez pełnej kabiny ochronnej nie używali hemów ochronnych. Ustalenia te były podstawą wydania w dniu 4 lutego 2025 r. decyzji ustnej o następującej treści: "Zapewnić hełmy ochronne pracownikom wykonującym, czynności podnoszenia ładunku na wysokości do 5 metrów przy użyciu wózków akumulatorowych w magazynie Centrum Dystrybucji K.".
Przedmiotowa decyzja, jak wynika z załączonego do protokołu kontroli wykazu wydanych w jej czasie decyzji ustnych, została wykonana w trakcie kontroli (okoliczność poza sporem).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, miejsca w zakładzie pracy, w których występują zagrożenia dla pracowników, powinny być oznakowane widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia i w Polskich Normach.
§ 1 ust. 1 załączania nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP stanowi, że pracodawca powinien zapewnić stosowanie znaków lub sygnałów bezpieczeństwa wszędzie tam, gdzie nie można zlikwidować zagrożenia środkami ochrony zbiorowej lub innymi środkami stosowanymi w organizacji pracy.
§ 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP stanowi natomiast, że znaki zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne i informacyjne powinny być stosowane jako znaki stałe (ust. 1). Miejsca, w których istnieje ryzyko upadku lub kolizji z przeszkodami, powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa lub znakiem bezpieczeństwa (ust. 2). Drogi powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa (ust. 3).
Nadto, w trakcie kontroli ustalono, że przy wszystkich wejściach do magazynu, w których składuje się towar do wysokości około 5 metrów, na terenie którego odbywają się prace w sąsiedztwie urządzeń do ponoszenia, brak jest znaków nakazów stosowania hełmów ochronnych w występujących w strefach niebezpiecznych. Ustalenie te były podstawą wydania kwestionowanej decyzji nr 3 nakazu.
W ocenie Sądu, wskazywana przez stronę skarżącą odpowiednia organizacja pracy polegająca m.in. na nakazie zachowania bezpiecznej odległości, minimum 10 metrów, od miejsca pracy wózka podnośnikowego czy noszenie kamizelek ochronnych, nie spowoduje wystarczającego ograniczenia, jak też nie zlikwiduje zagrożenia związanego ze spadającymi lub wyrzuconymi przedmiotami podczas podnoszenia lub opuszczania towaru na widłach wózkiem wysokiego składowania. Nakaz ten nie obejmuje operatora wózka, którego przebywanie w strefie zagrożenia jest konieczne, inni natomiast pracownicy, jak również zasadnie wskazywał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, znaleźć mogą się w niej mimo stosownych instrukcji tego zakazujących, z uwagi na sytuacje nieprzewidziane np. konieczność udzielenia operatorowi niezbędnej pomocy lub chociażby zwykłej niesubordynacji, problematyczna jest również precyzyjna ocena granic tych stref, gdyż z założenia będą miały charakter ruchomy.
Przedstawione w tym przedmiocie stanowisko organu należy podzielić. Trzeba również zauważyć, że na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej potwierdził, że strefa punktowa (strefa 10-metrowa) nie jest fizycznie wyznaczana. Tym samym jest ona nie tylko dynamiczna i zmienna (zarówno skarżąca i organ określali ją jako ruchomą), nie jest ona w żaden sposób wydzielana czy oznakowana. Jej "istnienie", a zarazem zachowanie i przestrzeganie, ma więc ocenny i subiektywny charakter, uzależniony od indywidualnych cech pracownika. Wymaga również każdorazowej analizy, często bardzo szybkiej, co nie zawsze może być proste lub oczywiste dla osób zatrudnionych.
Dlatego w świetle tych uwag nie może odnieść skutku argumentacja skarżącej, że zagrożenie ma tylko charakter punktowy (miejscowy), krótkotrwały (nie występuje ciągle), towar jest zabezpieczany folią, a pracownicy magazynu są zobowiązani do zachowania bezpiecznej odległości. Nadto, nie może budzić jakiejkolwiek wątpliwości, że samo zagrożenie związane ze spadającymi lub wyrzuconymi przedmiotami może ograniczać, a w niektórych sytuacjach niwelować, hełm ochronny. Trzeba również pamiętać, że zagrożenie związane z upadkiem przedmiotu jest z reguły nagłe i dynamiczne, a w przypadku magazynu wysokiego składowania wiąże się ze znaczną wysokością (około 5 metrów).
Sąd nie podziela również poglądu skarżącej, że zastosowanie się do decyzji nakazowej w punkcie 3, spowodowałoby powstanie wśród pracowników magazynu wysokiego składowania "fałszywego przekonania", iż posiadanie hełmu ochronnego "zwalnia" z utrzymania 10 metrowej bezpiecznej odległości od wózka podnośnikowego. Wprost przeciwnie, posiadanie hełmu ochronnego i zachowanie wymaganej odległości, powinno przyczyniać się do jeszcze bardziej do odpowiedzialnych zachowań pracowników i ich bezpieczeństwa.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skarżącej, z których wynika kwestionowanie sposobu poczynienia ustaleń faktycznych będących podstawą wydania decyzji nr 3 z nakazu, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 12 ustawy o PIP w postępowaniu przed organami PIP przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie w kwestiach nieuregulowanych w tej ustawie, bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że "jedynym źródłem ustaleń stanowiących podstawę wydania kwestionowanego nakazu mogły być wyłącznie okoliczności stwierdzone w protokole kontroli, nie zaś okoliczności nie mające w tym protokole potwierdzenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 699/14). Należy też przyjąć, że inspektorzy pracy nie prowadzą - poza ww. postępowaniem kontrolnym - innego postępowania wyjaśniającego, na podstawie którego wydają przedmiotowe decyzje (nakazy). Z kolei okręgowi inspektorzy pracy, rozpatrujący odwołania od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy zgodnie z przyznaną im kompetencją na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 u.p.i.p., nie są umocowani do prowadzenia czynności kontrolnych (art. 17 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 38 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 2 u.PIP"). Tak też: WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 510/24.
Ustaleniu stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz udokumentowaniu dokonanych ustaleń służy postępowanie kontrolne, przeprowadzane u pracodawców według zasad określonych w rozdziale IV-tym ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dotyczącym postępowania kontrolnego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.P.I.P. w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 i pkt 6-7 oraz art. 11a. Z art. 33 ust 1 pkt 1 u.P.I.P. wynika natomiast jednoznacznie, że podstawą wydania decyzji, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 i pkt 6-7 oraz art. 11a, są ustalenia dokonane w toku kontroli, które - jak wskazuje art. 31 ust. 1, poza wyjątkiem określonym w ust. 10, a dotyczącym decyzji ustnych i poleceń - dokumentowane są formie protokołu.
Wymaga przy tym podkreślenia, że regulacje wynikające z art. 11 pkt 1-6a wskazanej wyżej ustawy upoważniają do twierdzenia, że ustawodawca zabezpieczył całą sferę BHP bardzo mocnymi środkami prawnymi, którymi mogą posłużyć się inspektorzy pracy. Postać blankietowa naruszeń w sferze BHP (art. 11 pkt 1 u.P.I.P.) obejmuje wszelkie naruszenia przepisów lub zasad BHP, także tych, które nie zostały przez ustawodawcę wyraźnie sformułowane. Inspektorzy pracy mają w tym zakresie do dyspozycji decyzje administracyjne. Są to środki o charakterze władczym, tzn. zabezpieczone przymusem państwowym (zob. w tej materii Krzysztof W. Baran (red.), Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz. System Informacji Prawnej LEX/el 2025).
Postępowanie więc kontrolne ma swój odrębny przedmiot, którym jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego. Jak trafnie podniósł NSA w wyroku z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2259/12, postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego.
Zatem z art. 33 ust 1 pkt 1 ustawy o PIP jednoznacznie wynika, że podstawą wydania decyzji, o których mowa m.in. w art. 11 pkt 1 ustawy o PIP są ustalenia dokonane w toku kontroli, które jak wskazuje art. 31 ust. 1 ustawy o PIP, poza wyjątkiem określonym w ust. 10, dokumentowane są w formie protokołu.
W rozpoznawanej sprawie kluczowe i zarazem istotne pozostaje, że decyzje organów Państwowej Inspekcji Pracy zostały wydane na podstawie stwierdzonego stanu faktycznego, opisanego w protokole kontroli nr [...], podpisanego bez zastrzeżeń przez uprawnionego przedstawiciela podmiotu kontrolowanego w dniu 26 lutego 2025 r.
Powyższy protokół kontroli stanowi podstawowy dowód dokumentujący stan faktyczny sprawy. Prawidłowość jego sporządzenia, w tym przyjęta procedura nie budzi zastrzeżeń Sądu. Co istotne, Spółka miała możliwość zapoznania się z całością protokołu i zawartych z nim ustaleń oraz mogła wnieść do niego uwagi. Skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zgłoszenia zastrzeżeń do treści protokołu, jak też do zakwestionowania wydanych w czasie kontroli decyzji ustnych. Integralną częścią protokołu są jego załączniki dokumentujące nie tylko zastrzeżenia i sposób ich rozpatrzenia, ale także zwierające spis ustnych decyzji jakie zostały wydane przez kontrolujących w toku kontroli. Takie uprawnienie wynika z ustawy o PIP gdzie wskazano, że w wyniku kontroli inspektor pracy może wydawać decyzje w formie pisemnej i w formie ustnej. Jak wynika z załącznika nr 5 do protokołu, wydano w toku kontroli w sumie trzy decyzje ustne, które zostały zrealizowane w trakcie kontroli.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, podniesionego dopiero na etapie skargi, że protokół kontroli został przedłożony osobie, która w imieniu Spółki nie była uprawniona do jego podpisania bez zastrzeżeń, ani umocowana do przyjęcia zawartej w protokole decyzji ustnej. W pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia 31 stycznia 2025 r., przedłożonego w toku kontroli i stanowiącego załącznik nr 2 do protokołu kontroli, wskazano jednoznacznie (w pkt 8 pełnomocnictwa), że J. S., pełniący obowiązki Managera Centrum Dystrybucji K. uprawniony jest "do uczestniczenia w kontrolach toczących się w Spółce oraz do odbierania protokołów pokontrolnych, jednakże jedynie w zakresie związanym z kontrolą należącego do Spółki centrum dystrybucji K.". Zatem, z treści pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia 31 stycznia 2025 r. nie wynika, aby uczestnictwo J. S. w kontroli, jako reprezentanta podmiotu kontrolowanego, ograniczone było inaczej, niż poprzez wskazanie, że może ono dotyczyć jedynie kontroli prowadzonych w jednostce organizacyjnej pracodawcy położonej w K.
Na zakończenie rozważań wymaga zaakcentowania, że prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wynika wprost z art. 66 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i zgodnie z art. 15 k.p. należy do podstawowych zasad prawa pracy.
Nadrzędnym celem tego prawa jest ochrona szczególnej wartości jaką jest życie i zdrowie ludzkie. Dlatego też pracodawca obowiązany jest chronić życie i zdrowie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki (art. 207 § 2 Kodeksu pracy). W szczególności pracodawca jest obowiązany organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy.). To pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy (art. 207 § 1 Kodeksu pracy).Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy (obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika), niepodzielny (działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan BHP w miejscu pracy), realny (muszą być wykonane w naturze, bez możliwości wykonania zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia) oraz podwójnie zakwalifikowany (są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym).
Przytoczone przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy (zob. w tej materii wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2006 r.; sygn. akt IV SA/Wr 305/05 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2010 r.; sygn. akt II SA/Bd 527/10). Kontrola przestrzegania przez pracodawcę norm z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy zawsze musi być więc dokonywana przez pryzmat tych podstawowych regulacji wyznaczających kierunek i nadających sens całemu systemowi ochrony pracy (zob. w tej materii m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2019 r.; sygn. akt IV SA/Wr 480/18).
Sąd doszedł do przekonania, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało wymienionych w skardze w kontekście procesu gromadzenia i oceny materiału dowodowego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty naruszania przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione. Organy przeprowadziły takie dowody, jakie w realiach sprawy były niezbędne do jej wyjaśnienia, podając jednocześnie przesłanki, którymi się kierowały. W ocenie Sądu, organy prawidłowo też rozpatrzyły pozyskany materiał dowodowy, w tym protokół kontroli, konieczny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest trafna, a uzasadnienie stanowiska zawiera niezbędne elementy, co pozwoliło na jego analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny.
Trzeba pamiętać, że nie każde też stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała.
Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym orzeczenia.nsa.gov.pl.