III SA/Gd 344/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-09-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdyzwrot prawa jazdyzatrzymanie prawa jazdycofnięcie uprawnieńustawa o kierujących pojazdamiprawo UEdyrektywa o prawach jazdybadania lekarskiekurs reedukacyjnyruch drogowy

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję SKO w Gdańsku odmawiającą zwrotu prawa jazdy, uznając, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych do jego odzyskania pomimo uzyskania nowego dokumentu w Szwecji.

Skarżący C.S. domagał się zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, powołując się na postanowienie prokuratury i fakt uzyskania nowego dokumentu w Szwecji po zakończeniu okresu zakazu prowadzenia pojazdów. Organy administracji oraz WSA w Gdańsku uznały jednak, że zwrot prawa jazdy jest niemożliwy, ponieważ skarżący nie przedłożył wymaganych orzeczeń lekarskich, psychologicznych oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, co jest warunkiem odzyskania uprawnień po zatrzymaniu prawa jazdy na okres dłuższy niż rok.

Sprawa dotyczyła skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni odmawiającą zwrotu prawa jazdy. Skarżący argumentował, że po upływie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów uzyskał nowe prawo jazdy w Szwecji i że postanowienie prokuratury nakazuje zwrot zatrzymanego dokumentu. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznali jednak, że mimo uzyskania nowego dokumentu w Szwecji i zakończenia okresu zakazu, skarżący nie spełnił wymogów formalnych do odzyskania prawa jazdy w Polsce. Kluczowe było nieprzedłożenie przez niego wymaganych orzeczeń lekarskich, psychologicznych oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, co zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami jest warunkiem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, zwłaszcza gdy od zatrzymania upłynął okres dłuższy niż rok. Sąd podkreślił, że posiadanie jednego prawa jazdy w UE wyklucza posiadanie innego, a polskie organy nie mogą ignorować sankcji nałożonych w innym państwie członkowskim, jeśli nie zostały spełnione warunki do odzyskania uprawnień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie organy nie są zobowiązane do zwrotu prawa jazdy, jeśli skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek do jego odzyskania, pomimo uzyskania dokumentu w innym państwie UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzyskanie nowego prawa jazdy w innym państwie UE nie zwalnia z obowiązku spełnienia polskich wymogów formalnych do odzyskania uprawnień po zatrzymaniu prawa jazdy na okres dłuższy niż rok. Kluczowe jest nieprzedłożenie wymaganych orzeczeń lekarskich, psychologicznych oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o kierujących pojazdami

Prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji.

u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o kierujących pojazdami

Prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie zatrzymania prawa jazdy.

u.k.p. art. 102 § ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli jest bezzasadna.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek do zwrotu prawa jazdy (brak orzeczeń lekarskich, psychologicznych, kursu reedukacyjnego). Uzyskanie prawa jazdy w innym państwie UE nie zwalnia z obowiązku spełnienia polskich wymogów formalnych. Jedna osoba może posiadać tylko jedno prawo jazdy w UE.

Odrzucone argumenty

Postanowienie prokuratury o zwrocie prawa jazdy jest wiążące dla organów administracji. Uzyskanie nowego prawa jazdy w Szwecji po zakończeniu zakazu prowadzenia pojazdów oznacza odzyskanie uprawnień. Polskie organy nie są właściwe do zatrzymania dokumentu wydanego przez organ innego państwa.

Godne uwagi sformułowania

Zwrot dokumentu prawa jazdy może być dokonany jedynie wtedy, gdy dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Dokument prawa jazdy potwierdza jedynie posiadane uprawnienia, a ich nie je tworzy. Jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu prawa jazdy po jego zatrzymaniu i cofnięciu uprawnień, zwłaszcza w kontekście prawa UE i posiadania dokumentów z innych państw członkowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący uzyskał nowe prawo jazdy w innym państwie UE, ale nie spełnił polskich wymogów formalnych do odzyskania uprawnień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących prawa jazdy w kontekście międzynarodowym (UE) i podkreśla, że posiadanie dokumentu z innego kraju nie zawsze oznacza odzyskanie uprawnień w Polsce, jeśli nie spełni się lokalnych wymogów formalnych.

Nowe prawo jazdy w UE nie zawsze oznacza powrót na drogi – polskie wymogi formalne nadal obowiązują.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 344/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 12 ust. 1, art. 102 ust. 2, art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 7 ust. 5 lit. a)
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO Gd/363/25 w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r. nr SLP.5430.2.2528.2024.AB Prezydent Miasta Gdyni, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.), odmówił C. S. ( dalej także jako "skarżący") zwrotu prawa jazdy kat. AM, B nr [...], wydanego w dniu 14 marca 2023 r. przez właściwy organ na terenie Szwecji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 5 listopada 2024 r. wpłynęło, wraz z blankietem ww. prawa jazdy, pismo z Komisariatu Policji G. Ś., w treści którego wskazano, że dokument prawa jazdy został zatrzymany.
Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 września 2018 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B. Nastąpiło to w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. - K. w K. z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec skarżącego m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, tj. licząc od dnia 4.05.2018 r. do dnia 4.05.2022 r., z uwagi na prowadzenie w dniu 4 maja 2018 r. pojazdu w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości. W treści tej decyzji wskazano, że przywrócenie uprawnienia cofniętego na okres dłuższy niż rok uzależnione będzie od uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Ponadto decyzjami z dnia 11 marca 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat. AM, B do czasu przedłożenia stosownego orzeczenia lekarskiego z wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, orzeczenia psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. Skarżący do chwili obecnej nie przedłożył wymaganych dokumentów oraz nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
W dniu 12 grudnia 2024 r. do organu wpłynęło wezwanie do zwrotu prawa jazdy wraz z załączonym postanowieniem z Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 9 września 2024 r. sygn. akt [...] o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy C. S., w uzasadnieniu którego wskazano, że skoro orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. - K. sygn. akt [...] zakaz prowadzenia pojazdów nie jest aktywny, to również decyzja Prezydenta Miasta Krakowa wydana na podstawie tego wyroku nie jest już aktywna i nie może powodować odpowiedzialności z art. 180a k.k.
Organ orzekający wskazał, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji, natomiast art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie zatrzymania prawa jazdy.
Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Organ uznał, że chociaż prokurator wydał postanowienie o zwrocie prawa jazdy, to do czasu spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek, tj. przedłożenia orzeczenia lekarskiego z wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, orzeczenia psychologicznego i zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii oraz uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, nie ma podstaw do zwrotu przedmiotowego dokumentu.
Skarżący odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że dyspozycja tych przepisów odnosi się do okoliczności przedmiotowej sprawy , art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżącemu należy odmówić wydania prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdem osobowym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz państwach będących sygnatariuszami konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., art. 41 ust. 1 konwencji o ruchu drogowym z dnia 8 listopada 1968 r. poprzez odmowę zwrotu dokumentu prawa jazdy , a tym samym pozbawienie jej prawa do poruszania się pojazdami na terenie Królestwa Szwecji, którego strona jest obywatelem, jak również innych krajów Unii Europejskiej, krajów honorujących szwedzkie uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym.
Skarżący podkreślił fakt wydania przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. w dniu 9 września 2024 r. postanowienia nakazującego zwrot dokumentu prawa jazdy. Zaznaczył, że z przyczyn niezależnych od niego nie miał możliwości stawienia się w wyznaczonym terminie w siedzibie komisariatu policji G. Ś. celem odbioru tego dokumentu. Został poinformowany, że prawo jazdy zostanie przesłane do Urzędu Miasta G. W listopadzie 2024 r. zwrócił się do Urzędu Miasta o wydanie dokumentu prawa jazdy, lecz spotkał się z odmową z powołaniem się na sądowy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony w 2018 r.
Skarżący po ostatecznym upływie orzeczonego okresu zakazu prowadzenia pojazdów zwrócił się do szwedzkiego urzędu właściwego do wydawania dokumentów prawa jazdy i w marcu 2023 r. uzyskał na nowo dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów. Tym samym posiada pełne uprawnienia do kierowania pojazdami osobowymi na terenie Szwecji i innych krajów Unii Europejskiej, a także państw będących sygnatariuszami konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO Gd/363/25 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 12 ust. 1 pkt 3, pkt 5, art. 102 ust. 2, art. 103 ust. 3 oraz art. 104 ustawy o kierujących pojazdami i wskazał, że wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych jak wyrok, postanowienie czy decyzja administracyjna przesądza o okresie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy. Konieczne jest więc wyraźne rozróżnienie okresu pozbawienia prawa jazdy określonego w konkretnym tytule prawnym (np. decyzji administracyjnej) oraz okresu, przez jaki dana osoba rzeczywiście pozostaje bez prawa jazdy (tj. od momentu faktycznego zatrzymania prawa jazdy do momentu jego zwrotu). Wykładnia przepisu art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dokonana przy uwzględnieniu treści art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, a w którym mowa o "pozbawieniu" prawa jazdy na okres przekraczający rok, prowadzi do wniosku, że zwrot prawa jazdy uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji wyłącznie w sytuacji, gdy okres pozbawienia prawa jazdy, dłuższy niż rok, wynika z konkretnego tytułu prawnego. Nie chodzi tu zatem jedynie o czas, w jakim osoba w rzeczywistości pozostawała bez prawa jazdy (okres od dnia faktycznego zatrzymania prawa jazdy do momentu jego zwrotu).
Organ odwoławczy podkreślił, że niezbędnym warunkiem zwrotu prawa jazdy jest posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami, bowiem zwrot dokumentu prawa jazdy dokonywany jest z założeniem, że dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto, jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca wskazał zatem, że przesłanką do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy.
Interpretując tę przesłankę nie można pominąć jednak, że treść art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w pełni koresponduje z przepisem art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy stanowiącym, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była go "pozbawiona" na okres przekraczający rok.
Ostateczną decyzją z 19 września 2018 r. Prezydenta Miasta Krakowa cofnięto stronie uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AM,B. Przyczyną wydania decyzji był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla K. -K. z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...], orzekający środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez skarżącego na okres 4 lat. Decyzja zawiera pouczenie, że przywrócenie uprawnienia cofniętego na okres dłuższy niż rok uzależnione będzie od uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Stosownie do art. 98a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami kierowca, który kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jest obowiązany ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Starosta wysyła kierowcy informację o obowiązku ukończenia stosownego kursu reedukacyjnego, z urzędu na podstawie wyroku sądu (art. 98a ust. 4 i ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami osoba obowiązana do ukończenia kursu reedukacyjnego, o którym mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do przedstawienia staroście zaświadczenia o jego ukończeniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 98a ust. 4. Termin ten ma charakter materialny, a więc jego niedochowanie musi skutkować wydaniem przez organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Ponadto kolejnym wyrokiem sądu karnego z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt. [...] uznano skarżącego za winnego kierowania pojazdem w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu i orzeczono wobec niej środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów na okres 6 miesięcy. Prezydent Miasta Krakowa pismem z 6 lutego 2019 r. pouczył skarżącego, że może on ubiegać się o przewrócenie uprawnienia po dniu 4 maja 2020 r., to jest po zakończeniu poprzednio orzeczonego środka karnego (na okres 4 lat), a przywrócenie uprawnienia cofniętego na okres dłuższy niż rok uzależnione będzie od uzyskania pozytywnego wyniku sprawdzającego kwalifikacje.
Prezydent Miasta Krakowa ostatecznymi decyzjami z dnia 11 marca 2019 r. zatrzymał C. S. prawo jazdy kategorii AM, B na okres do czasu przedłożenia wymaganego zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, na okres do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia psychologicznego oraz na okres do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego.
Skarżący nie przedłożył wymaganego zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciw alkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, orzeczenia psychologicznego oraz orzeczenia lekarskiego, nie uzyskał także pozytywnego wyniku sprawdzającego kwalifikacje.
Organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Okres, na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami już minął, jednakże zarówno art. 102 ust. 2 jak i art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami wskazują, że w sytuacji gdy od dnia zatrzymania prawa jazdy jak i od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, co w niniejszej sytuacji miało miejsce, warunkiem zwrotu prawa jazdy jak i warunkiem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Zwrot prawa jazdy nie jest tożsamy z uprawnieniem do kierowania pojazdami. Zwrot dokumentu prawa jazdy może być dokonany jedynie wtedy, gdy dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Dokument prawa jazdy potwierdza jedynie posiadane uprawnień, a ich nie je tworzy. Tym samym okoliczność, że stronie wydano inne prawo jazdy nie powoduje, iż nabyła ona uprawnienia do kierowania pojazdami.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt c ustawy o kierujących pojazdami i zaznaczył, że w sytuacji, w której dokumenty prawa jazdy wystawiane są w różnych państwach, mamy do czynienia z tym samym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W związku z tym zarówno zatrzymanie, jak i cofnięcie prawa jazdy powoduje uznanie prawa jazdy za nieważne.
Zgodnie z art. 12 ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.
Zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. a)-d) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy; Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy, jeśli stwierdzi, że osoba ubiegające się o nie posiada już prawo jazdy; Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki zgodnie z lit. b). Jeśli przy wydawaniu prawa jazdy, wydawaniu wtórnika prawa jazdy, przedłużaniu okresu ważności prawa jazdy lub wymianie prawa jazdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że osoba ubiegająca się jest już posiadaczem innego prawa jazdy, niezbędne środki polegają na przeprowadzeniu weryfikacji takiego podejrzenia z innymi państwami członkowskimi; W celu ułatwienia przebiegu procedur sprawdzających, o których mowa w lit. b), państwa członkowskie korzystają z Europejskiej Sieci Praw Jazdy, po jej uruchomieniu.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. dyrektywy posiadacz ważnego krajowego prawa jazdy wydanego przez jedno państwo członkowskie, który ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, może złożyć wniosek z prośbą o wymianę jego prawa jazdy na prawo jazdy równoważne. Obowiązkiem państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy równoważne jest sprawdzenie, jakiej kategorii uprawnienia faktycznie zachowują ważność na mocy przedstawionego prawa jazdy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 dyrektywy państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko prawa jazdy wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również - krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej.
Dokument prawa jazdy może zostać wydany w każdym czasie, po spełnieniu wymogów wynikających z ustawy, to jest po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Także prokurator w postanowieniu z 9 września 2024 r. wskazał, iż po upływie okresu obowiązującego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów, kierujący nie odzyskując uprawnień do kierowania pojazdami nabywa jedynie prawo do ubiegania się o ponowne przyznanie mu takich uprawnień, stąd w rozumieniu prawa karnego materialnego osoba taka traktowana jest jako nieposiadająca uprawnień.
C. S. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. polegające na rażącej bezczynności, której dopuścił się organ przy rozpoznawaniu odwołania, przejawiającej się niewydaniem decyzji w ustawowym miesięcznym terminie;
2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego i dokładnego zbadania okoliczności sprawy, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że po zakończeniu okresu zakazu prowadzenia pojazdów nałożonego na skarżącego, szwedzki urząd właściwy do wydawania dokumentów prawa jazdy przeprowadził weryfikację skarżącego w zakresie uprawnienia do ponownego wydania i posiadania dokumentu prawa jazdy, która zakończyła się pozytywnie i skutkowała wydaniem skarżącemu w dniu 14 marca 2023 r. nowego dokumentu prawa jazdy - seria i numer blankietu [...], numer dokumentu: [...];
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie zwrotu skarżącemu dokumentu prawa jazdy - seria i numer blankietu [...], numer dokumentu: [...], wydanego w dniu 14 marca 2023 r. przez właściwy organ administracji publicznej Królestwa Szwecji, ewentualnie nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz ze wskazaniem okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz określeniem wytycznych w zakresie prawidłowej wykładni przepisów zarzucanych przez skarżącego,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że dyspozycja tych przepisów odnosi się do sytuacji prawnej skarżącego, podczas gdy nie zachodziły negatywne przesłanki wydania prawa jazdy, a skarżący ma uprawnienie do posiadania i posługiwania się prawem jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (tj. Królestwie Szwecji);
2. art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że skarżącemu należy odmówić wydania blankietu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem osobowym w państwach członkowskich UE oraz państwach będących sygnatariuszami Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., pomimo że skarżący ma uprawnienie do posiadania i posługiwania się prawem jazdy wydanym w innym państwie członkowskim UE;
3. art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i w efekcie odmowę zwrotu dokumentu prawa jazdy, a tym samym pozbawienie prawa do poruszania się pojazdami na terenie Królestwa Szwecji (którego skarżący jest obywatelem), jak również innych krajów UE, czy krajów honorujących szwedzkie uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym;
4. art. 11 ust. 4 dyrektywy w sprawie praw jazdy poprzez jego błędną wykładnię oraz niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie jest uprawniony do posiadania i posługiwania się prawem jazdy zatrzymanym przez organ pierwszej instancji, podczas gdy po zakończeniu okresu zakazu prowadzenia pojazdów nałożonego na skarżącego, szwedzki urząd właściwy do wydawania dokumentów prawa jazdy przeprowadził weryfikację skarżącego w zakresie ewentualnych ograniczeń do posiadania prawa jazdy i ustalił, że skarżący takie uprawnienie ponownie posiada, przez co skarżącemu wydano dokument prawa jazdy, który nie powinien podlegać zatrzymaniu przez polskie organy administracji.
Skarżący wskazał, że jego centrum życiowe koncentruje się w Szwecji. Na początku 2023 r., po upływie okresu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, zwrócił się do szwedzkiego urzędu o potwierdzenie posiadania uprawnień oraz wydanie dokumentu prawa jazdy. Szwedzki organ, posiadający dostęp do Europejskiej Sieci Praw Jazdy, przeprowadził pozytywną weryfikację uprawnień skarżącego do ponownego wydania dokumentu prawa jazdy i w marcu 2023 r. skarżący uzyskał na nowo dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów. Tym samym organy ignorują decyzję szwedzkich organów administracji, które stwierdziły, że skarżący posiada pełne uprawnienia do kierowania pojazdami osobowymi na terenie Szwecji, innych państw Unii Europejskiej, a także państw będących sygnatariuszami Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym. Wydane decyzje prowadzą do nieuprawnionego ograniczania skarżącemu uprawnień nabytych w innym kraju członkowskim UE. Urząd Miasta G. nie jest ponadto organem właściwym do zatrzymania i rozporządzania dokumentem wydanym przez organ innego państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy dla K. - K. w K. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy od dnia 20 grudnia 2017 r. z uwagi na spowodowanie przez niego tego dnia szeregu kolizji drogowych. Zaistniało uzasadnione podejrzenie, że skarżący znajdował się pod wpływem środków odurzających.
Następnie skarżącemu zatrzymano prawo jazdy postanowieniem Prokuratury Rejonowej K. – P. B. z dnia 11 maja 2018 r.
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. - K. w K. z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] skarżący został uznany za winnego tego, że w dniu 4 maja 2018 r. prowadził samochód w stanie nietrzeźwości , za co orzeczono m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, zaliczając okres rzeczywistego pozbawienia go prawa jazdy, tj. od dnia 4 maja 2018 r.
Wyrokiem nakazowym z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K. - K. w Krakowie uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu dwóch wykroczeń – kierowania pojazdem w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu oraz zagrożenia bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym i orzekł środek karny m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy ( od dnia 20 grudnia 2017 r.).
Prezydent Miasta Krakowa z uwagi na wyrok z dnia 9 sierpnia 2018 r. decyzją z dnia 19 września 2018 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B na okres czterech lat.
Trzema decyzjami z dnia 7 listopada 2018 r. Prezydent Miasta Krakowa skierował skarżącego na badania lekarskie oraz badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a także na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii.
Kolejnymi trzema decyzjami z dnia 11 marca 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat. AM, B do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego z wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, orzeczenia psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii.
Z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania skarżącego (G.), został on skreślony z ewidencji kierowców w K., a akta przekazano do Urzędu Miasta w G. Podkreślić należy, że skarżący posiada także polskie obywatelstwo, co wynika z akt administracyjnych.
Skarżący domaga się zwrotu dokumentu prawa jazdy, wskazując na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 9 września 2024 r. sygn. akt [...] o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy, w którym wskazano, że skoro orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. - K. sygn. akt [...] zakaz prowadzenia pojazdów nie jest aktywny, to decyzja Prezydenta Miasta Krakowa wydana na podstawie tego wyroku nie może wykraczać poza oznaczony wyrokiem okres , bowiem w trybie administracyjnym nie można wydłużać okresu obowiązywania represji karnej.
Organy obu instancji stoją na stanowisku, że prawo jazdy nie może być skarżącemu zwrócone, bowiem nie przedłożył on orzeczenia lekarskiego z wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, orzeczenia psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.) stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie:
1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;
3) w stosunku do której wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;
4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym;
5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy.
Z przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca odróżnił możliwość wydania prawa jazdy osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych , od możliwości wydania prawa jazdy , które zostało zatrzymane.
Prawomocnym wyrokiem sądu orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat samochód za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.
Ustawa o kierujących pojazdami przewiduje w art. 103 ust. 1 pkt 4, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Taka decyzja została wobec skarżącego wydana w dniu 19 września 2018 r. - na okres czterech lat.
Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nakazują organom administracji, niezależnie od powyższego, skierowanie osoby, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, na badania lekarskie, badania psychologiczne oraz kurs reedukacyjny. Brak przedstawienia w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, czy też orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem , jak też orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem pociągają za sobą konieczność wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 102 ustawy o kierujących pojazdami). Skarżący został skierowany na wskazane badania oraz kurs reedukacyjny. W wymaganym terminie nie przedstawił ani zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, ani orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem, wobec czego wydane zostały decyzje w dniu 11 marca 2019 r. - o zatrzymaniu mu prawa jazdy.
Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem zwrotu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Warunek nie dotyczy prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem zatrzymanych w związku z nieprzedłożeniem w wymaganym terminie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego.
W niniejszej sprawie przyczyną odmowy zwrotu prawa jazdy jest fakt, że skarżący nie dopełnił obowiązków, wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Należy zatem zgodzić się z organami, że do czasu spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek, wynikających z przepisów ustawy o kierujących pojazdami , nie ma podstaw do zwrotu przedmiotowego dokumentu.
Podkreślić trzeba, że art. 7 ust. 5 lit. a) dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz.U.UE.L.2006.403.18 dalej: dyrektywa 2006/126) stanowi, że jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy. Celem tego przepisu jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajdują się trzy dokumenty prawa jazdy , wydane skarżącemu przez organ szwedzki - prawo jazdy kategorii AM,B, wydane w dniu 28 czerwca 2016 r., o dacie ważności 28 czerwca 2026 r. ( k. 44 akt administracyjnych), prawo jazdy kategorii AM,B, wydane w dniu 5 kwietnia 2018 r., o dacie ważności 5 kwietnia 2028 r. (k.14 akt administracyjnych), prawo jazdy kategorii AM,B, wydane w dniu 14 marca 2023 r., o dacie ważności 14 marca 2033 r. (k. 60 akt administracyjnych). To ostatnie prawo jazdy zostało zatrzymane przez Wydział Dochodzeniowo - Śledczy KMP G. w dniu 26 sierpnia 2024 r. Z oświadczeń skarżącego wynika też, że dysponował on prawem jazdy, wydanym w dniu 4 lipca 2018 r. , które zwrócił do organu wydającego.
Z powyższego zestawienia wynika, że skarżący, mimo że na terenie Polski zatrzymano mu prawo jazdy, uzyskiwał kolejne prawa jazdy (mimo że nie upłynęła jeszcze ważność poprzedniego) na terenie Szwecji.
Stwierdzić należy, że zwrot dokumentu prawa jazdy może nastąpić jedynie wtedy, gdy dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Okoliczność, że stronie wydano inne prawo jazdy nie powoduje, iż nabyła ona (odzyskała) uprawnienia do kierowania pojazdami.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi, także dotyczących naruszenia art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126 oraz art. 41 ust.1 Konwencji sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. o ruchu drogowym ( Dz.U. z 1988 r., Nr 5, poz.40 ).
Zarzut naruszenia art. 35 § 1 i 3 k.p.a., czyli przepisów normujących terminy załatwienia sprawy, nawet w przypadku jego zasadności nie mógłby mieć jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie , bowiem przedmiotem zaskarżenia jest wydana decyzja, a nie bezczynność organu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi , na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI