III SA/Gd 34/23

III SA/Gd 34/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 478
art. 328
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 8 listopada 2022 r., nr R.0100.1271.2022 w przedmiocie odmowy uznania stopnia naukowego nadanego za granicą oddala skargę.
Uzasadnienie
D. S. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 8 listopada 2022 r., nr R.0100.1271.2022 w przedmiocie odmowy uznania stopnia naukowego nadanego za granicą.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Uchwałą nr 39 z dnia 28 kwietnia 2021 r. Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego powołując się na art. 328 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.s.w.n." lub "ustawą" oraz rozporządzenie Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych za granicą (Dz. U. poz. 1887), zwane dalej - "rozporządzeniem" lub "rozporządzeniem w sprawie nostryfikacji", postanowiła o niewszczęciu postępowania nostryfikacyjnego dyplomu doktora habilitowanego D. S. w dziedzinie nauk społecznych dyscyplinie pedagogika, który został uzyskany na podstawie osiągnięcia zatytułowanego "Koncepcje wychowaniu fizycznego w krajach Unii Europejskiej".
Wydane rozstrzygnięcie uzasadniono brakiem możliwości dokonania obiektywnej i rzetelnej oceny złożonej dokumentacji, odzwierciedlającej dorobek naukowy dr D. S. oraz uznania tego dorobku za odpowiadający wymogom stawianym w postępowaniu habilitacyjnym w Polsce. Niemożność sformułowania opinii wynika z faktu, że zgodnie z rozporządzeniem, po zaakceptowaniu kompletności dokumentacji, zostaje powołany recenzent lub recenzenci będący specjalistami w danej subdyscyplinie pedagogiki oraz posiadający w niej dorobek naukowy. Aktualnie w gronie samodzielnych pracowników naukowych Instytutu Pedagogiki nie ma specjalistów z zakresu prezentowanej przez dr D. S. problematyki badawczej. W związku z tym ustalenie równoważności przedłożonej dokumentacji z wymaganiami na stopień doktora habilitowanego w Polsce stało się niemożliwe i wykraczające poza kompetencje Rady Dyscypliny Pedagogika. Jest to zatem formalna przeszkoda wszczęcia nostryfikacji stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Od wydanej uchwały dr. D. S. wniósł zażalenie do Rektora Uniwersytetu Gdańskiego.
Pismem z dnia 18 maja 2021 r. Rektor Uniwersytetu Gdańskiego przekazał zażalenie Przewodniczącej Rady Dyscypliny Pedagogika wskazując, że zgodnie z § 32 ust. 1 pkt Statutu UG, nostryfikacja stopni naukowych należy do zadań rady dyscypliny naukowej. Rektor nie jest organem właściwym w sprawie, której dotyczy wniesione przez dr D. S. zażalenie.
Uchwałą nr 41 z dnia 26 maja 2021 r. "w sprawie utrzymania w mocy uchwały nr 39 z dnia 28 kwietnia 2021 r. i odmowy przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek dr D. S. w dniu 16 lutego 2021 r.", wydaną na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 328 ust. 7 p.s.w.n., Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego postanowiła odmówić przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek dr D. S. w dniu 16 lutego 2021 r.
W ocenie Rady, uchwałę nr 39 Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. należy traktować jako postanowienie o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek dr. D. S. w dniu 16 lutego 2021 r. Wniosek D. S. spełniał wymogi określone w § 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia. Na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rada zażądała od wnioskodawcy przedłożenia tłumaczenia na język polski dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret drugie rozporządzenia, sporządzonego i poświadczonego przez tłumacza przysięgłego - to jest tłumaczenia dokumentów stanowiących podstawę nadania dr D. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego w Ukrainie. D. S. przedłożył trzy tłumaczenia recenzji wydawniczych monografii "Koncepcje wychowania fizycznego w krajach Unii Europejskiej: historia i współczesność". Natomiast zgodnie z przepisem rozporządzenia stanowiącym podstawę żądania powinien był przedłożyć recenzje oponentów powołanych do sformułowania opinii na temat jego naukowego dorobku, opracowane przez profesorów. Ponadto, brak właściwości do przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego Rada uzasadniła niemożnością sformułowania merytorycznej oceny wynikającą z tego, że aktualnie w gronie pracowników naukowych, nie ma specjalistów z zakresu prezentowanej problematyki badawczej, tzn. z zakresu edukacji fizycznej, ani pedagogiki porównawczej (subdyscypliny pedagogiki).
W wyniku rozpoznania skargi strony, wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r., w sprawie III SA/Gd 673/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r., nr 39.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nostryfikacyjnego, w dniu 8 września 2022 r., Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego podjęła uchwałę nr 97 w sprawie wydania decyzji o odmowie nostryfikacji stopnia doktora nauk nadanego dr D. S. w [...] Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym im. [...] w dniu 16 grudnia 2019 r.
W głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów (17 osób obecnych na RDP i uprawnionych do głosowania, 17 głosów za odmową nostryfikacji, 0 głosów przeciw odmowie, 0 głosów wstrzymujących się) uchwalono, że RDP UG odmawia uznania stopnia naukowego doktora nauk nadanego D. S. w dniu 16 grudnia 2019 r. przez Wyższą Atestacyjną Komisję Ukrainy za równoważny z polskim stopniem doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych dyscyplinie pedagogika. W podstawie prawnej wskazano przepisy: art. 328 ust. 4, art. 178 ust. 1 pkt 1 oraz art. 28 ust. 1 pkt 8 i ust. 4 p.s.w.n. (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), § 7 ust. 1 rozporządzenia; § 32 ust. 1 pkt 4 Statutu Uniwersytetu Gdańskiego oraz art. 104 § 1 w zw. z art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.).
W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia, w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego, podmiot nostryfikujący może skierować dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret drugie albo lit. b tiret drugie, do recenzji. Na posiedzeniu w dniu 9 czerwca 2022 r. wyrażając wskazane wątpliwości Rada Dyscypliny Pedagogika powołała trzech recenzentów w osobach: prof. dr hab. D. K., prof. dr hab. R. G. oraz dr hab. P. Z. W zakresie i w terminie określonym przez podmiot nostryfikujący, ocenie podlegały dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe stanowiące podstawę nadania stopnia za granicą. Recenzenci zostali upoważnieni do zaopiniowania osiągnięć wnioskodawcy, które stanowiły podstawę nadania stopnia doktora nauk w Ukrainie, zarówno w kontekście ich zgodności z wnioskowaną dyscypliną, jak i pod względem merytorycznej jakości, co oznacza, że przedmiot recenzji odnosił się do spełnienia wymogów nadania stopnia doktora habilitowanego określonych prawem polskim.
Wszystkie trzy recenzje miały jednoznaczną negatywną konkluzję wskazując, że osiągnięcia naukowe dr D. S., które były podstawą nadania stopnia doktora nauk w Ukrainie nie są równoważne z osiągnięciami naukowymi kandydata do stopnia doktora habilitowanego określonych prawem polskim. Analiza dokumentów, które dostarczył wnioskodawca zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2 rozporządzenia, potwierdzających uzyskanie stopnia doktora nauk w Ukrainie, w opinii RDP UG wskazują, że osiągnięcie naukowe, na podstawie którego dr. D. S. uzyskał stopień doktora nauk w Ukrainie, można zaliczyć do dyscypliny pedagogika. Niemniej jednak, osiągnięcie to nie wnosi istotnego wkładu w dyscyplinę pedagogika, z uwagi na powierzchowne, addytywne analizy teoretyczne, mglistość metodologiczną, niekrytyczną interpretację danych oraz wyjątkową niestaranność językową. Dorobek naukowy, będący podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego w Polsce musi stanowić "znaczny wkład w rozwój dyscypliny". Oznacza to, że osiągniecie naukowe, o którym mowa, musi wnosić nowe kwantum wiedzy, odkrywać nowe zjawiska, wskazywać na nieznane wcześniej zależności, czy też promować nieobecne wcześniej w literaturze naukowej perspektywy rozumienia i badania danego fragmentu rzeczywistości. Co ważne spełniając przy tym ścisłe kryteria rzetelnego i trafnego poznania naukowego określonego przez społeczność danej dyscypliny. RDP UG wskazało, że osiągnięcie naukowe będące podstawą nadania stopnia doktora nauk w Ukrainie nie spełnia kluczowych kryteriów określonych prawem polskim. Ponadto, stwierdzono w przedstawionym osiągnięciu naukowym występowanie nierzetelnego korzystania z innych publikacji, co jest w opinii RDP dyskwalifikujące i nie odpowiada wymaganiom oraz standardom przyjętym w Polsce w stosunku do rozpraw habilitacyjnych. W Polsce stopień doktora habilitowanego nadaje się osobom, które prezentując swoje osiągnięcia badawcze wskazują na własną samodzielność naukową, w przypadku dr D. S. tej samodzielności naukowej w rozumieniu prawa polskiego nie można stwierdzić.
W wyniku rozpoznania odwołania Rektor Uniwersytetu Gdańskiego wydał w dniu 8 listopada 2022 r. decyzję nr R.0100.1271.2022, na mocy której utrzymał w mocy uchwałę nr 97 Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 8 września 2022 r. o odmowie nostryfikacji stopnia doktora nauk nadanego doktorowi D. S. (punkt 1) oraz odmówił nostryfikacji (uznania za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego) stopnia doktora nauk nadanego doktorowi D. S. (punkt 2).
Zdaniem organu odwoławczego, D. S. wadliwie kwestionuje charakter postępowania nostryfikacyjnego jako postępowania administracyjnego o charakterze merytorycznym i eksperckim. Organ wskazał na niezasadność oczekiwań odwołującego się, dotyczących prowadzenia z nim negocjacji i zawarcia ugody po wyroku sądu administracyjnego. W prawie administracyjnym nie obowiązują zasady charakterystyczne dla prawa cywilnego, w tym zasada "wszystko co nie jest zakazane, jest dozwolone". W wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 673/21, Rada Dyscypliny Pedagogika UG była zobowiązana do powtórzenia postępowania nostryfikacyjnego. W opinii organu odwoławczego, określone zobowiązanie Rada prawidłowo wykonała, kończąc postępowanie wydaniem uchwały. Następnie, podzielając poglądy Rady Dyscypliny Pedagogika UG, organ stwierdził, że Rada wykonała wszystkie działania w postępowaniu nostryfikacyjnym w sprawie dr D. S. w terminie wynikającym z przepisów rozporządzenia, z uwzględnieniem art. 286 § 2 p.p.s.a. Wielokrotnie zaś kwestionowane przez odwołującego określenie "można przyjąć" jest zwykłym prawniczym określeniem używanym przy dokonywaniu interpretacji przepisów prawnych.
Na podstawie przepisów art. 328 ust. 6 p.s.w.n. oraz § 8 rozporządzenia za przeprowadzenie procedury nostryfikacyjnej pobiera się opłatę w wysokości 3.205 zł. Zgodnie z tymi przepisami termin wniesienia opłaty określa podmiot nostryfikujący, z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia dotyczących długości terminu ("nie krótszy niż 14 dni"). Ponadto, zgodnie z procedurami obowiązującymi w Uniwersytecie Gdańskim, opłata jest pobierana po wszczęciu postępowania nostryfikacyjnego, więc w przypadku powtórzonego postępowania również zasadne było pobranie tej opłaty na wstępnym etapie powtarzanego postępowania. Zwrócenie się przez Radę Dyscypliny Pedagogika UG do dr D. S. o wniesienie tej opłaty na początku powtarzanego postępowania nostryfikacyjnego nie miało na celu kwestionowania oświadczenia złożonego przez odwołującego w postępowaniu zakończonym uchwałą Rady uchyloną przez Sąd, jak twierdzi odwołujący. Była to realizacja wymogu proceduralnego, koniecznego do spełnienia w powtarzanym postępowaniu. Opłata została pobrana.
W postępowaniu, którego dotyczył zapadły wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Rada Dyscypliny Pedagogika UG nietrafnie przyjęła, że o właściwości podmiotu nostryfikującego decyduje realizacja działań badawczych oraz posiadanie przez pracowników publikacji naukowych z subdyscypliny pedagogiki, której dotyczył dorobek naukowy dr D. S. (z uwagi na nieprowadzenie projektów naukowych w zakresie ww. subdyscypliny pedagogiki). Wyrok ten Rada wykonała w całości. Wskazano w nim, że prawidłowa interpretacja przepisów dotyczy wyznaczenia właściwości podmiotu do przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego ze względu na posiadanie kategorii naukowej A+ lub A w dyscyplinie naukowej, której dotyczy postępowanie nostryfikacyjne (dyscyplina Pedagogika reprezentowana w Uniwersytecie Gdańskim posiadała kategorię A).
W ocenie organu odwoławczego, postępowanie nostryfikacyjne ma charakter ekspercki i merytoryczny, zaś w sprawie "wystąpiły uzasadnione wątpliwości". Rada Dyscypliny Pedagogika UG w sposób uprawniony, z uwzględnieniem opinii recenzentów, dokonała oceny dokumentów potwierdzających osiągnięcia naukowe będące podstawą nadania ukraińskiego stopnia doktora nauk. Ocena została dokonana w dopuszczalnym kontekście porównania tych osiągnięć z wymogami nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego określonymi prawem polskim. Innymi słowy, ocena dotyczyła, zgodnie z zakresem ustawowego upoważnienia, czy zagraniczne osiągnięcia odwołującego mogą być uznane za równoważne z wymogami dotyczącymi uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, które są określone w prawie polskim. Z tych względów Rada Dyscypliny Pedagogika UG posługiwała się pojęciem samodzielności naukowej, która jest kluczowym kryterium w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazane pojęcie należy rozumieć jako kryterium, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego bez stałego merytorycznego wsparcia osób trzecich przeprowadziła oryginalne badania naukowe, które w istotny sposób wpływają na rozwój określonej dyscypliny naukowej. Organ zaznaczył też, że w pełni bezzasadne są uwagi w odwołaniu, dotyczące podważania i kwestionowania procedur ukraińskich przez Radę Dyscypliny Pedagogika UG.
Zgodnie z treścią recenzji oraz zawartą w nich merytoryczną argumentacją i konkluzjami, które zgodnie podzieliły organy uczelni, osiągnięcia naukowe, na podstawie których dr D. S. uzyskał stopień doktora nauk, nie są równoważne wymaganiom stawianym kandydatom do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, które określają przepisy prawa polskiego. Praca przedłożona przez dr D. S. pt.: "Koncepcje edukacji fizycznej w krajach Unii Europejskiej. Historia i współczesność", która stanowiła osiągnięcie naukowe będące podstawą nadania ukraińskiego stopnia doktora nauk, ma szereg wad merytorycznych i formalnych, szczegółowo wyliczonych w recenzjach. Na poparcie czego organ przytoczył część z nich: - "Praca (...) ma liczne słabości, w tym m.in. brak jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania podstawowych terminów (...) w podejściu autora przedstawionej pracy do materiału badawczego dominuje opis przy minimalnym udziale funkcji wyjaśniającej, która jest charakterystyczna dla pedagogiki porównawczej (...) trudności z jednoznacznym logicznym opisem i charakterystyką analizowanych zjawisk i procesów (...) nadmierna koncentracja na zagadnieniach drugorzędnych natury ogólnej lub organizacyjnej, przejętych z reguły od innych badaczy (...) [brak] jednoznacznego ujęcia problemu badawczego, a w konsekwencji jednoznacznego wskazania rezultatów badań własnych (...) liczne błędy językowe (...) niewłaściwie sporządzona bibliografia";
- "czytelnik ma do czynienia z kalejdoskopem powierzchniowo wymienionych badań, czy stanowisk teoretycznych, które nie są w żaden sposób odnoszone ani do siebie nawzajem, ani do projektu badawczego [dr D. S.]";
- "zabiegi intelektualne niezbędne do budowania ścisłego wywodu (analiza, synteza, porównanie etc.) Autor myli z metodami badań naukowych. Elementarne praktyki akademickie wynosi do miana metody (np. poszukiwania bibliograficzne) (...) kompletnie zniekształca tezy tekstów, do których się odwołuje w celu tworzenia nieistniejących metod";
- "Zamysł metodologiczny badań [Autora] nie wskazuje ani na przedmiot badania, ani na przedmiot poznania";
- "Kluczowy (...) problem z poziomem historycznym tych badań polega na tym, że są one prowadzone nie w oparciu o historyczne źródła, ale w oparciu o cudze opracowania - co w zasadzie (przy braku metod krytycznych, jak np. analiza dyskursu) wyklucza jakiekolwiek nowatorstwo wniosków z analiz (...) [autor] powierzchniowo streszcza poszczególne historycznie umiejscowione koncepcje, nie dokonując ich analiz pod jakimś kątem, ani nie podejmując polemiki";
- "narracja [autora] jest właściwie pozbawiona analiz w ścisłym sensie tego słowa. Analiza naukowa bowiem skrupulatnie wyodrębnia dany fragment rzeczywistości (również konceptualnej) i bada go pod określonym kątem przy użyciu krytycznie przygotowanych narzędzi. Tymczasem zarówno w rozdziale drugim, jak i trzecim mamy do czynienia (podobnie jak to było w rozdziale pierwszym) z powierzchownymi streszczeniami";
- "recenzowana monografia obfituje w liczne przykłady tzw. złych praktyk akademickich. W odwoływaniu się do źródeł internetowych nie podaje się dat dostępu. Całe akapity zawierające liczne zdania twierdzące pozbawione są jakichkolwiek odwołań";
- "przywoływane publikacje i badania innych autorów są po prostu streszczone miejscami nawet razem z całymi tabelami wyników i wykresami (...). W rozprawie mamy więc do czynienia z nadużywaniem cudzych opracowań, streszczeniem ich i addytywną kompilacją fragmentów, zamiast zastosowania solidnej metaanalizy, interpretacyjnej refleksji, nowej oryginalnej perspektywy. W efekcie rozdziały teoretyczne stanowią raczej popularyzację tego, co napisali inni, niż są autorskim twórczym wkładem do nauki";
- Kompletnym nieporozumieniem są podejmowane przez autora próby wskazania fundamentu teoretycznego, którego założenia przyjmuje dla swoich badań (...) [autor] utożsamia porządek pojęciowy i naukową analizę pojęć z porównaniem podstawowych definicji słownikowych (...). Te proste zabiegi oparte na sięganiu do elementarnych źródeł podręcznych opisuje językiem pompatycznym, mającym - jak należy sądzić - wywołać wrażenie na czytelniku (...) Te opisy rażą w zderzeniu z kolokwialnością realizacyjną i oczywistością »odkryć«;
- "w książce uderzający jest ogromny rozdźwięk między składanymi deklaracjami metodologicznymi a realizacją badań (...) To nieuchronnie przełożyło się na niską jakość analiz, które [autor] określa jako prowadzone przez siebie badania. W rzeczywistości polegają one na ciągłym streszczeniu różnych publikacji i dokumentów oraz prostym ich zestawieniu";
- "Szczególną cechą ocenianej rozprawy jest nieprawdopodobnie wysoka liczba błędów językowych. Z reguły należy je traktować jako kwestie techniczno-redakcyjne, jednak ich nagromadzenie w rozprawie (...) jest tak duże, że trudno przejść nad tym do porządku dziennego. Utrudnia to bowiem recepcję treści, a miejscami uniemożliwia zrozumienie sensu. Chodzi przy tym nie tylko o liczbę błędów frazeologicznych, składniowych czy fleksyjnych, ale również stopień dziwaczności określeń/tłumaczeń";
- "Niedosyt teoretyczny, dominacja streszczeń cudzych publikacji i aktów prawnych, zagmatwania i jaskrawe braki metodologiczne, jałowość interpretacyjna, błędne używanie pojęć - wszystko to dowodzi niskich kompetencji akademickich Autora i powoduje, że jego książka nie przynależy do pedagogiki naukowej, a - ewentualnie - do popularyzatorskiej";
- Wskazane [w recenzji prof. D. K.] przeniesienia cudzych tekstów do własnej rozprawy, jakich dokonywał [autor] nie są parafrazami, ani rozwinięciami. Tekst nie jest przeobrażany czy naświetlany z nowej, oryginalnej perspektywy. To po prostu jest wierne odwzorowanie tekstów. Różnice polegają na ewentualnych wycięciach zdań czy niewielkich fragmentów oryginalnych cudzych autorskich publikacji (...). Już te przykłady, znalezione przy losowej kontroli zawartości książki, są dla pracownika naukowego kompromitujące i całkowicie podważają moje zaufanie do Autora i jego dorobku";
- "rozprawa [Autora] nie ma wartości naukowej, nie zawiera autorskiej oryginalnej myśli twórczej, ma znamiona dyletanctwa i nierzetelności";
- "[rozprawa] nie wnosi żadnych istotnych wartości do nauki (...) cechują ją powierzchowne, addytywne analizy teoretyczne, mglistość metodologiczna, niekrytyczna interpretacja danych i wyjątkowa niestaranność językowa. Dodatkowo - co najważniejsze - dało się stwierdzić występowanie w [pracy] nierzetelnego korzystania z cudzych publikacji".
Rektor również zwrócił uwagę na jednoznaczność konkluzji wszystkich recenzji:
- "Analiza treści przedstawionej do oceny książki (...) i ocena ustaleń poczynionych przez jej autora nakazuje stwierdzić, iż nie można zaliczyć jej do kategorii osiągnięć, które stanowią znaczący wkład do dyscypliny pedagogika";
- "recenzowana monografia (...) nie może być uznana za pracę naukową (...) praca ta dotyczy kwestii pedagogicznych, ale równocześnie demonstruje absolutny brak świadomości metodologicznej i konceptualnej badacza w tej dyscyplinie (...) recenzowana książka stanowi bowiem przykład braku samodzielności naukowej par excellence ze względu na nieumiejętność Autora wychodzenia poza poziom streszczenia cudzych tekstów oraz brak umiejętności polemiki z tymi tekstami, budowania własnej perspektywy badawczej, zauważania napięć pomiędzy różnymi wymiarami przedmiotu badania i przedmiotu poznania, tworzenia oryginalnych perspektyw interpretacyjnych, wyławiania sprzeczności i nieoczywistości";
- "z powodu niskiej oceny jakości teoretycznej, metodologicznej i interpretacyjnej, jak i z uwagi na całkowicie dyskwalifikujące nierzetelne zabiegi, naruszające niezbywalne prawa autorskie, książkę »Koncepcje edukacji fizycznej w krajach Unii Europejskiej: historia i współczesność« oceniam zdecydowanie negatywnie jako nieodpowiadającą wymaganiom i standardom przyjętym w Polsce w stosunku do rozpraw habilitacyjnych i stwierdzam że nie powinna ona być nostryfikowana w naszym kraju".
Ponadto, w odniesieniu do innych osiągnięć składających się na dorobek naukowy, zaznaczono, że: "swoje osiągnięcia [dr D. S.] prezentował jedynie na konferencjach w Polsce i na Ukrainie. Brak udziału w konferencjach w krajach zachodniej Europy zaskakuje, zwłaszcza w sytuacji, gdy tematem rozprawy jest edukacja fizyczna w nich realizowana"; "wskazany w autoreferacie dorobek (...) chociaż jest dwujęzyczny, to jednak jest również bardzo lokalny: wymienione publikacje w ogromnej mierze zostały ogłoszone w książkach pod redakcją o zasięgu co najwyżej krajowym (jeśli nie lokalnym). Zupełnie brak jest jakiejkolwiek próby publikowania w periodykach o światowej renomie".
Następnie organ podkreślił, że nierzetelne korzystanie przez odwołującego w treści przedłożonej monografii z innych publikacji, wskazane zwłaszcza w recenzji prof. D. K., ale także recenzji prof. P. Z., jest dyskwalifikujące i nie odpowiada wymaganiom oraz standardom przyjętym w Rzeczypospolitej Polskiej w stosunku do osiągnięć przedstawianych w celu uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Jednocześnie, takie postępowanie odwołującego dowodzi braku wymaganej samodzielności naukowej w rozumieniu prawa polskiego. Ocena poziomu merytorycznego, jak i warsztatowego opracowania przedstawionego przez odwołującego, które nie spełnia polskich wymagań uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie naukowej pedagogika, nie jest zatem dowolna. Przeprowadzona ocena znajduje wystarczające oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym i poddanym ocenie przez orzekające organy uczelni.
Ponadto, w trakcie spotkania przeprowadzonego w dniu 10 października 2022 r. dr D. S. nie wskazał żadnych dodatkowych okoliczności sprawy, które mogłyby uzasadniać uchylenie lub zmianę uchwały nr 97 Rady Dyscyplina Pedagogika UG z dnia 8 września 2022 r. Wyjaśnienia przedstawione w trakcie spotkania nie miały charakteru merytorycznego. Natomiast jako bezpodstawne należy uwagi dotyczące działań, które miałby podejmować prof. R. G. w celu wpłynięcia na wynik postępowania nostryfikacyjnego. Zawarte w odwołaniu i niemające związku ze sprawą stwierdzenia dotyczące rzekomego znieważenia ukraińskiej promotor odwołującego (według terminologii ukraińskiej - konsultant lub kierownik naukowej), a także zarzuty podważania kwalifikacji ukraińskich profesorów i uniwersytetów są rażąco niestosowne i godzą w dobre imię Uniwersytetu Gdańskiego. Oskarżenia te są bezpodstawne również z uwagi na działania, które na rzecz państwa i społeczeństwa ukraińskiego, w tym przedstawicieli nauki, wspólnota akademicka Uniwersytetu Gdańskiego podejmuje od dnia agresji Federacji Rosyjskiej na niepodległą Ukrainę.
Organ wskazał, że cechą niezbędną naukowca jest umiejętność poddania swoich osiągnięć naukowych merytorycznej i zasadnej krytyce, również dokonywanej przez uprawnionych i bezstronnych przedstawicieli środowiska naukowego, zgodnie z przepisami określającymi tryb postępowania nostryfikacyjnego. Za nielicującą z godnością zawodu nauczyciela akademickiego należy natomiast uznać reakcję związaną z nadużyciem w treści odwołania wolności wypowiedzi, które to nadużycie może zostać uznane za naruszenie dóbr osobistych Przewodniczącej Rady Dyscypliny Pedagogika UG, członków tej Rady oraz Uniwersytetu jako podmiotu prawa. Nauczyciela akademickiego musi cechować umiejętność konstrukcji wypowiedzi, z użyciem rzeczowych argumentów i wyważonych sformułowań. Natomiast wnikliwa analiza odwołania potwierdza, że brak argumentów prawnych i logiki wywodu odwołujący pokrywa obszernością treści, pełnej niestosownego i emocjonalnego języka. Sposób postępowania odwołującego tym bardziej nie licuje z godnością zawodu nauczyciela akademickiego, bo choć sam odwołujący przeprasza Rektora UG za używanie "dosadnego języka", to jednak mając tę świadomość, nie dokonał żadnych zmian w treści odwołania przed jego wniesieniem. Rektor zauważył, że bezzasadny jest wniosek o wykluczenie prof. J. S. "z dalszego toku postępowania nostryfikacyjnego już w trybie odwoławczym". W ocenie organu drugiej instancji, nie zachodzą przesłanki wyłączenia określone w art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto, na etapie postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji nie ma kompetencji do podejmowania czynności procesowych i nie może wpływać na wynik sprawy. Przewodnicząca Rady kieruje jej pracami, ale podejmowanie decyzji w postępowaniu nostryfikacyjnym należy do kompetencji Rady jako organu. Zawarte w odwołaniu uwagi kierowane wobec prof. J. S. nie tylko, że nie znajdują rzeczowego uzasadnienia, ale i sam sposób ich formułowania jest niedopuszczalny oraz może być uznany za naruszający jej dobra osobiste.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Rektora, D. S. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji, ze wskazaniem w orzeczeniu kończącym sprawę konieczności wydania zaświadczenia potwierdzającego nostryfikacją stopnia naukowego skarżącego w związku ze spełnieniem przez niego wszelkich prawem przewidzianych przesłanek do dokonania takiej nostryfikacji. Skarżący wniósł też o uchylenie postanowienia - uchwały 87 Rady Dyscypliny Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 9 czerwca 2022 r. o skierowaniu dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego do recenzji. Ponadto, skarżący wystąpił o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
1. art. 328 ust. 1 i 5 p.s.w.n. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i odmowę nostryfikacji (uznania za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego) stopnia doktora nauk nadanego skarżącemu zgodnie z prawem ukraińskim w [...] Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym im. [...], podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów winno doprowadzić organ do wydania zaświadczenia uznającego za równoważny z polskim stopnie doktora habilitowanego otrzymanego przez skarżącego stopnia naukowego na terenie Ukrainy oraz wydania zaświadczenia potwierdzającego nostryfikację;
2. art. 328 ust. 3 p.s.w.n. poprzez jego błędne wskazanie jako podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotowy przepis nie znajduję zastosowania w niniejszej sprawie;
3. § 3 ust. 1 i 2 ppkt 1 lit. b i ppkt 2 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że wniosek skarżącego i dokumenty do niego załączone nie dają podstaw do nostryfikacji uzyskanego tytułu naukowego na terenie Ukrainy;
4. § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie i skierowanie dokumentów załączonych do wniosku skarżącego do recenzji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły "szczególne przypadki uzasadniające wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego", które mogłyby uzasadniać skierowanie tych dokumentów do recenzji;
5. § 4 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i niezakończenie postępowania nostryfikacyjnego w terminie;
6. art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i dokonanie niewyczerpującej oceny materiału dowodowego i przeprowadzenia postępowania w sposób wybiórczy, które doprowadziło organ do wydania zaskarżanej decyzji wyłącznie w oparciu o recenzję dokumentów złożonych wraz z wnioskiem, które winny być przeprowadzone jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził;
7. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11 i art. 12 k.p.a. w zw. z art. 328 ust. 1 p.s.w.n. i wskazanymi przepisami rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w cytowanych przepisach, w szczególności poprzez prowadzenia postępowanie w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania;
8. art. 142 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia - uchwały 87 Rady Dyscypliny Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 9 czerwca 2022 r. o skierowaniu dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego do recenzji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodziły uzasadnione szczególne przypadki, kiedy recenzję tych dokumentów można byłoby zastosować.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydane rozstrzygnięcia zostały oparte wyłącznie na sporządzonych recenzjach dokumentów dołączonych przez skarżącego do wniosku o nostryfikację, które to recenzje w niniejszym postępowaniu w ogóle nie powinny być przeprowadzone. Dodatkowo w całości pominięto recenzję przedstawioną przez skarżącego. W przedmiotowej sprawie organ w ogóle nie powinien dopuścić do przeprowadzenia recenzji dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego, albowiem nie zachodziły uzasadnione przyczyny umożliwiające organowi skierowanie dokumentów do recenzji. Zdaniem skarżącego, postępowanie nostryfikacyjne co do zasady jest postępowaniem, w ramach którego wydane zostaje zaświadczenie o uznaniu zdobytego poza granicami Polski stopnia naukowego za równoważny z adekwatnym polskim stopniem naukowym. Niniejsze postępowanie prowadzone było w kierunku nadania stopnia naukowego, a nie uznania otrzymanego już przez skarżącego stopnia naukowego na terenie Ukrainy. Stopień naukowy uzyskany na Ukrainie został nadany zgodnie z obowiązującym w tamtym systemie prawnym przepisami i na terenie Polski może być jedynie uznany za równoważny ze stopniem doktora habilitowanego.
Skarżący zaznaczył, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest od 2021r. i opisał jego przebieg. Zauważył następnie, że zgodnie z przepisem art. 328 ust. 1 i 5 p.s.w.n., postępowanie nostryfikacyjne polega na uznaniu zagranicznego tytułu naukowego na terenie Polski poprzez nadanie odpowiadającego stopnia naukowego. Postępowanie to jest de facto prostym postępowaniem w ramach którego wydawane jest zaświadczenie o uznaniu stopnia naukowego uzyskanego poza granicami Polski. W literaturze wskazuje się m.in., że przepis ust. 1 (podobnie jak to ma miejsce w art. 326 ust. 1 w odniesieniu do dyplomu ukończenia studiów) przewiduje równoważność z mocy prawa, tj. bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności uznawania, z polskimi stopniami naukowymi i stopniami w zakresie sztuki (określonymi w komentowanej ustawie) stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych przez uprawnioną do tego instytucję działającą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, OECD, jak i EFTA - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Ponadto, wskazuje się, że ustęp 1, tak jak w przypadku dyplomów, określa automatyczną równoważność stopnia naukowego i stopnia w zakresie sztuki nadanego przez uprawnioną instytucję działającą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym z odpowiednim stopniem naukowym lub stopniem w zakresie sztuki nadanym na mocy komentowanej ustawy. Obejmuje to instytucje działające w 42 państwach 1107. Termin "uprawniona instytucja działająca w państwie..." oznacza instytucję - uczelnię lub instytucję naukową - mającą prawo na zasadach norm obowiązujących w tym państwie do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki oraz tytułów naukowych (zob. także komentarz do art. 326). Podobnie, jak w przypadku dyplomów uzyskanych w uprawnionych uczelniach za granicą, ustawodawca nie przewiduje dodatkowych procedur lub czynności związanych z uznaniem stopnia naukowego za równoważny polskiemu w tych przypadkach. Tym samym, gdyby organ prawidłowo zastosował przepisy prawa to wydałby zaświadczenie o nostryfikacji (uznania za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego) stopnia doktora nauk nadanego skarżącemu zgodnie z prawem ukraińskim w [...] Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym im. [...].
Nie wiadomo dlaczego organ w swojej decyzji oparł ją m.in. o przepis art. 328 ust. 3 p.s.w.n., podczas gdy przedmiotowy przepis nie znajduje zastosowania w sprawie i dotyczy odmowy wszczęcia postępowania - a w sprawie po wyroku sądu, organ wszczął postępowanie i merytorycznie je zakończył. Co za tym idzie, przepis ten nie powinien znaleźć się jako podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji. Szczegółowa procedura nostryfikacji stopni naukowych opisana jest w rozporządzeniu. Organ uzasadniając swoją decyzję oparł się li tylko na recenzjach sporządzonych na zlecenie organu przez jego pracowników naukowych i w całości pominął recenzję złożoną w toku postępowania przez skarżącego. Dziwi skarżącego fakt, że uprzednio w 2021 r. organ twierdził, iż nie posiada kompetencji do wszczęcia postępowania i pracowników naukowych mogących ocenić pracę naukową skarżącego, a następnie dokonał recenzji jego pracy naukowej.
Zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, skierowanie dokumentów załączonych do wniosku skarżącego do recenzji, możliwe jest jedynie w wypadku gdyby zachodziły "szczególne przypadki uzasadniające wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego", które mogłyby uzasadniać skierowanie tych dokumentów do recenzji. Organy nie wskazały tych szczególnie uzasadnionych przypadków, uprzednio twierdząc, iż uczelnia nie posiada pracowników naukowych mogących ocenić pracę naukową skarżącego, dlatego w ogóle nie powinien kierować dokumentów do recenzji. W związku z tym sam skarżący przedstawił taką recenzję, sporządzoną przez uprawnioną osobę, ale organ wydając zaskarżoną decyzję, w ogóle nie wziął jej pod uwagę. Pominął ten dowód, czym naruszył zasady postępowania dowodowego oraz ogólne zasady kodeksu postępowania administracyjnego.
Z treści zaskarżonej decyzji, co prawda wprost to nie wynika, ale w związku z odmową nostryfikacji zdaje się, że organ uznał niekompletność wniosku skarżącego, czy jego wadliwość, czym naruszył przepis § 3 ust. 1 i 2 ppkt 1 lit. b i ppkt 2 rozporządzenia, który wprost wskazuje, jakie dokumenty skarżący do wniosku ma załączyć. Dokumenty te zostały załączone, a co za tym idzie postępowanie powinno się ograniczyć do zweryfikowania ewentualnej ich autentyczności i wydania zaświadczenia.
Organ naruszył również § 4 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i niezakończenie postępowania nostryfikacyjnego w terminie przewidzianym prawem, tj. w okresie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Przyjmując nawet, że akta sprawy trafiły ponownie do organu z sądu administracyjnego dopiero pod koniec kwietnia 2022 r., to termin na rozpoznanie wniosku upływał z końcem lipca 2022 r. Podczas gdy po 2 miesiącach od otrzymania dokumentów organ zdecydował się na skierowanie dokumentów do recenzji i wyznaczył termin na jej przeprowadzenie w okresie prawie 3 miesięcy. Tym samym organ był bezczynny przez okres 2 miesięcy, aby po 2 miesiącach wydać niezaskarżalne postanowienie z dnia 9 czerwca 2022 r. o skierowaniu dokumentów do recenzji, a dopiero we wrześniu 2022 r. wydał merytoryczną decyzję.
Organ swoim postępowaniem naruszył również przepis art. 142 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia - uchwały 87 Rady Dyscypliny Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 9 czerwca 2022 r. o skierowaniu dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego do recenzji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodziły uzasadnione szczególne przypadki, kiedy recenzję tych dokumentów można byłoby zastosować. Organ nie wskazał żadnych z tych szczególnych przypadków, a w związku ze swoimi uprzednimi twierdzeniami o braku kwalifikacji do oceny pracy naukowej skarżącego, nie powinien kierować tych dokumentów do recenzji.
Opisane naruszenia przepisów doprowadziły również do naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym przez całkowite pominięcie recenzji przedstawionej przez skarżącego. Recenzja ta została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę w dziedzinie naukowej skarżącego oraz odpowiednie kompetencje naukowe, tym samym organ zobligowany był do "wzięcia" tej recenzji pod uwagę czego jednak zaniechał. Co więcej, postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w cytowanych przepisach, w szczególności poprzez prowadzenia postępowanie w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Gdańskiego wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując wyrażone w sprawie stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2023 r. skarżący odniósł się do stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Podniósł, że nawet na obecnym etapie postępowanie organ nie powołał, czy nawet nie próbował powołać się na "uzasadnione wątpliwości", które to uprawniałyby do skierowania dokumentów do recenzji. Bez ich wykazania nie istnieją podstawy do skierowania dokumentów do recenzji, a organ powinien jedynie wydać zaświadczenie potwierdzające, że uzyskany poza granicami Polski tytuł naukowy jest równoważny z polskim stopniem naukowym. Zdaje się, że organ z niewiadomych przyczyn podejmuje wszelkie możliwe czynności byleby tylko nie uznać zasadności wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego aktu z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 8 listopada 2022 r., nr R.0100.1271.2022, utrzymująca w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 8 września 2022 r., nr 97 odmawiającą uznania stopnia naukowego nadanego D. S. za granicą (w Ukrainie).
Decyzja odmowna dotyczyła uznania tytułu doktora habilitowanego nadanego stronie w dniu 16 grudnia 2019 r. zarządzeniem nr 1573 Ministra Oświaty i Nauki Ukrainy. Publiczna obrona dysertacji nastąpiła w [...] Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym im. [...] w dniu 16 września 2019 r.
Przechodząc do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r. w sprawie III SA/Gd 673/21 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Dyscypliny Naukowej Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 26 maja 2021 r., nr 41 oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r., nr 39.
Powyższa okoliczność nie jest obojętna dla prawidłowego procedowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznającego niniejszą sprawę, gdyż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (wyrok NSA z 25 sierpnia 2022 r., w sprawie III FSK 1531/21). Ze stanu sprawy nie wynika aby takiego rodzaju okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie, nie może więc budzić wątpliwości, że wyrok ten zachował moc wiążącą.
Sąd w wyroku tym przyjął m.in., że pomimo braku powołania w podstawie prawnej uchwały z 28 kwietnia 2021 r. przepisu art. 328 ust. 7 ustawy, stanowiła ona przewidziane w tym przepisie postanowienie o odmowie jego przeprowadzenia, na które służy zażalenie. Wobec zaś przyznania Rektorowi kompetencji do podejmowania decyzji we wszystkich sprawach uniwersytetu, niezastrzeżonych dla innych organów, z uwagi na brak odmiennej regulacji dotyczącej rozpoznania zażalenia na podstawie art. 328 ust. 7 p.s.w.n., to właśnie Rektor Uniwersytetu Gdańskiego jest właściwy do rozpoznania zażalenia strony. Skarżący swe zażalenie skierował prawidłowo, czyniąc jego adresatem Rektora, natomiast przekazanie sprawy przez Rektora, Radzie Dyscypliny Naukowej doprowadziło do wydania postanowienia w drugiej instancji przez organ niewłaściwy. Skutkiem takiego naruszenia prawa było wydanie postanowienia w formie uchwały z dnia 26 maja 2021 r. z naruszeniem przepisów o właściwości przez Radę Dyscypliny Naukowej Pedagogika, co stanowi wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a.
Jednocześnie - co ważne - Sąd ten dokonał również oceny prawnej uchwały Rady Dyscypliny Naukowej Pedagogika UG z 28 kwietnia 2021 r., uznając, że jest to konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.
Należy więc wskazać, że Rada stwierdzenie braku właściwości do przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego uzasadniła brakiem możliwości dokonania obiektywnej i rzetelnej oceny złożonej dokumentacji odzwierciedlającej dorobek naukowy wnioskodawcy oraz uznania tego dorobku za odpowiadający wymogom stawianym w postępowaniu habilitacyjnym w Polsce. Niemożność sformułowania merytorycznej oceny wynika z tego, że aktualnie w gronie pracowników naukowych Instytutu Pedagogiki UG nie ma specjalistów z zakresu prezentowanej przez dr D. S. problematyki badawczej, tzn. z zakresu edukacji fizycznej, ani pedagogiki porównawczej. Przy tym, wskazane w dołączonym autoreferacie subdyscypliny pedagogiki: pedagogika ogólna i historia pedagogiki, w polskim ujęciu subdyscyplin pedagogicznych, nie są tożsame z klasyfikacją ukraińską. Stąd też, zdaniem Rady, aby rzetelnie porównać, czy główne osiągnięcie naukowe wnioskodawcy spełnia kryteria takiego osiągnięcia według polskich wymagań dotyczących uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest potrzebny specjalista-badacz o ściśle określonej wiedzy i doświadczeniach naukowych. Takiej osoby wśród pracowników naukowo-badawczych UG zatrudnionych na stanowiskach profesora i profesora uczelni, reprezentujących dyscyplinę naukową pedagogika nie ma. W ocenie Rady, treść analizowanych dokumentów potwierdza, że żaden z pracowników Instytutu nie specjalizuje się w problematyce, której dotyczy wniosek dr D. S. W związku z tym ustalenie równoważności złożonej dokumentacji z wymaganiami dotyczącymi uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w Polsce, jest w przypadku Rady Dyscypliny Pedagogika UG, niemożliwe, ponieważ wykracza poza kompetencje jej członków.
Wskazując na powyższe, w wiążącym dla Sądu ponownie orzekającego wyroku przesądzono, że Rada Dyscypliny Naukowej Pedagogika UG wadliwie interpretuje pojęcie właściwości, której brak uzasadnia, zgodnie z art. 328 ust. 7 ustawy, wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego.
Jak podniósł Sąd, właściwość Rady wynika bowiem wprost z art. 328 ust. 4 zd. 2 ustawy, zgodnie z którym postępowanie nostryfikacyjne prowadzi podmiot posiadający kategorię naukową A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. Zatem ustawa uzależnia właściwość organu w sprawie nostryfikacji tytułu naukowego uzyskanego za granicą wyłącznie od kategorii naukowej posiadanej w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. Pedagogika jest jedną z dyscyplin naukowych należących do dziedziny nauk społecznych - zgodnie z klasyfikacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. nr 1818). Rozporządzenie nie przewiduje podziału dyscyplin naukowych na jednostki niższego rzędu. Nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych, by w aktualnym stanie prawnym uznawać brak zatrudnionych na uczelni naukowców, będących specjalistami w zakresie szczegółowej materii objętej rozprawą habilitacyjną, za okoliczność skutkującą brakiem właściwości Rady Dyscypliny Naukowej do przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. W świetle obowiązujących przepisów prawa tylko złożenie wniosku do podmiotu nieposiadającego kategorii naukowej A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek mogłoby skutkować wydaniem postanowienia o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Posiadanie przez Uniwersytet Gdański odpowiedniej kategorii naukowej w dziedzinie Pedagogika jest zaś bezsporne. W tej sytuacji postanowienie wydane przez Radę Dyscypliny Naukowej Pedagogika UG w formie uchwały z dnia 28 kwietnia 2021 r. rażąco naruszało prawo i wymagało stwierdzenia nieważności. Rozpoznając sprawę ponownie Rada Dyscypliny Naukowej Pedagogika UG i (ewentualnie) Rektor UG zostali związani przedstawioną oceną prawną, która niewątpliwe została uwzględniona przez organy, co też nie było kwestionowane w sprawie. W konsekwencji jej realizacji zostało wszczęte i przeprowadzone postępowanie nostryfikacyjne, a jego wyniku wydano objęte aktualną kontrolą sądową rozstrzygnięcia.
W związku z treścią skargi trzeba wskazać, że wadliwa wykładania przywołanego przepisu dokonana przez Radę Dyscypliny Naukowej Pedagogika UG pierwotnie skutkowała odmową wszczęcia postępowania, co wiązało się z błędnym przyjęciem braku właściwych pracowników naukowo-badawczych do przeprowadzenia oceny pracy naukowej skarżącego. Nieuprawnione jest jednak w świetle przedmiotowej wykładni twierdzenie, że uczelnia takich pracowników naukowych nie miała lub ich nie ma, a także, że nie można było w związku z tym skierować dokumentów do recenzji.
Należy przypomnieć, że zasada autonomii uczelni jest podstawową z zasad szkolnictwa wyższego, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy - Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz jest ona zagwarantowana konstytucyjne (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP). Uczelnia wyższa jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego. Organy zakładów administracyjnych kierują do swoich użytkowników akty administracyjne, określane w nauce prawa administracyjnego aktami władztwa zakładowego. Takie akty dzielą się na zewnętrzne i wewnętrzne. Akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego. Ich podjęcie skutkuje stworzeniem nowej sytuacji prawnej adresata także w zewnętrznej sferze działania administracji.
Trzeba również zaznaczyć, że z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i z rozporządzenia w sprawie nostryfikacji, nie wynika wprost w jakiej formie ma nastąpić odmowa nostryfikacji. W § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji wskazano jedynie, że podmiot nostryfikujący uznaje albo odmawia uznania stopnia naukowego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymagania formalne. W ustawie natomiast w art. 328 ust. 5 wskazano, że po przeprowadzaniu postępowania nostryfikacyjnego wydaje się zaświadczenie. Wzór zaświadczenia o uznaniu stopnia za równoważny z polskim stopniem stanowi załącznik do rozporządzenia w sprawie nostryfikacji. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem judykatury, że odmowa nostryfikacji następuje w formie decyzji administracyjnej.
Decyzja załatwia sprawę indywidulaną i podlega sądowej kontroli pod względem legalności. Tym samym daje stronie najszersze gwarancje procesowe dla dochodzenia swoich praw. Co prawda, z treści przepisów regulujących postępowanie nostryfikacyjne wynika, że uczelnia nostryfikuje stopień naukowy w formie zaświadczenia. Nie oznacza to jednak, że w odmowa nostryfikacji jest tożsama z odmową wydania zaświadczenia i tym samym przybiera formę postanowienia (art. 219 k.p.a.).
Przechodząc dalej, to materialnoprawną podstawą kontrolowanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenia w sprawie nostryfikacji wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 328 ust. 4 tej ustawy.
Zgodnie z art. 328 ust. 3 p.s.w.n., stopień naukowy i stopień w zakresie sztuki nadany przez instytucję inną niż ta, o której mowa w ust. 1 i 2, może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim stopniem na podstawie umowy międzynarodowej, a w przypadku jej braku - w drodze postępowania nostryfikacyjnego. Jednocześnie podkreślić należy, że ustawodawca w tym przepisie użył sformułowania "może być uznany" za równoważny z odpowiednim polskim stopniem. Oznacza to, rozstrzygnięcie (decyzja) w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, a organ nie ma obowiązku wydania rozstrzygnięcia o określonej treści.
Przepis art. 328 ust. 4 p.s.w.n. stanowi, że postępowanie nostryfikacyjne wszczyna się na wniosek. Postępowanie prowadzi podmiot posiadający kategorię naukową A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek (ust. 4).
Po przeprowadzeniu postępowania nostryfikacyjnego wydaje się zaświadczenie (art. 328 ust. 5 tej ustawy).
Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji, wnioskodawca składa do wybranego podmiotu nostryfikującego wniosek o uznanie stopnia naukowego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym.
Z § 4 ust. 1 i ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia wynika, że datą wszczęcia postępowania nostryfikacyjnego jest dzień doręczenia wniosku podmiotowi nostryfikującemu, który to podmiot nostryfikujący dokonuje oceny formalnej wniosku. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że wniosek skarżącego spełniał wymogi formalne.
Natomiast przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia mówi, że w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego, podmiot nostryfikujący może skierować dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret drugie albo lit. b tiret drugie, do recenzji.
Podmiot nostryfikujący wyznacza nie więcej niż trzech recenzentów spośród swoich pracowników posiadających co najmniej stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie, której dotyczy wniosek, oraz określa zakres recenzji i termin jej przedstawienia (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).
Jak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, chwałą Rady Dyscypliny Pedagogiki UG z dnia 9 czerwca 2022 r., nr 87 skierowano do recenzji w postępowaniu nostryfikacyjnym dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowa stanowiące podstawę nadania skarżącemu stopnia naukowego w oparciu o przepisy § 6 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Przedmiotowa uchwała w § 1 pkt 2) powoływała trzech recenzentów, w osobach: prof. dr hab. D. K., prof. dr hab. R. G. i dr hab. P. Z.
Ponadto, uchwała ta szczegółowo określała zakres recenzji oraz termin jej przedstawienia - § 1 pkt 3) i 4). Jej podjęcie zostało uzasadnione. Rada wskazała w uzasadnieniu na istnienie wątpliwości dotyczących osiągnięć naukowych skarżącego. Ocenie miały podlegać dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe stanowiące podstawę nadania stopnia za granicą (w Ukrainie) między innymi w kontekście ich zgodności do spełnienia wymogów nadania stopnia doktora habilitowanego określonych prawem polskim, zaliczenia ich do dyscypliny naukowej pedagogika i wniesienia znacznego wkładu w jej rozwój.
Nie może ujść uwadze, że przepisy rozporządzenia odnośnie recenzentów przewidują ich wyznaczenie spośród "swoich pracowników", którzy posiadają co najmniej stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. Niewątpliwie te ustawowe wymogi wyznaczeni powyżej recenzenci spełniali. Nie jest przy tym konieczne spełnienie przez recenzenta jakichkolwiek innych dodatkowych warunków (np. nie mają znaczenia temat pracy habilitacyjnej czy doktorskiej recenzenta czy posiadanie wcześniejszego doświadczenia w recenzowaniu). Z przepisów nie wynika również obowiązek powołania recenzenta w identycznej specjalności.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentrowała się na tle brzmienia przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie wystąpił szczególny przypadek - uzasadniony wątpliwościami - dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę do nadania stopnia naukowego. Dlatego bezzasadne było skierowanie dokumentów nostryfikacyjnych do recenzji, co skutkowało brakiem podstaw do podjęcia przedmiotowej uchwały, jak również zapadłych w sprawie dalszych rozstrzygnięć. Skarżący zanegował również samą możliwość prowadzenia postępowania w tym zakresie. We wniesionej skardze, jak i w odwołaniu, skarżący reprezentował bowiem stanowisko, że postępowanie organów uczelni powinno się ograniczyć do zweryfikowania ewentualnej autentyczności przedłożonych dokumentów i wydaniu zaświadczenia, o którym mowa w rozporządzeniu (§ 9).
Z tym ostatnim poglądem skarżącego nie sposób się zgodzić albowiem ustawodawca jednoznacznie mówi "o postępowaniu nostryfikacyjnym" w art. 328 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten stanowi, że stopień naukowy i stopień w zakresie sztuki nadany przez instytucję inną niż ta, o której mowa w ust. 1 i 2, może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim stopniem na podstawie umowy międzynarodowej, a w przypadku jej braku "w drodze postępowania nostryfikacyjnego".
Natomiast § 1 pkt 2) rozporządzenia, wprost wskazuje, że określa ono "szczegółowy tryb postępowania nostryfikacyjnego". Przejawem czego jest sporna regulacja zawarta w § 6 ust. 1 rozporządzenia, pozwalająca podmiotowi nostryfikacyjnemu skierować dokumenty do recenzji. Wbrew oczekiwaniom skarżącego, postępowanie nostryfikacyjne nie zostało ograniczone przez ustawodawcę do wydania zaświadczenia w trybie administracyjnym.
Dlatego zaaprobować należy stanowisko Rektora dotyczące prowadzenia postępowania nostryfikacyjnego, a także charakteru takiego postępowania - będącego postępowaniem merytorycznym i eksperckim, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jak trafnie podniesiono, postępowanie nostryfikacyjne nie jest tylko "automatycznym" wydaniem zaświadczenia po wniesieniu opłaty i przedstawieniu dokumentów, potwierdzających nadanie stopnia naukowego za granicą oraz potwierdzających osiągnięcia naukowe stanowiące podstawę nadania tego stopnia. Należy zasadniczo też zgodzić się z organem, że w postępowaniu tym bada się, czy stopień naukowy nadany za granicą może być uznany za równoważny polskiemu stopniowi naukowemu, zaś w niniejszej sprawie - stopniowi doktora habilitowanego. Ustalenie powyższego nie jest możliwe bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz ustalenia w postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot postępowania nostryfikacyjnego.
W tym aspekcie sprawy należy podnieść, że charakter postępowania nostryfikacyjnego, będącego postępowaniem merytorycznym i eksperckim powoduje, że rzeczą Sądu jest wyłącznie kontrola prawa. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny zastępować organy opiniujące lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. Istota sądowej kontroli sprowadza się do analizy sposobu dojścia organu do konkretnego rozstrzygnięcia. Kontrola sądu obejmuje jedynie zbadanie, czy w postępowaniu nostryfikacyjnym organ nie naruszył uprawnień stron oraz, czy dochował nałożonych na niego obowiązków procesowych i trybu postępowania wynikającego, z mających zastosowanie w danej sprawie przepisów.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji, zaś podnoszone zarzuty skargi, iż uzasadnione wątpliwości nie wystąpiły, uznać należy za chybione. Termin "uzasadnione wątpliwości" nie został legalnie zdefiniowany. Powszechnie jednak przyjmuje się, że "uzasadniony" to oparty na obiektywnych podstawach, a "wątpliwości" to stan niepewności do jakiegoś stanu rzeczy, niepewność co do prawdziwości jakichś słów, słuszności rozstrzygnięć, postępowania. Przywołana powyżej uchwała Rady Dyscypliny Pedagogika UG z dnia 9 czerwca 2022 r., nr 87 podjęta na podstawie § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, nie zawiera stanowiska w tym przedmiocie, podobnie jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, to nie można jednak uznać, aby stanowiło to o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy, a to przede wszystkim z tego powodu, że przebieg postępowania nostryfikacyjnego oraz treść wszystkich recenzji, wskazują, iż niewątpliwie wątpliwości zaistniały, i co ważne, okazały się uzasadnione. Ponadto, co niemniej istotne, Rektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniósł się do tej spornej kwestii. Podniósł mianowicie, że przepisy rozporządzenia w sprawie nostryfikacji wprowadzają kategorię "uzasadnionych wątpliwości" odnoszącą się do oceny osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego, z uwagi na odmienność procedur i wymogów dotyczących ubiegania się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w różnych krajach Europy. Organ podkreślił, że takie zróżnicowanie występuje też w przypadku Rzeczypospolitej Polskiej i Ukrainy, gdyż w Ukrainie proces habilitowania jest zbliżony do rozwiązań obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, ale w zakresie studiów trzeciego stopnia. Oczekiwania wobec habilitantów w procedurze polskiej i ukraińskiej są różne i dlatego istniała konieczność oceny merytorycznej osiągnięć stanowiących podstawę nadania odwołującemu ukraińskiego stopnia naukowego. Rektor zaznaczył również, że celem wprowadzenia warunku "uzasadnionych wątpliwości" było usprawnienie procesu nostryfikacji, a nawet ostateczne uznanie stopnia naukowego za równoważny z polskim stopniem naukowym nie wyklucza wystąpienia uzasadnionych wątpliwości w momencie kierowania pracy do recenzji (odwołał się przy tym do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., w sprawie III SA/Lu 101/21). Przedstawione przez organ stanowisko należy zaaprobować.
Konkludując, wbrew stanowisku reprezentowanemu przez skarżącego, w rozpoznawanej sprawie zachodził, zdaniem Sądu, szczególny przypadek "uzasadniony wątpliwościami", który pozwalał na skierowanie przedstawionych dokumentów do recenzji. Postępowanie organów było prawidłowe i w świetle poczynionych powyżej rozważań nie budziło zastrzeżeń. Tym samym nie można uznać, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją uchwała Rady Dyscypliny Pedagogiki UG z dnia 8 września 2022 r., nr 97, a także uchwała Rady Dyscypliny Pedagogiki UG z dnia 9 czerwca 2022r., nr 87 w przedmiocie skierowania dokumentów do recenzji, były wadliwe w istotnym stopniu, skutkującym wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego.
Przechodząc do dalszych rozważań, to jak podkreślił Rektor w zaskarżonym rozstrzygnięciu - wszystkie trzy recenzje - zawierały jednoznaczną negatywną konkluzję.
Zgodnie z treścią przedstawionych recenzji, z występującą w nich merytoryczną argumentacją i z wnioskami, które zostały podzielone przez organy obu instancji, osiągnięcia naukowe skarżącego, będące podstawą nadania stopnia naukowego (w Ukrainie), nie są równoważne wymaganiom stawianym kandydatom do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika określonych prawem polskim. Ponadto, przedłożona praca ma szereg wad merytorycznych i formalnych, szczegółowo opisanych w trzech recenzjach. Na poparcie przedstawionego stanowiska organ drugiej instancji w wydanej decyzji przywołał obszerne ich fragmenty (vide: str. 5 - 10 niniejszego uzasadnienia). Rektor mając na względzie przedmiotowe recenzje, jak też opinię zawartą w uchwale Rady Dyscypliny Pedagogika UG, nie przekroczył w ocenie Sądu, zasady swobodnej oceny dowodów. Podjęta przez niego decyzja nie nosi cech dowolności. Ilość i rozmiar wad oraz waga sformułowanych zarzutów, uzasadniały podzielnie opinii Rady, zgodnie z którą poziom merytoryczny i warsztatowy pracy nie spełnia polskich wymagań w zakresie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie pedagogika. Konkluzja organu nie jest zatem dowolna, gdyż znajduje oparcie w zgromadzonym i ocenionym przez organ materiale dowodowym. Przedłożone zaś recenzje nie budzą wątpliwości. Są wnikliwe, opracowane rzetelnie i obiektywnie, a ich treść oraz konkluzje są spójne. Wszystkie kończą się odmową poparcia wniosku.
Wskazać w tym miejscu należy, że ocena recenzji została również dokonana przez Radę Dyscypliny Pedagogika UG, w wyniku której została podjęła ona uchwałę o odmowie nostryfikacji uznania stopnia naukowego skarżącego za równoważny z polskim. Jak podniesiono w uchwale, analiza dokumentów, wskazuje, że osiągnięcie naukowe, można zaliczyć do dyscypliny pedagogika. Jednak osiągnięcie to nie wnosi istotnego wkładu w dyscyplinę pedagogika, z uwagi na powierzchowne, addytywne analizy teoretyczne, mglistość metodologiczną, niekrytyczną interpretację danych oraz wyjątkową niestaranność językową. Podkreślono, że dorobek naukowy, będący podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego w Polsce musi stanowić znaczny wkład w rozwój dyscypliny, a kluczowe w tym zakresie kryteria (określone w uchwale) nie zostały spełnione. Wskazano również na nierzetelność korzystania z innych publikacji, co w opinii Rady jest dyskwalifikujące i nie odpowiada standardom przyjętym w Polsce w stosunku do rozpraw habilitacyjnych, a także na brak samodzielności naukowej.
Niewątpliwie, Rada posiada wiedzę i umiejętności uprawniające ją do naukowej polemiki (niezależnie od konkluzji recenzji wyrażonych przez recenzentów). Była więc ona kompetentna do sformowania opinii co do walorów i wad analizowanej pracy, czemu dała wyraz w uzasadnieniu uchwały. Z uchwały tej wynika, że została ona podjęta po zapoznaniu się z dokumentacją, w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów. W głosowaniu brało udział 17 osób (17 głosów było za odmową nostryfikacji, 0 przeciw odmowie i 0 głosów wstrzymujących się). Wynik głosowania był zatem jednoznaczny.
W świetle poczynionych powyżej rozważań, nie można również zgodzić się ze skarżącym, że postępowanie było prowadzone w kierunku nadania tytułu naukowego a nie jego uznania.
Niezależnie od podstawowego zarzutu dotyczącego braku szczególnego przypadku uzasadnionego wątpliwościami, skarżący we wniesionej skardze wskazał na pominięcie przez organy "recenzji przedstawionej przez niego w toku postępowania", "sporządzonej przez uprawnioną osobę", "osobę posiadającą odpowiednią wiedzę". Jednocześnie w skardze nie zawarto innych szczegółów dotyczących tej recenzji, w tym chociażby jej autora czy treści. Oprócz postawienia zarzutu nie uwzględnienia recenzji, nie podniesiono nawet co z niej wynika. W związku z tym zarzutem należy ponownie zaznaczyć, że postępowanie nostryfikacyjne jest postępowaniem o szczególnym charakterze (merytorycznym i eksperckim). Jego istotę a zarazem podstawę stanowią recenzje napisane przez powołanych zgodnie z wymogami prawa recenzentów, w realiach rozpoznawanej sprawy - rozporządzenia w sprawie nostryfikacji. Postępowanie dowodowe zasadniczo sprowadza się więc do uzyskania opinii recenzentów (recenzji) oraz ich oceny. Można zauważyć, że recenzja podobnie jak opinia biegłego nie jest prawnie wiążąca dla organu uznającego lub odmawiającego uznania stopnia naukowego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym. Z uwagi na zawężony zakres postępowania dowodowego nostryfikacyjnego nie można w zaistniałej sytuacji postawić organom skutecznego zarzutu w tym zakresie. Ponadto, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie prof. dr hab. O. Z. z U. Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego, opiekuna naukowego skarżącego. Trudno jednak traktować oświadczenie byłego promotora jako recenzję w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Ponadto, przedstawia ono nie tylko przebieg postępowania habilitacyjnego skarżącego, ale przed wszystkim stanowi wyraz sprzeciwu wobec prowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Można zaznaczyć, że ugruntowana judykatura na tle zbliżonych postępowań dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, potwierdza, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia; opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach habilitacyjnych, zaś postępowanie dowodowe ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów. Postępowanie przed Sądem, a wcześniej przed Radą, nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat, nie może on kwestionować wystawionych wobec jego dorobku naukowego recenzji, nawet jeśli jest przekonany o ich nietrafności. Czynny udział, możliwość wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym szczególnym postępowaniu, następuje przede wszystkim poprzez udzielenie możliwości wniesienia odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zarzucił też znaczne przekroczenie przez organy terminu określonego w § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji. Zgodnie z tym wskazanym już wcześniej przepisem, podmiot nostryfikujący uznaje albo odmawia uznania stopnia naukowego za równoważny z odpowiedni polskim stopniem naukowym w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymagania formalne. Przepis ten w ust. 2 stanowi jakich okresów nie wlicza się terminu określonego w ust. 1 rozporządzania. Co prawda, Rektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniósł się do tego zarzutu i przedstawił przebieg ponownie prowadzonego postępowania nostryfikacyjnego, to jednak w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kognicji Sądu zostały objęte powyżej opisane merytoryczne rozstrzygnięcia organów Uniwersytetu Gdańskiego. Natomiast bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania może stanowić przedmiot odrębnej skargi wniesionej do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sąd nie był zatem uprawniony w tym postępowaniu do wypowiadania się w tym przedmiocie. Zgodzić się zaś należy ze skarżącym, że organ wadliwie w sentencji zaskarżonej decyzji przywołał przepis art. 328 ust. 7 p.s.w.n. (w skardze błędnie wskazano na ust. 3 tego przepisu), dotyczący odmowy wszczęcia postępowania nostryfikacyjnego. Jednak to uchybienie procesowe nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
Analizując skargę złożoną na decyzję i jej zarzuty, odnoszące się do postępowania w sprawie skarżącego, Sąd podzielił stanowisko organów, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy starannie udokumentowały etapy postępowania nostryfikacyjnego, opisanego następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył przepisów postępowania, w tym zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ uzyskał maksymalną ilość recenzji, jaką przewidziano w tym postępowaniu i wyprowadził z analizy materiału dowodowego wnioski w granicy swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie decyzji organu spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ uzasadniał swoje stanowisko i wyjaśnił dlaczego odmówił uznania stopnia naukowego skarżącego za równoważny. Organ w uzasadnienie decyzji podsumował całe postępowania i zgromadzone dowody w sprawie. Odniósł się także do wniosku o wykluczenie prof. dr hab. J. S. "z dalszego toku postępowania nostryfikacyjnego już w trybie odwoławczym" uznając, że nie mamy do czynienia z przesłankami wyłączenia (art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 i § 3 k.p.a.) oraz wskazując, że na etapie postępowania odwoławczego, organ pierwszej instancji nie podejmuje już działań. Jak zostało powyżej podniesione, zarzuty skarżącego dotyczyły przede wszystkim kwestii braku uzasadnionych wątpliwości pozwalających na skierowanie dokumentów do recenzji. Organ podjął przy tym wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do jej załatwienia i wskazał czym się kierował przy wydaniu decyzji negatywnej. Działał na podstawie prawa i w jego granicach, w ramach przyznanych mu kompetencji. Sąd dokonując kontroli legalności podjętego rozstrzygnięcia w granicach wskazanych na wstępie doszedł do wniosku, że stanowisko organu nie jest dowolne, gdyż znajduje umocowanie w przepisach prawa stanowiących podstawę jego podjęcia.
Niezadowolenie skarżącego z wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Zdaniem Sądu, w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany adekwatnie do zadań organów, nałożonych na nie przez ustawodawcę w kontrolowanym postępowaniu. Organy wyjaśniły i rozpatrzyły całokształt okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy, w zakresie przewidzianym przez ustawę. Organy nie mogły bowiem prowadzić postępowania szerzej, niż umożliwiają im to obowiązujące przepisy.
Na zakończenie należy również podnieść, że nie każde też naruszenie prawa czy przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenie istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał.
Na zakończenie należy wskazać, że słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor zwrócił uwagę na niezasadność oczekiwań skarżącego, dotyczących prowadzenia negocjacji i zawarcia ugody w związku z wydaniem wyroku w dniu 3 lutego 2022 r. w sprawie III SA/Gd 673/21 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zwłaszcza że nie zawierał on oceny prawnej w przedmiocie uznania (lub odmowy uznania) stopnia naukowego skarżącego. Przyczyny uwzględnienia przez sąd administracyjny poprzedniej skargi zostały omówione na wstępie niniejszych rozważań.
Biorąc pod uwagę opisany powyżej charakter postępowania nostryfikacyjnego, zgromadzony materiał dowodowy uznać należy, że podjęcie przez Rektora decyzji zgodnej z uchwałą Rady w okolicznościach niniejszej sprawy prawa nie narusza. Mając więc na uwadze przedstawione argumenty, zwłaszcza dotyczące ograniczonej kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie o uznanie stopnia naukowego, skarga podlega oddaleniu.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzja narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenie sądu administracyjnego dostępne jest w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).