III SA/Gd 334/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-09-29
NSAinneŚredniawsa
szkolnictwo wyższestudiaskreślenie z listy studentówprawo o szkolnictwie wyższym i naucekodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymistan zdrowia studentazwolnienie lekarskieuzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o skreśleniu studenta z listy z powodu niezaliczenia semestru w terminie, uznając, że uczelnia nie zbadała wystarczająco jego stanu zdrowia.

Student został skreślony z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w terminie. Student odwołał się, wskazując na problemy zdrowotne i zwolnienie lekarskie. Organy uczelni utrzymały decyzję w mocy, nie odnosząc się szczegółowo do kwestii zdrowotnych. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie zasad postępowania i brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście możliwości przewidzianych w regulaminie studiów dla studentów w trudnej sytuacji zdrowotnej.

Student Ł.P. został skreślony z listy studentów Akademii Marynarki Wojennej z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego semestru studiów II stopnia w terminie do 15 grudnia 2021 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prorektora po odwołaniu studenta. Student w odwołaniu i skardze podnosił, że jego niezdolność do zaliczenia semestru wynikała z problemów zdrowotnych, w tym zwolnienia lekarskiego i załamania psychicznego, co potwierdzała dokumentacja medyczna. Organy uczelni nie zbadały jednak wystarczająco tych okoliczności, ograniczając się do stwierdzenia braku zaliczenia w terminie i nie odnosząc się merytorycznie do argumentów studenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że decyzje uczelni naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że skreślenie z listy studentów jest sankcją dotkliwą i wymaga szczegółowego zbadania usprawiedliwiających okoliczności, zwłaszcza gdy regulamin studiów przewiduje możliwość np. powtarzania semestru w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz studenta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uczelnia nie zbadała wystarczająco okoliczności zdrowotnych studenta i nie uzasadniła prawidłowo swojej decyzji, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy uczelni nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, w szczególności nie odniosły się merytorycznie do przedstawionych przez studenta powodów zdrowotnych uniemożliwiających zaliczenie semestru. Skreślenie studenta jest sankcją dotkliwą i wymaga dogłębnego zbadania usprawiedliwiających okoliczności, a także rozważenia alternatywnych rozwiązań przewidzianych w regulaminie studiów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane do kontroli danego aktu lub czynności.

ustawa art. 108 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Decyzja ma charakter uznaniowy.

ustawa art. 108 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.

ustawa art. 75 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Organizacja studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przekonującego uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Statut Akademii Marynarki Wojennej art. 81 § 2

Podstawa do skreślenia studenta.

Regulamin Studiów Akademii Marynarki Wojennej art. 42 § 2

Podstawa do skreślenia studenta w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Regulamin Studiów Akademii Marynarki Wojennej art. 21 § 4

Nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do egzaminu lub zaliczenia skutkuje otrzymaniem oceny niedostatecznej.

Regulamin Studiów Akademii Marynarki Wojennej art. 22 § 8

Możliwość podjęcia decyzji o powtarzaniu przez kandydata na żołnierza zawodowego niezaliczonego semestru lub roku studiów w przypadkach uzasadnionych złożonymi okolicznościami zdrowotnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy uczelni nie zbadały wystarczająco stanu zdrowia studenta jako przyczyny niezaliczenia semestru. Decyzje organów nie zostały prawidłowo uzasadnione, pomijając istotne okoliczności zdrowotne. Regulamin studiów przewiduje inne możliwości postępowania w przypadku problemów zdrowotnych studenta, które nie zostały rozważone.

Odrzucone argumenty

Argument uczelni o konieczności utrzymania standardów akademickich i interesu społeczności akademickiej.

Godne uwagi sformułowania

Skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją. Organy uczelni wydając decyzję o skreśleniu z listy studentów obowiązane są zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe... W przypadku chorób psychicznych może się zdarzyć, iż strona postępowania nie będzie obłożnie chora, jej organizm nie będzie wykazywać zaburzeń w sferze fizykalnej, lecz nie będzie ona mieć świadomości otaczającej jej rzeczywistości, ani nie będzie zdolna do prawidłowego myślenia...

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący

Janina Guść

członek

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia studenta z listy z powodu problemów zdrowotnych oraz obowiązków organów uczelni w zakresie postępowania wyjaśniającego i uzasadniania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta wojskowego i regulaminu konkretnej uczelni, ale zasady ogólne postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między rygorystycznymi przepisami uczelnianymi a indywidualną sytuacją studenta zmagającego się z problemami zdrowotnymi, co jest częstym problemem w edukacji.

Czy problemy ze zdrowiem psychicznym usprawiedliwiają niezaliczenie semestru? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 334/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 478
art. 108 ust. 2 pkt 3, art. 75 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8,  art. 11, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi Ł.P. na decyzję Prorektora do Spraw Kształcenia i Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 32/2022 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prodziekana do Spraw Kształcenia i Studenckich Wydziału Mechaniczno – Elektrycznego Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 226/2021/WE; 2. zasądza od Prorektora do Spraw Kształcenia i Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte na rzecz skarżącego Ł.P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 32/2022 Prorektor [...] w G. (dalej jako "Prorektor [...]") utrzymał w mocy decyzję Prodziekana [...] w G. (dalej jako "Prodziekan [...]") z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 226/2021/WME o skreśleniu Ł.P. (dalej także jako "strona", "student" albo "skarżący") z listy studentów studiów stacjonarnych II stopnia, kandydata na żołnierza zawodowego Wydziału [...] [...] w G., Kierunek [...] (rok studiów I; semestr 2; rok akademicki 2021/2022) z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru pierwszego w terminie do dnia 15 grudnia 2021 r.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Pismem z dnia 12 października 2021 r. Ł. P. zwrócił się do Prodziekana [...] w G. o wydłużenie terminu zaliczenia pierwszego semestru studiów. Na prośbę studenta termin został wydłużony do dnia 15 grudnia 2021 r.
Następnie w dniu 13 grudnia 2021 r. (data wpływu do Prodziekana [...]) Ł.P. zwrócił się o przedłużenie letniej sesji egzaminacyjnej w roku akademickim 2020/2021 do dnia 23 stycznia 2022 r. wskazując, że przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu złego stanu zdrowia i nie jest mu znana data zakończenia leczenia.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 226/2021/WME Prodziekan [...] skreślił studenta Ł.P. - kandydata na żołnierza zawodowego Wydziału [...], kierunek [...] (studia wojskowe), z listy studentów [...] w G.
W podstawie prawnej wydanej decyzji Prodziekan [...] wskazał art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa"), § 81 ust. 2 Statutu [...] oraz § 42 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów [...] w G.(zwany dalej "Regulaminem studiów [...] "). W uzasadnieniu decyzji jako powód skreślenia Ł.P. z listy studentów podano, że student do dnia 15 grudnia 2021 r. nie uzyskał zaliczenia semestru pierwszego.
Z powyższą decyzją Ł.P. nie zgodził się i wniósł od niej odwołanie. Wskazał w nim, że nie był w stanie rozliczyć sesji ze względu na swoją sytuację zdrowotną. Zaznaczył, że na zwolnieniu lekarskim przebywa od 30 sierpnia 2021 r., oraz podał, że w dniu 23 lipca 2021 r. zaniepokojona jego stanem psychicznym rodzina skontaktowała się z psychologiem akademickim. W złożonym odwołaniu jako załącznik wskazano zwolnienie lekarskie nr [...].
Decyzją z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 32/2022 Prorektor [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 226/2021/WME na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy, a także § 81 ust. 2 Statutu [...] i § 42 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 ustawy organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa Regulamin studiów [...] . Zgodnie z § 42 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów [...] prodziekan właściwy do spraw kształcenia i studenckich może również podjąć decyzję o skreśleniu danej osoby z listy studentów w przypadku nieuzyskania przez nią zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Natomiast zgodnie z § 17 ust. 13 Regulaminu studiów [...] "ostateczny termin uzyskania zaliczeń z zajęć objętych programem studiów (...) upływa z dniem zakończenia sesji poprawkowej w semestrze zimowym lub letnim, czyli - odpowiednio - 15 marca lub 15 października (...).
Wskazując na powyższe uregulowania organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku strony termin zaliczenia 1 semestru (odpowiednio stanowiącego semestr letni), na podstawie wniesionego podania z dnia 12 października 2021 r. został wydłużony przez Prodziekana [...] odpowiednio do dnia 15 grudnia 2021 r. Do tego terminu strona nie uzyskała zaliczenia z przedmiotów: "Ochrona środowiska"; "Zintegrowane systemy wytwarzania", "Ratownictwo okrętowe" oraz "Wychowanie fizyczne", tym samym nie spełniła warunku koniecznego do zaliczenia semestru.
W ocenie organu odwoławczego podejmowane przed Prodziekana [...] decyzje, w tym wyrażenie zgody na rozliczenie semestru wyczerpały istniejące możliwości ułatwienia studentowi rozliczenia zaległości w nauce, z których nie skorzystał. Natomiast przedstawione w odwołaniu powody nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy jak i § 42 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów [...] i tym samym zaistniała podstawa formalna do skreślenia strony z listy studentów. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że w interesie społecznym jest to, aby studenci terminowo zaliczali poszczególne etapy nauki.
W skardze na powyższą decyzję z dnia 18 stycznia 2022 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Ł.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obejmujące naruszenie:
a) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn nie wzięcia pod uwagę stanu zdrowia skarżącego;
b) 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie przy ocenie sytuacji skarżącego faktu, iż nie jest i nie był zdolny ze względu na zdrowie do przystąpienia do egzaminów ich zaliczenia;
c) § 22 pkt 8 w zw. z § 39 Regulaminu studiów [...] poprzez podjęcie decyzji o skreśleniu z listy studentów w sytuacji, gdy regulamin studiów przewiduje inne możliwości działania w przypadku długotrwałej choroby studenta, to jest urlop, powtarzanie roku, zawieszenie w prawach studenta.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentacji medycznej załączonej do skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżący jeszcze raz powołał się na kłopoty ze zdrowiem, wskazując że z dokumentacji medycznej załączonej do skargi wynika, że przebył załamanie psychiczne, które w sposób długotrwały spowodowało jego niezdolność do przystąpienia do egzaminów i zakończenia studiów.
W odpowiedzi na skargę Rektor – [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Rektor podkreślił, że przy podejmowaniu decyzji kierował się interesem społeczności akademickiej i w tym zakresie przytoczył fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2018 r. (sygn. akt II SA/WA 921/17) w którym stwierdzono, że "interes społeczny rozumiany również jako interes społeczności akademickiej wymaga, aby naukę na kolejnym etapie studiów kontynuowały osoby, które opanowały wymagany materiał w co najmniej minimalnym stopniu. Interes wszystkich członków społeczności akademickiej w kontekście prezentowania przez studentów odpowiedniego poziomu opanowania materiału objętego programem studiów przekłada się to na renomę uczelni, wartość niematerialną dyplomu ukończenia studiów na tej uczelni oraz pozycję rynkową jej absolwentów".
Rektor wyjaśnił, że skarżący nie został pozbawiony prawa do skorzystania z innych możliwości działania w przypadku długotrwałej choroby studenta, przewidzianych w Regulaminie studiów [...] w § 39 ust. 7 oraz 22 ust. 2 takich jak urlop czy powtarzanie roku. Jednakże decyzje w tym zakresie podejmowane są na wniosek studenta, który nie został złożony. Nadto zaznaczono, że przewidziane w § 22 ust.8 uprawnienie prorektora w uzgodnieniu z rektorem do podjęcia decyzji o powtarzaniu semestru w przypadkach uzasadnionych złożonymi okolicznościami zdrowotnymi lub ciążą, nie obliguje prorektora do wydania takiej decyzji a jedynie przewiduje taką możliwość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżony akt (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną wydaną przez organ uczelni) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ orzekający konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy akt organu dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga Ł. P. zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie skarżący uczynił decyzję Prorektora [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o skreśleniu skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego semestru studiów II stopnia w terminie do dnia 15 grudnia 2021 r.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w sprawie stanowiła regulacja zawarta w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 wskazanej wyżej ustawy, student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3).
Z treści art. 108 ust. 2 ustawy wynika, że decyzja w tym zakresie jest tzw. decyzją uznaniową. Wskazana regulacja pozostawia bowiem decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przyczyn w nim wskazanych, uznaniu kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni w szczególności po to, ażeby mógł on uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn, które usprawiedliwiają niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym odstąpienie od skreślenia go z listy studentów. Jeżeli zatem w sprawie zostanie stwierdzone zaistnienie co najmniej jednej z przyczyn pozwalających na wydanie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów, a jednocześnie nie wystąpią okoliczności, które uniemożliwiły studentowi wywiązanie się z danego obowiązku, to nie można mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, wynikającego z art. 108 ust. 2 tej ustawy. Mówiąc innymi słowy, o przekroczeniu granic uznania administracyjnego można mówić dopiero wówczas, gdy organ szkoły wyższej wyda decyzję o skreśleniu z listy studentów z przyczyny wskazanej w art. 108 ust. 2 ustawy, mimo że wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające niedopełnienie obowiązku przez studenta.
Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia przy tym organu orzekającego z należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność zaistnienia przesłanek skreślenia z listy studentów oraz wyjaśnienia, dlaczego w konkretnym przypadku podjęta została decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów, co poprzedzone być powinno dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W tej materii nie jest zatem wystarczające ogólnikowe stwierdzenie braku uzyskania zaliczeń we wskazanym terminie. Skreślenie z listy studentów jest bowiem bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją. Organy uczelni wydając decyzję o skreśleniu z listy studentów obowiązane są zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia obowiązków pomimo przedstawionych przez studenta okoliczności usprawiedliwiających ich niedopełnienie.
W tego typu sprawach istotne jest wskazanie, że prawa i obowiązki obowiązujące na uczelni, w tym także studentów, nie wynikają tylko z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), ale i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Zgodnie z art. z art. 75 ust. 1 ustawy organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.
Regulamin studiów [...] w § 42 ust. 2 pkt 1 zawiera regulację, zgodnie z którą skreślenie z listy studentów następuje właśnie w przypadku określonym w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy. Należy zauważyć przy tym, że Regulamin [...] w § 21 ust. 4 stanowi o tym, że nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do egzaminu lub zaliczenia skutkuje otrzymaniem oceny niedostatecznej. Ponadto § 22 ust. 8 Regulaminu [...] dopuszcza możliwość w przypadkach uzasadnionych złożonymi okolicznościami zdrowotnymi podjęcia decyzji o powtarzaniu przez kandydata na żołnierza zawodowego niezaliczonego semestru lub roku studiów.
W realiach rozpatrywanej sprawy jako podstawę podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów organy wskazały nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie do 15 grudnia 2021 r.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z zarzutami skarżącego podniesionymi w skardze. Z akt sprawy nie wynika, aby organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności dotyczące niewywiązania się skarżącego z obowiązku zaliczenia semestru w określonym terminie z uwagi na jego stan zdrowia. Skarżący przed upływem wyznaczonego mu terminu do zaliczenia pierwszego semestru, to jest do 15 grudnia 2021 r. przedłożył w dniu 13 grudnia 2021 r. - co należy podkreślić - kolejne podanie o przedłużenie terminu zaznaczając, że przebywa na zwolnieniu lekarskim i nie zna konkretnej daty zakończenia leczenia. Organy obydwu instancji pominęły tę okoliczność. Nie ulega wątpliwości, że w świetle § 21 ust. 4 Regulaminu [...] jeżeli student z przyczyn obiektywnych, potwierdzonych zaświadczeniem lekarskim, nie może przystąpić do egzaminów i zaliczeń w wyznaczonym terminie, to ewidentnym naruszeniem jego praw będzie niejako automatyczne przyjęcie, że nie jest zdolny do zaliczenia semestru i dokonanie skreślenia go z listy studentów. Na etapie postępowania odwoławczego strona ponownie podała, że nie była w stanie podejść do sesji egzaminacyjnej ze względu na sytuację zdrowotną, przy czym wyjaśniła, że w dniu 23 lipca 2021 r. zaniepokojona jego stanem psychicznym rodzina skontaktowała się z psychologiem akademickim. W złożonym odwołaniu jako załącznik wskazano zwolnienie lekarskie nr [...]. Organ odwoławczy pomimo precyzyjniejszego określenia przez skarżącego powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim nie odniósł się w jakikolwiek sposób do stanowiska skarżącego. Decyzja organu odwoławczego pomija w zupełności istotę przyczyny nie przystąpienia strony do wyznaczonych terminów egzaminów i zaliczeń. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika w żaden sposób z jakich powodów organ nie uwzględnił kwestii usprawiedliwiających skarżącego przedstawionych w złożonym odwołaniu.
Sąd wskazuje, że postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów winno odpowiadać ogólnym zasadom postępowania administracyjnego. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić też trzeba, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje, by organ podał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), z której wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zasada ta wymaga nie tylko podjęcia dwóch rozstrzygnięć organów kolejnych instancji, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z nich postępowania, umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, aby przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i dogłębny przeanalizowano wszelkie argumenty i w konsekwencji dokonano prawidłowej subsumcji przepisu prawa do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wskazać również trzeba, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych.
W przedmiotowej sprawie decyzje obu instancji nie spełniają powyższych wymagań. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera jedynie stwierdzenie niezaliczenia semestru przez skarżącego w wyznaczonym terminie. Natomiast decyzja organu odwoławczego poza przytoczeniem przepisów mających zastosowanie w sprawie, powiela za organem pierwszej instancji stwierdzenie o niezaliczeniu semestru w terminie nie odnosząc się w jakikolwiek merytoryczny sposób do kwestii zdrowotnych podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy zaznaczył bowiem jedynie ogólnikowo, że przedstawione w odwołaniu powody nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Takiego uzasadnienia nie można uznać za wystarczające a zatem prawidłowe. Obowiązkiem organów obu instancji było bowiem przedstawienie rozważań dlaczego przedstawione przez skarżącego okoliczności nie usprawiedliwiają zaistniałego stanu rzeczy. Organy winny były wyjaśnić wszelkie kwestie, które wzięły pod uwagę wydając decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów, która w realiach sprawy mogła być wydana (z uwagi na jej uznaniowy charakter).
Należy zauważyć, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim ze względu na problemy ze zdrowiem psychicznym, co wynika z akt sprawy i powinno być wiadome organom obu instancji, bowiem w odwołaniu strona wskazała, że jego rodzina kontaktowała się w tej sprawie z psychologiem akademickim już dnia 23 lipca 2021 r. Należy mieć na uwadze, że choroby psychiczne stanowią szeroką i złożoną grupę dysfunkcji organizmu ludzkiego przejawiającą się w różny sposób, w tym zaburzeniami emocjonalnymi, zaburzeniami działania narządów lub objawami psychosomatycznymi. Ich istota sprowadza się jednak głównie do zaburzenia przyjętych w danej grupie społecznej wzorców zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania, innych czynności umysłowych i relacji z innymi ludźmi. W przypadku chorób psychicznych może się zdarzyć, iż strona postępowania nie będzie obłożnie chora, będzie zdolna do samodzielnego poruszania się, jej organizm nie będzie wykazywać zaburzeń w sferze fizykalnej, lecz nie będzie ona mieć świadomości otaczającej jej rzeczywistości, ani nie będzie zdolna do prawidłowego myślenia i nadawania odpowiedniego znaczenia zdarzeniom odbywającym się z jej udziałem lub jej dotyczących. Niewywiązanie się z obowiązku przystąpienia do egzaminów lub zaliczeń w zakreślonym terminie przez stronę postępowania w takim stanie nie może determinować automatycznego skreślenia jej z listy studentów. Te kwestie muszą być bowiem dogłębnie wyjaśnione.
Należy ponadto podkreślić, że Regulamin [...] w § 22 ust. 8 dopuszcza możliwość w przypadkach uzasadnionych złożonymi okolicznościami zdrowotnymi podjęcia decyzji o powtarzaniu przez kandydata na żołnierza zawodowego niezaliczonego semestru lub roku studiów. Regulamin, co istotne, nie wymaga przy tym wniosku studenta a organ winien rozważyć te kwestie z urzędu. Okoliczność ta w realiach sprawy w ogóle nie była przedmiotem rozważań organów obu instancji przed wydaniem decyzji o skreśleniu, a niewątpliwie ma ona doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ usprawiedliwione złym stanem zdrowia niewykonanie obowiązków przez studenta nie stanowi podstawy do automatycznego skreślenia go z listy studentów, bez rozważenia możliwości które przewiduje Regulamin [...]. Uzupełnienie rozważań organu w tej materii dopiero w odpowiedzi na skargę jako spóźnione nie może odnieść skutku ponieważ kontroli Sądu podlega decyzja administracyjna. W niniejszej sprawie na skutek braku rzetelnego uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji skarżący został pozbawiony podstawowej wiedzy dotyczącej przyczyn pominięcia, względnie nieuznania przedstawionych przez niego argumentów.
Stwierdzone wyżej uchybienia organów stanowią naruszenie podstawowych zasad procedury administracyjnej i prowadzą do wydania decyzji z naruszeniem przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w szczególności art. 108 ust. 2 pkt 3), a także wewnętrznych regulacji uczelnianych. Uchybienia te są na tyle poważne, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie zaś uchybienia, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., obligują sąd administracyjny do uchylenia decyzji.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) ma swoją podstawę w treści art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu i wiążą organy Uczelni zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI